મહાભારત · અધ્યાય 1.12

1.12.1

कथं हिंसितवान्सर्पान्स राजा जनमेजयः ।
सर्पा वा हिंसितास्तत्र किमर्थं द्विजसत्तम ॥ १.१२.१ ॥

તે રાજા જનમેજયે સર્પોને કેવી રીતે હણ્યા? અથવા, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, ત્યાં સર્પો શા માટે માર્યા ગયા?

किमर्थं मोक्षिताश्चैव पन्नगास्तेन धीमता ।
आस्तीकेन द्विजश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छाम्यशेषतः ॥ १.१२.२ ॥

તે બુદ્ધિમાન આસ્તીકે સર્પોને શા માટે મુક્ત કરાવ્યા? હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, બધું સંપૂર્ણ રીતે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.

श्रोष्यसि त्वं रुरो सर्वमास्तीकचरितं महत् ।
ब्राह्मणानां कथयतां त्वरावान्गमने ह्यहम् ॥ १.१२.३ ॥

હે રુરુ, બ્રાહ્મણો કહે છે તે આસ્તીકનું મહાન ચરિત્ર તું બધું સાંભળીશ. હું જવાની ઉતાવળમાં છું.

इत्युक्त्वान्तर्हिते योगात्तस्मिन्नृषिवरे प्रभौ ।
संभ्रमाविष्टहृदयो रुरुर्मेने तदद्भुतम् ॥ १.१२.४ ॥

આમ કહીને તે પ્રભાવશાળી ઋષિશ્રેષ્ઠ યોગબળથી અંતર્ધાન થયા. ત્યારે ગભરાયેલા હૃદયે રુરુએ તે અદ્ભુત ઘટનાને આશ્ચર્યકારક માની.

बलं परममास्थाय पर्यधावत्समन्ततः ।
तमृषिं नष्टमन्विच्छन्संश्रान्तो न्यपतद्भुवि ॥ १.१२.५ ॥

પરમ બળનો આશ્રય લઈને તે ચારે તરફ દોડ્યો. ખોવાઈ ગયેલા તે ઋષિને શોધતાં શોધતાં થાકીને તે ભૂમિ પર પડી ગયો.

स मोहे परमं गत्वा नष्टसंज्ञ इवाभवत् ।
तदृषेर्वचनं तथ्यं चिन्तयानः पुनःपुनः ॥ १.१२.६ ॥

તે અતિશય મોહમાં પડીને જાણે ભાન ગુમાવી બેઠો. તે ઋષિના સત્ય વચનોનો તે વારંવાર વિચાર કરતો રહ્યો.

लब्धसंज्ञो रुरुश्चायात्तदाचख्यौ पितुस्तदा ।
पित्रे तु सर्वमाख्याय डुण्डुभस्य वचोऽर्थवत् ॥ १.१२.७ ॥

ભાનમાં આવેલો રુરુ ત્યારે પાછો આવ્યો અને પિતાને બધું કહ્યું. ડુંડુભના અર્થપૂર્ણ વચનો તેણે પિતાને કહ્યાં.

अपृच्छत्पितरं भूयः सोस्तीकस्य वचस्तदा ।
आख्यापयत्तदाऽऽख्यानं डुण्डुभेनाथ कीर्तितम् ॥ १.१२.८ ॥

પછી તેણે ફરી પિતાને આસ્તીકના વચન વિશે પૂછ્યું. ડુંડુભે કહેલું તે આખ્યાન તેણે કહેવડાવ્યું.

तत्कीर्त्यमानं भगवञ्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
पिता चास्य तदाख्यानं पृष्टः सर्वं न्यवेदयत् ॥ १.१२.९ ॥

હે ભગવન્, અત્યારે જે કહેવાઈ રહ્યું છે તે હું યથાર્થ રીતે સાંભળવા ઇચ્છું છું. તેના પિતાને પૂછવામાં આવતાં તેમણે તે સંપૂર્ણ આખ્યાન કહ્યું.