ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.118.1
धृतराष्ट्रे च पाण्डौ च विदुरे च महात्मनि ।
एषु त्रिषु कुमारेषु जातेषु कुरुजाङ्गलम्।
कुरवोऽथ कुरुक्षेत्रं त्रयमेतदवर्धत ॥ १.११८.१ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମହାତ୍ମା ବିଦୁର — ଏହି ତିନି ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଜନ୍ମରେ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ, କୁରୁ ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଏହି ତିନିଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।
1.118.2
ऊर्ध्वसस्याऽभवद्भूमिः सस्यानि फलवन्ति च ।
यथर्तुवर्षी पर्जन्यो बहुपुष्पफला द्रुमाः ॥ १.११८.२ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଶସ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ହୋଇ ଫଳବନ୍ତ ହେଲା; ମେଘ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ବର୍ଷିଲା; ବୃକ୍ଷସବୁ ବହୁ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
1.118.3
वाहनानि प्रहृष्टानि मुदिता मृगपक्षिणः ।
गन्धवन्ति च माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ १.११८.३ ॥
ବାହନସବୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ମାଳାସବୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ହେଲା, ଫଳସବୁ ରସାଳ ହେଲା।
1.118.4
वणिग्भिश्चान्वकीर्यन्त नगराण्यथ शिल्पिभिः ।
शूराश्च कृतविद्याश्च सन्तश्च सुखिनोऽभवन् ॥ १.११८.४ ॥
ତା'ପରେ ନଗରସବୁ ବଣିକ ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଶୂରବୀର, ବିଦ୍ୱାନ ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ସୁଖୀ ହେଲେ।
1.118.5
नाभवन्दस्यवः केचिन्नाधर्मरुचयो जनाः ।
प्रदेशेष्वपि राष्ट्राणां कृतं युगमवर्तत ॥ १.११८.५ ॥
କୌଣସି ଦସ୍ୟୁ ନଥିଲେ, ଅଧର୍ମରେ ରୁଚି ଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ; ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ କୃତଯୁଗ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା।
1.118.6
धर्मक्रिया यज्ञशीलाः सत्यव्रतपरायणाः ।
अन्योन्यप्रीतिसंयुक्ता व्यवर्धन्त प्रजास्तदा ॥ १.११८.६ ॥
ଧର୍ମକର୍ମ କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞଶୀଳ, ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରୀତିରେ ଯୁକ୍ତ — ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜାମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
1.118.7
मानक्रोधविहीनाश्च नरा लोभविवर्जिताः ।
अन्योन्यमभ्यनन्दन्त धर्मोत्तरमवर्तत ॥ १.११८.७ ॥
ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧରହିତ, ଲୋଭ ତ୍ୟାଗୀ ମଣିଷମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସ୍ୱାଗତ କରୁଥିଲେ; ଧର୍ମ ସର୍ବୋପରି ରହିଲା।
1.118.8
तन्महोदधिवत्पूर्णं नगरं वै व्यरोचत ।
द्वारतोरणनिर्यूहैर्युक्तमभ्रचयोपमैः ॥ १.११८.८ ॥
ସେହି ନଗର ମହାସାଗର ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଇଲା; ଦ୍ୱାର, ତୋରଣ ଓ ଆଗକୁ ବାହାରିଥିବା ଛାତରେ ମେଘରାଶି ପରି ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
1.118.9
प्रसादशतसंबाधं महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
नदीषु वनखण्डेषु वापीपल्वलसानुषु।
काननेषु च रम्येषु विजह्रुर्मुदिता जनाः ॥ १.११८.९ ॥
ଶହ ଶହ ପ୍ରାସାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ସଦୃଶ ସେ ନଗରରେ ନଦୀକୂଳ, ବନଖଣ୍ଡ, ବାଉଳି ଓ ପୋଖରୀ କୂଳ ଏବଂ ରମଣୀୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ।
1.118.10
उत्तरैः कुरुभिः सार्धं दक्षिणाः कुरवस्तथा ।
विस्पर्धमाना व्यचरंस्तथा देवर्षिचारणैः ॥ १.११८.१० ॥
ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୁରୁଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି ସେମାନେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ; ଦେବର୍ଷି ଓ ଚାରଣଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
1.118.11
नाभवत्कृपणः कश्चिन्नाभवन्विधवाः स्त्रियः ।
तस्मिञ्जनपदे रम्ये कुरुभिर्बहुलीकृते ॥ १.११८.११ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ସେହି ରମଣୀୟ ଜନପଦରେ କେହି ଦୀନ ନଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଧବା ନଥିଲେ।
