മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.103.1
ततः प्रतीपो राजाऽऽसीत्सर्वभूतहितः सदा ।
निषसाद समा बह्वीर्गङ्गाद्वारगतो जपन् ॥ १.१०३.१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ പ്രതീപൻ എപ്പോഴും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഹിതകാരിയായിരുന്നു. ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ ചെന്ന് ഏറെ വർഷങ്ങൾ ജപിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു.
1.103.2
तस्य रूपगुणोपेता गङ्गा स्त्रीरूपधारिणी ।
उत्तीर्य सलिलात्तस्माल्लोभनीयतमाकृतिः ॥ १.१०३.२ ॥
രൂപഗുണങ്ങളോടു കൂടിയ ഗംഗ സ്ത്രീരൂപം ധരിച്ച് ആ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു; അവളുടെ രൂപം അത്യന്തം മോഹനമായിരുന്നു.
1.103.3
अधीयानस्य राजर्षेर्दिव्यरूपा मनस्विनी ।
दक्षिणं शालसङ्काशमूरुं भेजे शुभानना ॥ १.१०३.३ ॥
ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ രാജർഷിയുടെ ശാലവൃക്ഷത്തിനു തുല്യമായ വലത്തുതുടയിൽ, ദിവ്യരൂപിണിയും മനസ്വിനിയും ശുഭമുഖിയുമായ അവൾ ഇരുന്നു.
1.103.4
प्रतीपस्तु महीपालस्तामुवाच यशस्विनीम् ।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो धर्मनिश्चयतत्त्ववित्।
करोमि किं ते कल्याणि प्रियं यत्तेऽभिकाङ्क्षितम् ॥ १.१०३.४ ॥
എന്നാൽ പ്രതീപരാജാവ് ആ യശസ്വിനിയോടു പറഞ്ഞു—വാക്കറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമനിശ്ചയതത്ത്വം അറിയുന്നവനുമായവൻ: “കല്യാണീ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏത് പ്രിയകാര്യമാണ് ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടത്?”
1.103.5
त्वामहं कामये राजन्भजमानां भजस्व माम् ।
त्यागः कामवतीनां हि स्त्रीणां सद्भिर्विगर्हितः ॥ १.१०३.५ ॥
“രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിന്നെ സമീപിക്കുന്ന എന്നെ സ്വീകരിക്കുക. കാമമുള്ള സ്ത്രീകളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് സജ്ജനങ്ങൾ നിന്ദിക്കുന്നു.”
1.103.6
नाहं परस्त्रियं कामाद्गच्छेदं वरवर्णिनि ।
न चासवर्णां कल्याणि धर्म्यमेतद्धि मे व्रतम् ॥ १.१०३.६ ॥
“ശ്രേഷ്ഠവർണയായവളേ, ഞാൻ കാമത്താൽ പരസ്ത്രീയുടെ അടുത്തേക്ക് പോകില്ല; കല്യാണീ, അസവർണ സ്ത്രീയുടെ അടുത്തും പോകില്ല; ഇതാണ് എന്റെ ധർമ്മവ്രതം.”
1.103.7
यः स्वदारान्परित्यज्य पारक्यां सेवते स्त्रियम् ।
निरयान्नैव मुच्यते यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १.१०३.७ ॥
സ്വന്തം ഭാര്യമാരെ ഉപേക്ഷിച്ച് പരസ്ത്രീയെ സേവിക്കുന്നവൻ പ്രളയം വരെയും നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നില്ല.
1.103.8
नाश्रेयस्यस्मि नागम्या न वक्तव्या च कर्हिचित् ।
भजन्तीं भज मां राजन्दिव्यां कन्यां वरस्त्रियम् ॥ १.१०३.८ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ അശുഭയല്ല, അഗമ്യയല്ല, ഒരിക്കലും സംസാരിക്കരുതാത്തവളുമല്ല. നിന്നെ സമീപിക്കുന്ന ദിവ്യകന്യയും ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീയുമായ എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ.
1.103.9
त्वया निवृत्तमेतत्तु यन्मां चोदयसि प्रियम् ।
अन्यथा प्रतिपन्नं मां नाशयेद्धर्मविप्लवः ॥ १.१०३.९ ॥
നീ എന്നെ പ്രിയമായതിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; അത് നിന്നാൽ തന്നെ വിട്ടുകളയേണ്ടതാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ധർമ്മവിപ്ലവം എന്നെ നശിപ്പിക്കും.
