マハーバーラタ · 章 1.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.109.1
हते चित्राङ्गदे भीष्मो बाले भ्रातरि कौरव ।
पालयामास तद्राज्यं सत्यवत्या मते स्थितः ॥ १.१०९.१ ॥
カウラヴァよ、チトラーンガダが殺され、その幼い弟がまだ少年であったとき、ビーシュマはサティヤヴァティーの意向に従い、その王国を統治した。
1.109.2
तथा विचित्रवीर्यं तु वर्तमानं सुखेऽतुले ।
संप्राप्तयौवनं दृष्ट्वा भ्रातरं धीमतां वरः।
भीष्मो विचित्रवीर्यस्य विवाहायाकरोन्मतिम् ॥ १.१०९.२ ॥
無比の幸福の中で暮らし、青年期に達した弟ヴィチトラヴィーリヤを見て、賢者の中で最も優れたビーシュマは、ヴィチトラヴィーリヤの結婚を決意した。
1.109.3
अथ काशिपतेर्भीष्मः कन्यास्तिस्रोऽप्सरोपमाः ।
शुश्राव सहिता राजन्वृण्वाना वै स्वयंवरम् ॥ १.१०९.३ ॥
王よ、そのときビーシュマは、アプサラスのようなカーシー王の三人の娘が共に自選式（スヴァヤンヴァラ）を開こうとしていると聞いた。
1.109.4
ततः स रथिनां श्रेष्ठो रथेनैकेन शत्रुजित् ।
जगामानुमते मातुः पुरीं वाराणसीं प्रभुः ॥ १.१०९.४ ॥
すると、戦車兵の中で最も優れ、敵を征服するその主は、母の許しを得て、ただ一台の戦車でヴァーラーナシーの都へ赴いた。
1.109.5
तत्र राज्ञः समुदितान्सर्वतः समुपागतान् ।
ददर्श कन्यास्ताश्वै भीष्मः शान्तनुनन्दनः ॥ १.१०९.५ ॥
そこでシャンタヌの子ビーシュマは、四方から集まった王たちと、それらの娘たちを見た。
1.109.6
तासां कामेन संमत्ताः सहिताः काशिकोसलाः ।
वङ्गाः पुण्ड्राः कलिङ्गाश्च ते जग्मुस्तां पुरीं प्रति ॥ १.१०९.६ ॥
彼女たちへの欲望に狂ったカーシー、コーサラ、ヴァンガ、プンドラ、カリンガの諸王は、共にその都市へと向かった。
1.109.7
कीर्त्यमानेषु राज्ञां तु तदा नामसु सर्वशः ।
एकाकिनं तदा भीष्मं वृद्धं शान्तनुनन्दनम् ॥ १.१०९.७ ॥
王たちの名が次々と告げられていたとき、老いたシャーンタヌの子ビーシュマが一人で現れた。
1.109.8
सोद्वेगा इव तं दृष्ट्वा कन्याः परमशोभनाः ।
अपाक्रामन्त ताः सर्वा वृद्ध इत्येव चिन्तया ॥ १.१०९.८ ॥
彼を見ると、非常に美しい乙女たちは動揺したかのように、皆「この人は老人だ」と思って退いた。
1.109.9
वृद्धः परमधर्मात्मा वलीपलितधारणः ।
किकारणमिहायातो निर्लज्जो भरतर्षभः ॥ १.१०९.९ ॥
この老人は、心が最も正しく、皺と白髪をたたえ、バラタの牡牛であるが、恥知らずにもここへ何の理由で来たのか。
1.109.10
मिथ्याप्रतिज्ञो लोकेषु किं वदिष्यति भारत ।
ब्रह्मचारीति भीष्मो हि वृथैव प्रथितो भुवि ॥ १.१०९.१० ॥
偽りの誓いを立てた者は、人々の間で何と言うだろうか、バーラタよ。「梵行者」としてビーシュマは虚しく地上に名を知られている。
1.109.11
इत्येवं प्रबुवन्तस्ते हसन्ति स्म नृपाधमाः ।
क्षत्रियाणां वचः श्रुत्वा भीष्मश्चुक्रोध भारत ॥ १.१०९.११ ॥
そう言いながら、あの卑しい王たちは笑った。クシャトリヤたちのその言葉を聞いて、バーラタよ、ビーシュマは怒った。
1.109.12
भीष्मस्तदा स्वयं कन्या वरयामास ताः प्रभुः ।
उवाच च महीपालान्राजञ्जलदनिःस्वनः ॥ १.१०९.१२ ॥
そこで力ある者ビーシュマは自ら乙女たちを花嫁に選び、雷雲のような声で王たちに語った、王よ。
1.109.13
रथमारोप्य ताः कन्या भीष्मः प्रहरतां वरः ।
