Mahābhārata · Adhyāya 1.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.106.1
शान्तनुरुवाच ।
आपवो नाम कोन्वेष वसूनां किं च दुष्कृतम्।
शशाप यस्मात्कल्याणि स वसूंश्चारुदर्शने ।
यस्याभिशापात्ते सर्वे मानुषीं योनिमागताः ॥ १.१०६.१ ॥
Śāntanu dijo: ¿Quién era este llamado Āpava, y qué falta cometieron los Vasus? Oh auspiciosa, oh de hermoso rostro, ¿por qué los maldijo, y por cuya maldición todos ellos llegaron al vientre humano?
1.106.2
अनेन च कुमारेण त्वया दत्तेन किं कृतम् ।
यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति ॥ १.१०६.२ ॥
¿Y qué hiciste con este niño que tú misma diste? ¿Por el acto de quién habitará él entre los hombres?
1.106.3
ईशा वै सर्वलोकस्य वसवस्ते च वै कथम् ।
मानुषेषूदपद्यन्त तन्ममाचक्ष्व जाह्नवि ॥ १.१०६.३ ॥
¿Cómo nacieron los Vasus, señores de todos los mundos, entre los seres humanos? Oh Jāhnavī, dímelo.
1.106.4
एवमुक्ता तदा गङ्गा राजानमिदमब्रवीत् ।
भर्तारं जाह्नवी देवी शान्तनुं पुरुषर्षभ ॥ १.१०६.४ ॥
Así interpelada, la diosa Jāhnavī Gaṅgā habló entonces al rey, su esposo Śāntanu, oh toro entre los hombres.
1.106.5
गङ्गोवाच ।
यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम।
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत ॥ १.१०६.५ ॥
Gaṅgā dijo: Oh mejor de los Bharatas, el hijo que Varuṇa obtuvo en tiempos antiguos, el sabio llamado Vasiṣṭha, es también conocido como Āpava.
1.106.6
तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिसमन्वितम् ।
मेरोः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम् ॥ १.१०६.६ ॥
Su ermita era sagrada, llena de ciervos y aves, al costado del Meru, rey de las montañas, cubierta de flores de todas las estaciones.
1.106.7
स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन्भरतसत्तम ।
वने पुण्यकृतां श्रेष्ठः स्वादुमूलफलोदके ॥ १.१०६.७ ॥
Aquel hijo de Varuṇa, el primero entre los que realizan obras meritorias, mejor de los Bharatas, practicó austeridades en aquel bosque, donde había raíces dulces, frutos y agua.
1.106.8
दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्यभिशब्दिता ।
गां प्रजाता तु सा देवी कश्यपाद्भरतर्षभ ॥ १.१०६.८ ॥
La hija de Dakṣa llamada Surabhī, aquella diosa, que dio a luz vacas de Kaśyapa, oh toro de los Bharatas.
1.106.9
अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुहां वराम् ।
तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणिः ॥ १.१०६.९ ॥
Por favor del mundo, aquella excelente vaca que concede todos los deseos, la obtuvo el de alma recta, hijo de Varuṇa: la vaca del sacrificio.
1.106.10
सा तस्मिंस्तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते ।
चचार पुण्ये रम्ये च गौरपेतभया तदा ॥ १.१०६.१० ॥
Ella, morando en aquel bosque de ascetas frecuentado por los sabios, recorría los lugares sagrados y deliciosos, libre entonces del temor a los pastores.
1.106.11
अथ तद्वनमाजग्मुः कदाचिद्भरतर्षभ ।
पृथ्वाद्या वसवः सर्वे देवा देवर्षिसेवितम् ॥ १.१०६.११ ॥
Entonces, oh toro de los Bharatas, una vez llegaron a aquel bosque, frecuentado por los sabios divinos, todos los Vasus encabezados por Pṛthu y los dioses.
1.106.12
ते सदारा वनं तच्च व्यचरन्त समन्ततः ।
रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च ॥ १.१०६.१२ ॥
Ellos, con sus esposas, recorrieron aquel bosque por todas partes y se deleitaron en las montañas y los bosques encantadores.
1.106.13
तत्रैकस्याथ भार्या तु वसोर्वासवविक्रम ।
संचरन्ती वने तस्मिन्गां ददर्श सुमध्यमा ॥ १.१०६.१३ ॥
Allí, una de las esposas de Vasu, cuyo valor era como el de Vāsava, vagando por aquel bosque, vio una vaca; era de cintura esbelta.
