ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.109.1
हते चित्राङ्गदे भीष्मो बाले भ्रातरि कौरव ।
पालयामास तद्राज्यं सत्यवत्या मते स्थितः ॥ १.१०९.१ ॥
ಓ ಕೌರವನೇ, ಚಿತ್ರಾಂಗದನು ಹತನಾದಾಗ, ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನು ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸತ್ಯವತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಭೀಷ್ಮನು ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು.
1.109.2
तथा विचित्रवीर्यं तु वर्तमानं सुखेऽतुले ।
संप्राप्तयौवनं दृष्ट्वा भ्रातरं धीमतां वरः।
भीष्मो विचित्रवीर्यस्य विवाहायाकरोन्मतिम् ॥ १.१०९.२ ॥
ಅತುಲ ಸುಖದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಯೌವನ ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಸಹೋದರ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
1.109.3
अथ काशिपतेर्भीष्मः कन्यास्तिस्रोऽप्सरोपमाः ।
शुश्राव सहिता राजन्वृण्वाना वै स्वयंवरम् ॥ १.१०९.३ ॥
ಆಗ, ರಾಜನೇ, ಕಾಶಿ ರಾಜನ ಅಪ್ಸರೆಯರಂತಿರುವ ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಕೇಳಿದನು.
1.109.4
ततः स रथिनां श्रेष्ठो रथेनैकेन शत्रुजित् ।
जगामानुमते मातुः पुरीं वाराणसीं प्रभुः ॥ १.१०९.४ ॥
ಆಗ ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಆ ಪ್ರಭು ತಾಯಿಯ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.109.5
तत्र राज्ञः समुदितान्सर्वतः समुपागतान् ।
ददर्श कन्यास्ताश्वै भीष्मः शान्तनुनन्दनः ॥ १.१०९.५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸೇರಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.109.6
तासां कामेन संमत्ताः सहिताः काशिकोसलाः ।
वङ्गाः पुण्ड्राः कलिङ्गाश्च ते जग्मुस्तां पुरीं प्रति ॥ १.१०९.६ ॥
ಆ ಕನ್ಯೆಯರ ಮೇಲಿನ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ಕಾಶಿ, ಕೋಸಲ, ವಂಗ, ಪುಂಡ್ರ, ಕಳಿಂಗ ರಾಜರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.
1.109.7
कीर्त्यमानेषु राज्ञां तु तदा नामसु सर्वशः ।
एकाकिनं तदा भीष्मं वृद्धं शान्तनुनन्दनम् ॥ १.१०९.७ ॥
ರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವೃದ್ಧನಾದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
1.109.8
सोद्वेगा इव तं दृष्ट्वा कन्याः परमशोभनाः ।
अपाक्रामन्त ताः सर्वा वृद्ध इत्येव चिन्तया ॥ १.१०९.८ ॥
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಉದ್ವೇಗಗೊಂಡವರಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿಯರಾದ ಆ ಕನ್ಯೆಯರೆಲ್ಲರೂ 'ಇವನು ವೃದ್ಧ' ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.
1.109.9
वृद्धः परमधर्मात्मा वलीपलितधारणः ।
किकारणमिहायातो निर्लज्जो भरतर्षभः ॥ १.१०९.९ ॥
ವೃದ್ಧನು, ಪರಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಕೂದಲು ಧರಿಸಿದವನು, ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು?
1.109.10
मिथ्याप्रतिज्ञो लोकेषु किं वदिष्यति भारत ।
ब्रह्मचारीति भीष्मो हि वृथैव प्रथितो भुवि ॥ १.१०९.१० ॥
ಸುಳ್ಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳುವನು, ಭಾರತ? 'ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ' ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
1.109.11
इत्येवं प्रबुवन्तस्ते हसन्ति स्म नृपाधमाः ।
क्षत्रियाणां वचः श्रुत्वा भीष्मश्चुक्रोध भारत ॥ १.१०९.११ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಆ ಅಧಮ ರಾಜರು ನಕ್ಕರು. ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಾರತ, ಭೀಷ್ಮನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.
1.109.12
भीष्मस्तदा स्वयं कन्या वरयामास ताः प्रभुः ।
उवाच च महीपालान्राजञ्जलदनिःस्वनः ॥ १.१०९.१२ ॥
ಆಗ ಪ್ರಭುವಾದ ಭೀಷ್ಮನು ತಾನೇ ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ವರಿಸಿದನು; ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ರಾಜರಿಗೆ, ರಾಜನೇ, ಹೇಳಿದನು.
