ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.110.1
अन्यपूर्वेति मां साल्वो नाभिनन्दति बालिशः ।
साहं धर्माच्च कामाच्च विहीना शोकधारिणी ॥ १.११०.१ ॥
"ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟର ଥିବାରୁ ମୂର୍ଖ ସାଲ୍ୱ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାଁନ୍ତି। ମୁଁ ଧର୍ମ ଓ କାମ ଉଭୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଶୋକ ବହନ କରୁଛି।"
1.110.2
अपतिः क्षत्रियान्सर्वानाक्रन्दामि समन्ततः ।
इयं वः क्षत्रिया माला या भीष्मं निहनिष्यति ॥ १.११०.२ ॥
"ପତିହୀନା ମୁଁ ଚାରିଆଡ଼େ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଡାକୁଛି। ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟଗଣ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବ ଯେଉଁ ମାଳା, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ।"
1.110.3
अहं च भार्या तस्य स्यां यो भीष्मं घातयिष्यति ।
तस्याश्चङ्क्रम्यमाणायाः समाः पञ्च गताः पराः ॥ १.११०.३ ॥
"ଯିଏ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରାଇବ, ମୁଁ ତାହାର ପତ୍ନୀ ହେବି। ଏହିପରି ବୁଲାବୁଲି କରି ମୋର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଗଲାଣି।"
1.110.4
नाभवच्छरणं कश्चित्क्षत्रियो भीष्मजाद्भयात् ।
अगच्छत्सोमकं साऽम्बा पाञ्चालेषु यशस्विनम् ॥ १.११०.४ ॥
"ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ସେ ଅମ୍ବା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଶସ୍ୱୀ ସୋମକଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।"
1.110.5
सत्यसन्धं महेष्वासं सत्यधर्मपरायणम् ।
सा सभाद्वारमागम्य पाञ्चालैरभिरक्षितम् ॥ १.११०.५ ॥
"ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ସତ୍ୟଧର୍ମରେ ନିରତ ସେ ସୋମକଙ୍କ ପାଖକୁ ସେ ସଭାଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।"
1.110.6
पाञ्चालराजमाक्रन्दत्प्रगृह्य सुभुजा भुजौ ।
भीष्मेण हन्यमानां मां मज्जन्तीमिव च ह्रदे ॥ १.११०.६ ॥
"ସୁନ୍ଦର ବାହୁବିଶିଷ୍ଟା ସେ ଦୁଇ ବାହୁ ଉଠାଇ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ମୁଁ, ଯେମିତି ହ୍ରଦରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ପରି।"
1.110.7
यज्ञसेनाभिधावेह पाणिमालम्ब्य चोद्धर ।
तेन मे सर्वधर्माश्च रतिभोगाश्च केवलाः ॥ १.११०.७ ॥
ହେ ଯଜ୍ଞସେନ, ଏଠାକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସ, ମୋ ହାତ ଧରି ମୋତେ ଉଠାଅ; ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ମୋର ସବୁ ଧର୍ମ ଏବଂ କେବଳ ରତିଭୋଗ ରକ୍ଷିତ ହେବ।
1.110.8
उभौ च लोकौ कीर्तिश्च समूलौ सफलौ हृतौ ।
न्त्येवं न विन्दामि राजन्यं शरणं क्वचित् ॥ १.११०.८ ॥
ମୋର ଉଭୟ ଲୋକ ଏବଂ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ମୂଳ ଓ ଫଳ ସହିତ ହରଣ ହୋଇଛି; ଏହିପରି କେଉଁଠି ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
1.110.9
किं नु निःक्षत्रियो लोको यत्रानाथोऽवसीदति ।
समागम्य तु राजानो मयोक्ता राजसत्तमाः ॥ १.११०.९ ॥
ଏହି ଜଗତ କ୍ଷତ୍ରିୟ-ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲାଣି କି, ଯେଉଁଠି ଅନାଥ ଡୁବୁଛି? ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ମୁଁ ଏହା କହିଛି।
1.110.10
शृण्वन्तु सर्वे राजानो मयोक्तं राजसत्तमाः ।
इक्ष्वाकूणां तु ये वृद्धाः पाञ्चालानां च ये वराः ॥ १.११०.१० ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ମୋର କହିଥିବା କଥା ସମସ୍ତ ରାଜା ଶୁଣନ୍ତୁ — ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
1.110.11
त्वत्प्रसादाद्विवाहेऽस्मिन्मा धर्मो मा पराजयेत् ।
प्रसीद यज्ञसेनेह गतिर्मे भव सोमक ॥ १.११०.११ ॥
