महाभारत · अध्याय 1.121

1.121.1

सत्वरूपगुणोपेता धर्मारामा महाव्रता ।
दुहिता कुन्तिभोजस्य पृथा पृथुललोचना ॥ १.१२१.१ ॥

सत्त्व, रूप आणि गुणांनी युक्त, धर्मात रमणारी, महाव्रते पाळणारी, कुंतिभोजाची कन्या पृथा, जिचे डोळे विशाल होते.

तां तु तेजस्विनीं कन्यां रूपयौवनशालिनीम् ।
व्यावृण्वन्पार्थिवाः केचिदतीव स्त्रीगुणैर्युताम् ॥ १.१२१.२ ॥

त्या तेजस्वी कन्येला, रूप आणि यौवनाने शोभणारीला, स्त्रीगुणांनी अत्यंत युक्त असलेल्या तिला, काही राजांनी वरण्याची इच्छा केली.

ततः सा कुन्तिभोजेन राज्ञाहूय नराधिपान् ।
पित्रा स्वयंवरे दत्ता दुहिता राजसत्तम ॥ १.१२१.३ ॥

मग कुंतिभोज राजाने राजांना बोलावून स्वयंवरात आपली कन्या दिली. हे राजश्रेष्ठा, पित्याने तिला स्वयंवरात दिले.

ततः सा रङ्गमध्यस्थं तेषां राज्ञां मनस्विनी ।
ददर्श राजशार्दूलं पाण्डुं भरतसत्तमम् ॥ १.१२१.४ ॥

मग त्या मनस्विनीने रंगभूमीच्या मध्यभागी उभ्या असलेल्या त्या राजांमध्ये, राजांमधील वाघ, भरतांमधील श्रेष्ठ पांडूला पाहिले.

सिंहदर्पं महोरस्कं वृषभाक्षं महाबलम् ।
आदित्यमिव सर्वेषां राज्ञां प्रच्छाद्य वै प्रभाः ॥ १.१२१.५ ॥

सिंहाचा दर्प असलेला, विशाल छातीचा, वृषभासारख्या डोळ्यांचा, महाबलवान—सूर्यासारखा, ज्याने सर्व राजांचे तेज झाकून टाकले होते.

तिष्ठन्तं राजसमितौ पुरन्दरमिवापरम् ।
तं दृष्ट्वा साऽनवद्याङ्गी कुन्तिभोजसुता शुभा ॥ १.१२१.६ ॥

राजसभेत उभ्या असलेल्या त्याला, दुसऱ्या इंद्रासारखे पाहून, निर्दोष अवयवांची, शुभ अशी कुंतिभोजाची कन्या त्याला पाहत राहिली.

पाण्डुं नरवरं रङ्गे हृदयेनाकुलाऽभवत् ।
ततः कामपरीताङ्गी सकृत्प्रचलमानसा ॥ १.१२१.७ ॥

रंगभूमीत नरश्रेष्ठ पाण्डूला पाहून तिचे हृदय व्याकूळ झाले. मग कामाने तिचे अंग व्यापले आणि तिचे मन क्षणात चंचल झाले.

व्रीडमान स्रजं कुन्ती राज्ञः स्कन्धे समासजत् ।
तं निशम्य वृतं पाण्डुं कुन्त्या सर्वे नराधिपाः ॥ १.१२१.८ ॥

लाजत कुन्तीने राजाच्या खांद्यावर माला घातली. कुन्तीने पाण्डूला वरले हे ऐकून सर्व राजे.

यथागतं समाजग्मुर्गजैरश्वै रथैस्तथा ।
ततस्तस्याः पिता राजन्विवाहमकरोत्प्रभुः ॥ १.१२१.९ ॥

ते जसे आले होते तसेच हत्ती, घोडे व रथांसह परत गेले. मग हे राजन्, तिच्या पित्याने, त्या समर्थ राजाने विवाह पार पाडला.

स तया कुन्तिभोजस्य दुहित्रा कुरुनन्दनः ।
युयुजेऽमितसौभाग्यः पौलोम्या मघवानिव ॥ १.१२१.१० ॥

कुरुवंशाचा आनंद असलेला, अमित सौभाग्यवान तो पाण्डू कुन्तिभोजाच्या कन्येशी, पौलोमीशी इंद्र जसा तसा जोडला गेला.

कुन्त्याः पाण्डोश्च राजेन्द्र कुन्तिभोजो महीपतिः ।
कृत्वोद्वाहं तदा तं तु नानावसुभिरर्चितम्।
स्वपुरं प्रेषयामास स राजा कुरुसत्तम ॥ १.१२१.११ ॥

हे राजेंद्रा, कुन्ती व पाण्डू यांचा विवाह करून कुन्तिभोज महीपतीने नाना धनांनी सन्मानित केलेल्या त्याला, हे कुरुश्रेष्ठा, आपल्या नगरीला पाठवले.

ततो बलेन महता नानाध्वजपताकिना ।
स्तूयमानः स चाशीर्भिर्ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ॥ १.१२१.१२ ॥

मग नाना ध्वज व पताकांनी सजलेल्या मोठ्या सैन्यासह, ब्राह्मण व महर्षींच्या आशीर्वादांनी स्तुती केला जात तो (निघाला).

संप्राप्य नगरं राजा पाण्डुः कौरवनन्दनः ।
न्यवेशत तां भार्यां कुन्तीं स्वभवने प्रभुः ॥ १.१२१.१३ ॥

नगरात पोहोचल्यावर कौरववंशाचा आनंद असलेला राजा पाण्डू याने आपली भार्या कुन्ती हिला आपल्या स्वतःच्या भवनात प्रभू म्हणून स्थापन केले.