മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.106.1
शान्तनुरुवाच ।
आपवो नाम कोन्वेष वसूनां किं च दुष्कृतम्।
शशाप यस्मात्कल्याणि स वसूंश्चारुदर्शने ।
यस्याभिशापात्ते सर्वे मानुषीं योनिमागताः ॥ १.१०६.१ ॥
ശന്തനു പറഞ്ഞു: ആപവൻ എന്ന ഇവൻ ആരാണ്? വസുക്കൾ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യം എന്താണ്? ഓ കല്യാണീ, ഓ സുന്ദരമുഖീ, അവൻ വസുക്കളെ എന്തുകൊണ്ട് ശപിച്ചു? ആ ശാപത്താൽ അവരെല്ലാവരും മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ചു.
1.106.2
अनेन च कुमारेण त्वया दत्तेन किं कृतम् ।
यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति ॥ १.१०६.२ ॥
നീ ഈ ബാലനെ, നിന്നാൽ നൽകപ്പെട്ടവനെ, എന്തു ചെയ്തു? ആരുടെ കർമ്മത്താൽ ഇവൻ മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ വസിക്കുമോ?
1.106.3
ईशा वै सर्वलोकस्य वसवस्ते च वै कथम् ।
मानुषेषूदपद्यन्त तन्ममाचक्ष्व जाह्नवि ॥ १.१०६.३ ॥
സർവലോകത്തിന്റെയും ഈശ്വരന്മാരായ വസുക്കൾ മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ഓ ജാഹ്നവീ, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
1.106.4
एवमुक्ता तदा गङ्गा राजानमिदमब्रवीत् ।
भर्तारं जाह्नवी देवी शान्तनुं पुरुषर्षभ ॥ १.१०६.४ ॥
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദേവിയായ ജാഹ്നവീ ഗംഗ രാജാവിനോട്, തന്റെ ഭർത്താവായ ശന്തനുവിനോട്, ഇതു പറഞ്ഞു; ഓ പുരുഷർഷഭാ.
1.106.5
गङ्गोवाच ।
यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम।
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत ॥ १.१०६.५ ॥
ഗംഗ പറഞ്ഞു: ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പണ്ട് വരുണൻ നേടിയ പുത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ എന്ന പേരുള്ള ആ മുനി, ആപവൻ എന്നും പ്രസിദ്ധനായവൻ.
1.106.6
तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिसमन्वितम् ।
मेरोः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम् ॥ १.१०६.६ ॥
അവന്റെ ആശ്രമം പവിത്രമായിരുന്നു; മാനുകളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞത്; പർവതരാജാവായ മേരുവിന്റെ പാർശ്വത്തിൽ; എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും പൂക്കളാൽ മൂടപ്പെട്ടത്.
1.106.7
स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन्भरतसत्तम ।
वने पुण्यकृतां श्रेष्ठः स्वादुमूलफलोदके ॥ १.१०६.७ ॥
വരുണന്റെ ആ പുത്രൻ, പുണ്യകർമ്മികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ വനത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്തു, അവിടെ മധുരമായ കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളും ജലവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.106.8
दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्यभिशब्दिता ।
गां प्रजाता तु सा देवी कश्यपाद्भरतर्षभ ॥ १.१०६.८ ॥
ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായ, സുരഭി എന്ന പേരുള്ള ആ ദേവി, കശ്യപനിൽ നിന്ന് പശുക്കളെ പ്രസവിച്ചു, ഹേ ഭരതർഷഭാ.
1.106.9
अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुहां वराम् ।
तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणिः ॥ १.१०६.९ ॥
ലോകാനുഗ്രഹത്തിനായി, എല്ലാ കാമങ്ങളും ചുരത്തുന്ന ആ ശ്രേഷ്ഠ പശുവിനെ ധർമ്മാത്മാവായ വാരുണി നേടി, അത് ഹോമധേനു ആയിരുന്നു.
