మహాభారతం · అధ్యాయం 1.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.118.1
धृतराष्ट्रे च पाण्डौ च विदुरे च महात्मनि ।
एषु त्रिषु कुमारेषु जातेषु कुरुजाङ्गलम्।
कुरवोऽथ कुरुक्षेत्रं त्रयमेतदवर्धत ॥ १.११८.१ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు, పాండుడు, మహాత్ముడైన విదురుడు అనే ఈ ముగ్గురు రాకుమారులు జన్మించగా కురుజాంగలం, కురులు, కురుక్షేత్రం — ఈ మూడూ అభివృద్ధి చెందాయి.
1.118.2
ऊर्ध्वसस्याऽभवद्भूमिः सस्यानि फलवन्ति च ।
यथर्तुवर्षी पर्जन्यो बहुपुष्पफला द्रुमाः ॥ १.११८.२ ॥
భూమిలో పంటలు ఎత్తుగా పెరిగి ఫలవంతమయ్యాయి; మేఘం ఋతువుకు తగినట్లు వర్షించింది; చెట్లు అనేక పువ్వులు, ఫలాలతో నిండాయి.
1.118.3
वाहनानि प्रहृष्टानि मुदिता मृगपक्षिणः ।
गन्धवन्ति च माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ १.११८.३ ॥
వాహనాలు సంతోషించాయి, జింకలు పక్షులు ఆనందించాయి; మాలలు సుగంధభరితమయ్యాయి, పండ్లు రుచికరమయ్యాయి.
1.118.4
वणिग्भिश्चान्वकीर्यन्त नगराण्यथ शिल्पिभिः ।
शूराश्च कृतविद्याश्च सन्तश्च सुखिनोऽभवन् ॥ १.११८.४ ॥
తరువాత నగరాలు వర్తకులతో, శిల్పులతో నిండాయి; శూరులు, విద్యావంతులు, సజ్జనులు సుఖంగా ఉన్నారు.
1.118.5
नाभवन्दस्यवः केचिन्नाधर्मरुचयो जनाः ।
प्रदेशेष्वपि राष्ट्राणां कृतं युगमवर्तत ॥ १.११८.५ ॥
ఎవ్వరూ దొంగలు లేరు, అధర్మంలో రుచి కలవారు లేరు; రాజ్యాల ప్రదేశాల్లోనూ కృతయుగమే వర్తించింది.
1.118.6
धर्मक्रिया यज्ञशीलाः सत्यव्रतपरायणाः ।
अन्योन्यप्रीतिसंयुक्ता व्यवर्धन्त प्रजास्तदा ॥ १.११८.६ ॥
ధర్మకార్యాలు చేసేవారు, యజ్ఞశీలురు, సత్యవ్రతంలో నిష్ఠులు, పరస్పర ప్రీతితో కూడినవారు — అప్పుడు ప్రజలు వర్ధిల్లారు.
1.118.7
मानक्रोधविहीनाश्च नरा लोभविवर्जिताः ।
अन्योन्यमभ्यनन्दन्त धर्मोत्तरमवर्तत ॥ १.११८.७ ॥
అహంకారం, కోపం లేని, లోభం విడిచిన మనుషులు ఒకరినొకరు ఆదరించారు; ధర్మమే ప్రధానంగా సాగింది.
1.118.8
तन्महोदधिवत्पूर्णं नगरं वै व्यरोचत ।
द्वारतोरणनिर्यूहैर्युक्तमभ्रचयोपमैः ॥ १.११८.८ ॥
ఆ నగరం మహాసముద్రంలా పరిపూర్ణమై ప్రకాశించింది; ద్వారాలు, తోరణాలు, ముందుకు చాచిన చూరులతో మేఘరాశుల వలె అలంకృతమై ఉంది.
1.118.9
प्रसादशतसंबाधं महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
नदीषु वनखण्डेषु वापीपल्वलसानुषु।
काननेषु च रम्येषु विजह्रुर्मुदिता जनाः ॥ १.११८.९ ॥
వందలాది భవనాలతో నిండి, ఇంద్రపురికి సమానమైన ఆ నగరంలో నదుల వద్ద, వనఖండాలలో, బావులు, చెరువుల గట్లపై, రమణీయమైన అడవులలో ప్రజలు సంతోషంగా విహరించారు.
1.118.10
उत्तरैः कुरुभिः सार्धं दक्षिणाः कुरवस्तथा ।
विस्पर्धमाना व्यचरंस्तथा देवर्षिचारणैः ॥ १.११८.१० ॥
ఉత్తర కురులతో, దక్షిణ కురులతో పోటీపడుతూ వారు సంచరించారు; దేవర్షులు, చారణులతో కూడా అలాగే.
1.118.11
नाभवत्कृपणः कश्चिन्नाभवन्विधवाः स्त्रियः ।
तस्मिञ्जनपदे रम्ये कुरुभिर्बहुलीकृते ॥ १.११८.११ ॥
కురులచే సమృద్ధిగా చేయబడిన ఆ రమణీయ దేశంలో ఎవరూ దీనులు కాలేదు, స్త్రీలు విధవలు కాలేదు.