1.106.14
नन्दिनीं नाम राजेन्द्र सर्वकामधुगुत्तमाम् ।
सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविणसंपदा ॥ १.१०६.१४ ॥
Oh señor de reyes, era la mejor vaca llamada Nandinī, dadora de todos los deseos. Llena de asombro, quedó admirada por su buen carácter y su riqueza.
1.106.15
द्यवे वै दर्शयामास तां गां गोवृषभेक्षण ।
आपीनां च सुदोग्ध्रीं च सुवालधिखुरां शुभां ॥ १.१०६.१५ ॥
Oh tú de ojos de toro, le mostró aquella vaca al Cielo: de ubres llenas, fácil de ordeñar, de bella cola y pezuñas, auspiciosa.
1.106.16
उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च ।
एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसुनन्दिनी ॥ १.१०६.१६ ॥
Estaba dotada de todas las buenas cualidades y de un carácter inigualable; aquella vaca, poseedora de tales cualidades, la mostró Vasu-Nandinī a Vasu.
1.106.17
दर्शयामास राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन ।
द्यौस्तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्रविक्रम ॥ १.१०६.१७ ॥
Oh señor de reyes, oh deleite de los Pauravas, ella se la mostró antes; entonces Dyau, al ver aquella vaca de inmediato, oh tú cuyo valor es el del señor de los elefantes,
1.106.18
उवाच राजंस्तां देवीं तस्या रूपगुणान्वदन् ।
एषा गौरुत्तमा देवी वारुणेरसितेक्षणा ॥ १.१०६.१८ ॥
Oh rey, habló a aquella diosa describiendo la belleza y las cualidades de la vaca: "Esta excelente vaca pertenece a Varuṇa; tiene ojos oscuros."
1.106.19
ऋषेस्तस्य वरारोहे यस्येदं वनमुत्तमम् ।
अस्याः क्षीरं पिबेन्मर्त्यः स्वादु यो वै सुमध्यमे ॥ १.१०६.१९ ॥
¡Oh, de caderas hermosas!, del sabio a quien pertenece este excelso bosque: si un mortal bebe la dulce leche de esta, oh de cintura esbelta,
1.106.20
दशवर्षसहस्राणि स जीवेत्स्थिरयौवनः ।
एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी नृपोत्तम सुमध्यमा ॥ १.१०६.२० ॥
Viviría diez mil años con juventud inalterable. Oh, mejor de los reyes, al oír esto, aquella diosa de cintura esbelta—
1.106.21
तमुवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम् ।
अस्ति मे मानुषे लोके नरदेवात्मजा सखी ॥ १.१०६.२१ ॥
Aquella de miembros sin defecto dijo a su esposo, resplandeciente en esplendor: «En el mundo humano tengo una amiga, hija de un rey.
1.106.22
नाम्नाजितवती नाम रूपयौवनशालिनी ।
उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसन्धस्य धीमतः ॥ १.१०६.२२ ॥
llamada Ajitavatī, dotada de belleza y juventud, hija del rey sabio Uśīnara, fiel a su palabra y sabio.
1.106.23
दुहिता प्रथिता लोके मानुषे रूपसंपदा ।
तस्या हेतोर्महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम् ॥ १.१०६.२३ ॥
Es una hija renombrada en el mundo de los hombres por la riqueza de su belleza. Oh, muy afortunado, por su causa deseo esa vaca junto con su ternero.
1.106.24
आनयस्वामरश्रेष्ठ त्वरितं पुण्यवर्धन ।
यावदस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद ॥ १.१०६.२४ ॥
Tráela pronto, mejor de los inmortales, aumentador del mérito, para que mi amiga pueda beber su leche. ¡Oh, dador de honor!
1.106.25
मानुषेषु भवत्वेका जरारोगविवर्जिता ।
एतन्मम महाभाग कर्तुमर्हस्यनिन्दित ॥ १.१०६.२५ ॥
Que una entre los hombres esté libre de vejez y enfermedad. Esto, oh afortunada y sin tacha, debes hacerlo por mí.
1.106.26
प्रियात्प्रियतरं ह्यस्मान्नास्ति मेऽन्यत्कथंचन ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्या देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०६.२६ ॥
No hay nada más querido para mí que esto. Al oír estas palabras de la diosa, deseando complacerla...