1.109.13
रथमारोप्य ताः कन्या भीष्मः प्रहरतां वरः ।
आहूय दानं कन्यानां गुणवद्भ्यः स्मृतं बुधैः ॥ १.१०९.१३ ॥
ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿದನು. ಗುಣವಂತರನ್ನು ಕರೆದು ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
1.109.14
अलङ्कृत्य यथाशक्ति प्रदाय च धनान्यपि ।
प्रयच्छन्त्यपरे कन्यां मिथुनेन गवामपि ॥ १.१०९.१४ ॥
ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಧನವನ್ನೂ ಗೋ-ಜೋಡಿಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
1.109.15
वित्तेन कथितेनान्ये बलेनान्येऽनुमान्य च ।
प्रमत्तामुपयन्त्यन्ये स्वयमन्ये च विन्दते ॥ १.१०९.१५ ॥
ಕೆಲವರು ಧನದಿಂದ, ಕೆಲವರು ನಿಗದಿತ ಕಾಣಿಕೆಯಿಂದ, ಕೆಲವರು ಬಲದಿಂದ, ಕೆಲವರು ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದು, ಕೆಲವರು ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಾವೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
1.109.16
आर्षं विधिं पुरस्कृत्य दारान्विन्दन्ति चापरे ।
अष्टमं तमथो वित्त विवाहं कविभिर्वृतम् ॥ १.१०९.१६ ॥
ಕೆಲವರು ಆರ್ಷ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಕವಿಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಎಂಟನೆಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ತಿಳಿ.
1.109.17
स्वयंवरं तु राजन्याः प्रशंसन्त्युपयान्ति च ।
प्रमथ्य तु हृतामाहुर्ज्यायसीं धर्मवादिनः ॥ १.१०९.१७ ॥
ರಾಜರು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಧರ್ಮವಾದಿಗಳು ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿ ತಂದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
1.109.18
ता इमाः पृथिवीपाला जिहीर्षामि बलादितः ।
ते यतध्वं परं शक्त्या विजयायेतराय वा ॥ १.१०९.१८ ॥
ಓ ಭೂಪಾಲರೇ! ಈ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಗೆಲುವಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯತ್ನಿಸಿ.
1.109.19
स्थितोऽहं पृथिवीपाला युद्धाय कृतनिश्चयः ।
एवमुक्त्वा महीपालान्काशिराजं च वीर्यवान् ॥ १.१०९.१९ ॥
ಓ ಭೂಪಾಲರೇ, ನಾನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಜರನ್ನೂ ಕಾಶಿರಾಜನನ್ನೂ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.109.20
सर्वाः कन्याः स कौरव्यो रथमारोप्य च स्वकम् ।
आमन्त्र्य च स तान्प्रायाच्छीघ्रं कन्याः प्रगृह्य ताः ॥ १.१०९.२० ॥
ಆ ಕೌರವನು ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ ತನ್ನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟನು.
1.109.21
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे समुत्पेतुरमर्षिताः ।
संस्पृशन्तः स्वकान्बाहून्दशन्तो दशनच्छदान् ॥ १.१०९.२१ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತರು. ತಮ್ಮ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚುತ್ತಾ (ಇದ್ದರು).
1.109.22
तेषामाभरणान्याशु त्वरितानां विमुञ्चताम् ।
आमुञ्चतां च वर्माणि संभ्रमः सुमहानभूत् ॥ १.१०९.२२ ॥
ಅವರು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯುತ್ತಾ, ಕವಚಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು; ಅದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
1.109.23
ताराणामिव संपातो बभूव जनमेजय ।
भूषणानां च सर्वेषां कवचानां च सर्वशः ॥ १.१०९.२३ ॥
ಜನಮೇಜಯನೇ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಉದುರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದುರಿದವು.
1.109.24
सवर्मभिर्भूषणैश्च प्रकीर्यद्बिरितस्ततः ।
सक्रोधामर्षजिह्मभ्रूकषायीकृतलोचनाः ॥ १.१०९.२४ ॥
ಕವಚಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಕೋಪ, ಅಸಹನೆ, ಬಾಗಿದ ಹುಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು.
1.109.25
सूतोपक्लृप्तान् रुचिरान्सदश्वैरुपकल्पितान् ।
रथानास्थाय ते वीराः सर्वप्रहरणान्विताः ॥ १.१०९.२५ ॥
ಸಾರಥಿಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಸುಂದರ ರಥಗಳನ್ನೇರಿ, ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಆ ವೀರರು.
1.109.26
प्रयान्तमथ कौरव्यमनुसस्रुरुदायुधाः ।
ततः समभवद्युद्धं तेषां तस्य च भारत।
एकस्य च बहूनां च तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ १.१०९.२६ ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೌರವನನ್ನು ಆಯುಧ ಎತ್ತಿದವರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಆಗ ಓ ಭಾರತ, ಅವರಿಗೂ ಅವನಿಗೂ ನಡುವೆ, ಒಬ್ಬನ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕರ ಭಯಂಕರ, ರೋಮಾಂಚಕ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
1.109.27
ते त्विषून्दशसाहस्रांस्तस्मिन्युगपदाक्षिपन् ।
अप्राप्तांश्चैव तानाशु भीष्मः सर्वांस्तथाऽन्तरा ॥ १.१०९.२७ ॥
ಅವರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದರು. ಆದರೆ ಭೀಷ್ಮರು ಅವು ಇನ್ನೂ ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವೇಗವಾಗಿ ತುಂಡರಿಸಿದರು.
1.109.28
अच्छिनच्छरवर्षेण महता लोमवाहिना ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे सर्वतः परिवार्य तम् ॥ १.१०९.२८ ॥
ಅವನು ರೋಮದಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಾಣಗಳ ಮಹಾ ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಅವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು.
1.109.29
ववृषुः शरवर्षेण वर्षेणेवाद्रिमम्बुदाः ।
स तं बाणमयं वर्षं शरैरावार्य सर्वतः ॥ १.१०९.२९ ॥
ಮೇಘಗಳು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಬಾಣವರ್ಷ ಸುರಿಸಿದರು. ಅವನು ಆ ಬಾಣಮಯ ಮಳೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಡೆದನು.
1.109.30
ततः सर्वान्महीपालान्पर्यविध्यत्त्रिभिस्त्रिभिः ।
एकैकस्तु ततो भीष्मं राजन्विव्याध पञ्चभिः ॥ १.१०९.३० ॥
ಆಗ ಅವನು ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಐದು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದರು.
1.109.31
स च तान्प्रतिविव्याध द्वाभ्यां द्वाभ्यां पराक्रमन् ।
तद्युद्धमासीत्तुमुलं घोरं देवासुरोपमम् ॥ १.१०९.३१ ॥
ಅವನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಎರಡೆರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಹೊಡೆದನು. ಆ ಯುದ್ಧವು ದೇವಾಸುರರ ಯುದ್ಧದಂತೆ ಭಯಂಕರ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಹಲದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
1.109.32
पश्यतां लोकवीराणां शरशक्तिसमाकुलम् ।
स धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि ॥ १.१०९.३२ ॥
ಲೋಕವೀರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಯುದ್ಧವು ಬಾಣ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅವನು ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಧ್ವಜಾಗ್ರಗಳು, ಕವಚಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಗಳನ್ನು…
1.109.33
चिच्छेद समरे भीष्मः शतशोथ सहस्रशः ।
तस्यातिपुरुषं कर्म लाघवं रथचारिणः ॥ १.१०९.३३ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಕಡಿದನು. ರಥಚಾರಿಯಾದ ಅವನ ಕರ್ಮ ಮಾನವಾತೀತವಾಗಿತ್ತು, ಅವನ ಚುರುಕುತನ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು.
1.109.34
रक्षणं चात्मनः संख्ये शत्रवोऽप्यभ्यपूजयन् ।
अक्षतः क्षपयित्वान्यानसङ्ख्येयपराक्रमः ॥ १.१०९.३४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಶತ್ರುಗಳೂ ಹೊಗಳಿದರು. ಇತರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿಯೂ ಅವನು ಅಕ್ಷತನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಅಸಂಖ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು ಅವನು.
1.109.35
आनिनाय स काश्यस्य सुताः सागरगासुतः ।
तान्विनिर्जित्य तु रणे सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.१०९.३५ ॥
ಗಂಗಾಪುತ್ರನು ಕಾಶಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಕರೆತಂದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು...
1.109.36
कन्याभिः सहितः प्रायाद्भारतो भारतान्प्रति ।
ततस्तं पृष्ठतो राजञ्शाल्वराजो महारथः ॥ १.१०९.३६ ॥
ಕನ್ಯೆಯರೊಡನೆ ಆ ಭಾರತನು ಭರತರ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಶಾಲ್ವರಾಜನು, ಮಹಾರಥನು, ಅವನ ಹಿಂದಿನಿಂದ…
1.109.37
अभ्यगच्छदमेयात्मा भीष्मं शान्तनवं रणे ।
वारणं जघने भिन्दन्दन्ताभ्यामपरो यथा ॥ १.१०९.३७ ॥
ಅಳತೆಗೆ ಮೀರಿದ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು, ಮತ್ತೊಂದು ಆನೆ ತನ್ನ ದಂತಗಳಿಂದ ಎದುರಾಳಿ ಆನೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಇರಿಯುವಂತೆ.
1.109.38
वासितामनुसंप्राप्तो यूथपो बलिनां वरः ।
स्त्रीकामस्तिष्ठतिष्ठेति भीष्ममाह स पार्थिवः ॥ १.१०९.३८ ॥
ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜನು, ಹೆಣ್ಣಾನೆಯ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿದು ಬಂದ ಯೂಥಪನಂತೆ, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು, ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಿಯೇ!' ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.109.39
साल्वराजो महाबाहुरमर्षेण प्रचोदितः ।
ततः स पुरुषव्याघ्रो भीष्मः परबलार्दनः ॥ १.१०९.३९ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದನು. ಆಗ ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಭೀಷ್ಮನು, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನು, (ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು).
1.109.40
तद्वाक्याकुलितः क्रोधाद्विधूमोग्निरिव ज्वलन् ।
विततेषुधनुष्पाणिर्विकुञ्चितललाटभृत् ॥ १.१०९.४० ॥
ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹಣೆಯನ್ನು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ (ನಿಂತನು).
1.109.41
क्षत्रधर्मं समास्थाय व्यपेतभयसंभ्रमः ।
निवर्तयामास रथं साल्वं प्रति महारथः ॥ १.१०९.४१ ॥
ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭಯ ಮತ್ತು ಕಳವಳವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಆ ಮಹಾರಥಿಯು ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಶಾಲ್ವನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು.
1.109.42
निवर्तमानं तं दृष्ट्वा राजानः सर्व एव ते ।
प्रेक्षकाः समपद्यन्त भीष्मसाल्वसमागमे ॥ १.१०९.४२ ॥
ಅವನು ಹಿಂತಿರುಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವರ ಈ ಸಮಾಗಮದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾದರು.
1.109.43
तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ वासितान्तरे ।
अन्योन्यमभिवर्तेतां बलविक्रमशालिनौ ॥ १.१०९.४३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು, ಹೋರಿಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ, ಹಸುವಿನ ಬಳಿ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
1.109.44
ततो भीष्मं शान्तनवं शरैः शतसहस्रशः ।
साल्वराजो नरश्रेष्ठः समवाकिरदाशुगैः ॥ १.१०९.४४ ॥
ಆಗ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಾಳ್ವರಾಜನು ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು.
1.109.45
पूर्वमभ्यर्दितं दृष्ट्वा भीष्मं साल्वेन ते नृपाः ।
विस्मिताः समपद्यन्त साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.१०९.४५ ॥
ಮೊದಲು ಸಾಳ್ವನಿಂದ ಭೀಷ್ಮನು ಪೀಡಿತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ರಾಜರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿ 'ಸಾಧು, ಸಾಧು' ಎಂದರು.
1.109.46
लाघवं तस्य ते दृष्ट्वा समरे सर्वपार्थिवाः ।
अपूजयन्त संहृष्टा वाग्भिः साल्वं नराधिपम् ॥ १.१०९.४६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಮಾತುಗಳಿಂದ ನರಾಧಿಪನಾದ ಸಾಳ್ವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
1.109.47
क्षत्रियाणां ततो वाचः श्रुत्वा परपुञ्जयः ।
क्रुद्धः शान्तनवो भीष्मस्तिष्ठतिष्ठेत्यभाषत ॥ १.१०९.४७ ॥
ನಂತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶತ್ರುಜಯಿಯಾದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!' ಎಂದನು.
1.109.48
सारथिं चाब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्रैष पार्थिवः ।
यावदेनं निहन्म्यद्य भुजङ्गमिव पक्षिराट् ॥ १.१०९.४८ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನು ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ರಾಜನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು; ಗರುಡನು ಸರ್ಪವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಇಂದು ನಾನು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.'
1.109.49
ततोऽस्त्रं वारुणं सम्यग्योजयामास कौरवः ।
तेनाश्वांश्चतुरोऽमृद्गात्साल्वराजस्य भूपते ॥ १.१०९.४९ ॥
ಆಗ ಕೌರವ (ಭೀಷ್ಮ) ವರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೂಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಸಾಳ್ವರಾಜನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದನು, ಓ ರಾಜನೇ.
1.109.50
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य साल्वराजस्य कौरवः ।
भीष्मो नृपतिशार्दूल न्यवधीत्तस्य सारथिम् ॥ १.१०९.५० ॥
ಕೌರವ ಭೀಷ್ಮನು ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಸಾಳ್ವರಾಜನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೇ.
1.109.51
अस्त्रेण चास्याथैन्द्रेण न्यवधीत्तुरगोत्तमान् ।
कन्याहेतोर्नरश्रेष्ठ भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ १.१०९.५१ ॥
ಆಗ ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದನು; ಕನ್ಯೆಯರಿಗಾಗಿ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು.
