Mahābhārata · Adhyāya 1.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.115.1
ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदा ।
संवेशयन्ती शयने शनैर्वचनमब्रवीत् ॥ १.११५.१ ॥
Entonces Satyavatī, llegado el momento oportuno, acostó en el lecho a su nuera, que había terminado su baño de la estación fértil, y le habló suavemente estas palabras.
1.115.2
कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वाऽनुप्रवेक्ष्यति ।
अप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे ह्यागमिष्यति ॥ १.११५.२ ॥
Oh Kauśalyā, tu cuñado existe; hoy entrará a verte. Mantente atenta y espérale; a medianoche ciertamente vendrá.
1.115.3
श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शयाना शयने शुभे ।
साऽचिन्तयत्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुङ्गवान् ॥ १.११५.३ ॥
Al oír las palabras de su suegra, ella, tendida en el hermoso lecho, pensó entonces en Bhīṣma y en los otros toros de los Kurus.
1.115.4
ततः सुप्तजनप्रायेऽर्धरात्रे भगवानृषिः ।
दीप्यमानेषु दीपेषु शरणं प्रविवेश ह ॥ १.११५.४ ॥
Entonces, a medianoche, cuando la gente dormía en su mayoría y las lámparas aún ardían, el bendito sabio entró en la cámara.
1.115.5
ततोऽम्बिकायां प्रथमं नियुक्तः सत्यवागृषिः ।
जगाम तस्याः शयनं विपुले तपसि स्थितः ॥ १.११५.५ ॥
Entonces el sabio veraz, asentado en vasta austeridad y designado primero para Ambikā, fue a su lecho.
1.115.6
तं समीक्ष्य तु कौसल्या दुष्प्रेक्षमतथोचिता ।
विरूप इति वित्रस्ता संकुच्यासीन्निमीलिता ॥ १.११५.६ ॥
Al verlo, Kauśalyā, no apta para él, aterrorizada, pensando «es horrible», se encogió y cerró los ojos.
1.115.7
विरूपो हि जटी चापि दुर्वर्णः परुषः कृशः ।
सुगन्धेतरगन्धश्च सर्वथा दुष्प्रधर्षणः ॥ १.११५.७ ॥
Era deforme, de cabellos enmarañados, de mal color, áspero y delgado, con un olor no fragante, y en todo sentido difícil de abordar.
1.115.8
तस्य कृष्णस्य कपिलां जटां दीप्ते च लोचने ।
बब्रूणि चैव श्मश्रूमि दृष्ट्वा देवी न्यमीलयत् ॥ १.११५.८ ॥
Al ver su cabello enmarañado de color leonado, sus ojos ardientes y su barba parda, la reina cerró los ojos.
1.115.9
संभूव तया सार्धं मातुः प्रियचिकीर्षया ।
भयात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ॥ १.११५.९ ॥
Por deseo de complacer a su madre, se unió a ella; pero por temor, la hija de Kāśi no pudo ni mirarlo.
1.115.10
ततो निष्क्रान्तमागम्य माता पुत्रमुवाच ह ।
अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति ॥ १.११५.१० ॥
Entonces la madre vino junto a su hijo, que había salido, y le dijo: '¡Oh hijo!, ¿nacerá de ella un príncipe virtuoso?'
1.115.11
निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः सत्यवतीसुतः ।
प्रोवाचातीन्द्रियज्ञानो विधिना संप्रचोदितः ॥ १.११५.११ ॥
Al oír las palabras de su madre, Vyāsa, hijo de Satyavatī, de conocimiento sobrenatural e impulsado por el destino, habló.
1.115.12
नागायुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमः ।
महाभागो महावीर्यो महाबुद्धिर्भविष्यति ॥ १.११५.१२ ॥
'Tendrá la vitalidad de diez mil elefantes, será erudito, el mejor de los reyes-sabios, de gran fortuna, de gran valor y gran intelecto.'
1.115.13
तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महात्मनः ।
किंतु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति ॥ १.११५.१३ ॥
Aquel de gran alma también tendrá cien hijos, pero por el defecto de su madre será ciego.
1.115.14
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाऽब्रवीत् ।
नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन ॥ १.११५.१४ ॥
Al oír sus palabras, la madre dijo a su hijo: "Oh tesoro de ascetismo, un ciego no es apto para ser rey de los Kurus."
1.115.15
ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितॄणां वंशवर्धनम् ।
अपरस्यामपि पुनर्मम शोकविनाशनम् ॥ १.११५.१५ ॥
un protector del linaje de los parientes, un acrecentador del linaje de los antepasados, y quien destruya mi pesar incluso por medio de otra esposa.
1.115.16
तस्मादवरजं पुत्रं जनयान्यं नराधिपम् ।
भ्रातुर्भार्याऽवरा चेयं रूपयौवनशालिनी ॥ १.११५.१६ ॥
Por tanto, engendra otro hijo menor, que sea señor de los hombres; y esta cuñada menor, dotada de belleza y juventud.
