Mahābhārata · Adhyāya 1.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.123.1
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः स्वबाहुविजितं धनम् ।
भीष्माय सत्यवत्यै च मात्रे चोपजहार सः ॥ १.१२३.१ ॥
Con el permiso de Dhṛtarāṣṭra, entregó la riqueza conquistada por sus propios brazos a Bhīṣma y a su madre Satyavatī.
1.123.2
विदुराय च वै पाण्डुः प्रेषयामास तद्धनम् ।
सुहृदश्चापि धर्मात्मा धनेन समतर्पयत् ॥ १.१२३.२ ॥
Pāṇḍu envió también aquella riqueza a Vidura, y aquel de alma justa colmó de riquezas a sus amigos.
1.123.3
ततः सत्यवतीं भीष्मं कौसल्यां च यशस्विनीम् ।
शुभैः पाण्डुर्जितैरर्थैस्तोषयामास भारत ॥ १.१२३.३ ॥
Entonces, oh Bhārata, Pāṇḍu complació a Satyavatī, a Bhīṣma y a la gloriosa Kauśalyā con riquezas auspiciosas que había conquistado.
1.123.4
ननन्द माता कौसल्या तमप्रतिमतेजसम् ।
जयन्तमिव पौलोमी परिष्वज्य नर्षभम् ॥ १.१२३.४ ॥
La madre Kauśalyā se alegró abrazando a aquel toro entre los hombres, de esplendor incomparable, como Paulomī se alegró abrazando a Jayanta.
1.123.5
तस्य वीरस्य विक्रान्तैः सहस्रशतदक्षिणैः ।
अश्वमेधशतैरीजे धृतराष्ट्रो महामखैः ॥ १.१२३.५ ॥
Gracias a las hazañas valerosas de aquel héroe, Dhṛtarāṣṭra celebró cientos de sacrificios del caballo y grandes ritos, con cientos de miles de ofrendas.
1.123.6
संप्रयुक्तस्तु कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ ।
जिततन्द्रीस्तदा पाण्डुर्बभूव वनगोचरः ॥ १.१२३.६ ॥
Oh toro de los Bharatas, unido a Kuntī y Mādrī, Pāṇḍu, libre de fatiga, entonces se convirtió en morador del bosque.
1.123.7
हित्वा प्रासादनिलयं शुभानि शयनानि च ।
अरण्यनित्यः सततं बभूव मृगयापरः ॥ १.१२३.७ ॥
Abandonando las moradas de palacio y los hermosos lechos, vivía siempre en el bosque, entregado a la caza.
1.123.8
स चरन्दक्षिणं पार्श्वं रम्यं हिमवतो गिरः ।
उवास गिरिपृष्ठेषु महाशालवनेषु च ॥ १.१२३.८ ॥
Vagando por la hermosa ladera sur del Himalaya, habitó en las cumbres de las montañas y en los grandes bosques de sāla.
1.123.9
रराज कुन्त्या माद्र्या च पाण्डुः सह वने चरन् ।
करेण्वोरिव मध्यस्थः श्रीमान्पौरन्दरो गजः ॥ १.१२३.९ ॥
Pāṇḍu, errando por el bosque con Kuntī y Mādrī, resplandecía como el espléndido elefante de Indra que se encuentra entre dos elefantas.
1.123.10
भारतं सह भार्याभ्यां खङ्गबाणधनुर्धरम् ।
विचित्रकवचं वीरं परमास्त्रविदं नृपम्।
देवोऽयमित्यमन्यन्त चरन्तं वनवासिनः ॥ १.१२३.१० ॥
Viendo a aquel heroico rey bhárata, errando con sus dos esposas, portando espada, flechas y arco, vistiendo una armadura maravillosa y conocedor de las armas supremas, los habitantes del bosque pensaron: 'Este es un dios.'