1.103.10
प्राप्य दक्षिणमूरुं मे त्वमाश्लिष्टा वराङ्गने ।
अपत्यानां स्नुषाणां च भीरु विद्ध्येतदासनम् ॥ १.१०३.१० ॥
ഹേ ശ്രേഷ്ഠാംഗീ, എന്റെ വലത് തുടയിൽ എത്തി നീ ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹേ ഭീരു, ഇത് മക്കൾക്കും മരുമക്കൾക്കുമുള്ള ആസനമാണെന്ന് അറിയുക.
1.103.11
सव्योरुः कामिनीभोग्यस्त्वया स च विवर्जितः ।
तस्मादहं नाचरिष्ये त्वयि कामं वराङ्गने ॥ १.१०३.११ ॥
ഇടത് തുട കാമുകന്റെ ഭോഗത്തിന് യോഗ്യമാണ്; അത് നീ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ, ഹേ ശ്രേഷ്ഠാംഗീ, ഞാൻ കാമത്താൽ നിന്നോട് ഒന്നും ചെയ്യില്ല.
1.103.12
स्नुषा मे भव सुश्रोणि पुत्रार्थं त्वां वृणोम्यहम् ।
स्नुषापक्षं हि वामोरु त्वमागम्य समाश्रिता ॥ १.१०३.१२ ॥
ഹേ സുശ്രോണീ, എനിക്ക് മരുമകളാകൂ; പുത്രനുവേണ്ടി ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഹേ സുന്ദരതുടയുള്ളവളേ, നീ എന്റെ അടുത്ത് വന്ന് മരുമകളുടെ പക്ഷത്ത് ആശ്രയം തേടിയിരിക്കുന്നു.
1.103.13
एवमप्यस्तु धर्मज्ञ संयुज्येयं सुतेन ते ।
त्वद्भक्त्या तु भजिष्यामि प्रख्यातं भारतं कुलम् ॥ १.१०३.१३ ॥
അങ്ങനെയാകട്ടെ, ധർമ്മജ്ഞാ. ഞാൻ നിന്റെ പുത്രനോടു ചേരും; നിന്റെ ഭക്തിയാൽ പ്രസിദ്ധമായ ഭാരത കുലത്തെ ഞാൻ ആദരിക്കും.
1.103.14
पृथिव्यां पार्थिवा ये च तेषां यूयं परायणम् ।
गुणा न हि मया शक्या वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ १.१०३.१४ ॥
ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർക്കെല്ലാം നിങ്ങളാണ് പരമമായ ആശ്രയം. നിങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ നൂറു വർഷം കൊണ്ടും എനിക്ക് പറഞ്ഞു തീർക്കാനാവില്ല.
1.103.15
कुलस्य ये वः प्रथितास्तत्साधुत्वमथोत्तमम् ।
समयेनेह धर्मज्ञ आचरेयं च यद्विभो ॥ १.१०३.१५ ॥
നിങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ആ ഗുണമാണ് ഉത്തമമായ സാധുത്വം. ധർമ്മജ്ഞാ, വിഭോ, ഉടമ്പടി പ്രകാരം ഞാൻ ഇവിടെ അത് പാലിക്കും.
1.103.16
तत्सर्वमेव पुत्रस्ते न मीमांसेत कर्हिचित् ।
एवं वसन्ती पुत्रे ते वर्धयिष्याम्यहं रतिम् ॥ १.१०३.१६ ॥
നിന്റെ പുത്രൻ ഇതൊന്നും ഒരിക്കലും സംശയിക്കരുത്. ഇങ്ങനെ നിന്റെ പുത്രനോടൊപ്പം വസിച്ച് ഞാൻ അവന്റെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കും.
1.103.17
पुत्रैः पुण्यैः प्रियैश्चैव स्वर्गं प्राप्स्यति ते सुतः ।
तथेत्युक्त्वा तु सा राजंस्तत्रैवान्तरधीयत।
अदृश्या राजसिंहस्य पश्यतः साऽभवत्तदा ॥ १.१०३.१७ ॥
നിന്റെ പുത്രൻ പുണ്യവാന്മാരും പ്രിയരുമായ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം സ്വർഗം പ്രാപിക്കും. രാജാവേ, "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ് അവൾ അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷയായി. രാജസിംഹൻ നോക്കിനിൽക്കെ അപ്പോൾ അവൾ കാണാതായി.
