มหาภารตะ · อัธยายะ 1.123

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.123.1

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः स्वबाहुविजितं धनम् ।
भीष्माय सत्यवत्यै च मात्रे चोपजहार सः ॥ १.१२३.१ ॥

ด้วยการอนุญาตของท้าวธฤตราษฎร์ ปาณฑุจึงถวายทรัพย์ที่ตนเองได้มาด้วยแขนของตนแก่ภีษมะและแก่พระมารดาคือสัตยวดี

1.123.2

विदुराय च वै पाण्डुः प्रेषयामास तद्धनम् ।
सुहृदश्चापि धर्मात्मा धनेन समतर्पयत् ॥ १.१२३.२ ॥

ปาณฑุยังส่งทรัพย์นั้นไปให้วิทุระด้วย และผู้มีธรรมในใจได้ให้มิตรทั้งหลายอิ่มเอมด้วยทรัพย์สมบัติ

1.123.3

ततः सत्यवतीं भीष्मं कौसल्यां च यशस्विनीम् ।
शुभैः पाण्डुर्जितैरर्थैस्तोषयामास भारत ॥ १.१२३.३ ॥

ดูก่อน ภรตะ ปาณฑุจึงทำให้สัตยวดี ภีษมะ และพระนางเกาศัลยาผู้รุ่งเรืองพอพระทัย ด้วยทรัพย์อันเป็นมงคลที่ตนได้มา

1.123.4

ननन्द माता कौसल्या तमप्रतिमतेजसम् ।
जयन्तमिव पौलोमी परिष्वज्य नर्षभम् ॥ १.१२३.४ ॥

พระนางเกาศัลยาพระมารดาทรงปีติยินดี เมื่อโอบกอดวีรบุรุษผู้มีรัศมีหาใครเปรียบมิได้ ดุจพระนางเปาโลมีโอบกอดพระชยันตะ

1.123.5

तस्य वीरस्य विक्रान्तैः सहस्रशतदक्षिणैः ।
अश्वमेधशतैरीजे धृतराष्ट्रो महामखैः ॥ १.१२३.५ ॥

ด้วยวีรกรรมอันกล้าหาญของวีรบุรุษผู้นั้น ท้าวธฤตราษฎร์จึงได้ประกอบอัศวเมธนับร้อย และพิธียัญอันยิ่งใหญ่ พร้อมทั้งถวายทานนับแสนนับร้อยแสน

1.123.6

संप्रयुक्तस्तु कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ ।
जिततन्द्रीस्तदा पाण्डुर्बभूव वनगोचरः ॥ १.१२३.६ ॥

ดูก่อนราชสีห์แห่งภรตะ ปาณฑุผู้ประกอบด้วยกุนตีและมาทรี เมื่อพ้นจากความอ่อนล้าแล้ว ก็กลายเป็นผู้อาศัยอยู่ในป่า

1.123.7

हित्वा प्रासादनिलयं शुभानि शयनानि च ।
अरण्यनित्यः सततं बभूव मृगयापरः ॥ १.१२३.७ ॥

ท่านละทิ้งที่ประทับในปราสาทและที่บรรทมอันงดงาม อยู่ในป่าเป็นนิตย์ และมุ่งมั่นอยู่กับการล่าสัตว์เสมอ

1.123.8

स चरन्दक्षिणं पार्श्वं रम्यं हिमवतो गिरः ।
उवास गिरिपृष्ठेषु महाशालवनेषु च ॥ १.१२३.८ ॥

ท่านท่องเที่ยวไปตามเชิงเขาหิมาลัยด้านใต้อันน่ารื่นรมย์ และพำนักบนสันเขาและในป่าสาลอันกว้างใหญ่

1.123.9

रराज कुन्त्या माद्र्या च पाण्डुः सह वने चरन् ।
करेण्वोरिव मध्यस्थः श्रीमान्पौरन्दरो गजः ॥ १.१२३.९ ॥

ปาณฑุท่องเที่ยวอยู่ในป่าพร้อมกับกุนตีและมาทรี รุ่งโรจน์ดุจช้างทรงของพระอินทร์ที่ยืนอยู่ระหว่างช้างพังสองเชือก

