Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.106

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.106.1

शान्तनुरुवाच ।
आपवो नाम कोन्वेष वसूनां किं च दुष्कृतम्।
शशाप यस्मात्कल्याणि स वसूंश्चारुदर्शने ।
यस्याभिशापात्ते सर्वे मानुषीं योनिमागताः ॥ १.१०६.१ ॥

ଶାନ୍ତନୁ କହିଲେ: ଆପବ ନାମକ ଏ କିଏ ଥିଲେ? ବସୁମାନେ କି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲେ? ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ସେ ବସୁମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅଭିଶାପ ଦେଲେ? ଯାହାର ଅଭିଶାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.106.2

अनेन च कुमारेण त्वया दत्तेन किं कृतम् ।
यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति ॥ १.१०६.२ ॥

ତୁମେ ଏହି ବାଳକକୁ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଏହି ଶିଶୁକୁ, କ'ଣ କଲ? ଯାହାର କର୍ମରୁ ଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବ?

1.106.3

ईशा वै सर्वलोकस्य वसवस्ते च वै कथम् ।
मानुषेषूदपद्यन्त तन्ममाचक्ष्व जाह्नवि ॥ १.१०६.३ ॥

ସର୍ବଲୋକର ଈଶ୍ୱର ବସୁମାନେ କିପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଲେ? ହେ ଜାହ୍ନବୀ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।

1.106.4

एवमुक्ता तदा गङ्गा राजानमिदमब्रवीत् ।
भर्तारं जाह्नवी देवी शान्तनुं पुरुषर्षभ ॥ १.१०६.४ ॥

ଏପରି ପଚରାଯିବାରୁ ସେତେବେଳେ ଦେବୀ ଜାହ୍ନବୀ ଗଙ୍ଗା ରାଜାଙ୍କୁ, ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ, ଏହା କହିଲେ; ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ।

1.106.5

गङ्गोवाच ।
यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम।
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत ॥ १.१०६.५ ॥

ଗଙ୍ଗା କହିଲେ: ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବେ ବରୁଣ ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିଥିଲେ, ବଶିଷ୍ଠ ନାମକ ସେ ମୁନି, ଆପବ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ।

1.106.6

तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिसमन्वितम् ।
मेरोः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम् ॥ १.१०६.६ ॥

ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମେରୁର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କର, ସବୁ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଆବୃତ।

1.106.7

स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन्भरतसत्तम ।
वने पुण्यकृतां श्रेष्ठः स्वादुमूलफलोदके ॥ १.१०६.७ ॥

ବରୁଣଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର, ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ବନରେ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯେଉଁଠି ମଧୁର ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳ ଥିଲା।

1.106.8

दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्यभिशब्दिता ।
गां प्रजाता तु सा देवी कश्यपाद्भरतर्षभ ॥ १.१०६.८ ॥

ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯେଉଁ କନ୍ୟା ସୁରଭି ନାମରେ ଡାକ୍ୟ, ସେହି ଦେବୀ କଶ୍ୟପଙ୍କଠାରୁ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ଭରତଋଷଭ।

1.106.9

अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुहां वराम् ।
तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणिः ॥ १.१०६.९ ॥

ଜଗତର ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ସର୍ବକାମ ଦେଉଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଈକୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ବାରୁଣି ପାଇଲେ, ସେ ହୋମଧେନୁ।

1.106.10

सा तस्मिंस्तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते ।
चचार पुण्ये रम्ये च गौरपेतभया तदा ॥ १.१०६.१० ॥

ସେ ସେହି ତାପସାରଣ୍ୟରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ସେବିତ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ରମ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଗୋପାଳକଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ।

1.106.11

अथ तद्वनमाजग्मुः कदाचिद्भरतर्षभ ।
पृथ्वाद्या वसवः सर्वे देवा देवर्षिसेवितम् ॥ १.१०६.११ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଋଷଭ, ଏକ ସମୟରେ ପୃଥୁ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ବସୁ ଓ ଦେବତାମାନେ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ବନକୁ ଆସିଲେ।