ତୁମ କୃପାରୁ ଏହି ବିବାହରେ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉ, ପରାଜିତ ନ ହେଉ। ହେ ଯଜ୍ଞସେନ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ହେ ସୋମକ, ଏଠାରେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅ।
1.110.12
जानामि त्वां बोधयामि राजपुत्रि विशेषतः ।
यथाशक्ति यथाधर्मं बलं संधारयाम्यहम् ॥ १.११०.१२ ॥
ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ବିଶେଷ ଭାବେ ତୁମକୁ ବୁଝାଉଛି; ଯଥାଶକ୍ତି ଓ ଯଥାଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ମୋର ବଳ ଧାରଣ କରେ।
1.110.13
अन्यस्मात्पार्थिवाद्यत्ते भयं स्यात्पार्थिवात्मजे ।
तस्यापनयने हेतुं संविधातुमहं प्रभुः ॥ १.११०.१३ ॥
ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାଠାରୁ ତୁମ୍ଭକୁ ଭୟ ହେଲେ, ତାହା ଦୂର କରିବାର ଉପାୟ କରିବାରେ ମୁଁ ସମର୍ଥ।
1.110.14
नहि शान्तनवस्याहं महास्त्रस्य प्रहारिणः ।
ईश्वरः क्षत्रियाणां हि बलं धर्मोऽनुवर्तते ॥ १.११०.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ମହାସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପ୍ରହାରକାରୀ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ ହିଁ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
1.110.15
सा साधु व्रज कल्याणि न मां भीष्मो दहेद्बलात् ।
न प्रत्यगृह्णंस्ते सर्वे किमित्येव न वेद्म्यहम् ॥ १.११०.१५ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମେ ଭଲ ଭାବରେ ଯାଅ; ଭୀଷ୍ମ ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ଦହନ ନ କରନ୍ତୁ। ତୁମକୁ ସମସ୍ତେ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
1.110.16
न हि भीष्मादहं धर्मं शक्तो दातुं कथंचन ।
इत्युक्ता स्रजमासज्य द्वारि राज्ञो व्यपाद्रवत् ॥ १.११०.१६ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଧର୍ମ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ଏହା କହି ମାଳା ରଖି ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରୁ ପଳାଇଲା।
1.110.17
व्युदस्तां सर्वलोकेषु तपसा संशितव्रताम् ।
तामन्वगच्छद्द्रुपदः सान्त्वं जल्पन्पुनः पुनः ॥ १.११०.१७ ॥
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା, ତପସ୍ୟାରେ କଠୋର ବ୍ରତଧାରିଣୀ ତାଙ୍କ ପଛେ ଦ୍ରୁପଦ ବାରମ୍ବାର ସାନ୍ତ୍ୱନାର କଥା କହି ଗଲେ।
1.110.18
स्रजं गृहाण कल्याणि न नो वैरं प्रसञ्जय ॥ १.११०.१८ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ମାଳା ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ସହିତ ବୈର ବଢ଼ାଇବ ନାହିଁ।
1.110.19
एवमेव त्वया कार्यमिति स्म प्रतिकाङ्क्षते ।
न तु तस्यान्यथा भावो दैवमेतदमानुषम् ॥ १.११०.१९ ॥
"ତୁମେ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ" ବୋଲି ସେ ଆଶା କରେ; କିନ୍ତୁ ତାର ଭାବ ଏହାର ବିପରୀତ ନୁହେଁ। ଏହା ଦୈବିକ, ମାନବିକ ନୁହେଁ।
1.110.20
यश्चैनां स्रजमादाय स्वयं वै प्रतिमोक्षते ।
स भीष्मं समरे हन्ता मम धर्मप्रणाशनम् ॥ १.११०.२० ॥
ଯେ କେହି ଏହି ମାଳାକୁ ନେଇ ନିଜେ ଏହାର ବଦଳରେ ଛାଡ଼ିବ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବ — ମୋ ଧର୍ମର ନାଶକାରୀଙ୍କୁ।
1.110.21
तां स्रजं द्रुपदो राजा कंचित्कालं ररक्ष सः ।
ततो विस्रम्भमास्थाय तूष्णीमेतामुपैक्षत ॥ १.११०.२१ ॥
ସେହି ମାଳାକୁ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ କିଛି ସମୟ ରକ୍ଷା କଲେ। ପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି ନୀରବରେ ଏହାକୁ ଉପେକ୍ଷା କଲେ।
1.110.22
तां शिखण्डिन्यबध्नात्तु बाला पितुरवज्ञया ।
तां पिता त्वत्यजच्छीघ्रं त्रस्तो भीष्मस्य किल्बिषात् ॥ १.११०.२२ ॥
ବାଳିକା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ପିତାଙ୍କ ଅବଜ୍ଞାରେ ସେହି ମାଳା ବାନ୍ଧିଲା। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅପରାଧ ଭୟରେ ପିତା ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ।