1.109.52
जित्वा विसर्जयामास जीवन्तं नृपसत्तमम् ।
ततः साल्वः स्वनगरं प्रययौ भरतर्षभ ॥ १.१०९.५२ ॥
ಗೆದ್ದು, ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದ ಆ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಸಾಳ್ವನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.109.53
स्वराज्यमन्वशाच्चैव धर्मेण नृपतिस्तदा ।
राजानो ये च तत्रासन्स्वयंवरदिदृक्षवः ॥ १.१०९.५३ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಧರ್ಮದಿಂದ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು; ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನೋಡ ಬಯಸಿದವರು.
1.109.54
स्वान्येव तेऽपि राष्ट्राणि जग्मुः परपुरञ्जयाः ।
एवं विजित्य ताः कन्या भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ १.१०९.५४ ॥
ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಹೀಗೆ ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಭೀಷ್ಮ, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು...
1.109.55
प्रययौ हास्तिनपुरं यत्र राजा स कौरवः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा प्रशास्ति वसुधामिमाम् ॥ १.१०९.५५ ॥
ಅವರು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಕೌರವ ರಾಜ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.
1.109.56
यथा पितास्य कौरव्यः शान्तनुर्नृपसत्तमः ।
सोऽचिरेणैव कालेन अत्यक्रामन्नराधिप ॥ १.१०९.५६ ॥
ಇವನ ತಂದೆ ಕೌರವ್ಯ ರಾಜ ಶಂತನು, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನೂ ಬೇಗನೆ ಕಾಲಾಧೀನನಾಗಿ ಹೋದನು, ಓ ನರಾಧಿಪ.
1.109.57
वनानि सरितश्चैव शैलांश्च विनिधान्द्रुमान् ।
अक्षतः क्षपयित्वाऽरीन्सङ्ख्येऽसङ्ख्येयविक्रमः ॥ १.१०९.५७ ॥
ಕಾಡುಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಮರಗಳು — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಅಸಂಖ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಯಾವ ಹಾನಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಟಿದನು.
1.109.58
आनयामास काश्यस्य सुताः सागरगासुतः ।
स्नुषा इव स धर्मात्मा भगिनीरिव चानुजाः ॥ १.१०९.५८ ॥
ಕಾಶಿ ರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಗಂಗಾಸುತನು ತಂದನು; ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಅವರನ್ನು ಸೊಸೆಯರಂತೆ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯರಂತೆ ತಂದನು.
1.109.59
यथा दुहितश्चैव परिगृह्य ययौ कुरून् ।
आनिन्ये स महाबाहुर्भ्रातुः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०९.५९ ॥
ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಕುರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಆ ಮಹಾಬಾಹು ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಂದನು.
1.109.60
ताः सर्वगुणसंपन्ना भ्राता भ्रात्रे यवीयसे ।
भीष्मो विचित्रवीर्याय प्रददौ विक्रमाहृताः ॥ १.१०९.६० ॥
ಸರ್ವಗುಣ ಸಂಪನ್ನರಾದ ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು, ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಗೆದ್ದು ತಂದವರನ್ನು, ಭೀಷ್ಮನು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
1.109.61
एवं धर्मेण धर्मज्ञः कृत्वा कर्मातिमानुषम् ।
भ्रातुर्विचित्रवीर्यस्य विवाहायोपचक्रमे ॥ १.१०९.६१ ॥
ಹೀಗೆ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಮಾನವಾತೀತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದನು.
1.109.62
सत्यवत्या सह मिथः कृत्वा निश्चयमात्मवान् ।
विवाहं कारयिष्यन्तं भीष्मं काशिपतेः सुता।
ज्येष्ठा तासामिदं वाक्यमब्रवीद्धसती तदा ॥ १.१०९.६२ ॥
ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ಭೀಷ್ಮನು ಸತ್ಯವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ವಿವಾಹ ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ, ಕಾಶಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವಳು ನಗುತ್ತಾ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು.
1.109.63
मया सौभपतिः पूर्वं मनसा हि वृतः पतिः ।
तेन चास्मि वृता पूर्वमेष कामश्च मे पितुः ॥ १.१०९.६३ ॥
ನಾನು ಮೊದಲೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೌಭಪತಿಯನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿದ್ದೆ; ಅವನಿಂದಲೇ ಮೊದಲು ವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಸೆಯೂ ಹೌದು.