1.123.10

भारतं सह भार्याभ्यां खङ्गबाणधनुर्धरम् ।
विचित्रकवचं वीरं परमास्त्रविदं नृपम्।
देवोऽयमित्यमन्यन्त चरन्तं वनवासिनः ॥ १.१२३.१० ॥

เมื่อผู้คนในป่าเห็นกษัตริย์ภรตะผู้กล้าหาญ ท่องเที่ยวอยู่กับมเหสีทั้งสอง ถือดาบ ลูกศร และธนู สวมเกราะอันวิจิตร และทรงรู้อาวุธทิพย์อันสูงสุด ต่างคิดว่า "นี่คือเทพเจ้า"

1.123.11

तस्य कामांश्च भोगांश्च नरा नित्यमतन्द्रिताः ।
उपजह्रुर्वनान्तेषु धृतराष्ट्रेण चोदिताः ॥ १.१२३.११ ॥

ตามพระบัญชาของท้าวธฤตราษฎร์ บุรุษทั้งหลายไม่ขาดสายได้นำสิ่งที่พระองค์ปรารถนาและความสุขสำราญมาถวายพระองค์ในเขตป่า

1.123.12

तदासाद्य महारण्यं मृगव्यालनिषेवितम् ।
तत्र मैथुनकालस्थं ददर्श मृगयूथपम् ॥ १.१२३.१२ ॥

ครั้นมาถึงป่าใหญ่ซึ่งมีกวางและสัตว์ป่าอาศัยอยู่ ท่านได้เห็นจ่าฝูงกวางตัวหนึ่งในเวลาผสมพันธุ์

1.123.13

ततस्तं च मृगीं चैव रुक्मपुङ्खैः सुपत्रिभिः ।
निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः पाण्डुः पञ्चभिराशुगैः ॥ १.१२३.१३ ॥

แล้วปาณฑุก็ยิงทั้งกวางตัวผู้และกวางตัวเมียด้วยลูกศรคมห้าดอก ลูกศรเหล่านั้นมีปลายทองและขนนกสวยงาม พุ่งไปอย่างรวดเร็ว

1.123.14

स च राजन्महातेजा ऋषिपुत्रस्तपोधनः ।
भार्यया सह तेजस्वी मृगरूपेण सङ्गतः ॥ १.१२३.१४ ॥

ดูก่อนพระราชา กวางตัวนั้นเป็นบุตรของฤๅษี มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ มั่งคั่งด้วยตบะ และได้แปลงร่างเป็นกวางอยู่ร่วมกับมเหสีของตน

1.123.15

स संयुक्तस्तया मृग्या मानुषीं वाचमीरयन् ।
क्षणेन पतितो भूमौ विललापातुरो मृगः ॥ १.१२३.१५ ॥

เมื่อถูกยิง กวางนั้นจึงกล่าวด้วยภาษาของมนุษย์ แล้วในพริบตาก็ล้มลงกับพื้น คร่ำครวญด้วยความทุกข์ทรมาน

1.123.16

काममन्युवशं प्राप्ता बुद्ध्यन्तरगता अपि ।
वर्जयन्ति नृशंसानि पापेष्वपि रता नराः ॥ १.१२३.१६ ॥

แม้คนที่ตกอยู่ในอำนาจของความใคร่และความโกรธ สติปัญญาเคลื่อนคลาย และยินดีในการทำบาป ก็ยังหลีกเลี่ยงการกระทำอันโหดร้าย

1.123.17

न विधिं ग्रसते प्रज्ञा प्रज्ञां तु ग्रसते विधिः ।
विधिपर्यागतानर्थान्प्रज्ञावान्प्रतिपद्यते ॥ १.१२३.१७ ॥

ปัญญาไม่อาจกลืนกินชะตากรรมได้ แต่ชะตากรรมกลืนกินปัญญา ผู้มีปัญญาย่อมรับเหตุการณ์ที่มาถึงตามชะตากรรม

1.123.18

शस्वद्धर्मात्मनां मुख्ये कुले जातस्य भारत ।
कामलोभाभिभूतस्य कथं ते चलिता मतिः ॥ १.१२३.१८ ॥

ดูก่อนภรตะ ท่านเกิดในตระกูลอันประเสริฐของผู้มีธรรมเสมอมา เหตุใดใจของท่านจึงหวั่นไหวไป ทั้งที่ถูกความใคร่และความโลภครอบงำ

