మహాభారతం · అధ్యాయం 1.122
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.122.1
ततः शान्तनवो भीष्मो राज्ञः पाण्डोर्यशस्विनः ।
विवाहस्यापरस्यार्थे चकार मतिमान्मतिम् ॥ १.१२२.१ ॥
అప్పుడు శంతనుని కుమారుడైన భీష్ముడు, యశస్వి అయిన రాజు పాండువుకు మరో వివాహం కోసం ఒక నిశ్చయం చేశాడు.
1.122.2
सोऽमात्यैः स्थविरैः सार्धं ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः ।
बलेन चतुरङ्गेण ययौ मद्रपतेः पुरम् ॥ १.१२२.२ ॥
అతడు మంత్రులు, పెద్దలు, బ్రాహ్మణులు మరియు మహర్షులతో కలిసి, చతురంగ బలంతో మద్రపతి నగరానికి వెళ్ళాడు.
1.122.3
तमागतमभिश्रुत्य भीष्मं वाहीकपुङ्गवः ।
प्रत्युद्गम्यार्चयित्वा च पुरं प्रावेशयन्नृपः ॥ १.१२२.३ ॥
భీష్ముడు వచ్చాడని విన్న వాహీకుల శ్రేష్ఠుడైన రాజు ఎదురేగి అతనిని సత్కరించి నగరంలోకి తీసుకువెళ్ళాడు.
1.122.4
दत्त्वा तस्यासनं शुभ्रं पाद्यमर्घ्यं तथैव च ।
मधुपर्कं च मद्रेशः पप्रच्छागमनेऽर्थिताम् ॥ १.१२२.४ ॥
అతనికి తెల్లని ఆసనాన్ని, పాద్యం, అర్ఘ్యం, మధుపర్కాన్ని ఇచ్చి, మద్రేశుడు అతని రాక కారణాన్ని అడిగాడు.
1.122.5
तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं कुरूद्वहः ।
आगतं मां विजानीहि कन्यार्थिनमरिन्दम ॥ १.१२२.५ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు మద్రరాజుకు ఇలా బదులిచ్చాడు: 'శత్రుదమనా, నేను కన్యను కోరి వచ్చానని తెలుసుకో.'
1.122.6
श्रूयते भवतः साध्वी स्वसा माद्री यशस्विनी ।
तामहं वरयिष्यामि पाण्डोरर्थे यशस्विनीम् ॥ १.१२२.६ ॥
మీ పుణ్యవతి, యశస్విని అయిన సోదరి మాద్రి ఉందని విన్నాను. పాండువు కోసం ఆ యశస్విని కోసం నేను అడుగుతాను.
1.122.7
युक्तरूपो हि संबन्धे त्वं नो राजन्वयं तव ।
एतत्संचिन्त्य मद्रेश गृहाणास्मान्यथाविधि ॥ १.१२२.७ ॥
రాజా, బంధుత్వంలో మీరు మాకు, మేము మీకు తగినవారము. మద్రేశ్వరా, దీనిని బాగా ఆలోచించి విధిప్రకారం మమ్ము స్వీకరించుము.
1.122.8
तमेवंवादिनं भीष्मं प्रत्यभाषत मद्रपः ।
न हि मेऽन्यो वरस्त्वत्तः श्रेयानिति मतिर्मम ॥ १.१२२.८ ॥
ఇలా మాట్లాడిన భీష్ముడికి మద్రపతి ఇలా బదులిచ్చాడు: మీకంటే శ్రేష్ఠమైన వరుడు నాకు మరొకడు లేడు, ఇదే నా అభిప్రాయం.
1.122.9
पूर्वैः प्रवर्तितं किंचित्कुलेऽस्मिन्नृपसत्तमैः ।
साधु वा यदि वाऽसाधु तन्नातिक्रान्तुमुत्सहे ॥ १.१२२.९ ॥
ఈ వంశంలో శ్రేష్ఠులైన పూర్వ రాజులు నెలకొల్పిన ఏదో ఒక ఆచారం ఉంది. అది మంచిదైనా చెడ్డదైనా దానిని అతిక్రమించగలను అని నేను సాహసించను.
