महाभारत · अध्याय 1.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.119.1
गुणैः समुदितं सम्यगिदं नः प्रथितं कुलम् ।
अत्यन्यान्पृथिवीपालान्पृथिव्यामधिराज्यभाक् ॥ १.११९.१ ॥
आमचे हे कुल गुणांनी चांगल्या प्रकारे संपन्न आणि प्रसिद्ध आहे; पृथ्वीवरील अधिराज्याचा भागी होऊन ते इतर पृथ्वीपालांपेक्षा पुढे आहे.
1.119.2
रक्षितं राजभिः पूर्वं धर्मविद्भिर्महात्मभिः ।
नोत्सादमगमच्चेदं कदाचिदिह नः कुलम् ॥ १.११९.२ ॥
पूर्वी धर्मज्ञ आणि महात्म्या राजांनी ज्याचे रक्षण केले, त्यामुळे आमचे हे कुल कधीही नाशाला गेले नाही.
1.119.3
मया च सत्यवत्या च कृष्णेन च महात्मना ।
समवस्थापित भूयो युष्मासु कुलतन्तुषु ॥ १.११९.३ ॥
माझ्याकडून, सत्यवतीकडून आणि महात्मा कृष्णाकडून हे कुल पुन्हा तुमच्यामध्ये, कुलतंतूंमध्ये, चांगल्या प्रकारे स्थापित केले गेले आहे.
1.119.4
तच्चैतद्वर्धते भूयः कुलं सागरवद्यथा ।
तथा मया विधातव्यं त्वया चैव न संशयः ॥ १.११९.४ ॥
आणि हे कुल समुद्राप्रमाणे अधिकाधिक वाढत आहे; म्हणून मला आणि तुला तसेच करायला हवे, यात शंका नाही.
1.119.5
श्रूयते यादवी कन्या स्वनुरूपा कुलस्य नः ।
सुबलस्यात्मजा चैव तथा मद्रेश्वरस्य च ॥ १.११९.५ ॥
यादव वंशातील एक कन्या आमच्या कुलास अगदी योग्य आहे असे ऐकले जाते; सुबलाची कन्या आणि मद्रेश्वराची कन्याही तशाच आहेत.
1.119.6
कुलीना रूपवत्यश्च ताः कन्याः पुत्र सर्वशः ।
उचिताश्चैव संबन्धे तेऽस्माकं क्षत्रियर्षभाः ॥ १.११९.६ ॥
हे पुत्रा, त्या कन्या कुलीन आणि रूपवती आहेत, सर्व प्रकारे योग्य आहेत; आणि हे क्षत्रियश्रेष्ठांनो, त्या आमच्या संबंधास योग्य आहेत.
1.119.7
मन्ये वरयितव्यास्ता इत्यहं धीमतां वर ।
सन्तानार्थं कुलस्यास्य यद्वा विदुर मन्यसे ॥ १.११९.७ ॥
भीष्म म्हणाले: हे बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ, मला वाटते की त्यांना वरले पाहिजे. या कुलाच्या संततीसाठी, हे विदुरा, किंवा तुला जे योग्य वाटते ते.
1.119.8
भवान्पिता भावन्माता भवान्नः परमो गुरुः ।
तस्मात्स्वयं कुलस्यास्य विचार्य कुरु यद्धितम् ॥ १.११९.८ ॥
विदुर म्हणाले: आपणच आमचे पिता, आपणच माता आणि आपणच आमचे परम गुरु आहात. म्हणून या कुलाचे हित कशात आहे ते स्वतः विचार करून जे हितकारक असेल ते करा.
1.119.9
अथ शुश्राव विप्रेभ्यो गान्धारीं सुबलात्मजाम् ।
आराध्य वरदं देवं भगनेत्रहरं हरम् ॥ १.११९.९ ॥
तेव्हा सुबलाची कन्या गांधारी हिने भगाचे नेत्र हरण करणाऱ्या वरदाता देव हर (शिव) यांची आराधना केली, असे ब्राह्मणांकडून ऐकले.
1.119.10
गान्धारी किल पुत्राणां शतं लेभे वरं शुभा ।
इति शुश्राव तत्त्वेन भीष्मः कुरुपितामहः ॥ १.११९.१० ॥
गांधारीने खरोखरच शंभर पुत्रांचा वर मिळवला, असे कुरुपितामह भीष्मांनी यथार्थपणे ऐकले.
1.119.11
ततो गान्धारराजस्य प्रेषयामास भारत ।
अचक्षुरिति तत्रासीत्सुबलस्य विचारणा ॥ १.११९.११ ॥
नंतर हे भारता, त्यांनी गांधारराजाकडे निरोप पाठवला. तेथे सुबलाच्या मनात 'तो आंधळा आहे का?' असा विचार आला.
1.119.12
कुलं ख्यातिं च वृत्तं च बुद्ध्या तु प्रसमीक्ष्य सः ।
ददै तां धृतराष्ट्राय गान्धारीं धर्मचारिणीम् ॥ १.११९.१२ ॥
कुल, कीर्ती आणि वर्तन बुद्धीने नीट पारखून, त्यांनी धर्माचरण करणारी गांधारी धृतराष्ट्राला दिली.