1.123.11
तस्य कामांश्च भोगांश्च नरा नित्यमतन्द्रिताः ।
उपजह्रुर्वनान्तेषु धृतराष्ट्रेण चोदिताः ॥ १.१२३.११ ॥
Impulsados por Dhṛtarāṣṭra, los hombres, incansables, traían siempre a los parajes del bosque las cosas que él deseaba y sus placeres.
1.123.12
तदासाद्य महारण्यं मृगव्यालनिषेवितम् ।
तत्र मैथुनकालस्थं ददर्श मृगयूथपम् ॥ १.१२३.१२ ॥
Entonces, al llegar a aquel gran bosque frecuentado por ciervos y fieras, vio allí a un jefe de manada de ciervos en tiempo de apareamiento.
1.123.13
ततस्तं च मृगीं चैव रुक्मपुङ्खैः सुपत्रिभिः ।
निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः पाण्डुः पञ्चभिराशुगैः ॥ १.१२३.१३ ॥
Entonces Pāṇḍu atravesó tanto a él como a la cierva con cinco flechas agudas y veloces, de astas doradas y bien emplumadas.
1.123.14
स च राजन्महातेजा ऋषिपुत्रस्तपोधनः ।
भार्यया सह तेजस्वी मृगरूपेण सङ्गतः ॥ १.१२३.१४ ॥
Y él, oh rey, el hijo del sabio de gran esplendor, rico en ascetismo, estaba unido a su esposa en forma de ciervo.
1.123.15
स संयुक्तस्तया मृग्या मानुषीं वाचमीरयन् ।
क्षणेन पतितो भूमौ विललापातुरो मृगः ॥ १.१२३.१५ ॥
Unido a aquella cierva, el ciervo, hablando con voz humana, cayó al suelo en un instante y se lamentó angustiado.
1.123.16
काममन्युवशं प्राप्ता बुद्ध्यन्तरगता अपि ।
वर्जयन्ति नृशंसानि पापेष्वपि रता नराः ॥ १.१२३.१६ ॥
Incluso los hombres sometidos al dominio del deseo y la ira, cuya razón se ha alejado, y que se complacen en actos pecaminosos, evitan los actos crueles.
1.123.17
न विधिं ग्रसते प्रज्ञा प्रज्ञां तु ग्रसते विधिः ।
विधिपर्यागतानर्थान्प्रज्ञावान्प्रतिपद्यते ॥ १.१२३.१७ ॥
La sabiduría no devora al destino, sino que el destino devora a la sabiduría; el sabio afronta las cosas que llegan por el destino.
1.123.18
शस्वद्धर्मात्मनां मुख्ये कुले जातस्य भारत ।
कामलोभाभिभूतस्य कथं ते चलिता मतिः ॥ १.१२३.१८ ॥
Oh Bhārata, nacido siempre en la noble familia de los justos, ¿cómo ha vacilado tu mente, dominada por el deseo y la codicia?
1.123.19
शत्रूणां या वधे वृत्तिः सा मृगाणां वधे स्मृता ।
राज्ञां मृग न मां मोहात्त्वं गर्हयितुमर्हसि ॥ १.१२३.१९ ॥
La conducta prescrita para matar a los enemigos se considera la misma para matar ciervos. Oh ciervo, por ofuscación no deberías reprocharme.
1.123.20
अच्छद्मनाऽमायया च मृगाणां वध इष्यते ।
स एव धर्मो राज्ञां तु तद्धि त्वं किं नु गर्हसे ॥ १.१२३.२० ॥
Matar ciervos sin engaño ni artificio es aprobado. Ese es precisamente el deber de los reyes; ¿por qué, entonces, lo censuras?
1.123.21
अगस्त्यः सत्रमासीनश्चकार मृगयामृषिः ।
आरण्यान्सर्वदैवत्यान्मृगान्प्रोक्ष्य महावने ॥ १.१२३.२१ ॥
El sabio Agastya, sentado en una sesión sacrificial, cazó en el gran bosque tras rociar a los ciervos salvajes, todos consagrados a los dioses.
1.123.22
प्रमाणदृष्टधर्मेण कथमस्मान्विगर्हसे ।
अगस्त्यस्याभिचारेण युष्माकं विहितो वधः ॥ १.१२३.२२ ॥
Por un dharma visto como autoridad, ¿cómo puedes reprocharnos? Vuestra muerte fue prescrita por el rito sacrificial de destrucción de Agastya.
1.123.23
न रिपून्वै समुद्दिश्य विमुञ्चन्ति नराः शरान् ।
रन्ध्र एषां विशेषेण वधकालः प्रशस्यते ॥ १.१२३.२३ ॥
Los hombres no disparan flechas solo apuntando a los enemigos; el momento de su debilidad es especialmente alabado como el tiempo de matar.
1.123.24
प्रमत्तमप्रमत्तं वा विवृतं घ्नन्ति चौजसा ।
उपायैर्विविधैस्तीक्ष्णैः कस्मान्मृग विगर्हसे ॥ १.१२३.२४ ॥
Los hombres golpean al descuidado o al alerta, al expuesto, con fuerza y con diversas y agudas estratagemas. Oh ciervo, ¿por qué censuras?
1.123.25
नाहं घ्न्तं मृगन्राजन्विगर्हे चात्मकारणात् ।
मैथुनं तु प्रतीक्ष्यं मे त्वयेहाद्यानृशंस्यतः ॥ १.१२३.२५ ॥
Oh rey, no censuro a quien mata ciervos por su propio interés; pero hoy, por compasión, debes esperar aquí mi unión.
1.123.26
सर्वभूतहिते काले सर्वभूतेप्सिते तथा ।
को हि विद्वान्मृगं हन्याच्चरन्तं मैथुनं वने ॥ १.१२३.२६ ॥
En un tiempo beneficioso para todos los seres y deseado por todos, ¿qué hombre sabio mataría a un ciervo que, en el bosque, se entrega al acasalamiento?
1.123.27
अस्यां मृग्यां च राजेन्द्र हर्षान्मैथुनमाचरम् ।
पुरुषार्थफलं कर्तुं तत्त्वया विफलीकृतम् ॥ १.१२३.२७ ॥
Oh mejor de los reyes, en esta cacería me entregaba al acasalamiento por placer, para alcanzar el fruto de los fines humanos; tú lo has vuelto vano.
1.123.28
पौरवाणां महाराज तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
वंशे जातस्य कौरव्य नानुरूपमिदं तव ॥ १.१२३.२८ ॥
Oh gran rey, nacido en el linaje de los Pauravas, cuyos actos son intachables, oh Kaurava, esto no te es propio.
1.123.29
नृशंसं कर्म सुमहत्सर्वलोकविगर्हितम् ।
अस्वर्ग्यमयशस्यं चाप्यधर्मिष्ठं च भारत ॥ १.१२३.२९ ॥
Esta acción cruel es muy grave, condenada por todos los mundos, no conduce al cielo, no trae gloria y es muy injusta también, oh Bhārata.
1.123.30
स्त्रीभोगानां विशेषज्ञः शास्त्रधर्मार्थतत्त्ववित् ।
नार्हस्त्वं सुरसङ्काश कर्तुमस्वर्ग्यमीदृशम् ॥ १.१२३.३० ॥
Tú, que conoces las distinciones del goce de las mujeres y comprendes la esencia de las escrituras, el dharma y el artha, oh semejante a los dioses, no eres digno de hacer un acto tan contrario al cielo.
1.123.31
त्वया नृशंसकर्तारः पापाचाराश्च मानवाः ।
निग्राह्याः पार्थिवश्रेष्ठ त्रिवर्गपरिवर्जिताः ॥ १.१२३.३१ ॥
Oh mejor de los reyes, por ti deben ser castigados los hombres que cometen actos crueles y viven en el pecado, privados de las tres metas de la vida.