1.122.10
व्यक्तं तद्भवतश्चापि विदितं नात्र संशयः ।
न च युक्तं तथा वक्तुं भवान्देहीति सत्तम ॥ १.१२२.१० ॥
ఇది మీకు కూడా స్పష్టంగా తెలుసు, ఇందులో సందేహం లేదు. సత్తమా, 'నాకు ఇవ్వు' అని మీరు ఆ విధంగా అడగడం తగదు.
1.122.11
कुलधर्मः स नो वीर प्रमाणं परमं च तत् ।
तेन त्वां न ब्रवीम्येतदसंदिग्धं वचोऽरिहन् ॥ १.१२२.११ ॥
వీరా, అది మా కులధర్మం, అదే పరమ ప్రమాణం. అందువల్ల శత్రుసంహారీ, మీతో ఈ సందేహరహిత మాటను చెబుతున్నాను.
1.122.12
तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं जनाधिपः ।
धर्म एष परो राजन्स्वयमुक्तः स्वयंभुवा ॥ १.१२२.१२ ॥
అప్పుడు జనాధిపతి భీష్ముడు ఆ మద్రరాజుతో ఇలా అన్నాడు: రాజా, ఇది పరమ ధర్మం, స్వయంభువు స్వయంగా చెప్పినది.
1.122.13
नात्र कश्चन दोषोऽस्ति पूर्वैर्विधिरयं कृतः ।
विदितेयं च ते शल्य मर्यादा साधुसंमता ॥ १.१२२.१३ ॥
ఇందులో ఏ దోషమూ లేదు; ఈ విధిని పూర్వులు స్థాపించారు. శల్యా, సాధువులు అంగీకరించిన ఈ మర్యాద నీకు తెలిసినదే.
1.122.14
इत्युक्त्वा स महातेजाः शातकुम्भं कृताकृतम् ।
रत्नानि च विचित्राणि शल्यायादात्सहस्रशः ॥ १.१२२.१४ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ మహాతేజస్వి శల్యునికి తయారైన, తయారుకాని బంగారాన్ని, అనేక రకాల రత్నాలను వేలకొద్దీ ఇచ్చాడు.
1.122.15
गजानश्वान्रथांश्चैव वासांस्याभरणानि च ।
मणिमुक्ताप्रवालं च गाङ्गेयो व्यसृजच्छुभम् ॥ १.१२२.१५ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, మణులు, ముత్యాలు, పగడాలు—ఈ శుభ కానుకలను గాంగేయుడు ఇచ్చాడు.
1.122.16
तत्प्रगृह्य धनं सर्वं शल्यः संप्रतीमानसः ।
ददौ तां समलङ्कृत्य स्वसारं कौरवर्षभे ॥ १.१२२.१६ ॥
శల్యుడు ఆ ధనమంతటినీ స్వీకరించి, సంతోషించిన మనసుతో తన సోదరిని బాగా అలంకరించి కౌరవ వృషభునికి ఇచ్చాడు.
1.122.17
स तां माद्रीमुपादाय भीष्मः सागरगासुतः ।
आजगाम पुरीं धीमान्प्रविष्टो गजसाह्वयम् ॥ १.१२२.१७ ॥
ఆ మాద్రిని తీసుకుని, సాగరగ (గంగ) కుమారుడైన బుద్ధిమంతుడు భీష్ముడు గజసాహ్వయ (హస్తినాపుర) నగరానికి వచ్చి ప్రవేశించాడు.
1.122.18
तत इष्टेऽहनि प्राप्ते मुहूर्ते साधुसंमते ।
विवाहं कारायामास भीष्मः पाण्डोर्महात्मनः।
जग्राह विधिवत्पाणिं माद्र्याः पाण्डुर्नराधिपः ॥ १.१२२.१८ ॥
తరువాత శుభదినం వచ్చినప్పుడు, సాధువులు అంగీకరించిన ముహూర్తంలో మహాత్ముడైన పాండుకు భీష్ముడు వివాహం జరిపించాడు. నరాధిపుడైన పాండు విధిప్రకారం మాద్రి పాణిని గ్రహించాడు.