1.118.12
कूपारामसभावाप्यो ब्राह्मणावसथास्तथा ।
बभूवुः सर्वर्द्धियुतास्तस्मिन्राष्ट्रे सदोत्सवाः ॥ १.११८.१२ ॥
ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ କୂଅ, ଉଦ୍ୟାନ, ସଭାମଣ୍ଡପ, ଜଳାଶୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗୃହ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ସେଠାରେ ସଦା ଉତ୍ସବ ଚାଲୁଥିଲା।
1.118.13
भीष्मेण धर्मतो राजन्सर्वतः परिरक्षिते ।
बभूव रमणीयश्च चैत्ययूपशताङ्कितः ॥ १.११८.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମାନୁସାରେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ଦେଶ, ଶହ ଶହ ଚୈତ୍ୟ ଓ ଯୂପରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ରମଣୀୟ ହେଲା।
1.118.14
स देशः परराष्ट्राणि विमृज्याभिप्रवर्धितः ।
भीष्मेण विहितं राष्ट्रे धर्मचक्रमवर्तत ॥ १.११८.१४ ॥
ସେ ଦେଶ ପରରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରି ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ହେଲା; ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ଧର୍ମଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା।
1.118.15
क्रियमाणेषु कृत्येषु कुमाराणां महात्मनाम् ।
पौरजानपदाः सर्वे बभूवुः परमोत्सुकाः ॥ १.११८.१५ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କ ସଂସ୍କାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକର୍ମ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ନଗର ଓ ଜନପଦର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
1.118.16
गृहेषु कुरुमुख्यानां पौराणां च नराधिप ।
दीयतां भुज्यतां चेति वाचोऽश्रूयन्त सर्वशः ॥ १.११८.१६ ॥
ହେ ନରାଧିପ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୌରମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ସର୍ବତ୍ର 'ଦିଅ, ଖାଅ' ଏଭଳି ବାଣୀ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
1.118.17
धृतराष्ट्रश्च पाण्डुश्च विदुरश्च महामतिः ।
जन्मप्रभृति भीष्मेण पुत्रवत्परिपालिताः ॥ १.११८.१७ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମହାମତି ବିଦୁର — ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ଭୀଷ୍ମ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ପାଳନ କରିଥିଲେ।
1.118.18
संस्कारैः संस्कृतास्ते तु व्रताध्ययनसंयुताः ।
श्रमव्यायामकुशलाः समपद्यन्त यौवनम् ॥ १.११८.१८ ॥
ସଂସ୍କାରରେ ସଂସ୍କୃତ ହୋଇ, ବ୍ରତ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିରତ, ଶ୍ରମ ଓ ବ୍ୟାୟାମରେ ନିପୁଣ ହୋଇ ସେମାନେ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
1.118.19
धनुर्वेदे च वेदे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायां नीतिशास्त्रेषु पारगाः ॥ १.११८.१९ ॥
ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ବେଦରେ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲରେ, ସେହିପରି ହସ୍ତୀଶିକ୍ଷା ଓ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ସେମାନେ ପାରଙ୍ଗମ ହେଲେ।
1.118.20
इतिहासपुराणेषु नानाशिक्षासु बोधिताः ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञाः सर्वत्र कृतनिश्चयाः ॥ १.११८.२० ॥
ଇତିହାସ-ପୁରାଣ ଓ ନାନା ବିଦ୍ୟାରେ ସେମାନେ ଶିକ୍ଷିତ ହେଲେ; ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ହୋଇ ସର୍ବତ୍ର ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟ ହେଲେ।
1.118.21
वैदिकाध्ययने युक्तो नीतिशास्त्रेषु पारगः ।
भीष्मेण राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रोऽभिषेचितः ॥ १.११८.२१ ॥
ବୈଦିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲାଗିଥିବା, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗମ କୌରବ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମ ଅଭିଷେକ କଲେ।
1.118.22
धनुर्वेदेऽश्वपृष्ठे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायामस्त्रेषु विविधेषु च ॥ १.११८.२२ ॥
ଧନୁର୍ବେଦ, ଅଶ୍ୱପୃଷ୍ଠରେ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲରେ, ସେହିପରି ହସ୍ତୀଶିକ୍ଷା ଓ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ।