1.103.18
पुत्रजन्म प्रतीक्षन्वै स राजा तदधारयत् ।
एतस्मिन्नेव काले तु प्रतीपः क्षत्रियर्षभः ॥ १.१०३.१८ ॥
പുത്രജന്മത്തിനായി കാത്തിരുന്ന ആ രാജാവ് ആ വാക്ക് ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഇതേ സമയത്ത് ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠനായ പ്രതീപൻ.
1.103.19
तपस्तेपे सुतस्यार्थे सभार्यः कुरुनन्दन ।
प्रतीपस्य तु भार्यायां गर्भः श्रीमानवर्धत ॥ १.१०३.१९ ॥
കുരുനന്ദനാ, പുത്രനുവേണ്ടി അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം തപസ്സു ചെയ്തു. പ്രതീപന്റെ ഭാര്യയുടെ ഗർഭത്തിൽ ആ തേജസ്വിയായ ശിശു വളർന്നു.
1.103.20
श्रिया परमया युक्तः शरच्छुक्ले यथा शशी ।
ततस्तु दशमे मासि प्राजायत रविप्रभम् ॥ १.१०३.२० ॥
ശരത്കാലത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പരമശോഭയോടെ, പത്താം മാസത്തിൽ സൂര്യപ്രഭയുള്ള പുത്രൻ ജനിച്ചു.
1.103.21
कुमारं देवगर्भाभं प्रतीपमहिषी तदा ।
तयोः समभवत्पुत्रो वृद्धयोः स महाभिषक् ॥ १.१०३.२१ ॥
അന്ന് പ്രതീപന്റെ പ്രധാന റാണി ദേവഗർഭത്തിന് തുല്യനായ കുമാരനെ പ്രസവിച്ചു. ആ വൃദ്ധദമ്പതികളുടെ പുത്രൻ മഹാവൈദ്യനായി.
1.103.22
शान्तस्य जज्ञे सन्तानस्तस्मादासीत्स शान्तनुः ।
तस्य जातस्य कृत्यानि प्रतीपोऽकारयत्प्रभुः ॥ १.१०३.२२ ॥
ശാന്തനിൽനിന്ന് സന്താനം ജനിച്ചു; അതിനാൽ അവൻ ശാന്തനുവായി. ജനിച്ച ആ പുത്രന്റെ കർമ്മങ്ങൾ സമർത്ഥനായ പ്രതീപൻ ചെയ്യിച്ചു.
1.103.23
जातकर्मादि विप्रेण वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा ।
नामकर्म च विप्रास्तु चक्रुः परमसत्कृतम् ॥ १.१०३.२३ ॥
അന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ വേദോക്തകർമ്മങ്ങളാൽ ജാതകർമ്മം മുതലായവ ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മണർ പരമാദരവോടെ നാമകരണവും നടത്തി.
1.103.24
शान्तनोरवनीपाल वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा ।
ततः संवर्धितो राजा शान्तनुर्लोकधार्मिकः ॥ १.१०३.२४ ॥
ഭൂപാലാ, അപ്പോൾ ശാന്തനുവിന് വേദോക്തകർമ്മങ്ങൾ നടന്നു. പിന്നീട് വളർത്തപ്പെട്ട രാജാവായ ശാന്തനു ലോകധാർമ്മികനായി.
1.103.25
स तु लेभे परां निष्ठां प्राप्य धर्मभृतां वरः ।
धनुर्वेदे च वेदे च गतिं स परमा गतः ॥ १.१०३.२५ ॥
ധർമ്മം വഹിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം പരമമായ നിപുണത നേടി; ധനുർവേദത്തിലും വേദങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പരമമായ ഗതി പ്രാപിച്ചു.
1.103.26
यौवनं चापि संप्राप्तः कुमारो वदतां वरः ।
संस्मरंश्चाक्षयाँल्लोकान्विजातान्स्वेन कर्मणा ॥ १.१०३.२६ ॥
യൗവനം പ്രാപിച്ച ആ കുമാരൻ വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു; തന്റെ സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ നേടിയ അക്ഷയ ലോകങ്ങളെ ഓർത്തുകൊണ്ട്.