1.106.27
पृथ्वाद्यैर्भ्रातृभिः सार्धं द्यौस्तदा तां जहार गाम् ।
तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तो द्यौस्तदा नृप ॥ १.१०६.२७ ॥
Entonces Dyau, junto con sus hermanos encabezados por Pṛthu, se llevó a la vaca. Oh rey, incitado por aquella de ojos de loto, Dyau hizo esto entonces.
1.106.28
ऋषेस्तस्य तपस्वीव्रं न शशाक निरीक्षितुम् ।
हृता गौः सा तदा तेन प्रपातस्तु न तर्कितः ॥ १.१०६.२८ ॥
No pudo ver el voto ascético del sabio; entonces la vaca fue robada por él, y la caída que seguiría no fue prevista.
1.106.29
अथाश्रमपदं प्राप्तः फलान्यादाय वारुणिः ।
न चापश्यत्स गां तत्र सवत्सां काननोत्तमे ॥ १.१०६.२९ ॥
Entonces el hijo de Varuṇa llegó al ermitaño con frutos, y en aquel excelente bosque no vio allí a la vaca con su ternero.
1.106.30
ततः स मृगयामास वने तस्मिंस्तपोधनः ।
नाध्यागमच्च मृगयंस्तां गां मुनिरुदारधीः ॥ १.१०६.३० ॥
Entonces el asceta buscó en el bosque, y el sabio de noble mente, buscando, no encontró aquella vaca.
1.106.31
ज्ञात्वा तथाऽपनीतां तां वसुभिर्दिव्यदर्शनः ।
ययौ क्रोधवशं सद्यः शशाप च वसूंस्तदा ॥ १.१०६.३१ ॥
Al saber que los Vasus se habían llevado aquella vaca, el sabio de visión divina cayó de inmediato bajo el dominio de la ira y maldijo a los Vasus.
1.106.32
यस्मान्मे वसवो जह्रुर्गां वै दोग्ध्रीं सुवालधिम् ।
तस्मात्सर्वे जनिष्यन्ति मानुषेषु न संशयः ॥ १.१०६.३२ ॥
Porque los Vasus se llevaron mi vaca lechera de hermosa cola, todos ellos nacerán sin duda entre los hombres; no hay duda.
1.106.33
एवं शशाप भगवान्वसूंस्तान्भरतर्षभ ।
वशं क्रोधस्य संप्राप्त आपवो मुनिसत्तमः ॥ १.१०६.३३ ॥
Así, oh toro de los Bharatas, el venerable Āpava, el mejor de los sabios, cayó bajo el poder de la ira y maldijo a aquellos Vasus.
1.106.34
शप्त्वा च तान्महाभागस्तपस्येव मनो दधे ।
एवं स शप्तवान्राजन्वसूनष्टौ तपोधनः ॥ १.१०६.३४ ॥
Tras maldecirlos, aquel de gran fortuna volvió su mente solo a la austeridad. Así, oh rey, aquel sabio de riqueza ascética maldijo a los ocho Vasus.
1.106.35
महाप्रभावो ब्रह्मर्षिर्देवान्क्रोधसमन्वितः ।
एवं शप्तास्ततस्तेन मुनिना यामुनेन वै ॥ १.१०६.३५ ॥
El brahmarṣi de gran poder, lleno de ira, maldijo así a aquellos dioses; así fueron maldecidos por aquel sabio Yāmuna.
1.106.36
अष्टौ समस्ता वंसवो दिवो दोषेण सत्तम ।
अथाश्रमपदं प्राप्तास्ते वै भूयो महात्मनः ॥ १.१०६.३६ ॥
Oh el mejor de los hombres, los ocho Vasus, todos caídos del cielo por su falta, llegaron de nuevo al ermitaño del gran alma.
1.106.37
शप्ताः स्म इति जानन्त ऋषिं तमुपचक्रमुः ।
प्रसादयन्तस्तमृषिं वसवः पार्थिवर्षभ ॥ १.१०६.३७ ॥
Sabiendo que habían sido maldecidos, los Vasus se dispusieron a apaciguar a aquel sabio, oh toro entre los reyes.
1.106.38
लेभिरे न च तस्मात्ते प्रसादमृषिसत्तमात् ।
आपवात्पुरुषव्याघ्र सर्वधर्मविशारदात् ॥ १.१०६.३८ ॥
Pero no obtuvieron el favor de aquel mejor de los sabios, Āpava, versado en todos los deberes, oh tigre entre los hombres.