आहूय दानं कन्यानां गुणवद्भ्यः स्मृतं बुधैः ॥ १.१०९.१३ ॥
戦士の中の最良者ビーシュマは、その乙女たちを戦車に乗せて連れ去った。賢者たちは、乙女の施与は、招かれた徳ある人々に対してなされるべきだと定めた。
1.109.14
अलङ्कृत्य यथाशक्ति प्रदाय च धनान्यपि ।
प्रयच्छन्त्यपरे कन्यां मिथुनेन गवामपि ॥ १.१०९.१४ ॥
別の人々は、力に応じて乙女を飾り、財宝や、雌雄一対の牛までも与えて、乙女を施与する。
1.109.15
वित्तेन कथितेनान्ये बलेनान्येऽनुमान्य च ।
प्रमत्तामुपयन्त्यन्ये स्वयमन्ये च विन्दते ॥ १.१०९.१५ ॥
富によって、あるいは定められた贈り物によって、あるいは力によって、あるいは同意を得て、また酔った乙女を娶る者もいる。自ら得る者もいる。
1.109.16
आर्षं विधिं पुरस्कृत्य दारान्विन्दन्ति चापरे ।
अष्टमं तमथो वित्त विवाहं कविभिर्वृतम् ॥ १.१०९.१६ ॥
別の人々は仙人の儀礼を第一として妻を得る。さらに、賢者たちが選んだあの第八の結婚を知れ。
1.109.17
स्वयंवरं तु राजन्याः प्रशंसन्त्युपयान्ति च ।
प्रमथ्य तु हृतामाहुर्ज्यायसीं धर्मवादिनः ॥ १.१०९.१७ ॥
王族は自選の儀式（スヴァヤンヴァラ）を称賛し、それによって妻を娶る。しかし法を説く人々は、力ずくで奪い去られた乙女こそ最も優れていると言う。
1.109.18
ता इमाः पृथिवीपाला जिहीर्षामि बलादितः ।
ते यतध्वं परं शक्त्या विजयायेतराय वा ॥ १.१०९.१८ ॥
王たちよ、私はこの乙女たちを力ずくでここから連れ去りたい。勝利のため、あるいはその逆のために、全力を尽くして努めよ。
1.109.19
स्थितोऽहं पृथिवीपाला युद्धाय कृतनिश्चयः ।
एवमुक्त्वा महीपालान्काशिराजं च वीर्यवान् ॥ १.१०९.१९ ॥
大地の守護者たちよ、私は戦うと固く決意して立っている。こう言って、勇猛なその人は諸王とカーシーの王に語った。
1.109.20
सर्वाः कन्याः स कौरव्यो रथमारोप्य च स्वकम् ।
आमन्त्र्य च स तान्प्रायाच्छीघ्रं कन्याः प्रगृह्य ताः ॥ १.१०९.२० ॥
そのクル族の者はすべての乙女を自分の戦車に乗せた。そして彼女らに別れを告げ、その乙女たちを連れて素早く出発した。
1.109.21
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे समुत्पेतुरमर्षिताः ।
संस्पृशन्तः स्वकान्बाहून्दशन्तो दशनच्छदान् ॥ १.१०९.२१ ॥
すると、憤慨した王たちは皆立ち上がり、自分の腕に触れ、歯で唇を噛んだ。
1.109.22
तेषामाभरणान्याशु त्वरितानां विमुञ्चताम् ।
आमुञ्चतां च वर्माणि संभ्रमः सुमहानभूत् ॥ १.१०९.२२ ॥
彼らが急いで装身具を外し、鎧を身につけるうちに、大きな騒動が起こった。
1.109.23
ताराणामिव संपातो बभूव जनमेजय ।
भूषणानां च सर्वेषां कवचानां च सर्वशः ॥ १.१०९.२३ ॥
ジャナメージャヤよ、星々の降るように、すべての装身具と鎧があらゆる方向に落ちた。
1.109.24
सवर्मभिर्भूषणैश्च प्रकीर्यद्बिरितस्ततः ।
सक्रोधामर्षजिह्मभ्रूकषायीकृतलोचनाः ॥ १.१०९.२४ ॥
鎧と装身具はあちこちに散らばり、怒りと憤慨と曲げられた眉によって彼らの目は赤く染まっていた。
1.109.25
सूतोपक्लृप्तान् रुचिरान्सदश्वैरुपकल्पितान् ।
रथानास्थाय ते वीराः सर्वप्रहरणान्विताः ॥ १.१०९.२५ ॥
御者たちが整えた、良馬を繋いだ美しい戦車に乗り、あらゆる武器を備えた英雄たち。
1.109.26
प्रयान्तमथ कौरव्यमनुसस्रुरुदायुधाः ।
ततः समभवद्युद्धं तेषां तस्य च भारत।
