మహాభారతం · అధ్యాయం 1.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.106.1
शान्तनुरुवाच ।
आपवो नाम कोन्वेष वसूनां किं च दुष्कृतम्।
शशाप यस्मात्कल्याणि स वसूंश्चारुदर्शने ।
यस्याभिशापात्ते सर्वे मानुषीं योनिमागताः ॥ १.१०६.१ ॥
శంతనుడు ఇలా అన్నాడు: ఆపవుడు అనే ఇతడు ఎవరు? వసువులు చేసిన దుష్కార్యం ఏమిటి? ఓ కళ్యాణీ, ఓ చారుముఖీ, అతడు వసువులను ఎందుకు శపించాడు? ఆ శాపం వల్ల వారందరూ మానుష యోనిలో జన్మించారు.
1.106.2
अनेन च कुमारेण त्वया दत्तेन किं कृतम् ।
यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति ॥ १.१०६.२ ॥
నీవు ఈ బాలుడిని, నీచే ఇవ్వబడినవాడిని, ఏమి చేశావు? ఎవరి కర్మవల్ల ఇతడు మానవుల మధ్య నివసిస్తాడో?
1.106.3
ईशा वै सर्वलोकस्य वसवस्ते च वै कथम् ।
मानुषेषूदपद्यन्त तन्ममाचक्ष्व जाह्नवि ॥ १.१०६.३ ॥
సర్వలోకాలకు ప్రభువులైన వసువులు మానవుల మధ్య ఎలా జన్మించారు? ఓ జాహ్నవీ, అది నాకు చెప్పు.
1.106.4
एवमुक्ता तदा गङ्गा राजानमिदमब्रवीत् ।
भर्तारं जाह्नवी देवी शान्तनुं पुरुषर्षभ ॥ १.१०६.४ ॥
అలా అడగబడిన గంగా దేవి, ఆ సమయంలో రాజుతో, తన భర్త శంతనునితో ఇలా అన్నది; ఓ పురుషవృషభా.
1.106.5
गङ्गोवाच ।
यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम।
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत ॥ १.१०६.५ ॥
గంగ ఇలా అన్నది: ఓ భరతశ్రేష్ఠా, పూర్వం వరుణుడు పొందిన కుమారుడు, వసిష్ఠుడు అనే పేరుతో, ఆపవుడు అని కూడా ప్రసిద్ధుడైన ఆ ముని.
1.106.6
तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिसमन्वितम् ।
मेरोः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम् ॥ १.१०६.६ ॥
అతని ఆశ్రమం పవిత్రమైనది; లేళ్లు పక్షులు నిండినది; పర్వతరాజైన మేరువు పార్శ్వంలో ఉన్నది; అన్ని ఋతువుల పూలతో కప్పబడినది.
1.106.7
स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन्भरतसत्तम ।
वने पुण्यकृतां श्रेष्ठः स्वादुमूलफलोदके ॥ १.१०६.७ ॥
వరుణుని ఆ కుమారుడు, పుణ్యకర్ములలో శ్రేష్ఠుడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ అడవిలో తపస్సు చేశాడు, అక్కడ తియ్యని వేరులు, ఫలాలు, నీరు ఉన్నాయి.
1.106.8
दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्यभिशब्दिता ।
गां प्रजाता तु सा देवी कश्यपाद्भरतर्षभ ॥ १.१०६.८ ॥
దక్షుని కుమార్తె, సురభి అని పిలువబడినది, ఆ దేవి కశ్యపుని ద్వారా ఆవులను కన్నది, ఓ భరతవృషభా.
1.106.9
अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुहां वराम् ।
तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणिः ॥ १.१०६.९ ॥
లోకానుగ్రహం కోసం, సర్వకామాలను ఇచ్చే ఆ శ్రేష్ఠమైన ఆవును, ధర్మాత్ముడైన ఆ వారుణి పొందాడు, అది హోమధేనువు.
1.106.10
सा तस्मिंस्तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते ।
चचार पुण्ये रम्ये च गौरपेतभया तदा ॥ १.१०६.१० ॥
ఆమె ఆ తాపసారణ్యంలో, మునులు సేవించే చోట నివసిస్తూ, పవిత్రమైన రమణీయమైన ప్రదేశాలలో సంచరించింది, అప్పుడు గోపాలకుల భయం లేకుండా.