1.103.27
पुण्यकर्मकृदेवासीच्छान्तनुः कुरुसत्तमः ।
प्रतीपः शान्तनुं पुत्रं यौवनस्थं ततोऽन्वशात् ॥ १.१०३.२७ ॥
ശാന്തനു പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ പ്രതീപൻ യൗവനത്തിൽ നിന്ന മകൻ ശാന്തനുവിനെ ഉപദേശിച്ചു.
1.103.28
पुरा स्त्री मां समभ्यागाच्छान्तनो भूतये तव ।
त्वामाव्रजेद्यदि रहः सा पुत्र वरवर्णिनी ॥ १.१०३.२८ ॥
ശാന്തനോ, മുമ്പൊരു സ്ത്രീ നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി എന്റെ അടുക്കൽ വന്നു. മകനേ, ആ സുന്ദരവർണ്ണയായവൾ ഏകാന്തത്തിൽ നിന്നെ സമീപിച്ചാൽ.
1.103.29
कामयानाऽभिरूपाढ्या दिव्यस्त्री पुत्रकाम्यया ।
सा त्वया नानुयोक्तव्या कासि कस्यासि चाङ्गने ॥ १.१०३.२९ ॥
ആഗ്രഹത്തോടെ, സൗന്ദര്യസമൃദ്ധയായ ആ ദിവ്യസ്ത്രീ പുത്രകാമത്താൽ വരുന്നു. നീ അവളോട് 'നീ ആര്? ആരുടേതാണ്?' എന്ന് ചോദിക്കരുത്, സുന്ദരീ.
1.103.30
यच्च कुर्यान्न तत्कर्म सा प्रष्टव्या त्वयाऽनघ ।
सन्नियोगाद्भजन्तीं तां भजेथा इत्युवाच तम् ॥ १.१०३.३० ॥
അവൾ എന്തു ചെയ്താലും, ആ കർമ്മത്തെപ്പറ്റിയും നീ അവളോട് ചോദിക്കരുത്, നിർദോഷനേ. നിയോഗത്താൽ വരുന്ന അവളെ സേവിച്ചുകൊള്ളുക എന്ന് അദ്ദേഹം അവനോട് പറഞ്ഞു.
1.103.31
एवं संदिश्य तनयं प्रतीपः शान्तनुं तदा ।
स्वे च राज्येऽभिषिच्यैनं वनं राजा विवेश ह ॥ १.१०३.३१ ॥
ഇങ്ങനെ മകൻ ശന്തനുവിനെ ഉപദേശിച്ച്, സ്വന്തം രാജ്യത്തിൽ അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം, രാജാവായ പ്രതീപൻ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.103.32
स राजा शान्तनुर्धीमान्देवराजसमद्युतिः ।
बभूव सर्वलोकस्य सत्यवागिति संमतः ॥ १.१०३.३२ ॥
ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് ശന്തനു, ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനു തുല്യമായ പ്രഭയോടെ, സർവലോകത്തിനും സത്യവാദിയെന്ന് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
1.103.33
पीनस्कन्धो महाबाहुर्मत्तवारणविक्रमः ।
अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः ॥ १.१०३.३३ ॥
വിശാലമായ തോളുകളും വലിയ ബാഹുക്കളും ഉള്ളവനും, മദിച്ച ആനയുടെ പരാക്രമമുള്ളവനും, രാജലക്ഷണങ്ങളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി ഉള്ളവനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
1.103.34
अमात्यलक्षणोपेतः क्षत्रधर्मविशेषवित् ।
वशे चक्रे महीमेको विजित्य वसुधाधिपान् ॥ १.१०३.३४ ॥
മന്ത്രിയുടെ ഗുണങ്ങളുള്ളവനും ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ അറിയുന്നവനുമായ അദ്ദേഹം, ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ ഭൂപാലന്മാരെ ജയിച്ച് ഭൂമിയെ വശത്താക്കി.