1.118.12
कूपारामसभावाप्यो ब्राह्मणावसथास्तथा ।
बभूवुः सर्वर्द्धियुतास्तस्मिन्राष्ट्रे सदोत्सवाः ॥ १.११८.१२ ॥
ఆ రాష్ట్రంలో బావులు, ఉద్యానవనాలు, సభామందిరాలు, జలాశయాలు, బ్రాహ్మణుల గృహాలు అన్నీ సర్వ సంపదలతో కూడి ఉండి, అక్కడ ఎప్పుడూ ఉత్సవాలు జరిగేవి.
1.118.13
भीष्मेण धर्मतो राजन्सर्वतः परिरक्षिते ।
बभूव रमणीयश्च चैत्ययूपशताङ्कितः ॥ १.११८.१३ ॥
ఓ రాజా, భీష్ముడు ధర్మబద్ధంగా అన్ని వైపుల నుండి బాగా రక్షించగా, వందలాది చైత్యాలు, యూపాలతో గుర్తించబడిన ఆ దేశం రమణీయమైంది.
1.118.14
स देशः परराष्ट्राणि विमृज्याभिप्रवर्धितः ।
भीष्मेण विहितं राष्ट्रे धर्मचक्रमवर्तत ॥ १.११८.१४ ॥
ఆ దేశం పరరాజ్యాలను తుడిచివేసి అభివృద్ధి చెందింది; భీష్ముడు రాజ్యంలో స్థాపించిన ధర్మచక్రం నడిచింది.
1.118.15
क्रियमाणेषु कृत्येषु कुमाराणां महात्मनाम् ।
पौरजानपदाः सर्वे बभूवुः परमोत्सुकाः ॥ १.११८.१५ ॥
మహాత్ములైన రాకుమారుల కార్యాలు జరుగుతుండగా, పౌరులు, జానపదులు అందరూ అత్యంత ఉత్సాహంతో ఉన్నారు.
1.118.16
गृहेषु कुरुमुख्यानां पौराणां च नराधिप ।
दीयतां भुज्यतां चेति वाचोऽश्रूयन्त सर्वशः ॥ १.११८.१६ ॥
ఓ నరాధిపా, కురుముఖ్యుల ఇళ్లలోనూ పౌరుల ఇళ్లలోనూ 'ఇవ్వండి, తినండి' అనే మాటలు ప్రతిచోటా వినిపించాయి.
1.118.17
धृतराष्ट्रश्च पाण्डुश्च विदुरश्च महामतिः ।
जन्मप्रभृति भीष्मेण पुत्रवत्परिपालिताः ॥ १.११८.१७ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు, పాండుడు, మహామతి విదురుడు — వీరందరినీ పుట్టినప్పటి నుండే భీష్ముడు కొడుకుల్లా పోషించాడు.
1.118.18
संस्कारैः संस्कृतास्ते तु व्रताध्ययनसंयुताः ।
श्रमव्यायामकुशलाः समपद्यन्त यौवनम् ॥ १.११८.१८ ॥
సంస్కారాలతో సంస్కరించబడి, వ్రతాలు, అధ్యయనంలో నిమగ్నులై, శ్రమ, వ్యాయామాల్లో నేర్పరులై వారు యౌవనం పొందారు.
1.118.19
धनुर्वेदे च वेदे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायां नीतिशास्त्रेषु पारगाः ॥ १.११८.१९ ॥
ధనుర్వేదంలో, వేదంలో, గదాయుద్ధంలో, ఖడ్గ-డాలులలో, అలాగే గజశిక్షలో, నీతిశాస్త్రాలలో వారు పారంగతులయ్యారు.
1.118.20
इतिहासपुराणेषु नानाशिक्षासु बोधिताः ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञाः सर्वत्र कृतनिश्चयाः ॥ १.११८.२० ॥
ఇతిహాస-పురాణాలలో, అనేక శిక్షలలో వారు బోధింపబడ్డారు; వేద-వేదాంగాల తత్త్వం తెలిసినవారై, అన్నిచోట్లా దృఢనిశ్చయులుగా ఉన్నారు.
1.118.21
वैदिकाध्ययने युक्तो नीतिशास्त्रेषु पारगः ।
भीष्मेण राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रोऽभिषेचितः ॥ १.११८.२१ ॥
వైదిక అధ్యయనంలో నిమగ్నుడై, నీతిశాస్త్రాలలో పారంగతుడైన కౌరవ రాజు ధృతరాష్ట్రుడిని భీష్ముడు అభిషేకించాడు.
1.118.22
धनुर्वेदेऽश्वपृष्ठे च गदायुद्धेऽसिचर्मणि ।
तथैव गजशिक्षायामस्त्रेषु विविधेषु च ॥ १.११८.२२ ॥
ధనుర్వేదంలో, గుర్రపుస్వారీలో, గదాయుద్ధంలో, ఖడ్గ-డాలులలో, అలాగే గజశిక్షలో, వివిధ అస్త్రాలలో.