एकस्य च बहूनां च तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ १.१०९.२६ ॥
前進するクル族の男を武器を振り上げた者たちが追った。そしてバーラタよ、彼らと彼との間に、一対多の、身の毛もよだつ激しい戦いが起きた。
1.109.27
ते त्विषून्दशसाहस्रांस्तस्मिन्युगपदाक्षिपन् ।
अप्राप्तांश्चैव तानाशु भीष्मः सर्वांस्तथाऽन्तरा ॥ १.१०९.२७ ॥
彼らは一度に一万本の矢を彼に放った。しかしビーシュマは、それらが届く前に途中で素早くすべて切り落とした。
1.109.28
अच्छिनच्छरवर्षेण महता लोमवाहिना ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे सर्वतः परिवार्य तम् ॥ १.१०९.२८ ॥
彼は毛髪のように細い矢の大雨で、それらを切り落とした。すると、あの王たちは皆、四方から彼を取り囲み、
1.109.29
ववृषुः शरवर्षेण वर्षेणेवाद्रिमम्बुदाः ।
स तं बाणमयं वर्षं शरैरावार्य सर्वतः ॥ १.१०९.२९ ॥
雲が山に雨を降らせるように、彼らは矢の雨を降らせた。彼は、その矢でできた豪雨を四方から自らの矢で防ぎ、
1.109.30
ततः सर्वान्महीपालान्पर्यविध्यत्त्रिभिस्त्रिभिः ।
एकैकस्तु ततो भीष्मं राजन्विव्याध पञ्चभिः ॥ १.१०९.३० ॥
そして彼は、あの王たち全員をそれぞれ三本の矢で射抜いた。すると王よ、彼らのそれぞれがビーシュマを五本の矢で射抜いた。
1.109.31
स च तान्प्रतिविव्याध द्वाभ्यां द्वाभ्यां पराक्रमन् ।
तद्युद्धमासीत्तुमुलं घोरं देवासुरोपमम् ॥ १.१०९.३१ ॥
彼は武勇を示し、彼ら一人一人に二本ずつの矢で応戦した。その戦いは神々とアスラの戦いのように、騒がしく恐ろしいものであった。
1.109.32
पश्यतां लोकवीराणां शरशक्तिसमाकुलम् ।
स धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि ॥ १.१०९.३२ ॥
世界の英雄たちが見守る中、その戦いは矢と槍に満ちていた。彼は……弓、旗竿の先、鎧、そして頭を。
1.109.33
चिच्छेद समरे भीष्मः शतशोथ सहस्रशः ।
तस्यातिपुरुषं कर्म लाघवं रथचारिणः ॥ १.१०९.३३ ॥
ビーシュマは戦場で数百、数千を斬り倒した。その戦車の戦士の行いは人間を超え、その身のこなしは見事であった。
1.109.34
रक्षणं चात्मनः संख्ये शत्रवोऽप्यभ्यपूजयन् ।
अक्षतः क्षपयित्वान्यानसङ्ख्येयपराक्रमः ॥ १.१०९.३४ ॥
戦場で自らを守るその有り様は、敵すら称えた。他者を滅ぼしながら彼は無傷で立ち、数えきれぬ武勇の持ち主であった。
1.109.35
आनिनाय स काश्यस्य सुताः सागरगासुतः ।
तान्विनिर्जित्य तु रणे सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.१०९.३५ ॥
ガンガーの息子はカーシ王の娘たちを連れてきた。戦いで彼女たちに勝ち、あらゆる武器の使い手の中で最も優れた彼は……
1.109.36
कन्याभिः सहितः प्रायाद्भारतो भारतान्प्रति ।
ततस्तं पृष्ठतो राजञ्शाल्वराजो महारथः ॥ १.१०९.३६ ॥
娘たちと共にそのバーラタは、バーラタ族の方へ進んだ。そのとき、王よ、シャールヴァ王、大戦車の勇士が、彼の背後から……
1.109.37
अभ्यगच्छदमेयात्मा भीष्मं शान्तनवं रणे ।
वारणं जघने भिन्दन्दन्ताभ्यामपरो यथा ॥ १.१०९.३७ ॥
無量の心を持つ彼は、戦場でシャンタヌの子ビーシュマへと進み出た。あたかも別の象が牙で敵の象の脇腹を突き刺すように。
1.109.38
वासितामनुसंप्राप्तो यूथपो बलिनां वरः ।
स्त्रीकामस्तिष्ठतिष्ठेति भीष्ममाह स पार्थिवः ॥ १.१०९.३८ ॥
