మహాభారతం · అధ్యాయం 1.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.110.1
अन्यपूर्वेति मां साल्वो नाभिनन्दति बालिशः ।
साहं धर्माच्च कामाच्च विहीना शोकधारिणी ॥ १.११०.१ ॥
"ముందు మరొకరిది అయినందున మూర్ఖుడైన సాల్వుడు నన్ను అంగీకరించడు. నేను ధర్మము, కామము రెండింటినీ కోల్పోయి శోకాన్ని మోస్తున్నాను."
1.110.2
अपतिः क्षत्रियान्सर्वानाक्रन्दामि समन्ततः ।
इयं वः क्षत्रिया माला या भीष्मं निहनिष्यति ॥ १.११०.२ ॥
"భర్త లేని నేను అన్ని వైపులా క్షత్రియులందరినీ మొరపెట్టుకుంటున్నాను. క్షత్రియులారా, భీష్ముని చంపబోయే ఈ మాల మీకు చెందినది."
1.110.3
अहं च भार्या तस्य स्यां यो भीष्मं घातयिष्यति ।
तस्याश्चङ्क्रम्यमाणायाः समाः पञ्च गताः पराः ॥ १.११०.३ ॥
"భీష్ముని వధింపజేసినవానికి నేను భార్య అవుతాను. ఇలా తిరుగుతూ నా ఐదు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి."
1.110.4
नाभवच्छरणं कश्चित्क्षत्रियो भीष्मजाद्भयात् ।
अगच्छत्सोमकं साऽम्बा पाञ्चालेषु यशस्विनम् ॥ १.११०.४ ॥
"భీష్ముని భయంవల్ల ఏ క్షత్రియుడూ ఆశ్రయం ఇవ్వలేదు. అప్పుడు ఆ అంబ పాంచాలులలో యశస్వి అయిన సోమకుని దగ్గరకు వెళ్ళింది."
1.110.5
सत्यसन्धं महेष्वासं सत्यधर्मपरायणम् ।
सा सभाद्वारमागम्य पाञ्चालैरभिरक्षितम् ॥ १.११०.५ ॥
"సత్యసంధుడు, మహాధనుర్ధరుడు, సత్యధర్మపరాయణుడు అయిన అతని దగ్గరకు ఆమె సభాద్వారానికి వచ్చింది. అక్కడ పాంచాలులు కాపలా కాస్తున్నారు."
1.110.6
पाञ्चालराजमाक्रन्दत्प्रगृह्य सुभुजा भुजौ ।
भीष्मेण हन्यमानां मां मज्जन्तीमिव च ह्रदे ॥ १.११०.६ ॥
"అందమైన బాహువులు గల ఆమె రెండు చేతులు ఎత్తి పాంచాల రాజును పిలిచింది—భీష్ముడు నన్ను హింసిస్తున్నాడు, సరస్సులో మునిగిపోతున్నట్లు ఉంది అని."
1.110.7
यज्ञसेनाभिधावेह पाणिमालम्ब्य चोद्धर ।
तेन मे सर्वधर्माश्च रतिभोगाश्च केवलाः ॥ १.११०.७ ॥
యజ్ఞసేనా, ఇక్కడికి పరుగెత్తి రా; నా చేయి పట్టుకుని నన్ను పైకి లేపు. దానివల్ల నా ధర్మాలన్నీ, కేవలం రతిభోగాలూ నిలుస్తాయి.
1.110.8
उभौ च लोकौ कीर्तिश्च समूलौ सफलौ हृतौ ।
न्त्येवं न विन्दामि राजन्यं शरणं क्वचित् ॥ १.११०.८ ॥
నా రెండు లోకాలు, నా కీర్తి, వేరుతో ఫలాలతో సహా అపహరించబడ్డాయి; ఇలా ఎక్కడా నాకు ఆశ్రయమివ్వే క్షత్రియుడు కనబడటం లేదు.
1.110.9
किं नु निःक्षत्रियो लोको यत्रानाथोऽवसीदति ।
समागम्य तु राजानो मयोक्ता राजसत्तमाः ॥ १.११०.९ ॥
ఈ లోకం క్షత్రియులు లేనిదై పోయిందా, అనాథుడై ఒకడు కూలిపోతున్నాడే? శ్రేష్ఠ రాజులారా, మీరంతా సమకూడగా నేను ఈ మాట చెబుతున్నాను.
1.110.10
शृण्वन्तु सर्वे राजानो मयोक्तं राजसत्तमाः ।
इक्ष्वाकूणां तु ये वृद्धाः पाञ्चालानां च ये वराः ॥ १.११०.१० ॥
శ్రేష్ఠ రాజులారా, నేను చెప్పేది రాజులందరూ వినండి — ఇక్ష్వాకుల వృద్ధులూ, పాంచాలుల శ్రేష్ఠులూ.
1.110.11
त्वत्प्रसादाद्विवाहेऽस्मिन्मा धर्मो मा पराजयेत् ।
प्रसीद यज्ञसेनेह गतिर्मे भव सोमक ॥ १.११०.११ ॥
నీ అనుగ్రహంతో ఈ వివాహంలో ధర్మం నశించకుండు, పరాజితం కాకుండు. యజ్ఞసేనా, దయ చూపు; సోమకా, ఇక్కడ నాకు ఆశ్రయమవు.