1.106.10
सा तस्मिंस्तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते ।
चचार पुण्ये रम्ये च गौरपेतभया तदा ॥ १.१०६.१० ॥
അവൾ ആ തപസ്വികളുടെ വനത്തിൽ, മുനിമാർ സേവിക്കുന്ന ഇടത്ത് വസിച്ച്, പുണ്യവും രമണീയവുമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു, അപ്പോൾ ഇടയന്മാരുടെ ഭയമില്ലാതെ.
1.106.11
अथ तद्वनमाजग्मुः कदाचिद्भरतर्षभ ।
पृथ्वाद्या वसवः सर्वे देवा देवर्षिसेवितम् ॥ १.१०६.११ ॥
പിന്നെ, ഹേ ഭരതർഷഭാ, ഒരിക്കൽ പൃഥുവിനെ മുൻനിർത്തിയ എല്ലാ വസുക്കളും ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാർ സേവിക്കുന്ന ആ വനത്തിൽ വന്നു.
1.106.12
ते सदारा वनं तच्च व्यचरन्त समन्ततः ।
रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च ॥ १.१०६.१२ ॥
അവർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ആ വനത്തിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു, രമണീയമായ പർവതങ്ങളിലും വനങ്ങളിലും ആനന്ദിച്ചു.
1.106.13
तत्रैकस्याथ भार्या तु वसोर्वासवविक्रम ।
संचरन्ती वने तस्मिन्गां ददर्श सुमध्यमा ॥ १.१०६.१३ ॥
അവിടെ വാസവന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) വിക്രമമുള്ള വസുവിന്റെ ഒരു ഭാര്യ ആ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഒരു പശുവിനെ കണ്ടു; അവൾ നേർത്ത അരക്കെട്ടുള്ളവളായിരുന്നു.
1.106.14
नन्दिनीं नाम राजेन्द्र सर्वकामधुगुत्तमाम् ।
सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविणसंपदा ॥ १.१०६.१४ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ! അത് നന്ദിനി എന്ന പേരുള്ള, എല്ലാ കാമങ്ങളും നൽകുന്ന ഉത്തമമായ പശുവായിരുന്നു; അവൾ വിസ്മയത്തിൽ നിറഞ്ഞു, അതിന്റെ ശീലവും സമ്പത്തും കണ്ട്.
1.106.15
द्यवे वै दर्शयामास तां गां गोवृषभेक्षण ।
आपीनां च सुदोग्ध्रीं च सुवालधिखुरां शुभां ॥ १.१०६.१५ ॥
ഹേ ഗോവൃഷഭേക്ഷണാ! അവൾ ആ പശുവിനെ ദ്യൗവിന് കാണിച്ചു — നിറഞ്ഞ അകിടുള്ളതും എളുപ്പത്തിൽ കറക്കാവുന്നതും മനോഹരമായ വാലും കുളമ്പുമുള്ള ശുഭമായ പശു.
1.106.16
उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च ।
एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसुनन्दिनी ॥ १.१०६.१६ ॥
അത് എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും ഉത്തമമായ ശീലത്തോടുംകൂടിയതായിരുന്നു; ഇത്തരം ഗുണങ്ങളുള്ള ആ പശുവിനെ വസു-നന്ദിനി വസുവിന് കാണിച്ചു.
1.106.17
दर्शयामास राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन ।
द्यौस्तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्रविक्रम ॥ १.१०६.१७ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ഹേ പൗരവനന്ദനാ! മുമ്പ് അവൾ അത് കാണിച്ചു. അപ്പോൾ ദ്യൗ ആ പശുവിനെ കണ്ടമാത്രയിൽ — ഹേ ഗജേന്ദ്രേന്ദ്ര വിക്രമാ!