1.106.12

ते सदारा वनं तच्च व्यचरन्त समन्ततः ।
रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च ॥ १.१०६.१२ ॥

ସେମାନେ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ବନରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କଲେ, ଓ ରମ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ବନରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ।

1.106.13

तत्रैकस्याथ भार्या तु वसोर्वासवविक्रम ।
संचरन्ती वने तस्मिन्गां ददर्श सुमध्यमा ॥ १.१०६.१३ ॥

ସେଠାରେ ବାସବଙ୍କ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ) ପରି ପରାକ୍ରମୀ ବସୁଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ସେହି ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଗାଈକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ସରୁ କଟିଦେଶ ଥିବା ନାରୀ ଥିଲେ।

1.106.14

नन्दिनीं नाम राजेन्द्र सर्वकामधुगुत्तमाम् ।
सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविणसंपदा ॥ १.१०६.१४ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତାହା ନନ୍ଦିନୀ ନାମକ, ସର୍ବ କାମନା ପୂରଣକାରୀ ଉତ୍ତମ ଗାଈ ଥିଲା; ସେ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତାହାର ଶୀଳ ଓ ଧନସମ୍ପଦରେ।

1.106.15

द्यवे वै दर्शयामास तां गां गोवृषभेक्षण ।
आपीनां च सुदोग्ध्रीं च सुवालधिखुरां शुभां ॥ १.१०६.१५ ॥

ହେ ଗୋବୃଷଭେକ୍ଷଣ! ସେ ସେହି ଗାଈକୁ ଦ୍ୟୌଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ — ଭରା ସ୍ତନ ଥିବା, ସହଜରେ ଦୁଧ ଦୋହନଯୋଗ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଲାଞ୍ଜ ଓ ଖୁରା ଥିବା, ଶୁଭ।

1.106.16

उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च ।
एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसुनन्दिनी ॥ १.१०६.१६ ॥

ତାହା ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଅନୁତ୍ତମ ଶୀଳ ଥିଲା; ଏପରି ଗୁଣଯୁକ୍ତ ସେହି ଗାଈକୁ ବସୁନନ୍ଦିନୀ ବସୁଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।

1.106.17

दर्शयामास राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन ।
द्यौस्तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्रविक्रम ॥ १.१०६.१७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ହେ ପୌରବନନ୍ଦନ! ପୂର୍ବରୁ ସେ ତାହା ଦେଖାଇଲେ। ତେବେ ଦ୍ୟୌ ସେହି ଗାଈକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ — ହେ ଗଜେନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦ୍ର-ପରାକ୍ରମୀ!

1.106.18

उवाच राजंस्तां देवीं तस्या रूपगुणान्वदन् ।
एषा गौरुत्तमा देवी वारुणेरसितेक्षणा ॥ १.१०६.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ସେ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ, ସେହି ଗାଈର ରୂପ ଓ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କହିଲେ — "ଏହି ଉତ୍ତମ ଗାଈ ବରୁଣଙ୍କର; ଏହାର ଆଖି କଳା।"

1.106.19

ऋषेस्तस्य वरारोहे यस्येदं वनमुत्तमम् ।
अस्याः क्षीरं पिबेन्मर्त्यः स्वादु यो वै सुमध्यमे ॥ १.१०६.१९ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ଯେଉଁ ଋଷିଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ତମ ବନ, ଯେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ଏହାର ମଧୁର କ୍ଷୀର ପାନ କରିବ—

1.106.20

दशवर्षसहस्राणि स जीवेत्स्थिरयौवनः ।
एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी नृपोत्तम सुमध्यमा ॥ १.१०६.२० ॥

ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ଥିର ଯୌବନରେ ବଞ୍ଚିବ। ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, ଏହା ଶୁଣି ସେହି ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ ଦେବୀ—

1.106.21

तमुवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम् ।
अस्ति मे मानुषे लोके नरदेवात्मजा सखी ॥ १.१०६.२१ ॥

