มหาภารตะ · อัธยายะ 1.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.110.1
अन्यपूर्वेति मां साल्वो नाभिनन्दति बालिशः ।
साहं धर्माच्च कामाच्च विहीना शोकधारिणी ॥ १.११०.१ ॥
ซาลวะผู้โง่เขลาไม่ยินดีรับข้าพเจ้า เพราะข้าพเจ้าเคยเป็นของผู้อื่นมาก่อน ข้าพเจ้าถูกพรากทั้งธรรมและความปรารถนา จึงต้องแบกความโศกไว้
1.110.2
अपतिः क्षत्रियान्सर्वानाक्रन्दामि समन्ततः ।
इयं वः क्षत्रिया माला या भीष्मं निहनिष्यति ॥ १.११०.२ ॥
ข้าพเจ้าไร้สามี จึงร้องเรียกกษัตริย์ทั้งปวงจากทุกทิศ โอ กษัตริย์ทั้งหลาย พวงมาลัยนี้เป็นของท่าน เพราะมันจะสังหารภีษมะ
1.110.3
अहं च भार्या तस्य स्यां यो भीष्मं घातयिष्यति ।
तस्याश्चङ्क्रम्यमाणायाः समाः पञ्च गताः पराः ॥ १.११०.३ ॥
และข้าพเจ้าจะเป็นภรรยาของผู้ที่ทำให้ภีษมะถูกฆ่า ดังนั้นขณะที่ข้าพเจ้าเร่ร่อนไป ก็ล่วงไปถึงห้าปีอันยาวนาน
1.110.4
नाभवच्छरणं कश्चित्क्षत्रियो भीष्मजाद्भयात् ।
अगच्छत्सोमकं साऽम्बा पाञ्चालेषु यशस्विनम् ॥ १.११०.४ ॥
เพราะความกลัวต่อบุตรของภีษมะ ไม่มีกษัตริย์องค์ใดกล้าเป็นที่พึ่งของนาง อัมพาจึงไปหาโสมกะผู้มีชื่อเสียงในหมู่ปาญจาละ
1.110.5
सत्यसन्धं महेष्वासं सत्यधर्मपरायणम् ।
सा सभाद्वारमागम्य पाञ्चालैरभिरक्षितम् ॥ १.११०.५ ॥
นางมาถึงประตูท้องพระโรงที่พวกปาญจาละคุ้มกัน หาผู้มีสัตย์ในคำพูด ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ และยึดมั่นในสัจจะและธรรม
1.110.6
पाञ्चालराजमाक्रन्दत्प्रगृह्य सुभुजा भुजौ ।
भीष्मेण हन्यमानां मां मज्जन्तीमिव च ह्रदे ॥ १.११०.६ ॥
นางยกแขนอันงามทั้งสองขึ้น ร้องเรียกพระราชาแห่งปาญจาละว่า ข้าพเจ้ากำลังถูกภีษมะทำร้าย เหมือนกำลังจมอยู่ในสระน้ำ
1.110.7
यज्ञसेनाभिधावेह पाणिमालम्ब्य चोद्धर ।
तेन मे सर्वधर्माश्च रतिभोगाश्च केवलाः ॥ १.११०.७ ॥
โอ ยัชญเสนะ จงรีบมาที่นี่ จับมือข้าพเจ้าแล้วฉุดขึ้นเถิด เพราะด้วยเหตุนั้น หน้าที่ทั้งปวงและความสุขแห่งการเสพย์ของข้าพเจ้าจะยังคงอยู่
1.110.8
उभौ च लोकौ कीर्तिश्च समूलौ सफलौ हृतौ ।
न्त्येवं न विन्दामि राजन्यं शरणं क्वचित् ॥ १.११०.८ ॥
โลกทั้งสองและเกียรติของข้าพเจ้า ทั้งรากและผล ถูกช่วงชิงไปแล้ว ดังนี้ข้าพเจ้าจึงไม่พบนักรบผู้ใดที่เป็นที่พึ่งได้ในที่ใดเลย
1.110.9