1.106.18
उवाच राजंस्तां देवीं तस्या रूपगुणान्वदन् ।
एषा गौरुत्तमा देवी वारुणेरसितेक्षणा ॥ १.१०६.१८ ॥
ഹേ രാജാവേ! അവൾ ആ ദേവിയോട്, ആ പശുവിന്റെ രൂപഗുണങ്ങൾ വർണിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു — "ഇത് വരുണന്റെ ഉത്തമമായ പശു; കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ളത്."
1.106.19
ऋषेस्तस्य वरारोहे यस्येदं वनमुत्तमम् ।
अस्याः क्षीरं पिबेन्मर्त्यः स्वादु यो वै सुमध्यमे ॥ १.१०६.१९ ॥
മനോഹരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, ഈ ഉത്തമ വനം ഏത് ഋഷിയുടേതാണോ, അവളുടെ മധുരമായ പാൽ ഏത് മർത്യൻ കുടിക്കുന്നുവോ—
1.106.20
दशवर्षसहस्राणि स जीवेत्स्थिरयौवनः ।
एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी नृपोत्तम सुमध्यमा ॥ १.१०६.२० ॥
അവൻ പതിനായിരം വർഷം സ്ഥിരയൗവനത്തോടെ ജീവിക്കും. നൃപോത്തമാ, ഇത് കേട്ട ആ മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുള്ള ദേവി—
1.106.21
तमुवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम् ।
अस्ति मे मानुषे लोके नरदेवात्मजा सखी ॥ १.१०६.२१ ॥
കുറ്റമറ്റ അവയവങ്ങളുള്ള അവൾ, ദീപ്തതേജസ്സുള്ള തന്റെ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു—മനുഷ്യലോകത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു സഖിയുണ്ട്, അവൾ ഒരു രാജാവിന്റെ പുത്രിയാണ്.
1.106.22
नाम्नाजितवती नाम रूपयौवनशालिनी ।
उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसन्धस्य धीमतः ॥ १.१०६.२२ ॥
അജിതവതി എന്ന പേരുള്ളവൾ, രൂപയൗവനങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നവൾ; ഉശീനര രാജർഷിയുടെ—സത്യസന്ധനും ബുദ്ധിമാനുമായവന്റെ (പുത്രി).
1.106.23
दुहिता प्रथिता लोके मानुषे रूपसंपदा ।
तस्या हेतोर्महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम् ॥ १.१०६.२३ ॥
അവൾ മനുഷ്യലോകത്തിൽ രൂപസമ്പത്തിനാൽ പ്രസിദ്ധയായ പുത്രി. മഹാഭാഗ, അവൾക്കായി കിടാവോടുകൂടിയ ആ പശുവിനെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.106.24
आनयस्वामरश्रेष्ठ त्वरितं पुण्यवर्धन ।
यावदस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद ॥ १.१०६.२४ ॥
അമരശ്രേഷ്ഠാ, പുണ്യവർധനാ, വേഗം അതിനെ കൊണ്ടുവരൂ—എന്റെ സഖി അതിന്റെ പാൽ കുടിക്കേണ്ടതിനായി. മാനദാ!
1.106.25
मानुषेषु भवत्वेका जरारोगविवर्जिता ।
एतन्मम महाभाग कर्तुमर्हस्यनिन्दित ॥ १.१०६.२५ ॥
മനുഷ്യരിൽ ഒരുവൾ വാർധക്യവും രോഗവുമില്ലാത്തവളായിരിക്കട്ടെ. ഓ മഹാഭാഗേ, ഓ നിർദോഷേ, എനിക്കായി ഇത് ചെയ്യണം.
1.106.26
प्रियात्प्रियतरं ह्यस्मान्नास्ति मेऽन्यत्कथंचन ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्या देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०६.२६ ॥
ഇതിനെക്കാൾ പ്രിയമായ മറ്റൊന്നും എനിക്കില്ല. ആ ദേവിയുടെ ഈ വാക്ക് കേട്ട്, അവളെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ...