1.122.19
ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा कुरुनन्दनः ।
स्थापयामास तां भार्यां शुभे वेश्मनि भामिनीं ॥ १.१२२.१९ ॥
అనంతరం వివాహం పూర్తయ్యాక కురువంశానందుడైన ఆ రాజు ఆ తేజోవతిని శుభ గృహంలో భార్యగా స్థాపించాడు.
1.122.20
स ताभ्यां व्यचरत्सार्धं भार्याभ्यां राजसत्तमः ।
कुन्त्या माद्र्या च राजेन्द्रो यथाकामं यथासुखम् ॥ १.१२२.२० ॥
ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు, రాజేంద్రుడైన పాండురాజు, కుంతి మరియు మాద్రి అనే ఇద్దరు భార్యలతో కోరినట్లు సుఖంగా విహరించాడు.
1.122.21
ततः स कौरवो राजा विहृत्य त्रिदशा निशाः ।
जिगीषया महीं पाण्डुर्निरक्रामत्पुरात्प्रभो ॥ १.१२२.२१ ॥
తరువాత ఆ కౌరవ రాజు పాండుడు ముప్పది రాత్రులు విహరించి, ఓ ప్రభూ, భూమిని జయించాలనే కోరికతో నగరం నుండి బయలుదేరాడు.
1.122.22
स भीष्मप्रमुखान्वृद्धानभिवाद्य प्रणम्य च ।
धृतराष्ट्रं च कौरव्यं तथान्यान्कुरुसत्तमान्।
आमन्त्र्य प्रययौ राजा तैश्चैवाप्यनुमोजितः ॥ १.१२२.२२ ॥
ఆ రాజు భీష్ముడు మొదలైన పెద్దలకు అభివాదం చేసి నమస్కరించి, కౌరవ ధృతరాష్ట్రుని మరియు ఇతర కురు శ్రేష్ఠులను వీడ్కోలు కోరి ప్రయాణమయ్యాడు; వారు కూడా అతనికి అనుమతి ఇచ్చారు.
1.122.23
मङ्गलाचारयुक्ताभिराशीर्भिरभिनन्दितः ।
गजवाजिरथौघेन बलेन महताऽगमत् ॥ १.१२२.२३ ॥
మంగళాచారాలతో కూడిన ఆశీర్వాదాలతో అభినందించబడి, ఏనుగులు గుర్రాలు రథాల గొప్ప సేనతో అతడు వెళ్ళాడు.
1.122.24
स राजा देवगर्भाभो विजिगीषुर्वसुन्धराम् ।
हृष्टपुष्टबलैः प्रायात्पाण्डुः शत्रूननेकशः ॥ १.१२२.२४ ॥
దేవగర్భం వలె ప్రకాశించే ఆ రాజు పాండుడు భూమిని జయించాలనే కోరికతో, ఉత్సాహవంతమైన బలమైన సేనలతో అనేక శత్రువులవైపు ప్రయాణించాడు.
1.122.25
पूर्वमागस्कृतो गत्वा दशार्णाः समरे जिताः ।
पाण्डुना नरसिंहेन कौरवाणां यशोभृता ॥ १.१२२.२५ ॥
ముందు అపరాధం చేసిన దశార్ణులు యుద్ధంలో జయించబడ్డారు; నరసింహుడైన పాండు కౌరవుల కీర్తిని పెంచుతూ వారిని జయించాడు.
1.122.26
ततः सेनामुपादाय पाण्डुर्नानाविधध्वजाम् ।
प्रभूतहस्त्यश्वयुतां पदातिरथसंकुलाम् ॥ १.१२२.२६ ॥
అప్పుడు పాండుడు నానా విధ ధ్వజాలతో, అనేక ఏనుగులు గుర్రాలతో కూడి, కాల్బలం రథాలతో నిండిన సేనను తీసుకున్నాడు.
1.122.27
आगस्कारी महीपानां बहूनां बलदर्पितः ।
गोप्ता मगधराष्ट्रस्य दीर्घो राजगृहे हतः ॥ १.१२२.२७ ॥
అనేక రాజులకు అపరాధం చేసిన, బలగర్వంతో ఉన్న, మగధ రాజ్యానికి రక్షకుడైన దీర్ఘుడు రాజగృహంలో హతమయ్యాడు.