1.118.23
अर्थधर्मप्रधानासु विद्यासु विविधासु च ।
गतः पारं यदा पाण्डुस्तदा सेनापतिः कृतः ॥ १.११८.२३ ॥
ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମପ୍ରଧାନ ନାନା ବିଦ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡୁ ପାରଙ୍ଗମ ହେବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ସେନାପତି କରାଗଲା।
1.118.24
पाण्डुर्धनुषि विक्रान्तो नरेष्वभ्यदिकोऽभवत् ।
अन्येभ्यो बलवानासीद्धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ १.११८.२४ ॥
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ହେଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ ମହୀପତି ଥିଲେ।
1.118.25
अमात्यो मनुजेन्द्रस्य बाल एव यशस्विनः ।
भीष्मेण सर्वधर्माणां प्रणेता विदुरः कृतः ॥ १.११८.२५ ॥
ଯଶସ୍ବୀ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମାତ୍ୟ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ହିଁ ଥିଲେ; ଭୀଷ୍ମ ବିଦୁରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ପ୍ରଣେତା କରିଥିଲେ।
1.118.26
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो बुद्धिमेधापटुर्युवा ।
भावेनागमयुक्तेन सर्वं वेदयते जगत् ॥ १.११८.२६ ॥
ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସ୍ମରଣରେ ନିପୁଣ ଯୁବକ; ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଆଗମଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଗତକୁ ସବୁକିଛି ବୁଝାଇଥିଲେ।
1.118.27
त्रिषु लोकेषु न त्वासीत्कश्चिद्विदुरसंमितः ।
धर्मनित्यस्तथा राजन्धर्मं च परमं गतः ॥ १.११८.२७ ॥
ହେ ରାଜନ, ତିନି ଲୋକରେ ବିଦୁରଙ୍କ ସମକକ୍ଷ କେହି ନଥିଲେ; ସେ ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିର ଥିଲେ ଓ ପରମ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
1.118.28
प्रनष्टं शान्तनोर्वंशं समीक्ष्य पुनरुद्धृतम् ।
ततो निर्वचनं लोके सर्वराष्ट्रेष्ववर्तत ॥ १.११८.२८ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶ ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦେଖି ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଉଦ୍ଧାର ହେଉଥିବା ଦେଖି, ତା'ପରେ ଜଗତରେ ଓ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଘୋଷଣା ହେଲା।
1.118.29
वीरसूनां काशिसुते देशानां कुरुजाङ्गलम् ।
सर्वध्रमविदां भीष्मः पुराणां गजसाह्वयम् ॥ १.११८.२९ ॥
ହେ କାଶୀକନ୍ୟାର ପୁତ୍ର, ବୀରମାତାଙ୍କ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ, ଏବଂ ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ନଗରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଜସାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର) — ଏହା ଭୀଷ୍ମ ବାଛିଥିଲେ।
1.118.30
धृतराष्ट्रस्त्वचक्षुष्ट्वाद्रज्यं न प्रत्यपद्यत ।
पारसवत्वाद्विदुरो राजा पाण्डुर्बभूव ह ॥ १.११८.३० ॥
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ଧ ହେବାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ପାରଶବ ହେବାରୁ ବିଦୁର ରାଜା ହେଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ପାଣ୍ଡୁ ରାଜା ହେଲେ।
1.118.31
अथ शुश्राव विप्रेभ्यः कुन्तिभोजमहीपतेः ।
रूपयौवनसंपन्नां सुतां सागरगासुतः ॥ १.११८.३१ ॥
ଏବେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଠାରୁ କୁନ୍ତିଭୋଜ ମହୀପତିଙ୍କ ରୂପଯୌବନସମ୍ପନ୍ନା କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ।
1.118.32
सुबलस्य च कल्याणीं गान्धाराधिपतेः सुताम् ।
सुतां च मद्रराजस्य रूपेणाप्रतिमां भुवि ॥ १.११८.३२ ॥
ସୁବଳଙ୍କ କଲ୍ୟାଣୀ, ଗାନ୍ଧାରାଧିପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ଏବଂ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା, ଯେ ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟା — ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶୁଣିଲେ।
1.118.33
कदाचिदथ गाङ्गेयः सर्वनीतिमतां वरः ।
विदुरं धर्मतत्त्वज्ञं वाक्यमाह यथोचितम् ॥ १.११८.३३ ॥
ଥରେ ନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।