1.110.12
जानामि त्वां बोधयामि राजपुत्रि विशेषतः ।
यथाशक्ति यथाधर्मं बलं संधारयाम्यहम् ॥ १.११०.१२ ॥
రాజపుత్రీ, నేను నిన్ను తెలుసుకున్నాను, ప్రత్యేకంగా నీకు బోధిస్తున్నాను; నా శక్తికి తగినట్టు, ధర్మానికి తగినట్టు నా బలాన్ని నిలుపుకుంటాను.
1.110.13
अन्यस्मात्पार्थिवाद्यत्ते भयं स्यात्पार्थिवात्मजे ।
तस्यापनयने हेतुं संविधातुमहं प्रभुः ॥ १.११०.१३ ॥
రాజకుమారీ, మరొక రాజువల్ల నీకు ఏదైనా భయం కలిగితే, దానిని తొలగించే మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేయగల సమర్థుడను నేను.
1.110.14
नहि शान्तनवस्याहं महास्त्रस्य प्रहारिणः ।
ईश्वरः क्षत्रियाणां हि बलं धर्मोऽनुवर्तते ॥ १.११०.१४ ॥
కానీ గొప్ప అస్త్రాలు కలిగి ప్రహరించే శంతనుని కుమారుడికి నేను ప్రభువును కాను; క్షత్రియులలో బలమే ధర్మాన్ని అనుసరిస్తుంది.
1.110.15
सा साधु व्रज कल्याणि न मां भीष्मो दहेद्बलात् ।
न प्रत्यगृह्णंस्ते सर्वे किमित्येव न वेद्म्यहम् ॥ १.११०.१५ ॥
కల్యాణీ, నీవు మంచిగా వెళ్ళు; భీష్ముడు బలవంతంగా నన్ను దహించకూడదు. నీ వాళ్ళందరూ ఎందుకు స్వీకరించలేదో నాకు తెలియదు.
1.110.16
न हि भीष्मादहं धर्मं शक्तो दातुं कथंचन ।
इत्युक्ता स्रजमासज्य द्वारि राज्ञो व्यपाद्रवत् ॥ १.११०.१६ ॥
భీష్ముని భయంవల్ల నేను ఏ విధంగానూ ధర్మాన్ని ఇవ్వగల సమర్థుడను కాను; ఇలా చెప్పి, మాలను వేలాడదీసి, రాజు ద్వారం నుండి ఆమె పారిపోయింది.
1.110.17
व्युदस्तां सर्वलोकेषु तपसा संशितव्रताम् ।
तामन्वगच्छद्द्रुपदः सान्त्वं जल्पन्पुनः पुनः ॥ १.११०.१७ ॥
అన్ని లోకాలలో త్యజింపబడినదీ, తపస్సుచేత కఠినవ్రతాలు కలదీ అయిన ఆమె వెనుక ద్రుపదుడు మళ్ళీ మళ్ళీ ఓదార్పు మాటలు పలుకుతూ వెళ్ళాడు.
1.110.18
स्रजं गृहाण कल्याणि न नो वैरं प्रसञ्जय ॥ १.११०.१८ ॥
కల్యాణీ, ఈ మాలను స్వీకరించు; మాతో వైరాన్ని పెంచకు.
1.110.19
एवमेव त्वया कार्यमिति स्म प्रतिकाङ्क्षते ।
न तु तस्यान्यथा भावो दैवमेतदमानुषम् ॥ १.११०.१९ ॥
"నీవు ఇలాగే చేయాలి" అని అతడు ఆశిస్తున్నాడు; కానీ అతని భావం దీనికి విరుద్ధం కాదు. ఇది దైవికమైనది, మానుషమైనది కాదు.
1.110.20
यश्चैनां स्रजमादाय स्वयं वै प्रतिमोक्षते ।
स भीष्मं समरे हन्ता मम धर्मप्रणाशनम् ॥ १.११०.२० ॥
ఎవరైతే ఈ మాలను తీసుకుని తానే దీనికి ప్రతిగా విడుదల చేస్తాడో, అతడే యుద్ధంలో భీష్ముడిని చంపుతాడు — నా ధర్మాన్ని నాశనం చేసినవాడిని.
1.110.21
तां स्रजं द्रुपदो राजा कंचित्कालं ररक्ष सः ।
ततो विस्रम्भमास्थाय तूष्णीमेतामुपैक्षत ॥ १.११०.२१ ॥
ఆ మాలను రాజు ద్రుపదుడు కొంతకాలం కాపాడి ఉంచాడు. తరువాత విశ్వాసంతో మౌనంగా దానిని ఉపేక్షించాడు.