1.106.11
अथ तद्वनमाजग्मुः कदाचिद्भरतर्षभ ।
पृथ्वाद्या वसवः सर्वे देवा देवर्षिसेवितम् ॥ १.१०६.११ ॥
అప్పుడు, ఓ భరతవృషభా, ఒకసారి పృథు మొదలైన వసువులందరూ, దేవతలు, దేవర్షులు సేవించిన ఆ అడవికి వచ్చారు.
1.106.12
ते सदारा वनं तच्च व्यचरन्त समन्ततः ।
रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च ॥ १.१०६.१२ ॥
వారు తమ భార్యలతో ఆ అడవిలో అంతటా సంచరించారు, రమణీయమైన పర్వతాలలో, అడవులలో ఆనందించారు.
1.106.13
तत्रैकस्याथ भार्या तु वसोर्वासवविक्रम ।
संचरन्ती वने तस्मिन्गां ददर्श सुमध्यमा ॥ १.१०६.१३ ॥
అక్కడ వాసవుని (ఇంద్రుని) పరాక్రమం గల వసువు భార్యలలో ఒకతె ఆ అడవిలో తిరుగుతూ ఒక ఆవును చూచింది; ఆమె సన్నని నడుము గలది.
1.106.14
नन्दिनीं नाम राजेन्द्र सर्वकामधुगुत्तमाम् ।
सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविणसंपदा ॥ १.१०६.१४ ॥
ఓ రాజేంద్రా! అది నందిని అనే పేరు గల, సర్వకామాలు ఇచ్చే శ్రేష్ఠమైన ఆవు; ఆమె ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది, దాని శీలం, సంపదల వల్ల.
1.106.15
द्यवे वै दर्शयामास तां गां गोवृषभेक्षण ।
आपीनां च सुदोग्ध्रीं च सुवालधिखुरां शुभां ॥ १.१०६.१५ ॥
ఓ గోవృషభేక్షణా! ఆమె ఆ ఆవును ద్యౌకు చూపించింది — నిండు పొదుగు, సులభంగా పాలు పితకదగినది, అందమైన తోక, గిట్టలు కలది, శుభమైనది.
1.106.16
उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च ।
एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसुनन्दिनी ॥ १.१०६.१६ ॥
అది అన్ని గుణాలతో, అనుత్తమమైన శీలంతో కూడినది; ఇటువంటి గుణాలు కలిగిన ఆ ఆవును వసు-నందిని వసువుకు చూపించింది.
1.106.17
दर्शयामास राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन ।
द्यौस्तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्रविक्रम ॥ १.१०६.१७ ॥
ఓ రాజేంద్రా! ఓ పౌరవ నందనా! పూర్వం ఆమె చూపించింది. అప్పుడు ద్యౌ ఆ ఆవును చూచినంతనే — ఓ గజేంద్రేంద్రుని వంటి పరాక్రమశాలీ!
1.106.18
उवाच राजंस्तां देवीं तस्या रूपगुणान्वदन् ।
एषा गौरुत्तमा देवी वारुणेरसितेक्षणा ॥ १.१०६.१८ ॥
ఓ రాజా! ఆమె ఆ దేవితో, ఆ ఆవు రూపగుణాలను వర్ణిస్తూ అంది — "ఇది వరుణుని ఉత్తమ ఆవు; నల్లని కన్నులది."
1.106.19
ऋषेस्तस्य वरारोहे यस्येदं वनमुत्तमम् ।
अस्याः क्षीरं पिबेन्मर्त्यः स्वादु यो वै सुमध्यमे ॥ १.१०६.१९ ॥
ఓ సుందర నడుము కలదానా, ఈ ఉత్తమ వనం ఏ ఋషిదో, ఆ వనంలోని ఈమె మధురమైన పాలను ఏ మర్త్యుడు త్రాగునో—
1.106.20
दशवर्षसहस्राणि स जीवेत्स्थिरयौवनः ।
एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी नृपोत्तम सुमध्यमा ॥ १.१०६.२० ॥
అతడు పదివేల సంవత్సరాలు స్థిరమైన యౌవనంతో జీవిస్తాడు. ఓ నృపోత్తమా, ఇది విని ఆ సుందర నడుము గల దేవి—
1.106.21
तमुवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम् ।
अस्ति मे मानुषे लोके नरदेवात्मजा सखी ॥ १.१०६.२१ ॥
నిర్దోష అంగములు కలదైన ఆమె, ప్రకాశించే తేజస్సు గల తన భర్తతో ఇలా అన్నది—మానవ లోకంలో నాకు ఒక స్నేహితురాలు ఉంది, ఆమె ఒక రాజు కుమార్తె.
1.106.22
नाम्नाजितवती नाम रूपयौवनशालिनी ।
उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसन्धस्य धीमतः ॥ १.१०६.२२ ॥
అజితవతి అనే పేరుగల ఆమె, రూప యౌవనాలతో శోభిల్లేది; ఉశీనర రాజర్షి, సత్యసంధుడు, బుద్ధిమంతుడు (కుమార్తె).
1.106.23
दुहिता प्रथिता लोके मानुषे रूपसंपदा ।
तस्या हेतोर्महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम् ॥ १.१०६.२३ ॥
ఆమె మానవ లోకంలో రూప సంపదతో ప్రసిద్ధురాలైన కుమార్తె. ఓ మహాభాగా, ఆమె కోసమే దూడతో కూడిన ఆ ఆవు నాకు కావాలి.
1.106.24
आनयस्वामरश्रेष्ठ त्वरितं पुण्यवर्धन ।
यावदस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद ॥ १.१०६.२४ ॥
ఓ దేవశ్రేష్ఠా, పుణ్యవర్ధనా, త్వరగా ఆ ఆవును తీసుకురా—నా స్నేహితురాలు దాని పాలు త్రాగేలా. ఓ మానదా!
1.106.25
मानुषेषु भवत्वेका जरारोगविवर्जिता ।
एतन्मम महाभाग कर्तुमर्हस्यनिन्दित ॥ १.१०६.२५ ॥
మనుష్యులలో ఒకతె జరా రోగాలు లేనిదిగా ఉండుగాక. ఓ మహాభాగా, ఓ నిర్దోషీ, నా కోసం ఇది చేయడం తగును.
1.106.26
प्रियात्प्रियतरं ह्यस्मान्नास्ति मेऽन्यत्कथंचन ।
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्या देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०६.२६ ॥
దీనికంటే ప్రియమైనది నాకు మరేదీ లేదు. ఆ దేవి ఈ మాటలు విని, ఆమెను సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో...
1.106.27
पृथ्वाद्यैर्भ्रातृभिः सार्धं द्यौस्तदा तां जहार गाम् ।
तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तो द्यौस्तदा नृप ॥ १.१०६.२७ ॥
పృథు మొదలైన సోదరులతో కలిసి ద్యౌ ఆ సమయంలో ఆ ఆవును అపహరించాడు. ఓ రాజా, ఆ కమలనేత్రి ప్రేరణతో ద్యౌ అప్పుడు అలా చేశాడు.
1.106.28
ऋषेस्तस्य तपस्वीव्रं न शशाक निरीक्षितुम् ।
हृता गौः सा तदा तेन प्रपातस्तु न तर्कितः ॥ १.१०६.२८ ॥
ఆ ఋషి తపోవ్రతాన్ని అతను చూడలేకపోయాడు. అప్పుడు అతని చేత ఆ ఆవు అపహరించబడింది; ఆ పతనం ఊహించబడలేదు.
1.106.29
अथाश्रमपदं प्राप्तः फलान्यादाय वारुणिः ।
न चापश्यत्स गां तत्र सवत्सां काननोत्तमे ॥ १.१०६.२९ ॥
అప్పుడు వరుణ పుత్రుడు ఫలాలు తీసుకుని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు. అక్కడ ఆ ఉత్తమ అరణ్యంలో దూడతో ఉన్న ఆ ఆవును అతడు చూడలేదు.
1.106.30
ततः स मृगयामास वने तस्मिंस्तपोधनः ।
नाध्यागमच्च मृगयंस्तां गां मुनिरुदारधीः ॥ १.१०६.३० ॥
అప్పుడు ఆ తపోధనుడు ఆ అరణ్యంలో వెతికాడు. ఉదారబుద్ధిగల ఆ ముని వెతుకుతున్నా ఆ ఆవును కనుగొనలేదు.
1.106.31
ज्ञात्वा तथाऽपनीतां तां वसुभिर्दिव्यदर्शनः ।
ययौ क्रोधवशं सद्यः शशाप च वसूंस्तदा ॥ १.१०६.३१ ॥
వసువులు ఆ ఆవును అపహరించారని తెలుసుకుని, దివ్యదృష్టి గల ఆ మహర్షి వెంటనే కోపవశుడై వసువులను శపించాడు.
