মহাভারত · অধ্যায় 1.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.108.1
चेदिराजसुतां ज्ञात्वा दाशराजेन वर्धिताम् ।
विवाहं कारयामास शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१०८.१ ॥
চেদিরাজের কন্যাকে, দাশরাজের দ্বারা লালিতা জেনে, তিনি শাস্ত্রবিহিত বিধিতে বিবাহ সম্পন্ন করালেন।
1.108.2
ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा शान्तनुर्नृपः ।
तां कन्यां रूपसंपन्नां स्वगृहे संन्यवेशयत् ॥ १.१०८.२ ॥
বিবাহ সম্পন্ন হলে রাজা শান্তনু সেই রূপবতী কন্যাকে নিজ গৃহে স্থাপন করলেন।
1.108.3
ततः शान्तनवो धीमान्सत्यवत्यामजायत ।
वीरश्चित्राङ्गदो नाम वीर्यवान्पुरुषेश्वरः ॥ १.१०८.३ ॥
তারপর শান্তনুর বুদ্ধিমান পুত্র সত্যবতীর গর্ভে জন্মগ্রহণ করলেন — বীর চিত্রাঙ্গদ নামে, পরাক্রমী ও মানুষের অধীশ্বর।
1.108.4
अथापरं महेष्वासं सत्यवत्यां सुतं प्रभुः ।
विचित्रवीर्यं राजानं जनयामास वीर्यवान् ॥ १.१०८.४ ॥
তারপর সেই প্রভু সত্যবতীর গর্ভে আরও এক মহাধনুর্ধর পুত্রকে — রাজা বিচিত্রবীর্যকে — উৎপন্ন করলেন।
1.108.5
अप्राप्तवति तस्मिंस्तु यौवनं पुरुषर्षभे ।
स राजा शान्तनुर्धीमान्कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १.१०८.५ ॥
সেই পুরুষশ্রেষ্ঠের যৌবন লাভের আগেই বুদ্ধিমান রাজা শান্তনু কালধর্মে গমন করলেন।
1.108.6
स्वर्गते शान्तनौ भीष्मश्चित्राङ्गदमरिन्दनम् ।
स्थापयामास वै राज्ये सत्यवत्या मते स्थितः ॥ १.१०८.६ ॥
শান্তনু স্বর্গে গমন করলে, ভীষ্ম সত্যবতীর সম্মতিতে শত্রুদমন চিত্রাঙ্গদকে রাজ্যে প্রতিষ্ঠা করলেন।
1.108.7
स तु चित्राङ्गदः शौर्यात्सर्वांश्चिक्षेप पार्थिवान् ।
मनुष्यं न हि मेन स कंचित्सदृशमात्मनः ॥ १.१०८.७ ॥
চিত্রাঙ্গদ তাঁর বীরত্বের কারণে সকল রাজাকে আহ্বান জানালেন। নিজের সমান কোনো মানুষ তিনি মনে করলেন না।
1.108.8
तं क्षिपन्तं सुरांश्चैव मनुष्यानसुरांस्तथा ।
गन्धर्वराजो बलवांस्तुल्यनामाऽभ्ययात्तदा ॥ १.१०८.८ ॥
দেবতা, মানুষ ও অসুরদের আহ্বানকারী তাঁর বিরুদ্ধে তখন একই নামের বলবান গন্ধর্বরাজ এগিয়ে এলেন।
1.108.9
त्वं वै सदृशनामासि युद्धं देहि नृपात्मज ।
नाम वाऽन्यत्प्रगृह्णीष्व यदि युद्धं न दास्यसि ॥ १.१०८.९ ॥
হে রাজপুত্র, তুমি প্রকৃতই একই নামের। যুদ্ধ দাও, নতুবা যুদ্ধ না দিলে অন্য নাম গ্রহণ করো।
1.108.10
त्वयाहं युद्धमिच्छामि त्वत्सकाशं तु नामतः ।
आगतोस्मि वृथाऽऽभाष्य न गच्छेन्नाम ते मम ॥ १.१०८.१० ॥
তোমার সঙ্গে যুদ্ধ আমি চাই। তোমার সম্মুখে নামের কারণেই এসেছি। বৃথা আহ্বানে তোমার নাম আমার না হোক।
1.108.11
इत्युक्त्वा गर्जमानौ तौ हिरण्वत्यास्तटं गतौ ।
तेनास्य सुमहद्युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव ह ॥ १.१०८.११ ॥
এই কথা বলে গর্জন করতে করতে তাঁরা দুজন হিরণ্বতী নদীর তীরে গেলেন। কুরুক্ষেত্রে তাঁদের মধ্যে মহা যুদ্ধ হলো।
1.108.12
तयोर्बलवतोस्तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः ।
नद्यास्तीरे हिरण्वत्याः समास्तिस्रोऽभवद्रणः ॥ १.१०८.१२ ॥
সেখানে হিরণ্বতী নদীর তীরে সেই বলবান দুজন — গন্ধর্বরাজ ও কুরুশ্রেষ্ঠ — এর মধ্যে তিন বছর যুদ্ধ চলল।
1.108.13
तस्मिन्विमर्दे तुमुले शस्त्रवर्षसमाकुले ।
मायाधिकोऽवधीद्वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम् ॥ १.१०८.१३ ॥
অস্ত্রবর্ষণে পূর্ণ সেই ভয়ংকর সংঘর্ষে, মায়ায় শ্রেষ্ঠ গন্ধর্ব কুরুশ্রেষ্ঠ বীরকে বধ করল।
1.108.14
स हत्वा तु नरश्रेष्ठं चित्राङ्गदमरिन्दमम् ।
अन्ताय कृत्वा गन्धर्वो दिवमाचक्रमे ततः ॥ १.१०८.१४ ॥
সেই গন্ধর্ব নরশ্রেষ্ঠ, শত্রুদমন চিত্রাঙ্গদকে বধ করে তার অন্ত ঘটিয়ে পরে আকাশের দিকে চলে গেল।
1.108.15
तस्मिन्पुरुषशार्दूले निहते भूरितेजसि ।
भीष्मः शान्तनवो राजा प्रेतकार्याण्यकारयत् ॥ १.१०८.१५ ॥
সেই পুরুষসিংহ, মহাতেজা নিহত হলে, শান্তনুপুত্র রাজা ভীষ্ম প্রেতকৃত্য সম্পন্ন করালেন।
1.108.16
विचित्रवीर्यं च तदा बालमप्राप्तयौवनम् ।
कुरुराज्ये महाबाहुरभ्यषिञ्चदनन्तरम् ॥ १.१०८.१६ ॥
তখন মহাবাহু ভীষ্ম যৌবনে পৌঁছায়নি এমন বালক বিচিত্রবীর্যকে তৎক্ষণাৎ কুরুরাজ্যে অভিষিক্ত করলেন।
1.108.17
विचित्रवीर्यः स तदा भीष्मस्य वचने स्थितः ।
अन्वशासन्महाराज पितृपैतामहं पदम् ॥ १.१०८.१७ ॥
তখন বিচিত্রবীর্য ভীষ্মের বাক্যে স্থির থেকে, হে মহারাজ, তাঁর পিতা ও পিতামহদের পদে শাসন করতে লাগলেন।