ନିର୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ସେ, ଦୀପ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ—ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ମୋର ଗୋଟିଏ ସଖୀ ଅଛି, ସେ ଜଣେ ରାଜକନ୍ୟା।

1.106.22

नाम्नाजितवती नाम रूपयौवनशालिनी ।
उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसन्धस्य धीमतः ॥ १.१०६.२२ ॥

ଅଜିତବତୀ ନାମରେ, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତା; ଉଶୀନର ରାଜର୍ଷିଙ୍କର—ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍‌ଙ୍କ (କନ୍ୟା)।

1.106.23

दुहिता प्रथिता लोके मानुषे रूपसंपदा ।
तस्या हेतोर्महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम् ॥ १.१०६.२३ ॥

ସେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ରୂପସମ୍ପଦରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା କନ୍ୟା। ହେ ମହାଭାଗ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବତ୍ସ ସହିତ ସେହି ଗାଈକୁ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି।

1.106.24

आनयस्वामरश्रेष्ठ त्वरितं पुण्यवर्धन ।
यावदस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद ॥ १.१०६.२४ ॥

ହେ ଅମରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପୁଣ୍ୟବର୍ଧନ, ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଆଣ—ମୋ ସଖୀ ତାର କ୍ଷୀର ପାନ କରିବା ପାଇଁ। ହେ ମାନଦ!

1.106.25

मानुषेषु भवत्वेका जरारोगविवर्जिता ।
एतन्मम महाभाग कर्तुमर्हस्यनिन्दित ॥ १.१०६.२५ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ (ଗାଈ) ଜରା ଓ ରୋଗରହିତା ହେଉ। ହେ ମହାଭାଗେ, ହେ ନିର୍ଦୋଷେ, ମୋ ପାଇଁ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।

1.106.26

प्रियात्प्रियतरं ह्यस्मान्नास्ति मेऽन्यत्कथंचन ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्या देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०६.२६ ॥

ଏଥିରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମୋ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ସେହି ଦେବୀଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ...

1.106.27

पृथ्वाद्यैर्भ्रातृभिः सार्धं द्यौस्तदा तां जहार गाम् ।
तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तो द्यौस्तदा नृप ॥ १.१०६.२७ ॥

ପୃଥୁ ପ୍ରଭୃତି ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୟୌ ସେତେବେଳେ ସେହି ଗାଈକୁ ହରଣ କଲା। ହେ ନୃପ, ସେହି କମଳନୟନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଦ୍ୟୌ ସେତେବେଳେ ଏପରି କଲା।

1.106.28

ऋषेस्तस्य तपस्वीव्रं न शशाक निरीक्षितुम् ।
हृता गौः सा तदा तेन प्रपातस्तु न तर्कितः ॥ १.१०६.२८ ॥

ସେ ଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରତକୁ ସେ ଦେଖି ପାରିଲା ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଗାଈ ହରଣ ହେଲା; ତାର ପତନ ଆକଳନ ହୋଇନଥିଲା।

1.106.29

अथाश्रमपदं प्राप्तः फलान्यादाय वारुणिः ।
न चापश्यत्स गां तत्र सवत्सां काननोत्तमे ॥ १.१०६.२९ ॥

ତା'ପରେ ବରୁଣପୁତ୍ର ଫଳ ନେଇ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ସେହି ଉତ୍ତମ ବନରେ ବାଛୁରି ସହିତ ସେହି ଗାଈକୁ ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

1.106.30

ततः स मृगयामास वने तस्मिंस्तपोधनः ।
नाध्यागमच्च मृगयंस्तां गां मुनिरुदारधीः ॥ १.१०६.३० ॥

ତେବେ ସେହି ତପୋଧନ ସେହି ବନରେ ଖୋଜିଲେ। ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ମୁନି ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗି ମଧ୍ୟ ସେହି ଗାଈକୁ ପାଇଲେ ନାହିଁ।