किं नु निःक्षत्रियो लोको यत्रानाथोऽवसीदति ।
समागम्य तु राजानो मयोक्ता राजसत्तमाः ॥ १.११०.९ ॥
โลกนี้ปราศจากกษัตริย์แล้วหรือ จึงมีผู้ไร้ที่พึ่งจมดิ่งอยู่ได้ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ ข้าพเจ้าได้รวบรวมบรรดากษัตริย์แล้วกล่าวต่อท่านทั้งหลาย
1.110.10
शृण्वन्तु सर्वे राजानो मयोक्तं राजसत्तमाः ।
इक्ष्वाकूणां तु ये वृद्धाः पाञ्चालानां च ये वराः ॥ १.११०.१० ॥
ขอให้กษัตริย์ทั้งปวงจงฟังสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าว โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ ทั้งผู้อาวุโสในตระกูลอิกษวากุ และผู้ประเสริฐในปาญจาละ
1.110.11
त्वत्प्रसादाद्विवाहेऽस्मिन्मा धर्मो मा पराजयेत् ।
प्रसीद यज्ञसेनेह गतिर्मे भव सोमक ॥ १.११०.११ ॥
ด้วยพระกรุณาของท่าน ขอให้ธรรมไม่สูญหายและไม่พ่ายแพ้ในการอภิเษกสมรสนี้ โปรดเมตตาเถิด โอ ยัชญเสนะ โอ โสมกะ ขอท่านจงเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้าที่นี่
1.110.12
जानामि त्वां बोधयामि राजपुत्रि विशेषतः ।
यथाशक्ति यथाधर्मं बलं संधारयाम्यहम् ॥ १.११०.१२ ॥
ข้าพเจ้ารู้จักท่าน โอ เจ้าหญิง และข้าพเจ้าจะเตือนสติท่านเป็นพิเศษ ข้าพเจ้าค้ำจุนอำนาจของข้าพเจ้าตามกำลังและตามธรรม
1.110.13
अन्यस्मात्पार्थिवाद्यत्ते भयं स्यात्पार्थिवात्मजे ।
तस्यापनयने हेतुं संविधातुमहं प्रभुः ॥ १.११०.१३ ॥
โอ ธิดาแห่งกษัตริย์ หากความกลัวจากกษัตริย์องค์อื่นจะมาถึงท่าน ข้าพเจ้าสามารถจัดหาวิธีที่จะขจัดมันออกไปได้
1.110.14
नहि शान्तनवस्याहं महास्त्रस्य प्रहारिणः ।
ईश्वरः क्षत्रियाणां हि बलं धर्मोऽनुवर्तते ॥ १.११०.१४ ॥
แต่ข้าพเจ้าไม่อาจเทียบกับภีษมะ บุตรของศานตนุ ผู้ทรงอาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่และเป็นผู้ประหาร เพราะในหมู่กษัตริย์ อำนาจย่อมตามธรรมไป
1.110.15
सा साधु व्रज कल्याणि न मां भीष्मो दहेद्बलात् ।
न प्रत्यगृह्णंस्ते सर्वे किमित्येव न वेद्म्यहम् ॥ १.११०.१५ ॥
ไปเถิด ผู้เป็นมงคล ขอให้ภีษมะอย่าเผาข้าพเจ้าด้วยกำลัง ทำไมพวกเขาทั้งหมดจึงไม่รับท่าน ข้าพเจ้าไม่รู้เลย
1.110.16
न हि भीष्मादहं धर्मं शक्तो दातुं कथंचन ।
इत्युक्ता स्रजमासज्य द्वारि राज्ञो व्यपाद्रवत् ॥ १.११०.१६ ॥