1.118.23
अर्थधर्मप्रधानासु विद्यासु विविधासु च ।
गतः पारं यदा पाण्डुस्तदा सेनापतिः कृतः ॥ १.११८.२३ ॥
అర్థ-ధర్మ ప్రధానమైన వివిధ విద్యలలో పాండు పారంగతుడైనప్పుడు, అతడు సేనాపతిగా చేయబడ్డాడు.
1.118.24
पाण्डुर्धनुषि विक्रान्तो नरेष्वभ्यदिकोऽभवत् ।
अन्येभ्यो बलवानासीद्धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ १.११८.२४ ॥
పాండు ధనుర్విద్యలో పరాక్రమంగా మనుష్యులలో అగ్రగణ్యుడయ్యాడు; ధృతరాష్ట్రుడు ఇతరులకంటే బలవంతుడైన మహీపతి.
1.118.25
अमात्यो मनुजेन्द्रस्य बाल एव यशस्विनः ।
भीष्मेण सर्वधर्माणां प्रणेता विदुरः कृतः ॥ १.११८.२५ ॥
యశస్వి అయిన మనుజేంద్రునికి మంత్రిగా, చిన్నవయసులోనే విదురుడు ఉన్నాడు; భీష్ముడు అతనిని సర్వధర్మాల ప్రణేతగా నియమించాడు.
1.118.26
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो बुद्धिमेधापटुर्युवा ।
भावेनागमयुक्तेन सर्वं वेदयते जगत् ॥ १.११८.२६ ॥
సర్వశాస్త్రార్థ తత్త్వం తెలిసినవాడు, బుద్ధి మేధలలో నిపుణుడైన యువకుడు; తన స్వభావంతో, ఆగమయుక్త జ్ఞానంతో లోకానికి అన్నీ తెలియజేశాడు.
1.118.27
त्रिषु लोकेषु न त्वासीत्कश्चिद्विदुरसंमितः ।
धर्मनित्यस्तथा राजन्धर्मं च परमं गतः ॥ १.११८.२७ ॥
ఓ రాజా, మూడు లోకాలలో విదురునితో సమానుడెవ్వడూ లేడు; అతడు ధర్మంలో నిత్యం స్థిరుడై పరమ ధర్మాన్ని పొందాడు.
1.118.28
प्रनष्टं शान्तनोर्वंशं समीक्ष्य पुनरुद्धृतम् ।
ततो निर्वचनं लोके सर्वराष्ट्रेष्ववर्तत ॥ १.११८.२८ ॥
శంతనుని వంశం నశించిపోయిందని చూసి, మళ్లీ ఉద్ధరించబడిందని చూసి, అప్పుడు లోకంలో, అన్ని రాష్ట్రాలలో నిర్ణయ ప్రకటన జరిగింది.
1.118.29
वीरसूनां काशिसुते देशानां कुरुजाङ्गलम् ।
सर्वध्रमविदां भीष्मः पुराणां गजसाह्वयम् ॥ १.११८.२९ ॥
ఓ కాశిపుత్రీ కుమారుడా, వీరమాతలు నివసించే దేశాలలో కురుజాంగలం; సర్వధర్మజ్ఞుల నగరాలలో గజసాహ్వయం (హస్తినాపురం)—ఇవి భీష్ముడు ఎంచాడు.
1.118.30
धृतराष्ट्रस्त्वचक्षुष्ट्वाद्रज्यं न प्रत्यपद्यत ।
पारसवत्वाद्विदुरो राजा पाण्डुर्बभूव ह ॥ १.११८.३० ॥
అయితే అంధుడైనందున ధృతరాష్ట్రుడు రాజ్యం పొందలేదు; పారశవత్వం వల్ల విదురుడు రాజు కాలేదు; కాబట్టి పాండు రాజయ్యాడు.
1.118.31
अथ शुश्राव विप्रेभ्यः कुन्तिभोजमहीपतेः ।
रूपयौवनसंपन्नां सुतां सागरगासुतः ॥ १.११८.३१ ॥
అప్పుడు గంగాపుత్రుడు బ్రాహ్మణుల నుండి కుంతిభోజ మహీపతి కుమార్తె రూపయౌవనసంపన్నురాలని విన్నాడు.
1.118.32
सुबलस्य च कल्याणीं गान्धाराधिपतेः सुताम् ।
सुतां च मद्रराजस्य रूपेणाप्रतिमां भुवि ॥ १.११८.३२ ॥
సుబలుని కళ్యాణి, గాంధారాధిపతి కుమార్తె, మరియు మద్రరాజు కుమార్తె, భూమిపై రూపంలో సాటిలేనిదైన ఆమె గురించీ విన్నాడు.
1.118.33
कदाचिदथ गाङ्गेयः सर्वनीतिमतां वरः ।
विदुरं धर्मतत्त्वज्ञं वाक्यमाह यथोचितम् ॥ १.११८.३३ ॥
ఒకసారి, నీతిజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడైన గాంగేయుడు, ధర్మతత్త్వజ్ఞుడైన విదురునితో తగిన మాటలు పలికాడు.