1.122.28
ततः कोशं समादाय वाहनानि च भूरिशः ।
पाण्डुना मिथिलां गत्वा विदेहाः समरे जिताः ॥ १.१२२.२८ ॥
అప్పుడు పాండుడు కోశాన్ని, అనేక వాహనాలను తీసుకుని మిథిలకు వెళ్ళి యుద్ధంలో విదేహులను జయించాడు.
1.122.29
तथा काशिषु सुह्मेषु पुण्ड्रेषु च नरर्षभ ।
स्वबाहुबलवीर्येण कुरूणामकरोद्यशः ॥ १.१२२.२९ ॥
అలాగే, నరశ్రేష్ఠా, కాశులు, సుహ్మలు, పుండ్రులలో తన బాహుబలం పరాక్రమంతో కురువుల కీర్తిని పెంచాడు.
1.122.30
तं शरौघमहाज्वालं शस्त्रार्चिषमरिन्दमम् ।
पाण्डुपावकमासाद्य व्यवह्यन्त नराधिपाः ॥ १.१२२.३० ॥
బాణ వర్షపు మహాజ్వాలలతో, ఆయుధ కాంతులతో కూడిన, శత్రుదమనుడైన పాండు అనే అగ్నిని సమీపించి రాజులు దగ్ధమయ్యారు.
1.122.31
ते ससेनाः ससेनेन विध्वंसितबला नृपाः ।
पाण्डुना वशगाः कृत्वा कुरुकर्मसु योजिताः ॥ १.१२२.३१ ॥
ఆ సైన్యాలతో కూడిన రాజులు, పాండు సైన్యంచే బలం నశించి, పాండుని వశులై కురువుల కార్యాలలో నియోగించబడ్డారు.
1.122.32
तेन ते निर्जिताः सर्वे पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः ।
तमेकं मेनिरे शूरं देवेष्विव पुरन्दरम् ॥ १.१२२.३२ ॥
అతనిచే భూమిపై ఉన్న రాజులందరూ ఓడింపబడ్డారు; దేవతలలో ఇంద్రుడిలా అతడినే వారు ఏకైక శూరుడిగా భావించారు.
1.122.33
तं कृताञ्जलयः सर्वे प्रणता वसुधाधिपाः ।
उपाजग्मुर्धनं गृह्य रत्नानि विविधानि च ॥ १.१२२.३३ ॥
చేతులు జోడించి, వంగి నమస్కరించిన భూపతులందరూ అతని వద్దకు వచ్చారు; ధనాన్ని, అనేక రకాల రత్నాలను తీసుకుని.
1.122.34
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्णं रजतं बहु ।
गोरत्नान्यश्वरत्नानि रथरत्नानि कुञ्जरान् ॥ १.१२२.३४ ॥
మణులు, ముత్యాలు, పగడాలు, బంగారం, వెండి పుష్కలంగా, శ్రేష్ఠమైన గోవులు, శ్రేష్ఠమైన గుర్రాలు, శ్రేష్ఠమైన రథాలు, ఏనుగులు.
1.122.35
खरोष्ट्रमहिषांश्चैव यच्च किंचिदजाविकम् ।
कम्लाजिनरत्नानि राङ्कवास्तरणानि च।
तत्सर्वं प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिपः ॥ १.१२२.३५ ॥
గాడిదలు, ఒంటెలు, గేదెలు, మేకలు, గొర్రెలు, ఇంకా ఏదైతే ఉన్నాయో, కంబళ్లు, చర్మాలు అనే రత్నాలు, రంకు జింక చర్మపు పరుపులు, ఇవన్నీ నాగపుర రాజు స్వీకరించాడు.
1.122.36
तदादाय ययौ पाण्डुः पुनर्मदितवाहनः ।
हर्षयिष्यन्स्वराष्ट्राणि पुरं च गजसाह्वयम् ॥ १.१२२.३६ ॥
దానిని తీసుకుని పాండుడు మళ్లీ వెళ్లాడు; అతని వాహనాలు అలసిపోయి ఉన్నాయి; తన రాజ్యాలను, గజసాహ్వయ నగరాన్ని సంతోషపెట్టబోతూ.