แท้จริง ด้วยความกลัวภีษมะ ข้าพเจ้าไม่อาจมอบนางให้แก่ธรรมได้เลยด้วยประการใด เมื่อกล่าวดังนั้นแล้ว นางวางพวงมาลัยไว้แล้ววิ่งหนีไปจากประตูของพระราชา
1.110.17
व्युदस्तां सर्वलोकेषु तपसा संशितव्रताम् ।
तामन्वगच्छद्द्रुपदः सान्त्वं जल्पन्पुनः पुनः ॥ १.११०.१७ ॥
ทรุปทะติดตามนางไป ผู้ถูกปฏิเสธจากโลกทั้งปวงและรักษาคำปฏิญาณที่ลับคมด้วยตบะ กล่าวถ้อยคำปลอบโยนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
1.110.18
स्रजं गृहाण कल्याणि न नो वैरं प्रसञ्जय ॥ १.११०.१८ ॥
โอ ผู้เป็นมงคล จงรับพวงมาลัยไว้เถิด อย่าก่อเวรกับพวกเราเลย
1.110.19
एवमेव त्वया कार्यमिति स्म प्रतिकाङ्क्षते ।
न तु तस्यान्यथा भावो दैवमेतदमानुषम् ॥ १.११०.१९ ॥
ท่านต้องกระทำเช่นนี้เอง ดังนั้นเขาจึงคาดหวัง แต่ใจของเขาก็ไม่เป็นอย่างอื่น นี่เป็นเรื่องของเทพ ไม่ใช่ของมนุษย์
1.110.20
यश्चैनां स्रजमादाय स्वयं वै प्रतिमोक्षते ।
स भीष्मं समरे हन्ता मम धर्मप्रणाशनम् ॥ १.११०.२० ॥
และผู้ใดรับพวงมาลัยนี้ไปแล้วปลดปล่อยมันให้พ้นตัวเอง ผู้นั้นจะสังหารภีษมะในการรบ ผู้ทำลายธรรมของข้าพเจ้า
1.110.21
तां स्रजं द्रुपदो राजा कंचित्कालं ररक्ष सः ।
ततो विस्रम्भमास्थाय तूष्णीमेतामुपैक्षत ॥ १.११०.२१ ॥
พระเจ้าทรุปทะทรงเก็บพวงมาลัยนั้นไว้ได้ระยะหนึ่ง จากนั้นทรงวางพระทัยไว้วางใจพวงมาลัยนั้น แล้วทรงละเลยเสียโดยไม่ตรัสอะไร
1.110.22
तां शिखण्डिन्यबध्नात्तु बाला पितुरवज्ञया ।
तां पिता त्वत्यजच्छीघ्रं त्रस्तो भीष्मस्य किल्बिषात् ॥ १.११०.२२ ॥
เด็กหญิงศิขัณฑินีได้สวมพวงมาลัยนั้นที่ตนเอง โดยไม่เคารพบิดา และบิดาของนางกลัวความผิดที่เกี่ยวกับภีษมะ จึงทิ้งนางไปอย่างรวดเร็ว
1.110.23
इषीकं ब्राह्मणं भीता साभ्यगच्छत्तपस्विनम् ।
गङ्गाद्वारि तपस्यन्तं तुष्टिहेतोस्तपस्विनी ॥ १.११०.२३ ॥
นางผู้เป็นนักพรตหญิงด้วยความหวาดกลัว จึงไปหาพราหมณ์ชื่ออิษีกะ ผู้กำลังบำเพ็ญตบะอยู่ที่คงคาทวาร เพื่อให้เขาพอพระทัย
1.110.24
उपचाराभितुष्टस्तामब्रवीदृषिसत्तमः ।
गङ्गाद्वारे विभजनं भविता नचिरादिव ॥ १.११०.२४ ॥
ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดพอพระทัยในการรับใช้ของนาง จึงกล่าวกับนางว่า "ที่คงคาทวารจะมีการแบ่งแยกเกิดขึ้นในไม่ช้า"
1.110.25
तत्र गन्धर्वराजानं तुम्बुरुं प्रियदर्शनम् ।
आराधयितुमीहस्व सम्यक्परिचरस्व तम् ॥ १.११०.२५ ॥
ที่นั่น จงพยายามเอาใจทุมพุรุ ราชาแห่งคนธรรพ์ ผู้งดงามน่าชม และรับใช้เขาให้ดี
1.110.26
अहमप्यत्र साचिव्यं कर्तास्मि तव शोभने ।
तं तदाचर भद्रं ते स ते श्रेयो विधास्यति ॥ १.११०.२६ ॥
แม้เราเองก็จะช่วยเหลือเจ้าที่นี่ ดูก่อนผู้งดงาม จงทำเช่นนั้นเถิด ขอให้เจ้าโชคดี เขาจะทำให้เจ้าเป็นสุข
1.110.27
ततो विभजनं तत्र गन्धर्वाणामवर्तत ।
तत्र द्वाववशिष्येतां गन्धर्वावमितौ जसौ ॥ १.११०.२७ ॥
จากนั้นการแบ่งแยกของคนธรรพ์ก็เกิดขึ้นที่นั่น มีคนธรรพ์สองตนเหลืออยู่ที่นั่น เป็นคนธรรพ์ที่วัดไม่ได้และเกิดแล้ว
1.110.28
तयोरेकः समीक्ष्यैनां स्त्रीबुभूषुरुवाच ह ।
इदं गृह्णीष्व पुंलिङ्गं वृणे स्त्रीलिङ्गमेव ते ॥ १.११०.२८ ॥
ตนหนึ่งในสองตนนั้นมองนางแล้วปรารถนาจะเป็นหญิง จึงกล่าวว่า "จงรับเพศชายนี้ไปเถิด ส่วนเพศหญิงข้าเลือกให้เจ้า"
1.110.29
नियमं चक्रतुस्तत्र स्त्री पुमांश्चैव तावुभौ ।
ततः पुमान्समभवच्छिखण्डी परवीरहा ॥ १.११०.२९ ॥
ที่นั่นทั้งสองทำข้อตกลงกัน คนหนึ่งจะเป็นหญิง อีกคนจะเป็นชาย ต่อมาผู้ที่กลายเป็นชายคือศิขัณฑินผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู
1.110.30
स्त्री भूत्वा ह्यपचक्राम स गन्धर्वो मुदान्वितः ।
लब्ध्वा तु महतीं प्रीतिं याज्ञसेनिर्महायशाः ॥ १.११०.३० ॥
คนธรรพ์ตนนั้นกลายเป็นหญิงแล้วก็จากไปด้วยความยินดี ส่วนยาชเสนีผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ก็ได้รับความปีติอันยิ่งใหญ่
1.110.31
ततो बुद्बुदकं गत्वा पुनरस्त्राणि सोऽकरोत् ।
तत्र चास्त्राणि दिव्यानि कृत्वा स सुमहाद्युतिः ॥ १.११०.३१ ॥
จากนั้นเขาไปยังพุทพุทกะ แล้วฝึกอาวุธอีกครั้ง ที่นั่นเมื่อเขาชำนาญอาวุธทิพย์แล้ว ก็ทรงรัศมีอันยิ่งใหญ่
1.110.32
स्वदेशमभिसंपदे पाञ्चालं कुरुनन्दन ।
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ महेष्वासः कृताञ्जलिः ॥ १.११०.३२ ॥
ดูก่อนความยินดีของกุรุ เขาเดินทางไปยังแคว้นปัญจาละ ประเทศของตน นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นกราบแทบพระบาทบิดาและยืนประนมมือ
1.110.33
उवाच भवता भीष्मान्न भेतव्यं कथंचन ॥ १.११०.३३ ॥
เขากล่าวว่า "อย่ากลัวภีษมะเลยแม้แต่น้อย"