1.106.39
उवाच च स धर्मात्मा शप्ता यूयं धरादयः ।
अनुसंवत्सरात्सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ ॥ १.१०६.३९ ॥
Y aquel de alma recta dijo: 'Estáis malditos, oh Dhara y los demás; al cabo de cada año todos obtendréis la liberación de la maldición.'
1.106.40
अयं तु यत्कृते यूयं मया शप्ताः स वत्स्यति ।
द्यौस्तदा मानुषे लोके दीर्घकालं स्वकर्मणः ॥ १.१०६.४० ॥
Pero aquel por cuya causa todos fuisteis maldecidos por mí, Dyau, morará largo tiempo en el mundo humano como consecuencia de su propia acción.
1.106.41
नानृतं तच्चिकीर्षामि क्रुद्धो युष्मान्यदब्रुवम् ।
न प्रजास्यति चाप्येष मानुषेषु महामनाः ॥ १.१०६.४१ ॥
No deseo hacer falso lo que os dije en mi ira; y este magnánimo tampoco engendrará descendencia entre los hombres.
1.106.42
भविष्यति च धर्मात्मा सर्वशास्त्रविशारदः ।
पितुः प्रियहिते युक्तः स्त्रीभोगान्वर्जयिष्यति ॥ १.१०६.४२ ॥
Será de alma recta y versado en todas las escrituras; dedicado al placer y bienestar de su padre, renunciará a los placeres de las mujeres.
1.106.43
एवमुक्त्वा वसून्सर्वान्सजगाम महानृषिः ।
ततो मामुपजग्मुस्ते समेता वसवस्तदा ॥ १.१०६.४३ ॥
Tras decir esto, el gran sabio se marchó, dejando a todos los Vasus. Entonces los Vasus, reunidos, vinieron a mí.
1.106.44
अयाचन्त च मां राजन्वरं तच्च मया कृतम् ।
जाताञ्जातान्प्रक्षिपास्मान्स्वयं गङ्गे त्वमम्भसि ॥ १.१०६.४४ ॥
Me pidieron un don, y yo lo concedí: oh rey, oh Gaṅgā, tú misma arrojarás al agua a cada uno de nosotros en cuanto nazca.
1.106.45
एवं तेषामहं सम्यक् शप्तानां राजसत्तम ।
मोक्षार्थं मानुषाल्लोकाद्यथावत्कृतवत्यहम् ॥ १.१०६.४५ ॥
Así, oh mejor de los reyes, para la liberación de aquellos que habían sido maldecidos, actué debidamente desde el mundo humano.
1.106.46
अयं शापादृषेस्तस्य एक एव नृपोत्तम ।
द्यौ राजन्मानुषे लोके चिरं वत्स्यति भारत ॥ १.१०६.४६ ॥
Por esta maldición del sabio, este solo, oh mejor de los reyes, oh rey, oh descendiente de Bharata, Dyau morará mucho tiempo en el mundo humano.
1.106.47
अयं कुमारः पुत्रस्ते विवृद्धः पुनरेष्यति ।
अहं च ते भविष्यामि आह्वानोपगता नृप ॥ १.१०६.४७ ॥
Este muchacho, tu hijo, al crecer volverá de nuevo; y yo también, oh rey, habiendo venido a tu llamado, seré tuya.
1.106.48
एतदाख्याय सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
आदाय च कुमारं तं जगामाथ यथेप्सितम् ॥ १.१०६.४८ ॥
Habiendo dicho esto, la diosa desapareció allí mismo; llevándose a aquel muchacho, marchó adonde quiso.
1.106.49
स तु देवव्रतो नाम गाङ्गेय इति चाभवत् ।
द्युनामा शान्तनोः पुत्रः शान्तनोरधिको गुणैः ॥ १.१०६.४९ ॥
Él se llamó Devavrata y fue conocido como Gāṅgeya. Dyunāman, hijo de Śāntanu, superaba a Śāntanu en virtudes.
1.106.50
शान्तनुश्चापि शोकार्तो जगाम स्वपुरं ततः ।
तस्याहं कीर्तयिष्यामि शान्तनोरधिकान्गुणान् ॥ १.१०६.५० ॥
Śāntanu, afligido por la pena, regresó entonces a su ciudad. Ahora relataré las virtudes superiores de aquel Śāntanu.
1.106.51
महाभाग्यं च नृपतेर्भारतस्य महात्मनः ।
यस्येतिहासो द्युतिमान्महाभारतमुच्यते ॥ १.१०६.५१ ॥
También la gran fortuna del magnánimo rey de la estirpe de Bharata está aquí. Su radiante historia se llama Mahābhārata.