1.109.64
मया वरयितव्योऽभूत्साल्वस्तस्मिन्स्वयंवरे ।
एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ धर्मतत्त्वं समाचर ॥ १.१०९.६४ ॥
ಆ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಶಾಲ್ವನನ್ನೇ ವರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಧರ್ಮತತ್ತ್ವದಂತೆ ನಡೆದುಕೊ.
1.109.65
एवमुक्तस्तया भीष्मः कन्यया विप्रसंसदि ।
चिन्तामभ्यगमद्वीरो युक्तां तस्यैव कर्मणः ॥ १.१०९.६५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ವೀರ ಭೀಷ್ಮನು ಆ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
1.109.66
अन्यसक्ता त्वियं कन्या ज्येष्ठा त्वम्बा मया जिता ।
वाचा दत्ता मनोदत्ता कृतमङ्गलवाचना ॥ १.१०९.६६ ॥
ಈ ಕನ್ಯೆ ಬೇರೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆದರೆ ಹಿರಿಯವಳಾದ ಅಂಬೆಯನ್ನು ನಾನು ಗೆದ್ದಿದ್ದೇನೆ; ಮಾತಿನಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ಮಂಗಲ ವಾಚನ ಮಾಡಿಸಿ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವಳು.
1.109.67
निर्दिष्टा तु परस्यैव सा त्याज्या परचिन्तिनी ।
इत्युक्त्वा चानुमान्यैव भ्रातरं स्ववशानुगम् ॥ १.१०९.६७ ॥
ಬೇರೊಬ್ಬನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದವಳು, ಮನಸ್ಸು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಇರುವವಳು ಆಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಅಧೀನನಾದ ಸಹೋದರನ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದು...
1.109.68
विनिश्चित्य स धर्मज्ञो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अनुजज्ञे तदा ज्येष्ठामम्बां काशिपतेः सुताम् ॥ १.१०९.६८ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನು ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆಗ ಕಾಶಿಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಅಂಬೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದನು.
1.109.69
अम्बिकाम्बालिके भार्ये प्रादाद्भ्रात्रे यवीयसे ।
भीष्मो विचित्रवीर्याय विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१०९.६९ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ವಿಧಿವತ್ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲಿಕೆ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
1.109.70
तयोः पाणी गृहीत्वा तु रूपयौवनदर्पितः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा नाम्बामैच्छत्कथंचन ॥ १.१०९.७० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರ ಕೈಹಿಡಿದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನು ರೂಪ ಯೌವನದ ಗರ್ವದಿಂದ ಅಂಬೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
1.109.71
अम्बामन्यस्य कीर्त्यन्तीमब्रवीच्चारुदर्शनाम् ।
पापस्य फलमेवैष कामोऽसाधुर्निरर्थकः।
परतन्त्रोपभोगो मामार्य नाऽऽयोक्तुमर्हसि ॥ १.१०९.७१ ॥
ಸುಂದರ ರೂಪವತಿಯಾದ ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬೇರೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸೇರಿದವಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವಳೊಂದಿಗೆ ಆತ ಹೇಳಿದನು: "ಇದು ಪಾಪದ ಫಲ; ಈ ಆಸೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದು, ನಿರರ್ಥಕ. ಆರ್ಯೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಅಧೀನದ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಬಾರದು."
1.109.72
प्रातिष्ठच्छान्तनोर्वंशस्तात यस्य त्वमन्वयः ।
अकामवृत्तो धर्मात्मन्साधु मन्ये मतं तव ॥ १.१०९.७२ ॥
"ಮಗನೇ, ಶಂತನುವಿನ ವಂಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಕಾಮರಹಿತ ನಡೆತೆ ಉಳ್ಳವನು; ನಿನ್ನ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ."
1.109.73
इत्युक्त्वाम्बां समालोक्य विधिवद्वाक्यमब्रवीत् ।
विसृष्टा ह्यसि गच्छ त्वं यथाकाममनिन्दिते ॥ १.१०९.७३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅಂಬೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೋಡಿ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ಅನಿಂದಿತೆಯೇ, ನೀನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿರುವೆ; ಈಗ ನಿನ್ನಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೋಗು.
1.109.74
नानियोज्ये समर्थोऽहं नियोक्तुं भ्रातरं प्रियम् ।
अन्यबावगतां चापि को नारीं वासयेद्गृहे ॥ १.१०९.७४ ॥
ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಯವರ ಕಡೆ ಹೋದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಡುತ್ತಾರೆ?