1.106.31

ज्ञात्वा तथाऽपनीतां तां वसुभिर्दिव्यदर्शनः ।
ययौ क्रोधवशं सद्यः शशाप च वसूंस्तदा ॥ १.१०६.३१ ॥

ବସୁମାନେ ସେହି ଗାଈକୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି ଜାଣି ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ମୁନି ତତ୍କ୍ଷଣାତ କ୍ରୋଧବଶ ହୋଇ ବସୁମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।

1.106.32

यस्मान्मे वसवो जह्रुर्गां वै दोग्ध्रीं सुवालधिम् ।
तस्मात्सर्वे जनिष्यन्ति मानुषेषु न संशयः ॥ १.१०६.३२ ॥

ବସୁମାନେ ମୋର ସେହି ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ, ସୁନ୍ଦର ଲାଙ୍ଗୁଳ ଥିବା ଗାଈକୁ ହରଣ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.106.33

एवं शशाप भगवान्वसूंस्तान्भरतर्षभ ।
वशं क्रोधस्य संप्राप्त आपवो मुनिसत्तमः ॥ १.१०६.३३ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଭଗବାନ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆପବ କ୍ରୋଧବଶ ହୋଇ ସେହି ବସୁମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।

1.106.34

शप्त्वा च तान्महाभागस्तपस्येव मनो दधे ।
एवं स शप्तवान्राजन्वसूनष्टौ तपोधनः ॥ १.१०६.३४ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଆପଣା ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ଲଗାଇଲେ। ହେ ରାଜନ, ଏହିପରି ସେହି ତପୋଧନ ଅଷ୍ଟ ବସୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ।

1.106.35

महाप्रभावो ब्रह्मर्षिर्देवान्क्रोधसमन्वितः ।
एवं शप्तास्ततस्तेन मुनिना यामुनेन वै ॥ १.१०६.३५ ॥

ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେହି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ଅଭିଶାପ ଦେଲେ; ସେହି ଯାମୁନ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏହିପରି ଅଭିଶପ୍ତ ହେଲେ।

1.106.36

अष्टौ समस्ता वंसवो दिवो दोषेण सत्तम ।
अथाश्रमपदं प्राप्तास्ते वै भूयो महात्मनः ॥ १.१०६.३६ ॥

ହେ ସତ୍ତମ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନିଜ ଦୋଷରୁ ପତିତ ଅଷ୍ଟ ବସୁ ସମସ୍ତେ ପୁଣି ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

1.106.37

शप्ताः स्म इति जानन्त ऋषिं तमुपचक्रमुः ।
प्रसादयन्तस्तमृषिं वसवः पार्थिवर्षभ ॥ १.१०६.३७ ॥

ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜାଣି ବସୁମାନେ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।

1.106.38

लेभिरे न च तस्मात्ते प्रसादमृषिसत्तमात् ।
आपवात्पुरुषव्याघ्र सर्वधर्मविशारदात् ॥ १.१०६.३८ ॥

କିନ୍ତୁ ସର୍ବଧର୍ମ ନିପୁଣ ସେହି ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆପବଙ୍କଠାରୁ ସେମାନେ ପ୍ରସାଦ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର।

1.106.39

उवाच च स धर्मात्मा शप्ता यूयं धरादयः ।
अनुसंवत्सरात्सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ ॥ १.१०६.३९ ॥

ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା କହିଲେ: ଧର ପ୍ରଭୃତି ବସୁଗଣ, ତୁମେମାନେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ; ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶାପମୁକ୍ତି ପାଇବ।

1.106.40

अयं तु यत्कृते यूयं मया शप्ताः स वत्स्यति ।
द्यौस्तदा मानुषे लोके दीर्घकालं स्वकर्मणः ॥ १.१०६.४० ॥

କିନ୍ତୁ ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଲ, ସେ ଜଣେ ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କରିବେ।

1.106.41

नानृतं तच्चिकीर्षामि क्रुद्धो युष्मान्यदब्रुवम् ।
न प्रजास्यति चाप्येष मानुषेषु महामनाः ॥ १.१०६.४१ ॥

କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲି, ତାହା ମିଥ୍ୟା କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ; ଏହି ମହାମନା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବେ ନାହିଁ।

1.106.42

भविष्यति च धर्मात्मा सर्वशास्त्रविशारदः ।
पितुः प्रियहिते युक्तः स्त्रीभोगान्वर्जयिष्यति ॥ १.१०६.४२ ॥

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ର ନିପୁଣ ହେବେ; ପିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ସ୍ତ୍ରୀ-ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।

1.106.43

एवमुक्त्वा वसून्सर्वान्सजगाम महानृषिः ।
ततो मामुपजग्मुस्ते समेता वसवस्तदा ॥ १.१०६.४३ ॥

ଏପରି କହି ମହାନ ଋଷି ସମସ୍ତ ବସୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ସେହି ବସୁମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

1.106.44

अयाचन्त च मां राजन्वरं तच्च मया कृतम् ।
जाताञ्जातान्प्रक्षिपास्मान्स्वयं गङ्गे त्वमम्भसि ॥ १.१०६.४४ ॥

ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ମୋ ପାଖରୁ ଏକ ବର ମାଗିଲେ, ଆଉ ମୁଁ ତାହା ଦେଲି। ହେ ଗଙ୍ଗା, ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଜେ ପାଣିରେ ପକାଇ ଦେବ।

1.106.45

एवं तेषामहं सम्यक् शप्तानां राजसत्तम ।
मोक्षार्थं मानुषाल्लोकाद्यथावत्कृतवत्यहम् ॥ १.१०६.४५ ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ଯଥାବିଧି ମନୁଷ୍ୟଲୋକରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲି।

1.106.46

अयं शापादृषेस्तस्य एक एव नृपोत्तम ।
द्यौ राजन्मानुषे लोके चिरं वत्स्यति भारत ॥ १.१०६.४६ ॥

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, ଋଷିଙ୍କ ଏହି ଶାପରୁ ଏ ଏକାକୀ — ହେ ରାଜନ, ହେ ଭରତବଂଶଜ — ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ବହୁକାଳ ରହିବ।

1.106.47

अयं कुमारः पुत्रस्ते विवृद्धः पुनरेष्यति ।
अहं च ते भविष्यामि आह्वानोपगता नृप ॥ १.१०६.४७ ॥

ଏ କୁମାର, ତୁମର ପୁତ୍ର, ବଡ଼ ହୋଇ ପୁଣି ଫେରିବ; ହେ ନୃପ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସି ତୁମର ହେବି।

1.106.48

एतदाख्याय सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
आदाय च कुमारं तं जगामाथ यथेप्सितम् ॥ १.१०६.४८ ॥

ଏହା କହି ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ; ସେହି କୁମାରଙ୍କୁ ନେଇ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

1.106.49

स तु देवव्रतो नाम गाङ्गेय इति चाभवत् ।
द्युनामा शान्तनोः पुत्रः शान्तनोरधिको गुणैः ॥ १.१०६.४९ ॥

ସେ ଦେବବ୍ରତ ନାମରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ହେଲେ। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୟୁନାମା ଗୁଣରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଥିଲେ।

1.106.50

शान्तनुश्चापि शोकार्तो जगाम स्वपुरं ततः ।
तस्याहं कीर्तयिष्यामि शान्तनोरधिकान्गुणान् ॥ १.१०६.५० ॥

ଶାନ୍ତନୁ ମଧ୍ୟ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ନିଜ ନଗରକୁ ଗଲେ। ସେହି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଅଧିକ ଗୁଣ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

1.106.51

महाभाग्यं च नृपतेर्भारतस्य महात्मनः ।
यस्येतिहासो द्युतिमान्महाभारतमुच्यते ॥ १.१०६.५१ ॥

ମହାତ୍ମା ଭରତବଂଶୀୟ ରାଜାଙ୍କର ମହା ସୌଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ (ଏଠାରେ ଅଛି)। ଯାହାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ଇତିହାସ ମହାଭାରତ କୁହାଯାଏ।