1.122.37
शान्तनो राजसिंहस्य भरतस्य च धीमतः ।
प्रनष्टः कीर्तिजः शब्दः पाण्डुना पुनराहृतः ॥ १.१२२.३७ ॥
శంతనుని, రాజసింహుడు, బుద్ధిమంతుడైన భరతుని నశించిన కీర్తిధ్వని పాండువు మళ్ళీ తిరిగి తెచ్చాడు.
1.122.38
ये पुरा कुरुराष्ट्राणि जह्रुः कुरुधनानि च ।
ते नागपुरसिंहेन पाण्डुना करदीकृताः ॥ १.१२२.३८ ॥
పూర్వం కురు రాజ్యాలను, కురు ధనాలను అపహరించినవారు నాగపుర సింహుడైన పాండువు చేత కప్పం చెల్లించేవారుగా చేయబడ్డారు.
1.122.39
इत्यभाषन्त राजानो राजामात्याश्च सङ्गताः ।
प्रतीतमनसो हृष्टाः पौरजानपदैः सह ॥ १.१२२.३९ ॥
ఈ విధంగా కూడిన రాజులు, రాజామాత్యులు సంతోషమనస్కులై, హర్షంతో పౌరులు జానపదులతో కలిసి మాట్లాడారు.
1.122.40
प्रत्युद्ययुश्च तं प्राप्तं सर्वे भीष्मपुरोगमाः ।
ते नदूरमिवाध्वानं गत्वा नागपुरालयाः ॥ १.१२२.४० ॥
భీష్ముడు ముందుండగా అందరూ వచ్చినవానిని ఎదుర్కొనడానికి వెళ్ళారు; నాగపురవాసులు దూరపు మార్గంలో వెళ్ళినట్లుగా ముందుకు సాగారు.
1.122.41
आवृतं ददृशुर्हृष्टा लोकं बहुविधैर्धनैः ।
नानायानसमानीतै रत्नैरुच्चावचैस्तदा ॥ १.१२२.४१ ॥
అప్పుడు ఆనందంతో వారు అనేక విధాల ధనాలతో నిండిన లోకాన్ని చూశారు; వివిధ వాహనాల్లో తెచ్చిన ఉన్నతమైన, సామాన్యమైన రత్నాలతో అది నిండి ఉంది.
1.122.42
हस्त्यश्वरथरत्नैश्च गोभिरुष्ट्रैस्तथाऽऽविभिः ।
नान्तं ददृशुरासाद्य भीष्मेण सह कौरवाः ॥ १.१२२.४२ ॥
భీష్ముడితో కలిసి చేరిన కౌరవులు ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు అనే రత్నాలను, ఆవులు, ఒంటెలు, గొర్రెలను అంతులేనివిగా చూశారు.
1.122.43
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ कौसल्यानन्दवर्धनः ।
यथाऽर्हं मानयामास पौरजानपदानपि ॥ १.१२२.४३ ॥
కౌసల్య ఆనందాన్ని పెంచినవాడు తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, నగరవాసులను, గ్రామీణ ప్రజలను కూడా తగినవిధంగా గౌరవించాడు.
1.122.44
प्रमृद्य परराष्ट्राणि कृतार्थं पुनरागतम् ।
पुत्रमाश्लिष्य भीष्मस्तु हर्षादश्रूण्यवर्तयत् ॥ १.१२२.४४ ॥
శత్రు రాజ్యాలను నాశనం చేసి కృతార్థుడై తిరిగి వచ్చిన కుమారుణ్ణి భీష్ముడు ఆలింగనం చేసుకున్నాడు; ఆనందంతో ఆయన కన్నీరు కార్చాడు.
1.122.45
स तूर्यशतशङ्खानां भेरीणां च महास्वनैः ।
हर्षयन्सर्वशः पौरान्विवेश गजसाह्वयम् ॥ १.१२२.४५ ॥
వందలాది బూరలు, శంఖాలు, భేరీల మహా ధ్వనులతో పౌరులను అన్ని వైపులా సంతోషపరుస్తూ ఆయన గజసాహ్వయం (హస్తినాపురం)లో ప్రవేశించాడు.