力ある者の中で最も優れたその王は、雌象の匂いを追ってきた群れの長のように、ビーシュマに言った。「止まれ、止まれ、女好きめ！」
1.109.39
साल्वराजो महाबाहुरमर्षेण प्रचोदितः ।
ततः स पुरुषव्याघ्रो भीष्मः परबलार्दनः ॥ १.१०९.३९ ॥
大腕のシャールヴァ王は憤怒に駆り立てられた。そのとき、人中の虎、敵軍を砕くビーシュマは（応じる構えをとった）。
1.109.40
तद्वाक्याकुलितः क्रोधाद्विधूमोग्निरिव ज्वलन् ।
विततेषुधनुष्पाणिर्विकुञ्चितललाटभृत् ॥ १.१०९.४० ॥
その言葉に心を乱され、怒りは煙なき火のように燃え上がった。弓と矢筒を手に広げ、眉をひそめて。
1.109.41
क्षत्रधर्मं समास्थाय व्यपेतभयसंभ्रमः ।
निवर्तयामास रथं साल्वं प्रति महारथः ॥ १.१०९.४१ ॥
武士の義務を堅持し、恐れも動揺もなく、その大戦車兵は戦車をシャールヴァの方へ返した。
1.109.42
निवर्तमानं तं दृष्ट्वा राजानः सर्व एव ते ।
प्रेक्षकाः समपद्यन्त भीष्मसाल्वसमागमे ॥ १.१०९.४२ ॥
彼が引き返すのを見て、その王たちは皆、ビーシュマとシャールヴァの対決の観衆となった。
1.109.43
तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ वासितान्तरे ।
अन्योन्यमभिवर्तेतां बलविक्रमशालिनौ ॥ १.१०९.४३ ॥
二人は雄牛のように吠え、力と武勇に満ちて、雌牛のいる場所で互いに突き進んだ。
1.109.44
ततो भीष्मं शान्तनवं शरैः शतसहस्रशः ।
साल्वराजो नरश्रेष्ठः समवाकिरदाशुगैः ॥ १.१०९.४४ ॥
すると人中の最勝者であるサールヴァ王は、シャンタヌの子ビーシュマを数十万の速い矢で覆った。
1.109.45
पूर्वमभ्यर्दितं दृष्ट्वा भीष्मं साल्वेन ते नृपाः ।
विस्मिताः समपद्यन्त साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.१०९.४५ ॥
以前ビーシュマがサールヴァに圧迫されたのを見て、王たちは驚き、「よくやった、よくやった」と言った。
1.109.46
लाघवं तस्य ते दृष्ट्वा समरे सर्वपार्थिवाः ।
अपूजयन्त संहृष्टा वाग्भिः साल्वं नराधिपम् ॥ १.१०९.४६ ॥
戦場での彼の俊敏さを見て、王たちは皆喜び、言葉をもって人主サールヴァを称えた。
1.109.47
क्षत्रियाणां ततो वाचः श्रुत्वा परपुञ्जयः ।
क्रुद्धः शान्तनवो भीष्मस्तिष्ठतिष्ठेत्यभाषत ॥ १.१०९.४७ ॥
そこで敵を打ち破るシャンタヌの子ビーシュマは、クシャトリヤたちの言葉を聞いて怒り、「止まれ、止まれ！」と言った。
1.109.48
सारथिं चाब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्रैष पार्थिवः ।
यावदेनं निहन्म्यद्य भुजङ्गमिव पक्षिराट् ॥ १.१०९.४८ ॥
怒った彼は御者に言った。「この王のいるところへ行け。鳥の王が蛇を殺すように、今日私はこれを殺してやる。」
1.109.49
ततोऽस्त्रं वारुणं सम्यग्योजयामास कौरवः ।
तेनाश्वांश्चतुरोऽमृद्गात्साल्वराजस्य भूपते ॥ १.१०९.४९ ॥
そこでクル族のビーシュマは、ヴァルナの武器を正しく番え、それによってサールヴァ王の四頭の馬を砕いた、王よ。
1.109.50
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य साल्वराजस्य कौरवः ।
भीष्मो नृपतिशार्दूल न्यवधीत्तस्य सारथिम् ॥ १.१०९.५० ॥
クル族のビーシュマは、武器で武器を防ぎ、サールヴァ王の御者を打ち倒した、王の中の虎よ。
1.109.51
अस्त्रेण चास्याथैन्द्रेण न्यवधीत्तुरगोत्तमान् ।
कन्याहेतोर्नरश्रेष्ठ भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ १.१०९.५१ ॥
さらにインドラの武器でその優れた馬を倒した。乙女たちのために、人の中の最良者よ、シャンタヌの子ビーシュマはそのとき、そうしたのだ。
1.109.52
जित्वा विसर्जयामास जीवन्तं नृपसत्तमम् ।
ततः साल्वः स्वनगरं प्रययौ भरतर्षभ ॥ १.१०९.५२ ॥
彼を打ち負かし、生きているその王の中の最良者を解放した。そしてサールヴァは自分の都へ去った、バラタ族の牡牛よ。
1.109.53
स्वराज्यमन्वशाच्चैव धर्मेण नृपतिस्तदा ।
राजानो ये च तत्रासन्स्वयंवरदिदृक्षवः ॥ १.१०९.५३ ॥
その時、王は正義によって自国を統治した。そしてそこにいた王たちは、スヴァヤンヴァラを見たいと望んで来ていた。
1.109.54
स्वान्येव तेऽपि राष्ट्राणि जग्मुः परपुरञ्जयाः ।
एवं विजित्य ताः कन्या भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ १.१०९.५४ ॥
敵の都を征服したその王たちもまた、それぞれの国へ去った。こうしてあの乙女たちを勝ち取って、戦士の中の最良者ビーシュマは……
1.109.55
प्रययौ हास्तिनपुरं यत्र राजा स कौरवः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा प्रशास्ति वसुधामिमाम् ॥ १.१०९.५५ ॥
彼はハスティナープラへ向かった。そこではクル王、正法の心を持つヴィチトラヴィーリヤがこの大地を治めていた。
1.109.56
यथा पितास्य कौरव्यः शान्तनुर्नृपसत्तमः ।
सोऽचिरेणैव कालेन अत्यक्रामन्नराधिप ॥ १.१०९.५६ ॥
彼の父、クル王シャーンタヌは王の中の最上の人であったが、ほどなくして時の中へ去っていった。人の主よ。
1.109.57
वनानि सरितश्चैव शैलांश्च विनिधान्द्रुमान् ।
अक्षतः क्षपयित्वाऽरीन्सङ्ख्येऽसङ्ख्येयविक्रमः ॥ १.१०९.५७ ॥
森林、川、山々、木々。戦いで敵を滅ぼし、計り知れぬ武勇の彼は、無傷でそれらを越えていった。
1.109.58
आनयामास काश्यस्य सुताः सागरगासुतः ।
स्नुषा इव स धर्मात्मा भगिनीरिव चानुजाः ॥ १.१०९.५८ ॥
ガンガーの息子は、カーシー王の娘たちを連れてきた。その正法の心の人は、彼女たちを嫁として、また妹のように連れてきたのだった。
1.109.59
यथा दुहितश्चैव परिगृह्य ययौ कुरून् ।
आनिन्ये स महाबाहुर्भ्रातुः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०९.५९ ॥
彼女たちを娘のように受け入れ、彼はクルの人々のもとへ行った。その大腕の人は、弟を喜ばせたい一心で彼女たちを連れてきた。
1.109.60
ताः सर्वगुणसंपन्ना भ्राता भ्रात्रे यवीयसे ।
भीष्मो विचित्रवीर्याय प्रददौ विक्रमाहृताः ॥ १.१०९.६० ॥
あらゆる徳を備え、武勇によって得られたその乙女たちを、ビーシュマは弟のヴィチトラヴィーリヤに与えた。
1.109.61
एवं धर्मेण धर्मज्ञः कृत्वा कर्मातिमानुषम् ।
भ्रातुर्विचित्रवीर्यस्य विवाहायोपचक्रमे ॥ १.१०९.६१ ॥
このように法を知る者ビーシュマは、法にかなって人間を超えた行為を成し遂げ、弟ヴィチトラヴィーリヤの婚礼の準備を始めた。
1.109.62
सत्यवत्या सह मिथः कृत्वा निश्चयमात्मवान् ।
विवाहं कारयिष्यन्तं भीष्मं काशिपतेः सुता।
ज्येष्ठा तासामिदं वाक्यमब्रवीद्धसती तदा ॥ १.१०९.६२ ॥
自制するビーシュマがサティヤヴァティーと相談して婚礼を準備しようとしていたとき、カーシ王の娘たちの長女が笑いながらこの言葉を述べた。
1.109.63
मया सौभपतिः पूर्वं मनसा हि वृतः पतिः ।
तेन चास्मि वृता पूर्वमेष कामश्च मे पितुः ॥ १.१०९.६३ ॥
私は以前から心の中でサウバの主を夫と定めており、彼によって先に選ばれてもいます。これは父の望みでもあります。
1.109.64
मया वरयितव्योऽभूत्साल्वस्तस्मिन्स्वयंवरे ।
एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ धर्मतत्त्वं समाचर ॥ १.१०९.६४ ॥
あのスヴァヤンヴァラで私はシャルヴァを選ぶはずでした。これを知って、ダルマを知る方よ、ダルマの本質に従って行動してください。
1.109.65
एवमुक्तस्तया भीष्मः कन्यया विप्रसंसदि ।
चिन्तामभ्यगमद्वीरो युक्तां तस्यैव कर्मणः ॥ १.१०९.६५ ॥
バラモンの集会でその娘がこう述べると、英雄ビーシュマはまさにその行為にふさわしい思案に沈んだ。
1.109.66
अन्यसक्ता त्वियं कन्या ज्येष्ठा त्वम्बा मया जिता ।
वाचा दत्ता मनोदत्ता कृतमङ्गलवाचना ॥ १.१०९.६६ ॥
この娘は別の者に心を寄せています。しかし長女のアンバは私が勝ち取りました。彼女は言葉で与えられ、心で与えられ、吉祥の祝詞を唱えて与えられたのです。
1.109.67
निर्दिष्टा तु परस्यैव सा त्याज्या परचिन्तिनी ।
इत्युक्त्वा चानुमान्यैव भ्रातरं स्ववशानुगम् ॥ १.१०९.६७ ॥
既に他人に定められ、心が他人に向いている娘は捨てるべきである。こう言って、自分に従う弟の同意を得て……
1.109.68
विनिश्चित्य स धर्मज्ञो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अनुजज्ञे तदा ज्येष्ठामम्बां काशिपतेः सुताम् ॥ १.१०९.६८ ॥
法を知るその人は、ヴェーダに通じたバラモンたちと熟慮して決め、そのときカーシー王の長女アンバに去ることを許した。
1.109.69
अम्बिकाम्बालिके भार्ये प्रादाद्भ्रात्रे यवीयसे ।
भीष्मो विचित्रवीर्याय विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१०९.६९ ॥
ビーシュマは定めに従った儀式によって、二人の妻アンビカーとアンバーリカーを弟ヴィチトラヴィーリヤに与えた。
1.109.70
तयोः पाणी गृहीत्वा तु रूपयौवनदर्पितः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा नाम्बामैच्छत्कथंचन ॥ १.१०९.७० ॥
その二人の手を取ったが、正しき心のヴィチトラヴィーリヤは、美貌と若さに驕り、決してアンバを望まなかった。
1.109.71
अम्बामन्यस्य कीर्त्यन्तीमब्रवीच्चारुदर्शनाम् ।
पापस्य फलमेवैष कामोऽसाधुर्निरर्थकः।
परतन्त्रोपभोगो मामार्य नाऽऽयोक्तुमर्हसि ॥ १.१०९.७१ ॥
美しい姿のアンバに、すでに他人のものと告げられていた彼女に、彼は言った。「これは罪の果報だ。この欲望は悪しく、無益だ。高貴な方よ、他人の支配下にある快楽へ私を導くべきではない。」
1.109.72
प्रातिष्ठच्छान्तनोर्वंशस्तात यस्य त्वमन्वयः ।
अकामवृत्तो धर्मात्मन्साधु मन्ये मतं तव ॥ १.१०९.७२ ॥
「愛しき者よ、シャーンタヌの家系は確立された。お前はその子孫である。正しき者よ、お前の振る舞いは欲望を離れている。お前の考えは良いと私は思う。」
1.109.73
इत्युक्त्वाम्बां समालोक्य विधिवद्वाक्यमब्रवीत् ।
विसृष्टा ह्यसि गच्छ त्वं यथाकाममनिन्दिते ॥ १.१०९.७३ ॥
こう言って、アンバを作法どおり見つめ、彼はこの言葉を告げた。「非難のない女よ、おまえは解き放たれた。今は望むままに行くがよい。」
1.109.74
नानियोज्ये समर्थोऽहं नियोक्तुं भ्रातरं प्रियम् ।
अन्यबावगतां चापि को नारीं वासयेद्गृहे ॥ १.१०९.७४ ॥
私は愛する弟を指名することはできない。また、心が他の者へ向かった女を、いったい誰が家に置いておくだろうか。
