महाभारत · अध्याय 1.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.108.1
चेदिराजसुतां ज्ञात्वा दाशराजेन वर्धिताम् ।
विवाहं कारयामास शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१०८.१ ॥
चेदिराजाची कन्या, जिला दाशराजाने वाढवले होते हे जाणून, त्याने शास्त्रविहित विधीने विवाह करवला.
1.108.2
ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा शान्तनुर्नृपः ।
तां कन्यां रूपसंपन्नां स्वगृहे संन्यवेशयत् ॥ १.१०८.२ ॥
विवाह पूर्ण झाल्यावर राजा शंतनूने त्या रूपवान कन्येला आपल्या घरात स्थापित केले.
1.108.3
ततः शान्तनवो धीमान्सत्यवत्यामजायत ।
वीरश्चित्राङ्गदो नाम वीर्यवान्पुरुषेश्वरः ॥ १.१०८.३ ॥
नंतर शंतनूचा बुद्धिमान पुत्र सत्यवतीपासून जन्मला — चित्रांगद नावाचा वीर, पराक्रमी आणि पुरुषांचा स्वामी.
1.108.4
अथापरं महेष्वासं सत्यवत्यां सुतं प्रभुः ।
विचित्रवीर्यं राजानं जनयामास वीर्यवान् ॥ १.१०८.४ ॥
नंतर त्या प्रभूने सत्यवतीपासून आणखी एका महाधनुर्धराला — राजा विचित्रवीर्याला — जन्म दिला.
1.108.5
अप्राप्तवति तस्मिंस्तु यौवनं पुरुषर्षभे ।
स राजा शान्तनुर्धीमान्कालधर्ममुपेयिवान् ॥ १.१०८.५ ॥
त्या पुरुषश्रेष्ठाने यौवन प्राप्त करण्यापूर्वीच बुद्धिमान राजा शंतनू कालधर्माला प्राप्त झाला.
1.108.6
स्वर्गते शान्तनौ भीष्मश्चित्राङ्गदमरिन्दनम् ।
स्थापयामास वै राज्ये सत्यवत्या मते स्थितः ॥ १.१०८.६ ॥
शंतनू स्वर्गवासी झाल्यावर, भीष्माने सत्यवतीच्या संमतीने शत्रुदमन चित्रांगदाला राज्यावर स्थापित केले.
1.108.7
स तु चित्राङ्गदः शौर्यात्सर्वांश्चिक्षेप पार्थिवान् ।
मनुष्यं न हि मेन स कंचित्सदृशमात्मनः ॥ १.१०८.७ ॥
चित्राङ्गद आपल्या शौर्यामुळे सर्व राजांना आव्हान देत असे. स्वतःसारखा एकही मनुष्य त्याला वाटला नाही.
1.108.8
तं क्षिपन्तं सुरांश्चैव मनुष्यानसुरांस्तथा ।
गन्धर्वराजो बलवांस्तुल्यनामाऽभ्ययात्तदा ॥ १.१०८.८ ॥
देव, मनुष्य आणि असुरांनाही आव्हान देणाऱ्या त्याच्याविरुद्ध तेव्हा त्याच नावाचा बलवान गंधर्वराज आला.
1.108.9
त्वं वै सदृशनामासि युद्धं देहि नृपात्मज ।
नाम वाऽन्यत्प्रगृह्णीष्व यदि युद्धं न दास्यसि ॥ १.१०८.९ ॥
हे राजपुत्रा, तू खरोखर त्याच नावाचा आहेस. युद्ध दे, किंवा युद्ध देणार नसशील तर दुसरे नाव धारण कर.
1.108.10
त्वयाहं युद्धमिच्छामि त्वत्सकाशं तु नामतः ।
आगतोस्मि वृथाऽऽभाष्य न गच्छेन्नाम ते मम ॥ १.१०८.१० ॥
मला तुझ्याशी युद्ध हवे आहे. तुझ्यासमोर केवळ नावामुळे आलो आहे. व्यर्थ हाक मारून तुझे नाव माझे होऊ नये.
1.108.11
इत्युक्त्वा गर्जमानौ तौ हिरण्वत्यास्तटं गतौ ।
तेनास्य सुमहद्युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव ह ॥ १.१०८.११ ॥
असे बोलून गर्जना करीत ते दोघे हिरण्वती नदीच्या तीरावर गेले. कुरुक्षेत्रात त्यांच्यात महान युद्ध झाले.
1.108.12
तयोर्बलवतोस्तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः ।
नद्यास्तीरे हिरण्वत्याः समास्तिस्रोऽभवद्रणः ॥ १.१०८.१२ ॥
तेथे हिरण्वती नदीच्या तीरावर त्या दोन बलवानांमध्ये — गंधर्वराज आणि कुरुश्रेष्ठ — तीन वर्षे युद्ध चालले.
1.108.13
तस्मिन्विमर्दे तुमुले शस्त्रवर्षसमाकुले ।
मायाधिकोऽवधीद्वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम् ॥ १.१०८.१३ ॥
शस्त्रवर्षावाने भरलेल्या त्या भीषण संग्रामात, मायेत श्रेष्ठ असलेल्या गंधर्वाने कुरुश्रेष्ठ वीराला ठार मारले.
1.108.14
स हत्वा तु नरश्रेष्ठं चित्राङ्गदमरिन्दमम् ।
अन्ताय कृत्वा गन्धर्वो दिवमाचक्रमे ततः ॥ १.१०८.१४ ॥
त्या गंधर्वाने नरश्रेष्ठ, शत्रुदमन चित्रांगदाला ठार मारून त्याचा अंत केला आणि मग आकाशाकडे निघून गेला.
1.108.15
तस्मिन्पुरुषशार्दूले निहते भूरितेजसि ।
भीष्मः शान्तनवो राजा प्रेतकार्याण्यकारयत् ॥ १.१०८.१५ ॥
त्या पुरुषसिंहाचा, महातेजस्वी वीराचा वध झाल्यावर, शंतनुपुत्र राजा भीष्माने प्रेतकार्ये करविली.
1.108.16
विचित्रवीर्यं च तदा बालमप्राप्तयौवनम् ।
कुरुराज्ये महाबाहुरभ्यषिञ्चदनन्तरम् ॥ १.१०८.१६ ॥
तेव्हा महाबाहू भीष्माने यौवन न आलेल्या बालक विचित्रवीर्याला कुरुराज्यावर तात्काळ राज्याभिषेक केला.
1.108.17
विचित्रवीर्यः स तदा भीष्मस्य वचने स्थितः ।
अन्वशासन्महाराज पितृपैतामहं पदम् ॥ १.१०८.१७ ॥
तेव्हा विचित्रवीर्य भीष्माच्या शब्दात स्थिर राहून, हे महाराजा, आपल्या पिता व पितामहांच्या पदावर राज्य करू लागला.