1.109.75
अतस्त्वां न नियोक्ष्यामि अन्यकामासि गम्यताम् ।
अहमप्यूर्ध्वरेता वै निवृत्तो दारकर्मणि ॥ १.१०९.७५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಬಯಸುವವಳು, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಗು. ನಾನೂ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು; ವಿವಾಹಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
1.109.76
न संबन्धस्तदावाभ्यां भविता वै कथंचन ।
इत्युक्ता सा गता तत्र सखीभिः परिवारिता ॥ १.१०९.७६ ॥
ಆಗ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕೆ, ತನ್ನ ಸಖಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋದಳು.
1.109.77
निर्दिष्टा हि शनै राजन्साल्वराजपुरं प्रति ।
अथाम्बा साल्वंमागम्य साऽब्रवीत्प्रतिपूज्य तं ॥ १.१०९.७७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಲ್ವರಾಜನ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಆಗ ಅಂಬೆ ಸಾಲ್ವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
1.109.78
पुरा निर्दिष्टभावा त्वामागतास्मि वरानन ।
देवव्रतं समुत्सृज्य सानुजं भरतर्षभम् ॥ १.१०९.७८ ॥
ಓ ಸುಂದರ ಮುಖದವನೇ, ಮೊದಲೇ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ತಮ್ಮನೊಂದಿಗಿರುವ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವವ್ರತನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ.
1.109.79
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विधिवन्मां समुद्यताम् ॥ १.१०९.७९ ॥
ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ವಿಧಿಯಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ನಾನು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
1.109.80
तयैवमुक्तः साल्वोपि प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
निर्जिताऽसीह भीष्मेण मां विनिर्जित्य राजसु ॥ १.१०९.८० ॥
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಸಾಲ್ವನೂ ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ, ರಾಜರ ನಡುವೆ ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದು."
1.109.81
अन्येन निर्जितां भद्रे विसृष्टां तेन चालयात् ।
न गृह्णामि वरारोहे तत्र चैव तु गम्यताम् ॥ १.१०९.८१ ॥
"ಓ ಶುಭೆಯೇ, ಬೇರೊಬ್ಬನು ಗೆದ್ದು ಅವನೇ ಮನೆಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟವಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಓ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ. ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗು."
1.109.82
इत्युक्ता सा समागम्य कुरुराज्यमनुत्तमम् ।
अम्बाब्रवीत्ततो भीष्मं त्वयाऽहं सहसा हृता ॥ १.१०९.८२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುರುರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಂಬಾ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: "ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದೆ."
1.109.83
क्षत्रधर्ममवेक्षस्व त्वं भर्ता मम धर्मतः ।
यां यः स्वयंवरे कन्यां निर्जयेच्छौर्यसंपदा ॥ १.१०९.८३ ॥
"ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸು. ನೀನು ಧರ್ಮದಂತೆ ನನ್ನ ಪತಿ. ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶೌರ್ಯಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯಾರು ಯಾವ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೋ."
1.109.84
राज्ञः सर्वान्विनिर्जित्य स तामुद्वाहयेद्ध्रुवम् ।
अतस्त्वमेव भर्ता मे त्वयाऽहं निर्जिता यतः ॥ १.१०९.८४ ॥
"ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ನನ್ನ ಪತಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದೆ."
1.109.85
तस्माद्वहस्व मां भीष्म निर्जितां संसदि त्वया ।
ऊर्ध्वरेता ह्यहमिति प्रत्युवाच पुनःपुनः ॥ १.१०९.८५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಭೀಷ್ಮ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಗೆದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಾನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು ಎಂದು ಅವಳು ಪದೇಪದೇ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
1.109.86
भीष्मं सा चाब्रवीदम्बा यथाजैषीस्तथा कुरु ।
एवमन्वगमद्भीष्मं षट्समाः पुष्करेक्षणा ॥ १.१०९.८६ ॥
ಅಂಬಾ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ನೀನು ಗೆದ್ದಂತೆಯೇ ಮಾಡು. ಹೀಗೆ ಕಮಲನಯನೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಳು.
1.109.87
ऊर्ध्वरेतास्त्वहं भद्रे विवाहविमुखोऽभवम् ।
तमेव साल्वं गच्छ त्वं यः पुरा मनसा वृतः ॥ १.१०९.८७ ॥
ನಾನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು, ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ; ವಿವಾಹದಿಂದ ವಿಮುಖನಾದೆನು. ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾರನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದೆಯೋ ಆ ಸಾಲ್ವನ ಬಳಿಗೆ ನೀನು ಹೋಗು.
1.109.88
अन्यसक्तं किमर्थं त्वमात्मानमवदः पुरा ।
अन्यसक्तां वधूं कन्यां वासयेत्स्वगृहे न हि ॥ १.१०९.८८ ॥
ಮೊದಲು ನೀನು ಯಾಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತಳೆಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡೆ? ಇನ್ನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತಳಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಧುವಾಗಿ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.109.89
नाहमुद्वाहयिष्ये त्वां मम भ्रात्रे यवीयसे ।
विचित्रवीर्याय शुभे यथेष्टं गम्यतामिति ॥ १.१०९.८९ ॥
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸೋದರ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗಾಗಿ, ಓ ಶುಭೆ, ನಿನಗಿಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹೋಗು.