1.106.32
यस्मान्मे वसवो जह्रुर्गां वै दोग्ध्रीं सुवालधिम् ।
तस्मात्सर्वे जनिष्यन्ति मानुषेषु न संशयः ॥ १.१०६.३२ ॥
వసువులు నా పాలిచ్చే, అందమైన తోక గల ఆ ఆవును అపహరించారు కాబట్టి, వారంతా మనుష్యులలో జన్మిస్తారు; ఇందులో సందేహం లేదు.
1.106.33
एवं शशाप भगवान्वसूंस्तान्भरतर्षभ ।
वशं क्रोधस्य संप्राप्त आपवो मुनिसत्तमः ॥ १.१०६.३३ ॥
భరతర్షభా, ఈ విధంగా భగవానుడైన ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఆపవుడు కోపవశుడై ఆ వసువులను శపించాడు.
1.106.34
शप्त्वा च तान्महाभागस्तपस्येव मनो दधे ।
एवं स शप्तवान्राजन्वसूनष्टौ तपोधनः ॥ १.१०६.३४ ॥
వారిని శపించిన తరువాత ఆ మహాభాగ్యుడు తన మనసును తపస్సుపైనే నిలిపాడు. రాజా, ఈ విధంగా ఆ తపోధనుడు ఎనిమిది వసువులను శపించాడు.
1.106.35
महाप्रभावो ब्रह्मर्षिर्देवान्क्रोधसमन्वितः ।
एवं शप्तास्ततस्तेन मुनिना यामुनेन वै ॥ १.१०६.३५ ॥
మహాప్రభావుడైన బ్రహ్మర్షి కోపంతో నిండి ఆ దేవతలను ఈ విధంగా శపించాడు; అలా ఆ యామునముని చేత వారు శపించబడ్డారు.
1.106.36
अष्टौ समस्ता वंसवो दिवो दोषेण सत्तम ।
अथाश्रमपदं प्राप्तास्ते वै भूयो महात्मनः ॥ १.१०६.३६ ॥
సత్తమా, స్వర్గం నుండి తమ తప్పిదం వల్ల పడిన ఎనిమిది వసువులందరూ మళ్లీ ఆ మహాత్ముని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు.
1.106.37
शप्ताः स्म इति जानन्त ऋषिं तमुपचक्रमुः ।
प्रसादयन्तस्तमृषिं वसवः पार्थिवर्षभ ॥ १.१०६.३७ ॥
తాము శపించబడ్డామని తెలుసుకున్న వసువులు ఆ ఋషిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా.
1.106.38
लेभिरे न च तस्मात्ते प्रसादमृषिसत्तमात् ।
आपवात्पुरुषव्याघ्र सर्वधर्मविशारदात् ॥ १.१०६.३८ ॥
అయితే సర్వధర్మ విశారదుడైన ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడు ఆపవుడి నుండి వారికి అనుగ్రహం లభించలేదు, ఓ పురుషవ్యాఘ్రా.
1.106.39
उवाच च स धर्मात्मा शप्ता यूयं धरादयः ।
अनुसंवत्सरात्सर्वे शापमोक्षमवाप्स्यथ ॥ १.१०६.३९ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడు ఇలా అన్నాడు: ధరుడు మొదలైన వసువులారా, మీరు శపించబడ్డారు; ప్రతి సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత మీరంతా శాపవిమోచనం పొందుతారు.
1.106.40
अयं तु यत्कृते यूयं मया शप्ताः स वत्स्यति ।
द्यौस्तदा मानुषे लोके दीर्घकालं स्वकर्मणः ॥ १.१०६.४० ॥
అయితే ఎవని కారణంగా మీరంతా నా చేత శపించబడ్డారో ఆ ఒకడు, తన స్వకర్మ ఫలితంగా మానవలోకంలో దీర్ఘకాలం నివసిస్తాడు.
1.106.41
नानृतं तच्चिकीर्षामि क्रुद्धो युष्मान्यदब्रुवम् ।
न प्रजास्यति चाप्येष मानुषेषु महामनाः ॥ १.१०६.४१ ॥
కోపంతో నేను మీతో అన్న మాటను అబద్ధం చేయాలనుకోను; ఈ మహామనస్కుడు మానవులలో సంతానాన్ని పొందడు.
