ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.11.1
सखा बभूव मे पूर्वं खगमो नाम वै द्विजः ।
भृशं संशितवाक्तात तपोबलसमन्वितः ॥ १.११.१ ॥
ಹಿಂದೆ ಖಗಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ; ಅವನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಕ್ಕು ಉಳ್ಳವನೂ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವನೂ ಆಗಿದ್ದನು, ಮಗುವೇ.
1.11.2
स मया क्रीडता बाल्ये कृत्वा तार्णं भुजंगमम् ।
अग्निहोत्रे प्रसक्तस्तु भीषितः प्रमुमोह वै ॥ १.११.२ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಒಂದು ಹಾವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಅವನು ಭಯಗೊಂಡು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದನು.
1.11.3
लब्ध्वा स च पुनः संज्ञां मामुवाच तपोधनः ।
नर्दहन्निव कोपेन सत्यवाक्संशितव्रतः ॥ १.११.३ ॥
ಪುನಃ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ಆ ತಪೋಧನನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಕೋಪದಿಂದ ಸುಡುವವನಂತೆ, ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಕಠಿಣ ವ್ರತವುಳ್ಳವನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
1.11.4
यथावीर्यस्त्वया सर्पः कृतोऽयं मद्बिभीषया ।
तथावीर्यो भुजंगस्त्वं मम शापाद्भविष्यसि ॥ १.११.४ ॥
ನನ್ನ ಭಯದಿಂದ ನೀನು ಈ ಹಾವನ್ನು ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾವಾಗಿ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ನೀನು ಆಗುವೆ.
1.11.5
तस्याहं तपसो वीर्यं जानन्नासं तपोधन ।
भृशमुद्विग्नहृदयस्तमवोचमहं तदा ॥ १.११.५ ॥
ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಓ ತಪೋಧನನೇ; ಆಗ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.
1.11.6
प्रणतः संभ्रमाच्चैव प्राञ्जलिः पुरतः स्थितः ।
सखेति हसतेदं ते नर्मार्थं वै कृतं मया ॥ १.११.६ ॥
ಭಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ನಗುತ್ತಾ 'ಗೆಳೆಯಾ' ಎಂದು ಹೇಳಿದೆನು; ಇದನ್ನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದೆ.
1.11.7
क्षन्तुमर्हसि मे ब्रह्मञ्शापोऽयं विनिवर्त्यताम् ।
सोऽथ मामब्रवीद्दृष्ट्वा भृशमुद्विग्नचेतसम् ॥ १.११.७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ. ಆಗ ಅತಿಯಾದ ಕಳವಳದ ಮನಸ್ಸಿನ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು.
1.11.8
मुहुरुष्णं विनिःश्वस्य सुसंभ्रान्तस्तपोधनः ।
नानृतं वै मया प्रोक्तं भवितेदं कथंचन ॥ १.११.८ ॥
ಪದೇ ಪದೇ ಬಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು, ಅತಿಯಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡ ತಪೋಧನನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಇದು ಹೇಗೋ ಸಂಭವಿಸಲೇಬೇಕು.
1.11.9
यत्तु वक्ष्यामि ते वाक्यं शृणु तन्मे तपोधन ।
श्रुत्वा च हृदि ते वाक्यमिदमस्तु सदाऽनघ ॥ १.११.९ ॥
ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿರುವ ಮಾತನ್ನು, ಓ ತಪೋಧನನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವ ಈ ಮಾತು ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರಲಿ.
1.11.10
उत्पत्स्यति रुरुर्नाम प्रमतेरात्मजः शुचिः ।
तं दृष्ट्वा शापमोक्षस्ते भविता नचिरादिव।
एवमुक्तस्तु तेनाहमुरगत्वमवाप्तवान् ॥ १.११.१० ॥
ಪ್ರಮತಿಯ ಶುದ್ಧ ಪುತ್ರ ರುರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ನಿನ್ನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗುವುದು; ಅದು ಬಹಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದು. ಹೀಗೆ ಅವನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ನಾನು ಸರ್ಪ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದೆನು.
1.11.11
स त्वं रुरुरिति ख्यातः प्रमतेरात्मजोऽपि च ।
स्वरूपं प्रतिपद्याहमद्य वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १.११.११ ॥
ಆ ನೀನೇ ರುರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಮತಿಯ ಪುತ್ರನೂ ಆಗಿರುವೆ. ಈಗ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಇಂದು ಹೇಳುವೆನು.
1.11.12
स डौण्डुभं परित्यज्य रूपं विप्रर्षभस्तदा ।
स्वरूपं भास्वरं भूयः प्रतिपेदे महायशाः ॥ १.११.१२ ॥
ಆಗ ಆ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯು, ಡುಂಡುಭನ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ವಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದನು.
1.11.13
इदं चोवाच वचनं रुरुमप्रतिमौजसम् ।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वप्राणभृतां वर ॥ १.११.१३ ॥
ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರುರುವಿಗೆ ಅವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮ ಅಹಿಂಸೆಯೇ.
1.11.14
तस्मात्प्राणभृतः सर्वान्न हिंस्याद्ब्राह्मणः क्वचित् ।
ब्राह्मणः सौम्य एवेह भवतीति परा श्रुतिः ॥ १.११.१४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು; ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸೌಮ್ಯನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಪರಮ ಶ್ರುತಿ.
1.11.15
वेदवेदाङ्गविन्नाम सर्वभूताभयप्रदः ।
अहिंसा सत्यवचनं क्षमा चेति विनिश्चितम् ॥ १.११.१५ ॥
ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನು ಎಂದು ಹೆಸರಾದವನು; ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯವಚನ, ಕ್ಷಮೆ—ಇವೇ ನಿಶ್ಚಿತವಾದವು.
1.11.16
ब्राह्मणस्य परो धर्मो वेदानां धारणापि च ।
क्षत्रियस्य हि यो धर्मः स नेहेष्येत वै तव ॥ १.११.१६ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪರಮ ಧರ್ಮ ವೇದಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು; ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಧರ್ಮ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾಗಬಾರದು.
1.11.17
दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम् ।
तदिदं क्षत्रियस्यासीत्कर्म वै शृणु मे रुरो ॥ १.११.१७ ॥
ದಂಡ ಧರಿಸುವುದು, ಉಗ್ರತೆ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲನೆ—ಇದೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಕರ್ಮ; ಓ ರುರು, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
1.11.18
जनमेजयस्य यज्ञेऽस्मिन्सर्पाणां हिंसनं पुरा ।
परित्राणं च भीतानां सर्पाणां ब्राह्मणादपि ॥ १.११.१८ ॥
ಜನಮೇಜಯನ ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಪಗಳ ಹಿಂಸೆ ನಡೆಯಿತು; ಭಯಭೀತ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದಲೇ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಆಯಿತು.
1.11.19
तपोवीर्यबलोपेताद्वेदवेदाङ्गपारगात् ।
आस्तीकाद्द्विजमुख्याद्वै सर्पसत्रे द्विजोत्तम ॥ १.११.१९ ॥
ತಪಸ್ಸು, ವೀರ್ಯ, ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಆಸ್ತೀಕನು — ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸರ್ಪಸತ್ರದಲ್ಲಿ.