ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.115.1
ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदा ।
संवेशयन्ती शयने शनैर्वचनमब्रवीत् ॥ १.११५.१ ॥
ਫਿਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਰਿਤੂ-ਸਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਲਿਟਾਉਂਦਿਆਂ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.115.2
कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वाऽनुप्रवेक्ष्यति ।
अप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे ह्यागमिष्यति ॥ १.११५.२ ॥
ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ, ਤੇਰਾ ਦਿਓਰ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ। ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀਂ; ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗਾ।
1.115.3
श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शयाना शयने शुभे ।
साऽचिन्तयत्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुङ्गवान् ॥ १.११५.३ ॥
ਸੱਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਲੇਟੀ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕੁਰੂ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ।
1.115.4
ततः सुप्तजनप्रायेऽर्धरात्रे भगवानृषिः ।
दीप्यमानेषु दीपेषु शरणं प्रविवेश ह ॥ १.११५.४ ॥
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੌਂ ਜਾਣ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਦੀਵੇ ਬਲਦੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ, ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਯਨ-ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
1.115.5
ततोऽम्बिकायां प्रथमं नियुक्तः सत्यवागृषिः ।
जगाम तस्याः शयनं विपुले तपसि स्थितः ॥ १.११५.५ ॥
ਫਿਰ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਬਿਕਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਪਲੰਘ ਵੱਲ ਗਏ।
1.115.6
तं समीक्ष्य तु कौसल्या दुष्प्रेक्षमतथोचिता ।
विरूप इति वित्रस्ता संकुच्यासीन्निमीलिता ॥ १.११५.६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, 'ਇਹ ਬਦਸੂਰਤ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਡਰ ਗਈ, ਸਿਮਟ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।
1.115.7
विरूपो हि जटी चापि दुर्वर्णः परुषः कृशः ।
सुगन्धेतरगन्धश्च सर्वथा दुष्प्रधर्षणः ॥ १.११५.७ ॥
ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਬੁਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਰੁੱਖਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ; ਉਸਦੀ ਗੰਧ ਸੁਗੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਸੀ।
1.115.8
तस्य कृष्णस्य कपिलां जटां दीप्ते च लोचने ।
बब्रूणि चैव श्मश्रूमि दृष्ट्वा देवी न्यमीलयत् ॥ १.११५.८ ॥
ਉਸ ਕਾਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਭੂਰੀ ਜਟਾ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਭੂਰੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਲਈਆਂ।
1.115.9
संभूव तया सार्धं मातुः प्रियचिकीर्षया ।
भयात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ॥ १.११५.९ ॥
ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਪਰ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕਾਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖ ਵੀ ਨਾ ਸਕੀ।
1.115.10
ततो निष्क्रान्तमागम्य माता पुत्रमुवाच ह ।
अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति ॥ १.११५.१० ॥
ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੁਣਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਨਮੇਗਾ?'
1.115.11
निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः सत्यवतीसुतः ।
प्रोवाचातीन्द्रियज्ञानो विधिना संप्रचोदितः ॥ १.११५.११ ॥
ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ — ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਧਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ — ਬੋਲਿਆ।
1.115.12
नागायुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमः ।
महाभागो महावीर्यो महाबुद्धिर्भविष्यति ॥ १.११५.१२ ॥
'ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਭਾਗ, ਮਹਾਵੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।'
1.115.13
तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महात्मनः ।
किंतु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति ॥ १.११५.१३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੋਣਗੇ; ਪਰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।
1.115.14
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाऽब्रवीत् ।
नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन ॥ १.११५.१४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।"
1.115.15
ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितॄणां वंशवर्धनम् ।
अपरस्यामपि पुनर्मम शोकविनाशनम् ॥ १.११५.१५ ॥
ਜੋ ਜਾਤੀ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਵੀ ਮੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
1.115.16
तस्मादवरजं पुत्रं जनयान्यं नराधिपम् ।
भ्रातुर्भार्याऽवरा चेयं रूपयौवनशालिनी ॥ १.११५.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ, ਜੋ ਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਇਹ ਛੋਟੀ ਭਰਜਾਈ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
1.115.17
अस्यामुत्पादयाऽपत्यं मन्नियोगाद्गुणाधिकम् ।
द्वितीयं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि ॥ १.११५.१७ ॥
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ; ਕੁਰੂ-ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਰਾਜਾ ਦੇਣਾ ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।
1.115.18
स तथेति प्रतिज्ञाय निश्चक्राम महायशाः ।
साऽपि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम् ॥ १.११५.१८ ॥
"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਸ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲੱਗੀ।
1.115.19
पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततः ।
ऋषिमावाहयत्सत्या यथापूर्वमरिन्दम ॥ १.११५.१९ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.115.20
अम्बालिकां समाहूय तस्यां सत्यवती सुतम् ।
भूयो नियोजयामास सन्तानाय कुलस्य वै ॥ १.११५.२० ॥
ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਕੁਲ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਵਾਇਆ।
1.115.21
विषण्णाम्बालिका साध्वी निषण्णा शयनोत्तमे ।
कोन्वेष्यतीति ध्यायन्ती नियतां संप्रतीक्षते ॥ १.११५.२१ ॥
ਉਦਾਸ ਸਾਧਵੀ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਉੱਤਮ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, "ਕੌਣ ਆਵੇਗਾ?" ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
1.115.22
ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यत ।
अम्बालिकामथाऽभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च साऽपि तम् ॥ १.११५.२२ ॥
ਫਿਰ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਵੀ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆਈ।
1.115.23
विवर्णा पाण्डुसंकाशा समपद्यत भारत ।
तां भीतां पाण्डुसंकाशां विषण्णां प्रेक्ष्य भारत ॥ १.११५.२३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਰੰਗ-ਹੀਣ ਅਤੇ ਫਿੱਕੀ ਪੈ ਗਈ। ਹੇ ਭਰਤ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਫਿੱਕੀ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
1.115.24
व्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमब्रवीत् ।
यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामिह ॥ १.११५.२४ ॥
ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ — "ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿੱਕੀ ਪੈ ਗਈ ਹੈਂ..."
1.115.25
तस्मादेष सुतस्ते वै पाण्डुरेव भविष्यति ।
नाम चास्यैतदेवेह भविष्यति शुभानने ॥ १.११५.२५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡੂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ, ਇੱਥੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
1.115.26
इत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः ।
ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमथाऽब्रवीत् ॥ १.११५.२६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.115.27
कुमारो ब्रूहि मे पुत्र अप्यत्र भविता शुभः ।
शशंस स पुनर्मात्रे तस्य बालस्य पाण्डुताम् ॥ १.११५.२७ ॥
ਕੁਮਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗਾ? ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਲਕ ਦੀ ਪਾਂਡੂਤਾ ਦੱਸੀ।
1.115.28
भविष्यति सुविक्रान्तः कुमारो दिक्षु विश्रुतः ।
पाण्डुत्वं वर्णतस्तस्य मातृदोषाद्भविष्यति ॥ १.११५.२८ ॥
ਇਹ ਕੁਮਾਰ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।
1.115.29
तस्य पुत्रा महेष्वासा भविष्यन्तीह पञ्च वै ।
इत्युक्त्वा मातरं तत्र सोऽभिवाद्य जगाम ह ॥ १.११५.२९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.115.30
तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमयाचत ।
तथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ॥ १.११५.३० ॥
ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।'
1.115.31
ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत् ।
पाण्डुलक्षणसंपन्नं दीप्यमानमिव श्रिया ॥ १.११५.३१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
1.115.32
यस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः ।
तयोर्जन्मक्रियाः सर्वा यथावदनुपूर्वशः ॥ १.११५.३२ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੋਏ।
1.115.33
कारयामास वै भीष्मो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
अन्धं दृष्ट्वाऽम्बिकापुत्रं जातं सत्यवती सुतम् ॥ १.११५.३३ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ (ਸੰਸਕਾਰ) ਕਰਵਾਏ। ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜੰਮਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ…
1.115.34
कौसल्यार्थे समाहूय पुत्रमन्यमयाचत ।
अन्धोयमन्यमिच्छामि कौसल्यातनयं शुभम् ॥ १.११५.३४ ॥
ਕੌਸਲਿਆ ਲਈ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ। "ਇਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ" ਕਹਿੰਦਿਆਂ।
1.115.35
एवमुक्तो महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ।
नियता यदि कौसल्या भविष्यति पुनःशुभा ॥ १.११५.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੇ ਕੌਸਲਿਆ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗੀ।"
1.115.36
भविष्यति कुमारोऽस्या धर्मशास्त्रार्थतत्ववित् ।
तां समाधाय वै भूयः स्नुषां सत्यवती पुनः ॥ १.११५.३६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ…
1.115.37
ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत् ।
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तं ॥ १.११५.३७ ॥
ਫਿਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਮਹਰਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਗੰਧ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ—
1.115.38
नाकरोद्वचनं देव्या भयात्सुरसुतोपमा ।
ततःस्वैर्भूषणैर्दासीं भूषयित्वाऽप्सरोपमाम् ॥ १.११५.३८ ॥
ਦੇਵੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਵਰਗੀ ਉਸ ਨੂੰਹ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਨ ਨਾ ਮੰਨਿਆ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਅਪਸਰਾ ਵਾਂਗ ਸਜਾ ਕੇ—
1.115.39
प्रेषयामास कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता ।
सा तं त्वृषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.११५.३९ ॥
ਫਿਰ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਵਿਆਸ) ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀ।
1.115.40
संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह ।
वाग्भावोपप्रदानेन गात्रसंस्पर्शनेन च ॥ १.११५.४० ॥
ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ, ਹਾਵ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਅੰਗ-ਛੋਹ ਨਾਲ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ)।
1.115.41
कामोपभोगेन रहस्तस्यां तुष्टिमगादृषिः ।
तया सहोषितो राजन्महर्षिः संशितव्रतः ॥ १.११५.४१ ॥
ਕਾਮ-ਭੋਗ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸਖ਼ਤ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।
1.115.42
उत्तिष्ठन्नब्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसि ।
अयं च ते शुभे गर्भः श्रेयानुदरमागतः।
धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः ॥ १.११५.४२ ॥
ਉੱਠਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਆਜ਼ਾਦ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ! ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰਭ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਗਾ।"
1.115.43
स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपायनात्मजः ।
धृतराष्ट्रस्य वै भ्राता पाण्डोश्चैव महात्मनः ॥ १.११५.४३ ॥
ਉਹ ਵਿਦੁਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।
1.115.44
धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनः ।
माण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ॥ १.११५.४४ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਂਡਵਯ ਦੇ ਸਰਾਪ ਕਾਰਨ ਧਰਮ ਹੀ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਉਹ ਅਰਥਤੱਤਵ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
1.115.45
कृष्णद्वैपायनोऽप्येतत्सत्यवत्यै न्यवेदयत् ।
प्रलम्भमात्मनश्चैव शूद्रायाः पुत्रजन्म च ॥ १.११५.४५ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ — ਆਪਣੇ ਛਲ ਦੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ।
1.115.46
स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य च ।
तस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.११५.४६ ॥
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਗਰਭ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
1.115.47
एते विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपायनादपि ।
जज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः ॥ १.११५.४७ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਖੇਤਰ (ਪਤਨੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਜਨਮੇ; ਦੇਵਗਰਭਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ।