มหาภารตะ · อัธยายะ 1.118

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.118.1

धृतराष्ट्रे च पाण्डौ च विदुरे च महात्मनि ।
एषु त्रिषु कुमारेषु जातेषु कुरुजाङ्गलम्।
कुरवोऽथ कुरुक्षेत्रं त्रयमेतदवर्धत ॥ १.११८.१ ॥

เมื่อธฤตราษฎร์ ปาณฑุ และวิทุระผู้มีจิตใจสูงส่งทั้งสามกุมารประสูติแล้ว แผ่นดินกุรุ-ชางคละ พวกกุรุ และกุรุเกษตร สามสิ่งนี้ก็เจริญรุ่งเรือง

1.118.2

ऊर्ध्वसस्याऽभवद्भूमिः सस्यानि फलवन्ति च ।
यथर्तुवर्षी पर्जन्यो बहुपुष्पफला द्रुमाः ॥ १.११८.२ ॥

แผ่นดินให้พืชผลสูงใหญ่ และพืชเหล่านั้นก็ออกผล เมฆฝนหลั่งฝนตามฤดูกาล ต้นไม้ก็ดกไปด้วยดอกและผลมากมาย

1.118.3

वाहनानि प्रहृष्टानि मुदिता मृगपक्षिणः ।
गन्धवन्ति च माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ १.११८.३ ॥

สัตว์พาหนะต่างปีติยินดี กวางและนกก็ชื่นบาน พวงมาลัยกลายเป็นหอม และผลไม้ก็กลายเป็นรสชาติดี

1.118.4

वणिग्भिश्चान्वकीर्यन्त नगराण्यथ शिल्पिभिः ।
शूराश्च कृतविद्याश्च सन्तश्च सुखिनोऽभवन् ॥ १.११८.४ ॥

ต่อมาเมืองต่างๆ เนืองแน่นด้วยพ่อค้าและช่างฝีมือ ผู้กล้าหาญ ผู้มีความรู้ และคนดีทั้งหลายต่างก็มีความสุข

1.118.5

नाभवन्दस्यवः केचिन्नाधर्मरुचयो जनाः ।
प्रदेशेष्वपि राष्ट्राणां कृतं युगमवर्तत ॥ १.११८.५ ॥

ไม่มีโจรปล้นสะดม และไม่มีผู้ใดที่ชอบการอธรรม แม้ในดินแดนรอบนอกของรัฐทั้งหลาย ยุคกฤตะก็ได้ปรากฏอยู่

1.118.6

धर्मक्रिया यज्ञशीलाः सत्यव्रतपरायणाः ।
अन्योन्यप्रीतिसंयुक्ता व्यवर्धन्त प्रजास्तदा ॥ १.११८.६ ॥

ประชาชนต่างปฏิบัติกิจตามธรรม ยึดมั่นในการบูชายัญ ตั้งมั่นในสัตยวรต และผูกพันกันด้วยความรักใคร่ซึ่งกันและกัน ในครั้งนั้นพวกเขาก็เจริญรุ่งเรือง

1.118.7

मानक्रोधविहीनाश्च नरा लोभविवर्जिताः ।
अन्योन्यमभ्यनन्दन्त धर्मोत्तरमवर्तत ॥ १.११८.७ ॥

คนทั้งหลายปราศจากความทะนงและความโกรธ ปราศจากความโลภ ต่างต้อนรับกันและกัน และธรรมก็ดำรงอยู่เหนือสิ่งอื่นทั้งปวง

1.118.8

तन्महोदधिवत्पूर्णं नगरं वै व्यरोचत ।
द्वारतोरणनिर्यूहैर्युक्तमभ्रचयोपमैः ॥ १.११८.८ ॥

นครนั้นเต็มเปี่ยมดุจมหาสมุทร งดงามยิ่งนัก ประดับด้วยประตู ซุ้มโค้ง และชายคาที่ยื่นออกไป เหมือนกองเมฆที่สูงใหญ่

1.118.9

प्रसादशतसंबाधं महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
नदीषु वनखण्डेषु वापीपल्वलसानुषु।
काननेषु च रम्येषु विजह्रुर्मुदिता जनाः ॥ १.११८.९ ॥

เมืองนั้นแน่นขนัดด้วยปราสาทนับร้อย คล้ายนครของพระอินทร์ ประชาชนผู้ร่าเริงต่างเล่นสนุกอยู่ริมแม่น้ำ ในป่าไม้ บนลาดของบ่อน้ำและสระน้ำ และในป่าอันน่ารื่นรมย์

1.118.10

उत्तरैः कुरुभिः सार्धं दक्षिणाः कुरवस्तथा ।
विस्पर्धमाना व्यचरंस्तथा देवर्षिचारणैः ॥ १.११८.१० ॥

พวกเขาแข่งขันกับพวกกุรุทางเหนือ และเช่นเดียวกับพวกกุรุทางใต้ เคลื่อนไหวไปมาดุจฤๅษีแห่งเทพและนักขับร้องแห่งสวรรค์

1.118.11

नाभवत्कृपणः कश्चिन्नाभवन्विधवाः स्त्रियः ।
तस्मिञ्जनपदे रम्ये कुरुभिर्बहुलीकृते ॥ १.११८.११ ॥

ในดินแดนอันน่ารื่นรมย์ที่พวกกุรุทำให้อุดมสมบูรณ์นั้น ไม่มีคนยากไร้ และไม่มีหญิงใดเป็นหม้าย

1.118.12

कूपारामसभावाप्यो ब्राह्मणावसथास्तथा ।
बभूवुः सर्वर्द्धियुतास्तस्मिन्राष्ट्रे सदोत्सवाः ॥ १.११८.१२ ॥

ในแคว้นนั้น บ่อน้ำ สวนสาธารณะ ศาลาประชุม สระน้ำ และที่พักของพราหมณ์ ล้วนพรั่งพร้อมด้วยความเจริญทุกประการ และมีงานเทศกาลอยู่เสมอ

1.118.13

भीष्मेण धर्मतो राजन्सर्वतः परिरक्षिते ।
बभूव रमणीयश्च चैत्ययूपशताङ्कितः ॥ १.११८.१३ ॥

ข้าแต่พระราชา แผ่นดินนั้นอันภีษมะคุ้มครองทุกด้านตามธรรม จึงงดงามน่ารื่นรมย์ ประดับด้วยเจดีย์และเสาพิธีนับร้อย

1.118.14

स देशः परराष्ट्राणि विमृज्याभिप्रवर्धितः ।
भीष्मेण विहितं राष्ट्रे धर्मचक्रमवर्तत ॥ १.११८.१४ ॥

แผ่นดินนั้นกำจัดแว่นแคว้นต่างถิ่นให้พ้นไป แล้วก็เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น และจักรแห่งธรรมที่ภีษมะสถาปนาไว้ในแคว้นก็หมุนดำเนินต่อไป

1.118.15

क्रियमाणेषु कृत्येषु कुमाराणां महात्मनाम् ।
पौरजानपदाः सर्वे बभूवुः परमोत्सुकाः ॥ १.११८.१५ ॥

ขณะที่พิธีกรรมและกิจของเหล่ากุมารผู้มีจิตใจสูงส่งกำลังดำเนินอยู่ ชาวเมืองและชาวชนบททั้งปวงต่างก็กระตือรือร้นยิ่งนัก

1.118.16

गृहेषु कुरुमुख्यानां पौराणां च नराधिप ।
दीयतां भुज्यतां चेति वाचोऽश्रूयन्त सर्वशः ॥ १.११८.१६ ॥

ข้าแต่จอมนรินทร์ ในเรือนของพวกกุรุผู้เป็นยอด และของชาวเมือง มีเสียงได้ยินทั่วไปว่า "จงให้เถิด จงกินเถิด"

1.118.17

धृतराष्ट्रश्च पाण्डुश्च विदुरश्च महामतिः ।
जन्मप्रभृति भीष्मेण पुत्रवत्परिपालिताः ॥ १.११८.१७ ॥

ธฤตราษฎร์ ปาณฑุ และวิทุระผู้มีปัญญามาก ได้รับการเลี้ยงดูโดยภีษมะเสมือนบุตรของตน ตั้งแต่แรกเกิดเป็นต้นมา

1.118.18

संस्कारैः संस्कृतास्ते तु व्रताध्ययनसंयुताः ।
श्रमव्यायामकुशलाः समपद्यन्त यौवनम् ॥ १.११८.१८ ॥

ทั้งสามได้รับสังสการะ ประพฤติวรตและศึกษาพระเวท ชำนาญในการออกแรงและการฝึกกาย และเข้าสู่วัยหนุ่ม

1.118.19

धनुर्वेदे च वेदे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायां नीतिशास्त्रेषु पारगाः ॥ १.११८.१९ ॥

ทั้งสามเชี่ยวชาญในศาสตร์แห่งธนู และพระเวท ในการต่อสู้ด้วยคทา ในดาบและโล่ เช่นเดียวกันในการฝึกช้าง และในคัมภีร์ว่าด้วยนีติ

1.118.20

इतिहासपुराणेषु नानाशिक्षासु बोधिताः ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञाः सर्वत्र कृतनिश्चयाः ॥ १.११८.२० ॥

ทั้งสามได้รับการสั่งสอนในอิติหาสะ ปุราณะ และวิชาต่างๆ มากมาย รู้แจ้งในแก่นแท้ของพระเวทและเวทางคะ และตั้งมั่นมุ่งมั่นอยู่ทุกที่

1.118.21

वैदिकाध्ययने युक्तो नीतिशास्त्रेषु पारगः ।
भीष्मेण राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रोऽभिषेचितः ॥ १.११८.२१ ॥

ท้าวธฤตราษฎร์แห่งเผ่ากุรุ ผู้ศึกษาพระเวท และเชี่ยวชาญในคัมภีร์นีติศาสตร์ ได้รับการอภิเษกโดยภีษมะ

1.118.22

धनुर्वेदेऽश्वपृष्ठे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायामस्त्रेषु विविधेषु च ॥ १.११८.२२ ॥

ทั้งในวิชาธนุรเวท ในการขี่ม้า ในการต่อสู้ด้วยกระบอง ในดาบและโล่ ในการฝึกช้างเช่นกัน และในอาวุธหลายชนิด

1.118.23

अर्थधर्मप्रधानासु विद्यासु विविधासु च ।
गतः पारं यदा पाण्डुस्तदा सेनापतिः कृतः ॥ १.११८.२३ ॥

เมื่อปาณฑุเชี่ยวชาญในวิชาการต่าง ๆ มากมายที่เน้นทรัพย์และธรรม ท่านจึงได้รับแต่งตั้งเป็นแม่ทัพ

1.118.24

पाण्डुर्धनुषि विक्रान्तो नरेष्वभ्यदिकोऽभवत् ।
अन्येभ्यो बलवानासीद्धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ १.११८.२४ ॥

ปาณฑุผู้กล้าหาญในการยิงธนู ได้เป็นผู้เลิศในหมู่มนุษย์ ส่วนธฤตราษฎร์ ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน มีกำลังเหนือผู้อื่น

1.118.25

अमात्यो मनुजेन्द्रस्य बाल एव यशस्विनः ।
भीष्मेण सर्वधर्माणां प्रणेता विदुरः कृतः ॥ १.११८.२५ ॥

แม้ยังเป็นเด็ก วิทุรก็เป็นอำมาตย์ของจอมคนผู้เรืองนาม ภีษมะแต่งตั้งให้เป็นผู้นำทางแห่งธรรมทั้งปวง

1.118.26

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो बुद्धिमेधापटुर्युवा ।
भावेनागमयुक्तेन सर्वं वेदयते जगत् ॥ १.११८.२६ ॥

ผู้หนุ่มผู้รู้ความหมายแท้ของคัมภีร์ทั้งปวง ชำนาญด้านปัญญาและความทรงจำ ได้ทำให้โลกรู้ทุกสิ่ง ด้วยธรรมชาติของตนและด้วยความรู้ที่ประกอบกับคัมภีร์ที่สืบทอดมา

1.118.27

त्रिषु लोकेषु न त्वासीत्कश्चिद्विदुरसंमितः ।
धर्मनित्यस्तथा राजन्धर्मं च परमं गतः ॥ १.११८.२७ ॥

ข้าแต่พระราชา ในสามโลกไม่มีผู้ใดเทียบเท่าวิทุรได้ ท่านดำรงมั่นในธรรมอยู่เสมอ และได้บรรลุธรรมอันสูงสุด

1.118.28

प्रनष्टं शान्तनोर्वंशं समीक्ष्य पुनरुद्धृतम् ।
ततो निर्वचनं लोके सर्वराष्ट्रेष्ववर्तत ॥ १.११८.२८ ॥

เมื่อเห็นวงศ์ของศานตนุเกือบถูกทำลาย แล้วได้รับการฟื้นขึ้นอีก จึงมีการประกาศคำวินิจฉัยไปทั่วโลกและในทุกแคว้น

1.118.29

वीरसूनां काशिसुते देशानां कुरुजाङ्गलम् ।
सर्वध्रमविदां भीष्मः पुराणां गजसाह्वयम् ॥ १.११८.२९ ॥

ข้าแต่โอรสของธิดาแห่งกาศิ ในบรรดาดินแดนของผู้กล้าหาญ ภีษมะเลือกกุรุชางคละ และในบรรดาเมืองของผู้รู้ธรรมทั้งปวง เลือกคชสาหวยะ (หัสตินาปุระ)

1.118.30

धृतराष्ट्रस्त्वचक्षुष्ट्वाद्रज्यं न प्रत्यपद्यत ।
पारसवत्वाद्विदुरो राजा पाण्डुर्बभूव ह ॥ १.११८.३० ॥

แต่เพราะธฤตราษฎร์ตาบอด จึงไม่ได้รับราชสมบัติ และเพราะวิทุรมีกำเนิดเป็นปาระศวะ จึงไม่ได้เป็นพระราชา ดังนั้นปาณฑุจึงได้เป็นพระราชา

1.118.31

अथ शुश्राव विप्रेभ्यः कुन्तिभोजमहीपतेः ।
रूपयौवनसंपन्नां सुतां सागरगासुतः ॥ १.११८.३१ ॥

ต่อมา โอรสแห่งคงคาได้ทราบจากพราหมณ์ถึงพระธิดาของท้าวกุนติโภชผู้เป็นเจ้าแผ่นดิน ผู้พร้อมด้วยรูปโฉมและความงามแห่งวัยหนุ่ม

1.118.32

सुबलस्य च कल्याणीं गान्धाराधिपतेः सुताम् ।
सुतां च मद्रराजस्य रूपेणाप्रतिमां भुवि ॥ १.११८.३२ ॥

และท่านได้ทราบถึงพระธิดาอันเป็นมงคลของสุพละ ผู้เป็นพระธิดาของเจ้าเมืองคันธาระ และพระธิดาของพระราชาแห่งมัทระ ผู้ไม่มีใครเทียบได้ในด้านรูปโฉมในโลก

1.118.33

कदाचिदथ गाङ्गेयः सर्वनीतिमतां वरः ।
विदुरं धर्मतत्त्वज्ञं वाक्यमाह यथोचितम् ॥ १.११८.३३ ॥

กาลหนึ่ง ภีษมะ โอรสแห่งคงคา ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้รู้นีติ ได้กล่าวถ้อยคำอันเหมาะสมแก่วิทุร ผู้รู้แก่นแท้แห่งธรรม