1.109.75
अतस्त्वां न नियोक्ष्यामि अन्यकामासि गम्यताम् ।
अहमप्यूर्ध्वरेता वै निवृत्तो दारकर्मणि ॥ १.१०९.७५ ॥
ゆえに私はおまえを指名しない。おまえは他の者を望んでいるのだから、行くがよい。私もまた上昇の精を持つ者であり、婚姻の務めから退いている。
1.109.76
न संबन्धस्तदावाभ्यां भविता वै कथंचन ।
इत्युक्ता सा गता तत्र सखीभिः परिवारिता ॥ १.१०९.७६ ॥
「そのとき、我ら二人の間には決していかなる結びつきも生じないだろう。」こう告げられ、彼女は侍女たちに囲まれてそこから去った。
1.109.77
निर्दिष्टा हि शनै राजन्साल्वराजपुरं प्रति ।
अथाम्बा साल्वंमागम्य साऽब्रवीत्प्रतिपूज्य तं ॥ १.१०९.७७ ॥
王よ、彼女はゆっくりとサルヴァ王の都へ向けられた。そこでアンバはサルヴァのもとに来て、彼に敬意を示してから語った。
1.109.78
पुरा निर्दिष्टभावा त्वामागतास्मि वरानन ।
देवव्रतं समुत्सृज्य सानुजं भरतर्षभम् ॥ १.१०९.७८ ॥
「麗しき顔の人よ、私の意向は前もって告げられていた。それゆえ私は、弟とともにいるバラタの雄牛デーヴァヴラタを捨てて、あなたのもとに来たのです。」
1.109.79
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विधिवन्मां समुद्यताम् ॥ १.१०९.७९ ॥
あなたに幸いあれ。儀礼に従って私を迎えてください、私は準備ができています。
1.109.80
तयैवमुक्तः साल्वोपि प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
निर्जिताऽसीह भीष्मेण मां विनिर्जित्य राजसु ॥ १.१०९.८० ॥
彼女がこう言うと、サーラヴァも笑って言った。「ここであなたはビーシュマに勝ち取られた。王たちの中で私を打ち負かして。」
1.109.81
अन्येन निर्जितां भद्रे विसृष्टां तेन चालयात् ।
न गृह्णामि वरारोहे तत्र चैव तु गम्यताम् ॥ १.१०९.८१ ॥
「幸いなる人よ、他人に勝ち取られ、その人によって家から追い出された者を、私は受け入れない。美しい腰の人よ。そこへ行きなさい。」
1.109.82
इत्युक्ता सा समागम्य कुरुराज्यमनुत्तमम् ।
अम्बाब्रवीत्ततो भीष्मं त्वयाऽहं सहसा हृता ॥ १.१०९.८२ ॥
こう言われた彼女は、最上のクル国に至り、アンバーはビーシュマに言った。「あなたは私を力ずくで奪ったのです。」
1.109.83
क्षत्रधर्ममवेक्षस्व त्वं भर्ता मम धर्मतः ।
यां यः स्वयंवरे कन्यां निर्जयेच्छौर्यसंपदा ॥ १.१०९.८३ ॥
「武士の義務を考えなさい。あなたは法によって私の夫です。スヴァヤンヴァラで勇武の財によって乙女を勝ち取る者は……」
1.109.84
राज्ञः सर्वान्विनिर्जित्य स तामुद्वाहयेद्ध्रुवम् ।
अतस्त्वमेव भर्ता मे त्वयाऽहं निर्जिता यतः ॥ १.१०९.८४ ॥
「すべての王を打ち負かした者は、必ず彼女を妻とすべきです。ですからあなたこそ私の夫です。あなたが私を勝ち取ったのですから。」
1.109.85
तस्माद्वहस्व मां भीष्म निर्जितां संसदि त्वया ।
ऊर्ध्वरेता ह्यहमिति प्रत्युवाच पुनःपुनः ॥ १.१०९.८५ ॥
ゆえにビーシュマよ、集会であなたが勝ち取った私を受け取りなさい。私は上行精（ūrdhvaretas）です、と彼女は何度も答えた。
1.109.86
भीष्मं सा चाब्रवीदम्बा यथाजैषीस्तथा कुरु ।
एवमन्वगमद्भीष्मं षट्समाः पुष्करेक्षणा ॥ १.१०९.८६ ॥
アンバーはビーシュマに言った。「あなたが勝ったように、そうしなさい。」こうして蓮の目の彼女は六年間ビーシュマに付き従った。
1.109.87
ऊर्ध्वरेतास्त्वहं भद्रे विवाहविमुखोऽभवम् ।