1.106.27
पृथ्वाद्यैर्भ्रातृभिः सार्धं द्यौस्तदा तां जहार गाम् ।
तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तो द्यौस्तदा नृप ॥ १.१०६.२७ ॥
പൃഥു തുടങ്ങിയ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ദ്യൗ അന്ന് ആ പശുവിനെ അപഹരിച്ചു. ഓ രാജാവേ, താമരക്കണ്ണിയാൽ പ്രേരിതനായി ദ്യൗ അന്ന് അങ്ങനെ ചെയ്തു.
1.106.28
ऋषेस्तस्य तपस्वीव्रं न शशाक निरीक्षितुम् ।
हृता गौः सा तदा तेन प्रपातस्तु न तर्कितः ॥ १.१०६.२८ ॥
ആ ഋഷിയുടെ തപോവ്രതം അവന് കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ അവനാൽ ആ പശു അപഹരിക്കപ്പെട്ടു; അതിന്റെ പതനം അവൻ മുൻകൂട്ടി കണ്ടില്ല.
1.106.29
अथाश्रमपदं प्राप्तः फलान्यादाय वारुणिः ।
न चापश्यत्स गां तत्र सवत्सां काननोत्तमे ॥ १.१०६.२९ ॥
പിന്നീട് വരുണപുത്രൻ പഴങ്ങളുമായി ആശ്രമത്തിലെത്തി. അവിടെ ആ ശ്രേഷ്ഠമായ കാട്ടിൽ കിടാവോടുകൂടിയ ആ പശുവിനെ അവൻ കണ്ടില്ല.
1.106.30
ततः स मृगयामास वने तस्मिंस्तपोधनः ।
नाध्यागमच्च मृगयंस्तां गां मुनिरुदारधीः ॥ १.१०६.३० ॥
അപ്പോൾ ആ തപോധനൻ കാട്ടിൽ അന്വേഷിച്ചു. ഉദാരബുദ്ധിയായ ആ മുനി അന്വേഷിച്ചിട്ടും ആ പശുവിനെ കണ്ടെത്തിയില്ല.
1.106.31
ज्ञात्वा तथाऽपनीतां तां वसुभिर्दिव्यदर्शनः ।
ययौ क्रोधवशं सद्यः शशाप च वसूंस्तदा ॥ १.१०६.३१ ॥
വസുക്കൾ ആ പശുവിനെ അപഹരിച്ചു എന്നറിഞ്ഞ ദിവ്യദൃഷ്ടിയുള്ള മുനി ഉടനെ കോപത്തിന് വശനായി വസുക്കളെ ശപിച്ചു.
1.106.32
यस्मान्मे वसवो जह्रुर्गां वै दोग्ध्रीं सुवालधिम् ।
तस्मात्सर्वे जनिष्यन्ति मानुषेषु न संशयः ॥ १.१०६.३२ ॥
വസുക്കൾ എന്റെ പാൽ തരുന്ന, മനോഹരമായ വാലുള്ള ആ പശുവിനെ അപഹരിച്ചതുകൊണ്ട് അവരെല്ലാം മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കും; സംശയമില്ല.
1.106.33
एवं शशाप भगवान्वसूंस्तान्भरतर्षभ ।
वशं क्रोधस्य संप्राप्त आपवो मुनिसत्तमः ॥ १.१०६.३३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ ഭഗവാനായ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ആപവൻ കോപത്തിന് വശനായി ആ വസുക്കളെ ശപിച്ചു.
1.106.34
शप्त्वा च तान्महाभागस्तपस्येव मनो दधे ।
एवं स शप्तवान्राजन्वसूनष्टौ तपोधनः ॥ १.१०६.३४ ॥
അവരെ ശപിച്ചശേഷം ആ മഹാഭാഗ്യവാൻ തന്റെ മനസ്സ് തപസ്സിൽത്തന്നെ ഉറപ്പിച്ചു. രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ആ തപോധനൻ എട്ടു വസുക്കളെയും ശപിച്ചു.
1.106.35
महाप्रभावो ब्रह्मर्षिर्देवान्क्रोधसमन्वितः ।
एवं शप्तास्ततस्तेन मुनिना यामुनेन वै ॥ १.१०६.३५ ॥
മഹാപ്രഭാവനായ ബ്രഹ്മർഷി കോപം നിറഞ്ഞ് ആ ദേവന്മാരെ ഇങ്ങനെ ശപിച്ചു; ആ യാമുന മുനിയാൽ അവർ ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ടു.
1.106.36
अष्टौ समस्ता वंसवो दिवो दोषेण सत्तम ।
अथाश्रमपदं प्राप्तास्ते वै भूयो महात्मनः ॥ १.१०६.३६ ॥
സത്തമാ, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ തെറ്റുകൊണ്ട് വീണ എട്ടു വസുക്കളും ഒന്നിച്ച് വീണ്ടും ആ മഹാത്മാവിന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി.
1.106.37
शप्ताः स्म इति जानन्त ऋषिं तमुपचक्रमुः ।
प्रसादयन्तस्तमृषिं वसवः पार्थिवर्षभ ॥ १.१०६.३७ ॥
തങ്ങൾ ശപിക്കപ്പെട്ടുവെന്നറിഞ്ഞ വസുക്കൾ ആ ഋഷിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, രാജശ്രേഷ്ഠാ.
1.106.38
लेभिरे न च तस्मात्ते प्रसादमृषिसत्तमात् ।
आपवात्पुरुषव्याघ्र सर्वधर्मविशारदात् ॥ १.१०६.३८ ॥
എന്നാൽ സർവധർമ്മവിശാരദനായ ആ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ ആപവനിൽനിന്ന് അവർക്ക് പ്രസാദം ലഭിച്ചില്ല, പുരുഷവ്യാഘ്രാ.
1.106.39
उवाच च स धर्मात्मा शप्ता यूयं धरादयः ।
अनुसंवत्सरात्सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ ॥ १.१०६.३९ ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവ് പറഞ്ഞു: ധരൻ മുതലായ വസുക്കളേ, നിങ്ങൾ ശപിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; ഓരോ വർഷം കഴിയുമ്പോഴും നിങ്ങളെല്ലാവരും ശാപമോചനം നേടും.
1.106.40
अयं तु यत्कृते यूयं मया शप्ताः स वत्स्यति ।
द्यौस्तदा मानुषे लोके दीर्घकालं स्वकर्मणः ॥ १.१०६.४० ॥
എന്നാൽ ആരുടെ കാരണത്താൽ നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്നാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടുവോ, ആ ഒരുവൻ തന്റെ കർമ്മഫലമായി മനുഷ്യലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും.
1.106.41
नानृतं तच्चिकीर्षामि क्रुद्धो युष्मान्यदब्रुवम् ।
न प्रजास्यति चाप्येष मानुषेषु महामनाः ॥ १.१०६.४१ ॥
കോപത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞത് അസത്യമാക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഈ മഹാമനസ്കൻ മനുഷ്യരിൽ സന്താനം ഉണ്ടാക്കുകയില്ല.
1.106.42
भविष्यति च धर्मात्मा सर्वशास्त्रविशारदः ।
पितुः प्रियहिते युक्तः स्त्रीभोगान्वर्जयिष्यति ॥ १.१०६.४२ ॥
അവൻ ധർമ്മാത്മാവും സർവശാസ്ത്രവിശാരദനുമാകും; പിതാവിന്റെ പ്രിയഹിതങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട് അവൻ സ്ത്രീഭോഗങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കും.