1.110.23
इषीकं ब्राह्मणं भीता साभ्यगच्छत्तपस्विनम् ।
गङ्गाद्वारि तपस्यन्तं तुष्टिहेतोस्तपस्विनी ॥ १.११०.२३ ॥
ଭୀତା ସେହି ତପସ୍ବିନୀ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଇଷୀକ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଗଲା।
1.110.24
उपचाराभितुष्टस्तामब्रवीदृषिसत्तमः ।
गङ्गाद्वारे विभजनं भविता नचिरादिव ॥ १.११०.२४ ॥
ତାର ସେବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେହି ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାକୁ କହିଲେ — "ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ଶୀଘ୍ର ବିଭାଜନ ହେବ।"
1.110.25
तत्र गन्धर्वराजानं तुम्बुरुं प्रियदर्शनम् ।
आराधयितुमीहस्व सम्यक्परिचरस्व तम् ॥ १.११०.२५ ॥
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ତାଙ୍କର ଭଲ ସେବା କର।
1.110.26
अहमप्यत्र साचिव्यं कर्तास्मि तव शोभने ।
तं तदाचर भद्रं ते स ते श्रेयो विधास्यति ॥ १.११०.२६ ॥
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମେ ତାହା କର; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ସେ ତୁମର କଲ୍ୟାଣ କରିବେ।
1.110.27
ततो विभजनं तत्र गन्धर्वाणामवर्तत ।
तत्र द्वाववशिष्येतां गन्धर्वावमितौ जसौ ॥ १.११०.२७ ॥
ତା'ପରେ ସେଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ବିଭାଜନ ହେଲା। ସେଠାରେ ଦୁଇ ଗନ୍ଧର୍ବ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ; ସେମାନେ ଅପରିମିତ ଓ ଜାତ ଥିଲେ।
1.110.28
तयोरेकः समीक्ष्यैनां स्त्रीबुभूषुरुवाच ह ।
इदं गृह्णीष्व पुंलिङ्गं वृणे स्त्रीलिङ्गमेव ते ॥ १.११०.२८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି କହିଲେ: 'ଏହି ପୁଂଲିଙ୍ଗ ନିଅ; ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ବାଛୁଛି।'
1.110.29
नियमं चक्रतुस्तत्र स्त्री पुमांश्चैव तावुभौ ।
ततः पुमान्समभवच्छिखण्डी परवीरहा ॥ १.११०.२९ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଚୁକ୍ତି କଲେ: ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜଣେ ପୁରୁଷ। ତା'ପରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ ଯେ, ସେ ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନଙ୍କର ବିନାଶକ ଶିଖଣ୍ଡୀ ହେଲେ।
1.110.30
स्त्री भूत्वा ह्यपचक्राम स गन्धर्वो मुदान्वितः ।
लब्ध्वा तु महतीं प्रीतिं याज्ञसेनिर्महायशाः ॥ १.११०.३० ॥
ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ସେହି ଗନ୍ଧର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ଏବଂ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଯାଜ୍ଞସେନି ମହା ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।
1.110.31
ततो बुद्बुदकं गत्वा पुनरस्त्राणि सोऽकरोत् ।
तत्र चास्त्राणि दिव्यानि कृत्वा स सुमहाद्युतिः ॥ १.११०.३१ ॥
ଏହା ପରେ ବୁଦ୍ବୁଦକକୁ ଯାଇ ସେ ପୁନର୍ବାର ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ। ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନ ସିଦ୍ଧ କରି ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ।
1.110.32
स्वदेशमभिसंपदे पाञ्चालं कुरुनन्दन ।
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ महेष्वासः कृताञ्जलिः ॥ १.११०.३२ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସେ ନିଜ ଦେଶ ପାଞ୍ଚାଳକୁ ଗଲେ। ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ପିତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଯୋଡ଼ହାତରେ ଠିଆ ହେଲେ।
1.110.33
उवाच भवता भीष्मान्न भेतव्यं कथंचन ॥ १.११०.३३ ॥
ସେ କହିଲେ, "ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ଆପଣ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭୟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।"