1.103.35
वेदानागमयत्कृत्स्नान्राजधर्मांश्च सर्वशः ।
ईजे च बहुभिः सत्रैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ १.१०३.३५ ॥
വേദങ്ങളും രാജധർമ്മങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിപ്പിച്ചു; ധാരാളം ദക്ഷിണയോടെ നിരവധി സത്രങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി.
1.103.36
तर्पयामास विप्रांश्च वेदाध्ययनकोविदान् ।
रत्नैरुच्चावचैर्गोभिर्ग्रामैरश्वैर्धनैरपि ॥ १.१०३.३६ ॥
വേദാധ്യയനത്തിൽ വിദഗ്ധരായ ബ്രാഹ്മണരെ, വിവിധതരം രത്നങ്ങളാലും പശുക്കളാലും ഗ്രാമങ്ങളാലും കുതിരകളാലും ധനത്താലും അദ്ദേഹം തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
1.103.37
वयोरूपेण संपन्नः पौरुषेण बलेन च ।
ऐश्वर्येण प्रतापेन विक्रमेण धनेन च ॥ १.१०३.३७ ॥
അവൻ പ്രായത്തിലും രൂപത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു; പൗരുഷത്തിലും ബലത്തിലും, ഐശ്വര്യത്തിലും പ്രതാപത്തിലും, വിക്രമത്തിലും ധനത്തിലും കൂടിയവനായിരുന്നു.
1.103.38
वर्तमानश्च सत्येन सर्वधर्मविशारदः ।
तं महीपं महीपाला राजराजमकुर्वत ॥ १.१०३.३८ ॥
അവൻ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും സർവധർമ്മങ്ങളിലും വിദഗ്ദ്ധനുമായിരുന്നു; ആ മഹീപതിയെ മറ്റു രാജാക്കന്മാർ രാജരാജനാക്കി.
1.103.39
वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्नप्रबोधाः ।
श्रिया भरतशार्दूल समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०३.३९ ॥
ഭരതശാർദ്ദൂലാ, ശോകവും ഭയവും ബാധയും നീങ്ങി, സുഖമായി ഉറങ്ങി സുഖമായി ഉണർന്ന ഭൂപാലന്മാർ ശ്രീയാൽ സമ്പന്നരായി.
1.103.40
नियमैः सर्ववर्णानां ब्रह्मोत्तरमवर्तत ।
ब्राह्मणाभिमुखं क्षत्रं क्षत्रियाभिमुखा विशः ॥ १.१०३.४० ॥
എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുടെയും നിയമങ്ങളാൽ ബ്രാഹ്മണർ മുൻനിരയിൽ നിന്നു; ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണരുടെ നേർക്കും വൈശ്യർ ക്ഷത്രിയരുടെ നേർക്കും തിരിഞ്ഞു.
1.103.41
ब्रह्मक्षत्रानुकूलांश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः ।
एवं पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ॥ १.१०३.४१ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷത്രിയർക്കും അനുകൂലരായി ശൂദ്രരും വൈശ്യരും സേവിച്ചു; അതുപോലെ മൃഗങ്ങളും പന്നികളും മാനുകളും പക്ഷികളും.
1.103.42
शान्तनावथ राज्यस्थे नावर्तत वृथा वधः ।
असुखानामनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम् ॥ १.१०३.४२ ॥
ശാന്തനു രാജ്യത്തിൽ ഇരിക്കെ വൃഥാ വധം നടന്നില്ല; തിര്യക്‌യോനികളിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ദുഃഖിതരും അനാഥരുമായവർക്കും.
1.103.43
स एव राजा सर्वेषां भूतानामभवत्पिता ।
स हस्तिनाम्नि धर्मात्मा विहरन्कुरुनन्दनः ॥ १.१०३.४३ ॥
അദ്ദേഹം തന്നെ സകല ജീവികൾക്കും പിതാവായി. ഹസ്തിൻ എന്ന പേരുള്ള ആ ധർമ്മാത്മാവായ കുരുനന്ദനൻ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്.
1.103.44
तेजसा सूर्यकल्पोऽभूद्वायुना च समो बले ।
अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१०३.४४ ॥
തേജസ്സിൽ സൂര്യതുല്യനായിരുന്നു, ബലത്തിൽ വായുവിനു സമനായിരുന്നു. കോപത്തിൽ യമതുല്യനും, ക്ഷമയിൽ ഭൂമിക്കു സമനും.
1.103.45
बभूव राजा सुमतिः प्रजानां सत्यविक्रमः ।
स वनेषु च रम्येषु शैलप्रस्रवणेषु च ॥ १.१०३.४५ ॥
അദ്ദേഹം രാജാവായി, സുമതി, പ്രജകളുടെ സത്യപരാക്രമി. മനോഹരമായ വനങ്ങളിലും മലയരുവികളിലും അദ്ദേഹം.
1.103.46
चचार मृगयाशीलः शान्तनुर्वनगोचरः ।
स मृगान्महिषांश्चैव विनिघ्नन्राजसत्तमः ॥ १.१०३.४६ ॥
വേട്ടയിൽ തൽപരനായ ശന്തനു വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവ് മാനുകളെയും എരുമകളെയും കൊന്നുകൊണ്ട്.
1.103.47
गङ्गामनु चचारैकः सिद्धचारणसेविताम् ।
स कदाचिन्महाराज ददर्श परमां स्त्रियम् ॥ १.१०३.४७ ॥
സിദ്ധചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്ന ഗംഗയുടെ തീരത്ത് അദ്ദേഹം ഏകനായി സഞ്ചരിച്ചു. ഒരിക്കൽ, മഹാരാജാവേ, ഒരു ഉത്തമ സ്ത്രീയെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.
1.103.48
जाज्वल्यमानां वपुषा साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ।
सर्वानवद्यां सुदतीं दिव्याभरणभूषिताम् ॥ १.१०३.४८ ॥
ശരീരത്താൽ ജ്വലിക്കുന്നവൾ, സാക്ഷാൽ മറ്റൊരു ശ്രീയെപ്പോലെ. സർവഗുണങ്ങളിലും കുറ്റമറ്റവൾ, മനോഹര പല്ലുള്ളവൾ, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അണിഞ്ഞവൾ.
1.103.49
सूक्ष्माम्बरधरामेकां पद्मोदरसमप्रभाम् ।
स्नातगात्रां धौतवस्त्रां गङ्गातीररुहे वने ॥ १.१०३.४९ ॥
അവൾ ഒറ്റയ്ക്ക്, നേർത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, താമരയുടെ ഉള്ളിലെ ദളത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളവളായി, കുളിച്ച ശരീരത്തോടെ, കഴുകിയ വസ്ത്രങ്ങളോടെ, ഗംഗാതീരത്തു വളർന്ന വനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.103.50
प्रकीर्णकेशीं पाणिभ्यां संस्पृशन्तीं शिरोरुहान् ।
रूपेण वयसा कान्त्या शरीरावयवैस्तथा ॥ १.१०३.५० ॥
ചിതറിയ മുടിയോടെ, രണ്ടു കൈകൊണ്ടും തലമുടിയെ തൊട്ടുകൊണ്ടിരുന്നവളായി; സൗന്ദര്യത്താലും യൗവനത്താലും കാന്തിയാലും ശരീരാവയവങ്ങളാലും (അവൾ ഉണ്ടായിരുന്നു).
1.103.51
हावभावविलासैश्च लोचनाञ्चलविक्रियैः ।
श्रोणीभारेण मध्येन स्तनाभ्यामुरसा दृशा ॥ १.१०३.५१ ॥
ഹാവ, ഭാവ, വിലാസങ്ങളാലും കണ്ണിന്റെ കോണുകളിലെ ചലനങ്ങളാലും, നിതംബഭാരത്താലും, അരക്കെട്ടാലും, സ്തനങ്ങളാലും, മാറിനാലും, നോട്ടത്താലും (അവൾ മനോഹരിയായിരുന്നു).
1.103.52
कवरीभरेण पादाभ्यामिङ्गितेन स्मितेन च ।
कोकिलालापसंल्लापैर्न्यक्कुर्वन्तीं त्रिलोकगाम् ॥ १.१०३.५२ ॥
മുടിക്കെട്ടിന്റെ ഭാരത്താലും, പാദങ്ങളാലും, ആംഗ്യത്താലും, പുഞ്ചിരിയാലും, കുയിലിന്റെ പാട്ടുപോലെ മധുരമായ സംഭാഷണത്താലും, മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെപ്പോലും താഴ്ത്തിക്കളയുന്നവളായി (അവൾ).