1.106.43
एवमुक्त्वा वसून्सर्वान्सजगाम महानृषिः ।
ततो मामुपजग्मुस्ते समेता वसवस्तदा ॥ १.१०६.४३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹർഷി എല്ലാ വസുക്കളെയും വിട്ടുപോയി. അപ്പോൾ ആ വസുക്കൾ ഒരുമിച്ചുചേർന്ന് എന്റെ അടുക്കൽ വന്നു.
1.106.44
अयाचन्त च मां राजन्वरं तच्च मया कृतम् ।
जाताञ्जातान्प्रक्षिपास्मान्स्वयं गङ्गे त्वमम्भसि ॥ १.१०६.४४ ॥
രാജാവേ, അവർ എന്നോട് ഒരു വരം ചോദിച്ചു; ഞാൻ അത് നൽകി. ഗംഗേ, ജനിക്കുന്ന ഓരോരുത്തരെയും നീതന്നെ വെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞുകളയുക.
1.106.45
एवं तेषामहं सम्यक् शप्तानां राजसत्तम ।
मोक्षार्थं मानुषाल्लोकाद्यथावत्कृतवत्यहम् ॥ १.१०६.४५ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട അവർക്കുവേണ്ടി, മനുഷ്യലോകത്തിൽനിന്നുള്ള മോചനത്തിനായി ഞാൻ യഥാവിധി പ്രവർത്തിച്ചു.
1.106.46
अयं शापादृषेस्तस्य एक एव नृपोत्तम ।
द्यौ राजन्मानुषे लोके चिरं वत्स्यति भारत ॥ १.१०६.४६ ॥
നൃപോത്തമാ, മുനിയുടെ ശാപത്താൽ ഇവൻ ഒരുവൻ മാത്രം — രാജാവേ, ഭരതവംശജാ — മനുഷ്യലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും.
1.106.47
अयं कुमारः पुत्रस्ते विवृद्धः पुनरेष्यति ।
अहं च ते भविष्यामि आह्वानोपगता नृप ॥ १.१०६.४७ ॥
ഈ കുമാരൻ, നിന്റെ പുത്രൻ, വളർന്ന് വീണ്ടും മടങ്ങിവരും; രാജാവേ, ഞാനും വിളിക്കപ്പെട്ടാൽ വന്ന് നിനക്കുള്ളവളാകും.
1.106.48
एतदाख्याय सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
आदाय च कुमारं तं जगामाथ यथेप्सितम् ॥ १.१०६.४८ ॥
ഇതു പറഞ്ഞ് ആ ദേവി അവിടെത്തന്നെ മറഞ്ഞു; ആ കുമാരനെയും കൊണ്ട് തനിക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
1.106.49
स तु देवव्रतो नाम गाङ्गेय इति चाभवत् ।
द्युनामा शान्तनोः पुत्रः शान्तनोरधिको गुणैः ॥ १.१०६.४९ ॥
ദേവവ്രതൻ എന്ന പേരിൽ അവൻ ഗാംഗേയനായി. ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ദ്യുനാമാവ് ഗുണങ്ങളിൽ ശന്തനുവിനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.
1.106.50
शान्तनुश्चापि शोकार्तो जगाम स्वपुरं ततः ।
तस्याहं कीर्तयिष्यामि शान्तनोरधिकान्गुणान् ॥ १.१०६.५० ॥
ശന്തനുവും ദുഃഖത്താൽ പീഡിതനായി അപ്പോൾ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. ആ ശന്തനുവിന്റെ ശ്രേഷ്ഠ ഗുണങ്ങളെ ഞാൻ വിവരിക്കും.
1.106.51
महाभाग्यं च नृपतेर्भारतस्य महात्मनः ।
यस्येतिहासो द्युतिमान्महाभारतमुच्यते ॥ १.१०६.५१ ॥
മഹാത്മാവായ ഭരതരാജാവിന്റെ മഹാഭാഗ്യവും (ഇവിടെയുണ്ട്). തേജസ്വിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇതിഹാസം മഹാഭാരതം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.