1.123.32
किं कृतं ते नरश्रेष्ठ मामिहानागसं घ्नतः ।
मुनिं मूलफलाहारं मृगवेषधरं नृप ॥ १.१२३.३२ ॥
Mejor de los hombres, ¿qué has hecho al golpearme aquí, a mí, un sabio inocente que vive de raíces y frutos y lleva la forma de un ciervo?
1.123.33
वसमानमरण्येषु नित्यं शमपरायणम् ।
त्वयाऽहं हिंसितो यस्मात्तस्मात्त्वामप्यनागसः ॥ १.१२३.३३ ॥
Aunque siempre habito en los bosques, entregado a la quietud, tú me has dañado; por eso te considero también inocente.
1.123.34
द्वयोर्नृशंसकर्तारमवशं काममोहितम् ।
जीवितान्तकरो भावो मैथुने समुपैष्यति ॥ १.१२३.३४ ॥
Del par, el que obra con crueldad, impotente y cegado por el deseo, será alcanzado durante la unión por un estado mental que trae la muerte.
1.123.35
अहं हि किंदमो नाम तपसा भावितो मुनिः ।
व्यपत्रपन्मनुष्याणां मृग्यां मैथुनमाचरम् ॥ १.१२३.३५ ॥
Soy un sabio llamado Kiṃdama, purificado por la austeridad. Avergonzado ante los hombres, me uní sexualmente mientras cazaba en forma de ciervo.
1.123.36
मृगो भत्वा मृगैः सार्धं चरामि गहने वने ।
न तु ते ब्रह्महत्येयं भविष्यत्यविजानतः ॥ १.१२३.३६ ॥
Convertido en ciervo, vago con los ciervos por el bosque espeso. Pero esto no será para ti un asesinato de brahmán, pues lo hiciste sin saberlo.
1.123.37
मृगरूपधरं हत्वा मामेवं काममोहितम् ।
अस्य तु त्वं फलं मूढ प्राप्स्यसीदृशमेव हि ॥ १.१२३.३७ ॥
Me has matado, a mí que llevaba la forma de un ciervo, cegado por el deseo. Necio, por esto tú también obtendrás exactamente tal destino.
1.123.38
प्रियया सह संवासं प्राप्य कामविमोहितः ।
त्वमप्यस्यामवस्थायां प्रेतलोकं गमिष्यसि ॥ १.१२३.३८ ॥
Habiendo obtenido la unión con tu amada, cegado por el deseo, tú también, en esta misma condición, irás al mundo de los muertos.
1.123.39
अन्तकाले हि संवासं यया गन्तासि कान्तया ।
प्रेतराजपुरं प्राप्तं सर्वभूतदुरत्ययम्।
भक्त्या मतिमतां श्रेष्ठ सैव त्वाऽनुगमिष्यति ॥ १.१२३.३९ ॥
Oh mejor de los sabios, la misma amada con quien en el momento de la muerte irás a la ciudad del rey de los muertos, inevitable para todos los seres, ella te seguirá por devoción.
1.123.40
वर्तमानः सुखे दुःखं यथाऽहं प्रापितस्त्वया ।
तथा त्वां च सुखं प्राप्तं दुःखमभ्यागमिष्यति ॥ १.१२३.४० ॥
Del mismo modo que me sumiste en el sufrimiento estando yo en la dicha, así te alcanzará el sufrimiento a ti, que has obtenido la dicha.
1.123.41
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो जीवितात्स व्यमुच्यत ।
मृगः पाण्डुश्च दुःखार्तः क्षणेन समपद्यत ॥ १.१२३.४१ ॥
Habiendo dicho esto, el ciervo, atormentado por gran dolor, fue liberado de la vida; y Pāṇḍu, también atormentado por el dolor, pereció en un instante.