1.103.53
वाणीं च गिरिजां लक्ष्मीं योषितोन्याः सुराङ्गनाः ।
सा च शान्तनुमब्यागादलक्ष्मीमपकर्षती ॥ १.१०३.५३ ॥
വാണി, ഗിരിജ, ലക്ഷ്മി, മറ്റു സ്ത്രീകൾ, ദേവാംഗനമാർ (എല്ലാവരും അവൾക്കു മുന്നിൽ മങ്ങി). അവൾ അലക്ഷ്മിയെ അകറ്റുന്നവളെപ്പോലെ ശന്തനുവിന്റെ അടുത്തേക്കു വന്നു.
1.103.54
तां दृष्ट्वा हृष्टरोमाऽभूद्विस्मितो रूपसंपदा ।
पिबन्निव च नेत्राभ्यां नातृप्यत नराधिपः ॥ १.१०३.५४ ॥
അവളെ കണ്ട് രാജാവിന്റെ രോമം എഴുന്നുനിന്നു; രൂപസമ്പത്തിൽ അദ്ദേഹം വിസ്മയിച്ചു. കണ്ണുകൊണ്ടു കുടിക്കുന്നതുപോലെ ആയിട്ടും ആ നരാധിപന് തൃപ്തിയായില്ല.
1.103.55
सा च दृष्ट्वैव राजानं विचरन्तं महाद्युतिम् ।
स्नेहादागतसौहार्दा नातृप्यत विलासिनी ॥ १.१०३.५५ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടും, സ്നേഹത്താൽ ഉണ്ടായ സൗഹാർദത്തോടെ ആ വിലാസിനി തൃപ്തയായില്ല.
1.103.56
गङ्गा कामेन राजानं प्रेक्षमाणा विलासिनी ।
चञ्चूर्यताग्रतस्तस्य किन्नरीवाप्सरोपमा ॥ १.१०३.५६ ॥
കാമത്തോടെ രാജാവിനെ നോക്കിയ ഗംഗ എന്ന വിലാസിനി അവന് മുന്നിൽ ചടുലതയോടെ നടന്നു; കിന്നരിയെപ്പോലെയും അപ്സരസ്സിനെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
1.103.57
दृष्ट्वा प्रहृष्टरूपोऽभूद्दर्शनादेव शान्तनुः ।
रूपेणातीत्य तिष्ठन्तीं सर्वा राजन्ययोषितः ॥ १.१०३.५७ ॥
അവളെ കണ്ട് ശന്തനു സന്തോഷത്താൽ പ്രസന്നനായി; ആ ദർശനത്താൽത്തന്നെ. സൗന്ദര്യത്തിൽ എല്ലാ രാജസ്ത്രീകളെയും കടന്നുനിന്ന അവളെ.
1.103.58
तामुवाच ततो राजा सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया गिरा ।
देवी वा दानवी वा त्वं गन्धर्वी चाथवाऽप्सराः ॥ १.१०३.५८ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് മൃദുവായ വാക്കുകളാൽ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'നീ ദേവിയോ, ദാനവിയോ, ഗന്ധർവ്വിയോ, അതോ അപ്സരസ്സോ?'
1.103.59
यक्षी वा पन्नगी वाऽपि मानुषी वा सुमध्यमे ।
याऽसि काऽसि सुरप्रख्ये महिषी मे भवानघे ॥ १.१०३.५९ ॥
യക്ഷിയോ, നാഗിയോ, അതോ മാനുഷിയോ? ഓ സുമധ്യമേ. നീ ആരായാലും, ഓ ദേവതുല്യേ, ഓ നിഷ്കളങ്കേ, നീ എന്റെ മഹിഷിയാകണം.
1.103.60
त्वां गता हि मम प्रामा वसु यन्मेऽस्ति किंचन ।
याचे त्वां सुरगर्भाभे भार्या मे भव शोभने ॥ १.१०३.६० ॥
നിന്നെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്റെ സമ്പത്തും, എന്റെ പക്കലുള്ളതൊക്കെയും നിന്റേതാണ്. ദേവഗർഭം പോലെ ശോഭിക്കുന്നവളേ, ഞാൻ നിന്നോട് യാചിക്കുന്നു; ഓ ശോഭനേ, എന്റെ ഭാര്യയാകൂ.