1.110.22
तां शिखण्डिन्यबध्नात्तु बाला पितुरवज्ञया ।
तां पिता त्वत्यजच्छीघ्रं त्रस्तो भीष्मस्य किल्बिषात् ॥ १.११०.२२ ॥
బాలిక శిఖండినీ తండ్రి మాటను లెక్కచేయక ఆ మాలను కట్టుకుంది. భీష్ముని అపరాధానికి భయపడి తండ్రి ఆమెను వెంటనే విడిచిపెట్టాడు.
1.110.23
इषीकं ब्राह्मणं भीता साभ्यगच्छत्तपस्विनम् ।
गङ्गाद्वारि तपस्यन्तं तुष्टिहेतोस्तपस्विनी ॥ १.११०.२३ ॥
భయపడిన ఆ తపస్విని గంగాద్వారం వద్ద తపస్సు చేస్తున్న ఇషీకుడనే బ్రాహ్మణుని వద్దకు అనుగ్రహం కోసం వెళ్లింది.
1.110.24
उपचाराभितुष्टस्तामब्रवीदृषिसत्तमः ।
गङ्गाद्वारे विभजनं भविता नचिरादिव ॥ १.११०.२४ ॥
ఆమె సేవకు సంతుష్టుడైన ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు — "గంగాద్వారం వద్ద త్వరలోనే విభజన జరుగుతుంది."
1.110.25
तत्र गन्धर्वराजानं तुम्बुरुं प्रियदर्शनम् ।
आराधयितुमीहस्व सम्यक्परिचरस्व तम् ॥ १.११०.२५ ॥
అక్కడ ప్రియదర్శనుడైన గంధర్వరాజు తుంబురుడిని సంతృప్తిపరచడానికి ప్రయత్నించు; అతనికి సరిగ్గా సేవ చేయి.
1.110.26
अहमप्यत्र साचिव्यं कर्तास्मि तव शोभने ।
तं तदाचर भद्रं ते स ते श्रेयो विधास्यति ॥ १.११०.२६ ॥
నేనూ ఇక్కడ నీకు సహాయం చేస్తాను, ఓ సుందరీ. నీవు అదే చేయి; నీకు శుభం కలుగుగాక, అతడు నీకు శ్రేయస్సును కలిగిస్తాడు.
1.110.27
ततो विभजनं तत्र गन्धर्वाणामवर्तत ।
तत्र द्वाववशिष्येतां गन्धर्वावमितौ जसौ ॥ १.११०.२७ ॥
అప్పుడు అక్కడ గంధర్వుల విభజన జరిగింది. అక్కడ ఇద్దరు గంధర్వులు మిగిలారు; వారు అపరిమితులు, జన్మించినవారు.
1.110.28
तयोरेकः समीक्ष्यैनां स्त्रीबुभूषुरुवाच ह ।
इदं गृह्णीष्व पुंलिङ्गं वृणे स्त्रीलिङ्गमेव ते ॥ १.११०.२८ ॥
వారిలో ఒకడు ఆమెను చూసి, స్త్రీ కావాలని కోరి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ పురుష లింగాన్ని తీసుకో; నేను నీకోసం స్త్రీ లింగాన్ని ఎంచుకుంటాను.'
1.110.29
नियमं चक्रतुस्तत्र स्त्री पुमांश्चैव तावुभौ ।
ततः पुमान्समभवच्छिखण्डी परवीरहा ॥ १.११०.२९ ॥
అక్కడ వారిద్దరూ ఒప్పందం చేసుకున్నారు: ఒకరు స్త్రీగా, మరొకరు పురుషుడిగా. అప్పుడు పురుషుడైనవాడు శత్రువీరులను సంహరించే శిఖండి అయ్యాడు.
1.110.30
स्त्री भूत्वा ह्यपचक्राम स गन्धर्वो मुदान्वितः ।
लब्ध्वा तु महतीं प्रीतिं याज्ञसेनिर्महायशाः ॥ १.११०.३० ॥
స్త్రీగా మారి ఆ గంధర్వుడు ఆనందంతో వెళ్లిపోయాడు. మహాయశస్సు గల యాజ్ఞసేని గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.
1.110.31
ततो बुद्बुदकं गत्वा पुनरस्त्राणि सोऽकरोत् ।
तत्र चास्त्राणि दिव्यानि कृत्वा स सुमहाद्युतिः ॥ १.११०.३१ ॥
తరువాత బుద్బుదకానికి వెళ్ళి అతడు మళ్ళీ అస్త్రాలను అభ్యసించాడు. అక్కడ దివ్యాస్త్రాలను సాధించి అతడు మహా తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.
1.110.32
स्वदेशमभिसंपदे पाञ्चालं कुरुनन्दन ।
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ महेष्वासः कृताञ्जलिः ॥ १.११०.३२ ॥
కురునందనా, అతడు తన దేశమైన పాంచాలానికి చేరుకున్నాడు. ఆ మహాధనుర్ధరుడు తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, దోసిలి ఒగ్గి నిలిచాడు.
1.110.33
उवाच भवता भीष्मान्न भेतव्यं कथंचन ॥ १.११०.३३ ॥
"భీష్ముని వలన మీరు ఏ విధంగానూ భయపడవలసిన అవసరం లేదు" అని అతడు చెప్పాడు.