1.115.17
अस्यामुत्पादयाऽपत्यं मन्नियोगाद्गुणाधिकम् ।
द्वितीयं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि ॥ १.११५.१७ ॥
Por mi mandato, engendra en ella descendencia superior en virtudes; te corresponde dar un segundo rey a la estirpe de los Kurus.
1.115.18
स तथेति प्रतिज्ञाय निश्चक्राम महायशाः ।
साऽपि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम् ॥ १.११५.१८ ॥
Tras prometer: "Así sea", aquel de gran renombre salió; y ella también, a su debido tiempo, dio a luz a aquel hijo ciego.
1.115.19
पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततः ।
ऋषिमावाहयत्सत्या यथापूर्वमरिन्दम ॥ १.११५.१९ ॥
Entonces la diosa Satyavatī, tras hablar con su nuera, llamó al sabio como antes, oh subyugador de enemigos.
1.115.20
अम्बालिकां समाहूय तस्यां सत्यवती सुतम् ।
भूयो नियोजयामास सन्तानाय कुलस्य वै ॥ १.११५.२० ॥
Habiendo llamado a Ambālikā, Satyavatī hizo que de ella se engendrara de nuevo un hijo para la continuidad del linaje.
1.115.21
विषण्णाम्बालिका साध्वी निषण्णा शयनोत्तमे ।
कोन्वेष्यतीति ध्यायन्ती नियतां संप्रतीक्षते ॥ १.११५.२१ ॥
La virtuosa Ambālikā, afligida, se sentó en el mejor lecho, pensando: «¿Quién vendrá?», y aguardó con dominio de sí.
1.115.22
ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यत ।
अम्बालिकामथाऽभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च साऽपि तम् ॥ १.११५.२२ ॥
Entonces, por el mismo rito, el gran sabio se acercó a ella. Ambālikā, al ver al sabio, también se acercó.
1.115.23
विवर्णा पाण्डुसंकाशा समपद्यत भारत ।
तां भीतां पाण्डुसंकाशां विषण्णां प्रेक्ष्य भारत ॥ १.११५.२३ ॥
Oh descendiente de Bharata, ella se volvió pálida y descolorida. Oh Bharata, al verla asustada, pálida y afligida.
1.115.24
व्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमब्रवीत् ।
यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामिह ॥ १.११५.२४ ॥
Vyāsa, hijo de Satyavatī, pronunció estas palabras: «Porque al verme aquí en mi forma deforme te has vuelto pálida...»
1.115.25
तस्मादेष सुतस्ते वै पाण्डुरेव भविष्यति ।
नाम चास्यैतदेवेह भविष्यति शुभानने ॥ १.११५.२५ ॥
Por tanto, este hijo tuyo será en verdad Pāṇḍu. Y su nombre aquí será precisamente este, oh de rostro auspicioso.
1.115.26
इत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः ।
ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमथाऽब्रवीत् ॥ १.११५.२६ ॥
Tras decir esto, el venerable, el mejor de los sabios, se marchó. Entonces, viéndolo partir, Satyavatī habló a su hijo.
1.115.27
कुमारो ब्रूहि मे पुत्र अप्यत्र भविता शुभः ।
शशंस स पुनर्मात्रे तस्य बालस्य पाण्डुताम् ॥ १.११५.२७ ॥
Muchacho, dime, hijo: ¿habrá también aquí algo auspicioso? Y él volvió a declarar a la madre la palidez de aquel niño.
1.115.28
भविष्यति सुविक्रान्तः कुमारो दिक्षु विश्रुतः ।
पाण्डुत्वं वर्णतस्तस्य मातृदोषाद्भविष्यति ॥ १.११५.२८ ॥
Este muchacho será sumamente valiente y famoso en todas las direcciones. Su palidez de color vendrá a causa de la falta de su madre.
1.115.29
तस्य पुत्रा महेष्वासा भविष्यन्तीह पञ्च वै ।
इत्युक्त्वा मातरं तत्र सोऽभिवाद्य जगाम ह ॥ १.११५.२९ ॥
Tendrá cinco hijos, grandes arqueros. Habiendo dicho esto, saludó respetuosamente a la madre allí y se marchó.
1.115.30
तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमयाचत ।
तथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ॥ १.११५.३० ॥
La madre le pidió de nuevo otro hijo. Y el gran sabio respondió a aquella madre: «Así será».
1.115.31
ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत् ।
पाण्डुलक्षणसंपन्नं दीप्यमानमिव श्रिया ॥ १.११५.३१ ॥
Entonces aquella diosa dio a luz a un hijo en el momento oportuno, dotado de las señales de Pāṇḍu y resplandeciente como con esplendor.
1.115.32
यस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः ।
तयोर्जन्मक्रियाः सर्वा यथावदनुपूर्वशः ॥ १.११५.३२ ॥
De ella nacieron los cinco grandes arqueros, los Pāṇḍavas, hijos; y para ambos se realizaron, como corresponde y en orden, todos los ritos de nacimiento.
1.115.33
कारयामास वै भीष्मो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अन्धं दृष्ट्वाऽम्बिकापुत्रं जातं सत्यवती सुतम् ॥ १.११५.३३ ॥
Bhīṣma hizo realizar los ritos por brahmanes versados en los Vedas. Al ver que el hijo de Ambikā había nacido ciego, el hijo de Satyavatī…
1.115.34
कौसल्यार्थे समाहूय पुत्रमन्यमयाचत ।
अन्धोयमन्यमिच्छामि कौसल्यातनयं शुभम् ॥ १.११५.३४ ॥
Llamándolo por Kausalyā, pidió otro hijo: "Este es ciego; deseo un hijo auspicioso de Kausalyā."
1.115.35
एवमुक्तो महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ।
नियता यदि कौसल्या भविष्यति पुनःशुभा ॥ १.११५.३५ ॥
Así interpelado, el gran sabio respondió a aquella madre: "Si Kausalyā permanece controlada, volverá a ser auspiciosa."
1.115.36
भविष्यति कुमारोऽस्या धर्मशास्त्रार्थतत्ववित् ।
तां समाधाय वै भूयः स्नुषां सत्यवती पुनः ॥ १.११५.३६ ॥
Le nacerá un hijo que conocerá el sentido verdadero de las escrituras del dharma. Entonces Satyavatī, habiendo preparado de nuevo a la nuera…
1.115.37
ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत् ।
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तं ॥ १.११५.३७ ॥
Entonces, en su tiempo propicio, no envió a la nuera mayor con él; pero, considerando la forma y el aroma de aquel gran sabio—
1.115.38
नाकरोद्वचनं देव्या भयात्सुरसुतोपमा ।
ततःस्वैर्भूषणैर्दासीं भूषयित्वाऽप्सरोपमाम् ॥ १.११५.३८ ॥
Por temor a la reina, aquella nuera, semejante a una hija de los dioses, no obedeció su palabra; entonces, adornó a una criada con sus propias joyas, como una ninfa celestial—
1.115.39
प्रेषयामास कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता ।
सा तं त्वृषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.११५.३९ ॥
Entonces la hija del rey de Kāśi envió a aquella criada hacia Kṛṣṇa (Vyāsa). Cuando llegó el sabio, ella salió a su encuentro y lo saludó con reverencia.
1.115.40
संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह ।
वाग्भावोपप्रदानेन गात्रसंस्पर्शनेन च ॥ १.११५.४० ॥
Con permiso, entró en su presencia, lo honró y lo atendió; con palabras dulces, gestos y el contacto de su cuerpo, lo complació.
1.115.41
कामोपभोगेन रहस्तस्यां तुष्टिमगादृषिः ।
तया सहोषितो राजन्महर्षिः संशितव्रतः ॥ १.११५.४१ ॥
Mediante el goce sensual, en privado, el sabio halló satisfacción en ella. Oh rey, el gran sabio de votos firmes moró con ella.
1.115.42
उत्तिष्ठन्नब्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसि ।
अयं च ते शुभे गर्भः श्रेयानुदरमागतः।
धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः ॥ १.११५.४२ ॥
Al levantarse, le dijo: "No serás una sirvienta, serás una mujer libre. Oh dichosa, este excelente embrión ha entrado en tu vientre; será justo de alma y el mejor de todos los sabios del mundo."
1.115.43
स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपायनात्मजः ।
धृतराष्ट्रस्य वै भ्राता पाण्डोश्चैव महात्मनः ॥ १.११५.४३ ॥
Nació con el nombre de Vidura, hijo de Kṛṣṇa Dvaipāyana, en verdad hermano de Dhṛtarāṣṭra y también del magnánimo Pāṇḍu.
1.115.44
धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनः ।
माण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ॥ १.११५.४४ ॥
El propio Dharma, bajo la forma de Vidura, por la maldición del magnánimo Māṇḍavya; conocía la verdad del sentido y estaba libre de deseo e ira.
1.115.45
कृष्णद्वैपायनोऽप्येतत्सत्यवत्यै न्यवेदयत् ।
प्रलम्भमात्मनश्चैव शूद्रायाः पुत्रजन्म च ॥ १.११५.४५ ॥
Kṛṣṇa Dvaipāyana también informó esto a Satyavatī: su propio engaño y el nacimiento de un hijo de una mujer śūdra.
1.115.46
स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य च ।
तस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.११५.४६ ॥
Libre ya de su deuda con Dharma, volvió a encontrarse con su madre, le hizo saber lo del embrión en su vientre y desapareció allí mismo.
1.115.47
एते विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपायनादपि ।
जज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः ॥ १.११५.४७ ॥
Y estos, de Dvaipāyana en el campo de las esposas de Vicitravīrya, nacieron, resplandecientes como embriones divinos, acrecentadores del linaje Kuru.