1.109.90
भूयः साल्वं समभ्येत्य राजन्गृह्णीष्व मामिति ।
नाहं गृह्णाम्यन्यजितामिति साल्वनिराकृता ॥ १.१०९.९० ॥
ಮತ್ತೆ ಸಾಲ್ವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಓ ರಾಜ, 'ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು' ಎಂದಳು. 'ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಗೆದ್ದವಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಸಾಲ್ವನಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತಳಾದಳು.
1.109.91
ऊर्ध्वरेतास्त्वहमिति भीष्मेण च निराकृता ।
अम्बा भीष्मं पुनः साल्वं भीष्मं साल्वं पुनः पुनः ॥ १.१०९.९१ ॥
'ನಾನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭೀಷ್ಮನೂ ಆಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಅಂಬಾ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭೀಷ್ಮನ ಬಳಿಗೂ ಸಾಳ್ವನ ಬಳಿಗೂ ಹೋದಳು.
1.109.92
गमनागमनेनैवमनैषीत्षट् समा नृप ।
अश्रुभिर्भूमिमुक्षन्ती शोचन्ती सा मनस्विनी ॥ १.१०९.९२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಹೋಗುವುದು ಬರುವುದರಲ್ಲೇ ಅವಳು ಆರು ವರ್ಷ ಕಳೆದಳು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಯಿಸುತ್ತಾ, ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ ಆ ಮನಸ್ವಿನೀ.
1.109.93
पीनोन्नतकुचद्वन्द्वा विशालजघनेक्षणा ।
श्रोणीभरालसगमा राकाचन्द्रनिभानना ॥ १.१०९.९३ ॥
ಪುಷ್ಟವಾದ ಉನ್ನತ ಸ್ತನಗಳ ಜೋಡಿ ಇರುವವಳು, ವಿಶಾಲ ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಸೊಂಟದ ಭಾರದಿಂದ ಆಲಸ್ಯದ ನಡಿಗೆಯವಳು, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು.
1.109.94
वर्षत्कादम्बिनीमूर्ध्नि स्फुरन्ती चञ्चलेव सा ।
सा ततो द्वादश समा बाहुदामभितो नदीम्।
पार्श्वे हिमवतो रम्ये तपो घोरं समाददे ॥ १.१०९.९४ ॥
ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಮೋಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಆಕೆ ಹೊಳೆದಳು. ಆಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಹಿಮಾಲಯದ ರಮಣೀಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಬಾಹುದಾ ನದಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.
1.109.95
संक्षिप्तकरणा तत्र तप आस्थाय सुव्रता ।
पादाङ्गुष्ठेन साऽतिष्ठदकम्पन्त ततः सुराः ॥ १.१०९.९५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮಗೊಳಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ದೃಢವ್ರತೆಯಾದ ಆಕೆ ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಳು; ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ನಡುಗಿದರು.
1.109.96
तस्यास्तत्तु तपो दृष्ट्वा सुराणां क्षोभकारकम् ।
विस्मितश्चैव हृष्टश्च तस्यानुग्रहबुद्धिमान् ॥ १.१०९.९६ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಆಕೆಯ ಆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನಾದನು.
1.109.97
अनन्तसेनो भगवान्कुमारो वरदः प्रभुः ।
मानयन्राजपुत्रीं तां ददौ तस्यै शुभां स्रजम् ॥ १.१०९.९७ ॥
ಅನಂತಸೇನ ಎಂಬ ಭಗವಾನ್ ಕುಮಾರ, ವರದಾಯಕ ಪ್ರಭು, ಆ ರಾಜಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಶುಭ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.
1.109.98
एषा पुष्करिणी दिव्या यथावत्समुपस्थिता ।
अम्बे त्वच्छोकशमनी माला भुवि भविष्यति ॥ १.१०९.९८ ॥
ಈ ದಿವ್ಯ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಅಂಬೆ, ನಿನ್ನ ಶೋಕವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಈ ಮಾಲೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವುದು.
1.109.99
एतां चैव मया दत्तां मालां यो धारयिष्यति ।
सोऽस्य भीष्मस्य निधने कारणं वै भविष्यति ॥ १.१०९.९९ ॥
ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ಧರಿಸುವನೋ, ಅವನೇ ಈ ಭೀಷ್ಮನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುವನು.