Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.115

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.115.1

ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदा ।
संवेशयन्ती शयने शनैर्वचनमब्रवीत् ॥ १.११५.१ ॥

ତେବେ ସତ୍ୟବତୀ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଋତୁସ୍ନାନ କରିଥିବା ବୋହୂକୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଆଇ ଧୀରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.115.2

कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वाऽनुप्रवेक्ष्यति ।
अप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे ह्यागमिष्यति ॥ १.११५.२ ॥

ହେ କୌସଲ୍ୟେ, ତୁମ ଦେବର ଅଛନ୍ତି; ସେ ଆଜି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ସାବଧାନ ରହି ତାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କର; ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବେ।

1.115.3

श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शयाना शयने शुभे ।
साऽचिन्तयत्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुङ्गवान् ॥ १.११५.३ ॥

ଶାଶୁଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଶୁଭ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ସେ ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ଓ କୁରୁବଂଶର ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

1.115.4

ततः सुप्तजनप्रायेऽर्धरात्रे भगवानृषिः ।
दीप्यमानेषु दीपेषु शरणं प्रविवेश ह ॥ १.११५.४ ॥

ତେବେ ଲୋକେ ପ୍ରାୟ ଶୋଇପଡ଼ିଥିବା ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ଦୀପ ଜଳୁଥିବାବେଳେ ଭଗବାନ ଋଷି ଶୟନଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

1.115.5

ततोऽम्बिकायां प्रथमं नियुक्तः सत्यवागृषिः ।
जगाम तस्याः शयनं विपुले तपसि स्थितः ॥ १.११५.५ ॥

ତେବେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଋଷି, ଯିଏ ମହାତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ଅମ୍ବିକା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

1.115.6

तं समीक्ष्य तु कौसल्या दुष्प्रेक्षमतथोचिता ।
विरूप इति वित्रस्ता संकुच्यासीन्निमीलिता ॥ १.११५.६ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତା କୌସଲ୍ୟା, 'ଏ ବିରୂପ' ବୋଲି ଭୀତା ହୋଇ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆଖି ବନ୍ଦ କଲେ।

1.115.7

विरूपो हि जटी चापि दुर्वर्णः परुषः कृशः ।
सुगन्धेतरगन्धश्च सर्वथा दुष्प्रधर्षणः ॥ १.११५.७ ॥

ସେ ବିକୃତ ରୂପ, ଜଟାଧାରୀ, କୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୁକ୍ଷ ଓ କୃଶ ଥିଲେ; ସୁଗନ୍ଧ ବିପରୀତ ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ବଥା ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷ ଥିଲେ।

1.115.8

तस्य कृष्णस्य कपिलां जटां दीप्ते च लोचने ।
बब्रूणि चैव श्मश्रूमि दृष्ट्वा देवी न्यमीलयत् ॥ १.११५.८ ॥

ସେଇ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷର କପିଳ ଜଟା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଆଖି ଓ ଖଇରା ଦାଢ଼ି ଦେଖି ଦେବୀ ଆଖି ବନ୍ଦ କଲେ।

1.115.9

संभूव तया सार्धं मातुः प्रियचिकीर्षया ।
भयात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ॥ १.११५.९ ॥

ମାତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଭୟ ଯୋଗୁଁ କାଶୀରାଜକନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

1.115.10

ततो निष्क्रान्तमागम्य माता पुत्रमुवाच ह ।
अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति ॥ १.११५.१० ॥

ତା'ପରେ ବାହାରିଥିବା ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ମାତା କହିଲେ, 'ହେ ପୁତ୍ର, ଏଥିରୁ କଣ ଜଣେ ଗୁଣବାନ ରାଜପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ?'

1.115.11

निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः सत्यवतीसुतः ।
प्रोवाचातीन्द्रियज्ञानो विधिना संप्रचोदितः ॥ १.११५.११ ॥

ମାତାଙ୍କ ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସ — ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟ ଜ୍ଞାନୀ, ବିଧିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ — କହିଲେ।

1.115.12

नागायुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमः ।
महाभागो महावीर्यो महाबुद्धिर्भविष्यति ॥ १.११५.१२ ॥

'ସେ ଦଶହଜାର ହାତୀ ସମାନ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ବିଦ୍ୱାନ, ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବ।'

1.115.13

तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महात्मनः ।
किंतु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति ॥ १.११५.१३ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶହେ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ମାତାର ଦୋଷ ଯୋଗୁ ସେ ଅନ୍ଧ ହିଁ ହେବେ।

1.115.14

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाऽब्रवीत् ।
नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन ॥ १.११५.१४ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମାତା ପୁଅକୁ କହିଲେ, "ହେ ତପୋଧନ, କୁରୁମାନଙ୍କର ରାଜା ଅନ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।"

1.115.15

ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितॄणां वंशवर्धनम् ।
अपरस्यामपि पुनर्मम शोकविनाशनम् ॥ १.११५.१५ ॥

ଯିଏ ଜ୍ଞାତିବଂଶର ରକ୍ଷକ, ପିତୃବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶୋକ ନାଶକ ହୁଏ।

1.115.16

तस्मादवरजं पुत्रं जनयान्यं नराधिपम् ।
भ्रातुर्भार्याऽवरा चेयं रूपयौवनशालिनी ॥ १.११५.१६ ॥

ତେଣୁ ଆଉ ଏକ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅ, ଯେ ନରାଧିପ ହେବ; ଏହି କନିଷ୍ଠ ଭାଉଜ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତା।

1.115.17

अस्यामुत्पादयाऽपत्यं मन्नियोगाद्गुणाधिकम् ।
द्वितीयं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि ॥ १.११५.१७ ॥

ମୋ ନିୟୋଗରେ ଏଥିରେ ଗୁଣାଧିକ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କର; କୁରୁବଂଶକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜା ଦେବା ତୁମ୍ଭର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

1.115.18

स तथेति प्रतिज्ञाय निश्चक्राम महायशाः ।
साऽपि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम् ॥ १.११५.१८ ॥

"ସେପରି ହେଉ" ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବାହାରିଗଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ଯଥାସମୟରେ ସେହି ଅନ୍ଧ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କଲେ।

1.115.19

पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततः ।
ऋषिमावाहयत्सत्या यथापूर्वमरिन्दम ॥ १.११५.१९ ॥

ପରେ ଦେବୀ ସତ୍ୟବତୀ ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ପୂର୍ବ ପରି ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଡକାଇଲେ।

1.115.20

अम्बालिकां समाहूय तस्यां सत्यवती सुतम् ।
भूयो नियोजयामास सन्तानाय कुलस्य वै ॥ १.११५.२० ॥

ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ଡକାଇ, କୁଳର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ବାର ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।

1.115.21

विषण्णाम्बालिका साध्वी निषण्णा शयनोत्तमे ।
कोन्वेष्यतीति ध्यायन्ती नियतां संप्रतीक्षते ॥ १.११५.२१ ॥

ବିଷଣ୍ଣା ସାଧ୍ୱୀ ଅମ୍ବାଳିକା ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟାରେ ବସି, "କିଏ ଆସିବେ?" ବୋଲି ଭାବି ସଂଯମରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

1.115.22

ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यत ।
अम्बालिकामथाऽभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च साऽपि तम् ॥ १.११५.२२ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ପ୍ରକାରରେ ମହର୍ଷି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଅମ୍ବାଳିକା ମଧ୍ୟ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

1.115.23

विवर्णा पाण्डुसंकाशा समपद्यत भारत ।
तां भीतां पाण्डुसंकाशां विषण्णां प्रेक्ष्य भारत ॥ १.११५.२३ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଜ, ସେ ବିବର୍ଣ୍ଣା ଓ ପାଣ୍ଡୁବର୍ଣ୍ଣା ହୋଇଗଲେ। ହେ ଭରତ, ଭୀତା, ପାଣ୍ଡୁବର୍ଣ୍ଣା ଓ ବିଷଣ୍ଣା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି।

1.115.24

व्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमब्रवीत् ।
यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामिह ॥ १.११५.२४ ॥

ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — "ଯେହେତୁ ଏଠାରେ ମୋର ବିରୂପ ରୂପ ଦେଖି ତୁମେ ପାଣ୍ଡୁବର୍ଣ୍ଣା ହୋଇଗଲ..."

1.115.25

तस्मादेष सुतस्ते वै पाण्डुरेव भविष्यति ।
नाम चास्यैतदेवेह भविष्यति शुभानने ॥ १.११५.२५ ॥

ତେଣୁ ତୁମ ଏହି ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁ ହିଁ ହେବ। ହେ ଶୁଭାନନେ, ଏଠାରେ ତାହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ଏହି ହେବ।

1.115.26

इत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः ।
ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमथाऽब्रवीत् ॥ १.११५.२६ ॥

ଏହା କହି ସେ ଭଗବାନ, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଲିଗଲେ। ତା'ପରେ ସେ ଯିବାର ଦେଖି ସତ୍ୟା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ।

1.115.27

कुमारो ब्रूहि मे पुत्र अप्यत्र भविता शुभः ।
शशंस स पुनर्मात्रे तस्य बालस्य पाण्डुताम् ॥ १.११५.२७ ॥

କୁମାର, ମୋତେ କୁହ, ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ କଣ ଶୁଭ ହେବ? ସେ ପୁଣି ମାତାଙ୍କୁ ସେହି ଶିଶୁର ପାଣ୍ଡୁତା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।

1.115.28

भविष्यति सुविक्रान्तः कुमारो दिक्षु विश्रुतः ।
पाण्डुत्वं वर्णतस्तस्य मातृदोषाद्भविष्यति ॥ १.११५.२८ ॥

ଏହି କୁମାର ଅତି ପରାକ୍ରମୀ ହେବ ଏବଂ ଦିଗ୍‌ସମୂହରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ମାତାଙ୍କ ଦୋଷ ଯୋଗୁଁ ତାହାର ବର୍ଣ୍ଣରେ ପାଣ୍ଡୁତା ହେବ।

1.115.29

तस्य पुत्रा महेष्वासा भविष्यन्तीह पञ्च वै ।
इत्युक्त्वा मातरं तत्र सोऽभिवाद्य जगाम ह ॥ १.११५.२९ ॥

ତାହାର ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ହେବେ, ସେମାନେ ମହାନ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ହେବେ। ଏହା କହି ସେଠାରେ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ଚାଲିଗଲେ।

1.115.30

तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमयाचत ।
तथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ॥ १.११५.३० ॥

ମାତା ତାଙ୍କଠାରୁ ପୁଣି ଆଉ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ମାଗିଲେ। ସେହି ମହର୍ଷି ସେହି ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେବ।'

1.115.31

ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत् ।
पाण्डुलक्षणसंपन्नं दीप्यमानमिव श्रिया ॥ १.११५.३१ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଦେବୀ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏକ କୁମାରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।

1.115.32

यस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः ।
तयोर्जन्मक्रियाः सर्वा यथावदनुपूर्वशः ॥ १.११५.३२ ॥

ଯାହାଙ୍କର ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ଯଥାବିଧି କ୍ରମରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

1.115.33

कारयामास वै भीष्मो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अन्धं दृष्ट्वाऽम्बिकापुत्रं जातं सत्यवती सुतम् ॥ १.११५.३३ ॥

ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୀଷ୍ମ (ସଂସ୍କାର) କରାଇଲେ। ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନ୍ଧ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର…

1.115.34

कौसल्यार्थे समाहूय पुत्रमन्यमयाचत ।
अन्धोयमन्यमिच्छामि कौसल्यातनयं शुभम् ॥ १.११५.३४ ॥

କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଡାକି ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁତ୍ର ମାଗିଲେ। "ଏ ଅନ୍ଧ; ମୁଁ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଶୁଭ ପୁତ୍ରକୁ ଚାହେଁ" ବୋଲି।

1.115.35

एवमुक्तो महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ।
नियता यदि कौसल्या भविष्यति पुनःशुभा ॥ १.११५.३५ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ମହର୍ଷି ସେହି ମାତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "କୌଶଲ୍ୟା ସଂଯମରେ ରହିଲେ, ସେ ପୁଣି ଶୁଭା ହେବେ।"

1.115.36

भविष्यति कुमारोऽस्या धर्मशास्त्रार्थतत्ववित् ।
तां समाधाय वै भूयः स्नुषां सत्यवती पुनः ॥ १.११५.३६ ॥

ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ହେବେ ଯିଏ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବେ। ତା'ପରେ ସତ୍ୟବତୀ ସେହି ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କୁ ପୁଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି…

1.115.37

ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत् ।
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तं ॥ १.११५.३७ ॥

ତା'ପରେ ଋତୁକାଳରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବଧୂକୁ ସେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧ ବିଚାରି—

1.115.38

नाकरोद्वचनं देव्या भयात्सुरसुतोपमा ।
ततःस्वैर्भूषणैर्दासीं भूषयित्वाऽप्सरोपमाम् ॥ १.११५.३८ ॥

ଦେବୀଙ୍କ ଭୟରେ ଦେବକନ୍ୟା ତୁଲ୍ୟ ସେ ବଧୂ ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ତା'ପରେ ନିଜର ଅଳଙ୍କାରରେ ଜଣେ ଦାସୀକୁ ଅପ୍ସରା ଭଳି ସଜାଇ—

1.115.39

प्रेषयामास कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता ।
सा तं त्वृषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.११५.३९ ॥

ତା'ପରେ କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ସେହି ଦାସୀକୁ କୃଷ୍ଣ (ବ୍ୟାସ) ପାଖକୁ ପଠାଇଲା। ସେ ଋଷି ଆସିଲେ ସେ ଆଗକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା।

1.115.40

संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह ।
वाग्भावोपप्रदानेन गात्रसंस्पर्शनेन च ॥ १.११५.४० ॥

ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା, ସତ୍କାର କରି ସେବା କଲା; ମଧୁର ବାକ୍ୟ, ଭାବଭଙ୍ଗୀ ଓ ଅଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶରେ (ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା)।

1.115.41

कामोपभोगेन रहस्तस्यां तुष्टिमगादृषिः ।
तया सहोषितो राजन्महर्षिः संशितव्रतः ॥ १.११५.४१ ॥

କାମୋପଭୋଗରେ ନିର୍ଜନରେ ତାଙ୍କଠାରେ ସେ ଋଷି ତୃପ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍! କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ସେ ମହର୍ଷି ତାଙ୍କ ସହ ବାସ କଲେ।

1.115.42

उत्तिष्ठन्नब्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसि ।
अयं च ते शुभे गर्भः श्रेयानुदरमागतः।
धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः ॥ १.११५.४२ ॥

ଉଠିବା ବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଦାସୀ ହେବ ନାହିଁ, ସ୍ୱାଧୀନ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବ। ହେ ଶୁଭେ! ତୁମ ଗର୍ଭରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗର୍ଭ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେବ ଏବଂ ଜଗତରେ ସବୁ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।"

1.115.43

स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपायनात्मजः ।
धृतराष्ट्रस्य वै भ्राता पाण्डोश्चैव महात्मनः ॥ १.११५.४३ ॥

ସେ ବିଦୁର ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଭାଇ ଥିଲେ।

1.115.44

धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनः ।
माण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ॥ १.११५.४४ ॥

ମହାତ୍ମା ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରୁ ଧର୍ମ ନିଜେ ବିଦୁରଙ୍କ ରୂପରେ ଆସିଲେ; ସେ ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଓ କାମକ୍ରୋଧରହିତ ଥିଲେ।

1.115.45

कृष्णद्वैपायनोऽप्येतत्सत्यवत्यै न्यवेदयत् ।
प्रलम्भमात्मनश्चैव शूद्रायाः पुत्रजन्म च ॥ १.११५.४५ ॥

କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମଧ୍ୟ ଏହା ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ — ନିଜ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀରୁ ପୁତ୍ରଜନ୍ମର କଥା।

1.115.46

स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य च ।
तस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.११५.४६ ॥

ସେ ଧର୍ମର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମାତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଭେଟି, ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭର କଥା ଜଣାଇ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

1.115.47

एते विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपायनादपि ।
जज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः ॥ १.११५.४७ ॥

ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ (ପତ୍ନୀମାନଙ୍କଠାରେ) ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଦେବଗର୍ଭ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, କୁରୁବଂଶ ବୃଦ୍ଧିକାରୀ।