1.119.13
गान्धारी त्वथ शुश्राव धृतराष्ट्रमचक्षुषम् ।
आत्मानं दिप्सितं चास्मै पित्रा मात्रा च भारत ॥ १.११९.१३ ॥
तेव्हा गांधारीने ऐकले की जन्मांध धृतराष्ट्रासाठी पिता आणि माता तिची मागणी करत आहेत, हे भारता.
1.119.14
ततः सा पटमादाय कृत्वा बहुगुणं तदा ।
बबन्ध नेत्रे स्वे राजन्पतिव्रतपरायणा ॥ १.११९.१४ ॥
मग तिने एक वस्त्र घेऊन ते अनेक घड्या करून, हे राजा, पतिव्रतेच्या निष्ठेने आपले डोळे बांधले.
1.119.15
नाभ्यसूयां पतिमहमित्येवं कृतनिश्चया ।
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरभ्ययात् ॥ १.११९.१५ ॥
'मी माझ्या पतीविषयी द्वेष करणार नाही' असा निश्चय करून. तेव्हा गांधारराजाचा पुत्र शकुनी आला.
1.119.16
स्वसारं परया लक्ष्म्या युक्तामादाय कौरवान् ।
तां तदा धृतराष्ट्राय ददौ परमसत्कृताम्।
भीष्मस्यानुमते चैव विवाहं समकारयत् ॥ १.११९.१६ ॥
परम शोभेने युक्त अशा आपल्या बहिणीला कौरवांकडे आणून, तेव्हा तिला धृतराष्ट्राला दिले. भीष्माच्या अनुमतीने अत्यंत आदराने विवाह घडवून आणला.
1.119.17
दत्त्वा स भगिनीं वीरो यथार्हं च परिच्छदम् ।
पुनरायात्स्वनगरं भीष्मेण प्रतिपूजितः ॥ १.११९.१७ ॥
वीर शकुनीने बहिणीला दिले, यथायोग्य परिवारासह, भीष्माकडून सन्मानित होऊन पुन्हा आपल्या नगरीत परतला.
1.119.18
गान्धार्यपि वरारोहा शीलाचारविचिषेटितैः ।
तुष्टिं कुरूणां सर्वेषां जनयामास भारत ॥ १.११९.१८ ॥
सुंदर कटी असलेल्या गांधारीनेही आपल्या शील आणि आचारांच्या वर्तनाने, हे भारता, सर्व कौरवांमध्ये समाधान निर्माण केले.
1.119.19
गान्धारी सा पतिं दृष्ट्वा प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अतिचाराद्भृशं भीता भर्तुः सा समचिन्तयत् ॥ १.११९.१९ ॥
गांधारी आपल्या पतीला, दृष्टिहीन त्या स्वामीला पाहून, अपराधाच्या भीतीने अत्यंत घाबरली आणि असा विचार करू लागली.
1.119.20
सा दृष्टिविनिवृत्त्या हि भर्तुश्च समतां ययौ ।
नहि सूक्ष्मेप्यतीचारे भर्तुः सा ववृते तदा ॥ १.११९.२० ॥
तिने आपली दृष्टी फिरवून पतीशी समता प्राप्त केली. तेव्हापासून पतीविषयी अगदी सूक्ष्म अपराधातही ती वागली नाही.
1.119.21
वृत्तेनाराध्य तान्सर्वान्गुरून्पतिपरायणा ।
वाचापि पुरुषानन्यान्सुव्रता नान्वकीर्तयत् ॥ १.११९.२१ ॥
पतिपरायण तिने आपल्या वर्तनाने त्या सर्व वडीलधाऱ्यांना प्रसन्न केले. व्रतनिष्ठ ती वाणीनेही इतर पुरुषांचे नाव घेत नसे.
1.119.22
तस्याः सहोदरीः कन्याः पुनरेव ददौ दश ।
गान्धारराजः सुबलो भीष्मेण च वृतस्तदा ॥ १.११९.२२ ॥
गांधारराज सुबलाने तिच्या सख्ख्या बहिणी, दहा कन्यांना पुन्हा दान दिले. तेव्हा भीष्मानेही त्यांचा स्वीकार केला.
1.119.23
सत्यव्रतां सत्यसेनां सुदेष्णां चापि संहिताम् ।
तेजश्श्र्वां सुश्रवां च तथैव निकृतिं शुभाम् ॥ १.११९.२३ ॥
सत्यव्रता, सत्यसेना, सुदेष्णा आणि संहिता, तेजःश्रवा, सुश्रवा तसेच शुभ निकृती.
1.119.24
शंभ्वठां च दशार्णां च गान्धारीर्दश विश्रुताः ।
एकाह्ना प्रतिजग्राह धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ॥ १.११९.२४ ॥
शंभुठा आणि दशार्णा, अशा या प्रसिद्ध दहा गांधारी कन्यांना जनेश्वर धृतराष्ट्राने एकाच दिवशी स्वीकारले.
1.119.25
ततः शान्तनवो भीष्मो धानुष्कस्तास्ततस्ततः ।
अददाद्धृतराष्ट्रस्य राजपुत्रीः परश्शतम् ॥ १.११९.२५ ॥
नंतर शंतनूचा पुत्र धनुर्धर भीष्माने त्यांना इकडून-तिकडून एकत्र करून धृतराष्ट्राला शंभराहून अधिक राजकन्या दिल्या.