1.106.42
भविष्यति च धर्मात्मा सर्वशास्त्रविशारदः ।
पितुः प्रियहिते युक्तः स्त्रीभोगान्वर्जयिष्यति ॥ १.१०६.४२ ॥
అతడు ధర్మాత్ముడవుతాడు, సర్వశాస్త్రాలలో నిపుణుడవుతాడు; తండ్రి ప్రియహితాలలో నిమగ్నమై స్త్రీభోగాలను త్యజిస్తాడు.
1.106.43
एवमुक्त्वा वसून्सर्वान्सजगाम महानृषिः ।
ततो मामुपजग्मुस्ते समेता वसवस्तदा ॥ १.१०६.४३ ॥
ఇలా చెప్పి మహర్షి వసువులందరినీ విడిచి వెళ్ళిపోయాడు. అప్పుడు వసువులందరూ కలిసి నా దగ్గరకు వచ్చారు.
1.106.44
अयाचन्त च मां राजन्वरं तच्च मया कृतम् ।
जाताञ्जातान्प्रक्षिपास्मान्स्वयं गङ्गे त्वमम्भसि ॥ १.१०६.४४ ॥
రాజా, వారు నన్ను ఒక వరం అడిగారు; నేను దానిని ఇచ్చాను. గంగా, పుట్టిన ప్రతి ఒక్కరినీ నీవే నీటిలో పడవేయి.
1.106.45
एवं तेषामहं सम्यक् शप्तानां राजसत्तम ।
मोक्षार्थं मानुषाल्लोकाद्यथावत्कृतवत्यहम् ॥ १.१०६.४५ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా శపించబడిన వారందరి కోసం, మానవ లోకం నుండి వారికి విముక్తి కలిగించడానికి నేను యథావిధిగా చేశాను.
1.106.46
अयं शापादृषेस्तस्य एक एव नृपोत्तम ।
द्यौ राजन्मानुषे लोके चिरं वत्स्यति भारत ॥ १.१०६.४६ ॥
నృపోత్తమా, ఋషి శాపం వల్ల ఇతడొక్కడే — రాజా, భరతవంశీయుడా — మానవలోకంలో దీర్ఘకాలం నివసిస్తాడు.
1.106.47
अयं कुमारः पुत्रस्ते विवृद्धः पुनरेष्यति ।
अहं च ते भविष्यामि आह्वानोपगता नृप ॥ १.१०६.४७ ॥
ఈ కుమారుడు, నీ కొడుకు, పెద్దవాడై మళ్ళీ తిరిగివస్తాడు; రాజా, నేనూ పిలుపు మేరకు వచ్చి నీకు భార్యనవుతాను.
1.106.48
एतदाख्याय सा देवी तत्रैवान्तरधीयत ।
आदाय च कुमारं तं जगामाथ यथेप्सितम् ॥ १.१०६.४८ ॥
ఇది చెప్పి ఆ దేవి అక్కడే అదృశ్యమైంది; ఆ కుమారుడిని తీసుకుని, తనకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళింది.
1.106.49
स तु देवव्रतो नाम गाङ्गेय इति चाभवत् ।
द्युनामा शान्तनोः पुत्रः शान्तनोरधिको गुणैः ॥ १.१०६.४९ ॥
ఆయన దేవవ్రతుడు అనే పేరుతో గాంగేయుడు అయ్యాడు. ద్యునామ, శాంతనుని కుమారుడు, గుణాలలో శాంతనుని కంటే అధికుడు.
1.106.50
शान्तनुश्चापि शोकार्तो जगाम स्वपुरं ततः ।
तस्याहं कीर्तयिष्यामि शान्तनोरधिकान्गुणान् ॥ १.१०६.५० ॥
శాంతనుడు కూడా శోకంతో బాధపడి అప్పుడు తన నగరానికి వెళ్ళాడు. ఆ శాంతనుని అధికమైన గుణాలను నేను వర్ణిస్తాను.
1.106.51
महाभाग्यं च नृपतेर्भारतस्य महात्मनः ।
यस्येतिहासो द्युतिमान्महाभारतमुच्यते ॥ १.१०६.५१ ॥
మహాత్ముడైన భరతవంశ రాజు యొక్క మహా భాగ్యం కూడా (ఇక్కడ ఉంది). ఆయన తేజోవంతమైన ఇతిహాసం మహాభారతం అని పిలువబడుతుంది.