तमेव साल्वं गच्छ त्वं यः पुरा मनसा वृतः ॥ १.१०९.८७ ॥
善き女よ、私は上行精（ūrdhvaretas）であり、結婚からは遠ざかった。以前に心で選んだ、そのサールヴァのもとへ行きなさい。
1.109.88
अन्यसक्तं किमर्थं त्वमात्मानमवदः पुरा ।
अन्यसक्तां वधूं कन्यां वासयेत्स्वगृहे न हि ॥ १.१०९.८८ ॥
あなたは以前なぜ自分が他の者に心を寄せていると言ったのか。他者に心を寄せた乙女を、誰も自分の家に花嫁として置いたりはしない。
1.109.89
नाहमुद्वाहयिष्ये त्वां मम भ्रात्रे यवीयसे ।
विचित्रवीर्याय शुभे यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १.१०९.८९ ॥
私はあなたを娶りません。吉祥な方よ、弟のヴィチトラヴィーリヤのために、望むままに行きなさい。
1.109.90
भूयः साल्वं समभ्येत्य राजन्गृह्णीष्व मामिति ।
नाहं गृह्णाम्यन्यजितामिति साल्वनिराकृता ॥ १.१०९.९० ॥
再びサールヴァのもとへ行き、彼女は言った。「王よ、私を受け取ってください。」しかしサールヴァは拒んだ。「他者に勝ち取られた者は受け取らない」と。
1.109.91
ऊर्ध्वरेतास्त्वहमिति भीष्मेण च निराकृता ।
अम्बा भीष्मं पुनः साल्वं भीष्मं साल्वं पुनः पुनः ॥ १.१०९.९१ ॥
「私は上昇した精液を持つ者だ」と言ってビーシュマもまた彼女を拒んだ。アンバはビーシュマとサルヴァのもとへ何度も何度も行った。
1.109.92
गमनागमनेनैवमनैषीत्षट् समा नृप ।
अश्रुभिर्भूमिमुक्षन्ती शोचन्ती सा मनस्विनी ॥ १.१०९.९२ ॥
王よ、このように行き来しながら彼女は六年を過ごした。涙で大地を濡らし、嘆き悲しむその気高い女性は。
1.109.93
पीनोन्नतकुचद्वन्द्वा विशालजघनेक्षणा ।
श्रोणीभरालसगमा राकाचन्द्रनिभानना ॥ १.१०९.९३ ॥
豊かで高く盛り上がった双つの乳房、広い腰と目を持ち、腰の重みで足取りがけだるく、満月のような顔をした。
1.109.94
वर्षत्कादम्बिनीमूर्ध्नि स्फुरन्ती चञ्चलेव सा ।
सा ततो द्वादश समा बाहुदामभितो नदीम्।
पार्श्वे हिमवतो रम्ये तपो घोरं समाददे ॥ १.१०९.९४ ॥
雨雲の頂に閃く稲妻のように彼女は輝いた。その後十二年間、ヒマラヤの美しい山腹で、バーフダー川の両岸にて、激しい苦行を行った。
1.109.95
संक्षिप्तकरणा तत्र तप आस्थाय सुव्रता ।
पादाङ्गुष्ठेन साऽतिष्ठदकम्पन्त ततः सुराः ॥ १.१०९.९५ ॥
そこで感覚を抑え、苦行に身を据え、誓いに堅固な彼女は片足の親指の上に立った。するとすべての神々が震えた。
1.109.96
तस्यास्तत्तु तपो दृष्ट्वा सुराणां क्षोभकारकम् ।
विस्मितश्चैव हृष्टश्च तस्यानुग्रहबुद्धिमान् ॥ १.१०९.९६ ॥
神々に動揺をもたらす彼女のその苦行を見て、驚き喜んだ賢者は、彼女に恩寵を与える心になった。
1.109.97
अनन्तसेनो भगवान्कुमारो वरदः प्रभुः ।
मानयन्राजपुत्रीं तां ददौ तस्यै शुभां स्रजम् ॥ १.१०९.९७ ॥
尊い少年アナンタセーナ、恩恵を授ける主は、その王女を敬い、吉祥の花輪を彼女に与えた。
1.109.98
एषा पुष्करिणी दिव्या यथावत्समुपस्थिता ।
अम्बे त्वच्छोकशमनी माला भुवि भविष्यति ॥ १.१०९.९८ ॥
この神聖な蓮池は正しく現れた。アンバーよ、おまえの悲しみを鎮めるこの花輪は大地にあるだろう。
1.109.99
एतां चैव मया दत्तां मालां यो धारयिष्यति ।
सोऽस्य भीष्मस्य निधने कारणं वै भविष्यति ॥ १.१०९.९९ ॥
私が与えたこの花輪を身につける者こそ、このビーシュマの死の原因となるだろう。