1.123.19

शत्रूणां या वधे वृत्तिः सा मृगाणां वधे स्मृता ।
राज्ञां मृग न मां मोहात्त्वं गर्हयितुमर्हसि ॥ १.१२३.१९ ॥

การประพฤติที่กำหนดไว้เพื่อฆ่าศัตรูนั้น ถือกันว่าใช้ได้เช่นเดียวกันกับการฆ่ากวาง ดูก่อนกวางเอ๋ย เพราะความหลงเจ้าไม่ควรตำหนิเราเลย

1.123.20

अच्छद्मनाऽमायया च मृगाणां वध इष्यते ।
स एव धर्मो राज्ञां तु तद्धि त्वं किं नु गर्हसे ॥ १.१२३.२० ॥

การฆ่ากวางโดยไม่มีการหลอกลวงและไม่มีกลอุบายนั้นเป็นที่ยอมรับ นั่นแหละคือธรรมของกษัตริย์ เหตุใดเจ้าจึงตำหนิเรื่องนั้นเล่า

1.123.21

अगस्त्यः सत्रमासीनश्चकार मृगयामृषिः ।
आरण्यान्सर्वदैवत्यान्मृगान्प्रोक्ष्य महावने ॥ १.१२३.२१ ॥

อคัสตยฤๅษีผู้นั่งประกอบยัญสัตร ได้ออกล่าเนื้อในป่าใหญ่ โดยประพรมน้ำศักดิ์สิทธิ์ให้แก่มฤคป่าทั้งปวงซึ่งอุทิศแด่เทวดาทั้งหลาย

1.123.22

प्रमाणदृष्टधर्मेण कथमस्मान्विगर्हसे ।
अगस्त्यस्याभिचारेण युष्माकं विहितो वधः ॥ १.१२३.२२ ॥

ด้วยธรรมอันเห็นว่ามีอำนาจยืนยันแล้ว ไฉนท่านจึงตำหนิพวกเรา การฆ่าของท่านได้รับบัญชาไว้แล้วด้วยพิธีกรรมทำลายของอคัสตยะ

1.123.23

न रिपून्वै समुद्दिश्य विमुञ्चन्ति नराः शरान् ।
रन्ध्र एषां विशेषेण वधकालः प्रशस्यते ॥ १.१२३.२३ ॥

คนทั้งหลายย่อมไม่ปล่อยลูกศรโดยเพียงหมายจะยิงศัตรู ช่วงเวลาที่เขาอ่อนแอเป็นพิเศษนั้นได้รับการสรรเสริญว่าเป็นเวลาที่ควรฆ่า

1.123.24

प्रमत्तमप्रमत्तं वा विवृतं घ्नन्ति चौजसा ।
उपायैर्विविधैस्तीक्ष्णैः कस्मान्मृग विगर्हसे ॥ १.१२३.२४ ॥

คนทั้งหลายย่อมฆ่าผู้เผลอหรือผู้ไม่เผลอ ผู้ที่เปิดเผยอยู่ ด้วยกำลังและด้วยอุบายต่าง ๆ ที่แหลมคม ดูก่อนมฤคเหตุใดท่านจึงตำหนิ

1.123.25

नाहं घ्न्तं मृगन्राजन्विगर्हे चात्मकारणात् ।
मैथुनं तु प्रतीक्ष्यं मे त्वयेहाद्यानृशंस्यतः ॥ १.१२३.२५ ॥

ดูก่อนพระราชา เราไม่ตำหนิผู้ที่ฆ่าเนื้อเพื่อประโยชน์ของตน แต่วันนี้เพราะความเอ็นดู ท่านควรรอให้เราได้เสพสมอยู่ที่นี่

1.123.26

सर्वभूतहिते काले सर्वभूतेप्सिते तथा ।
को हि विद्वान्मृगं हन्याच्चरन्तं मैथुनं वने ॥ १.१२३.२६ ॥

ในกาลที่เป็นคุณแก่สรรพสัตว์และที่สรรพสัตว์ปรารถนาเช่นนี้ บัณฑิตคนใดเล่าจะฆ่าเนื้อที่กำลังเที่ยวเสพสมอยู่ในป่า

1.123.27

अस्यां मृग्यां च राजेन्द्र हर्षान्मैथुनमाचरम् ।
पुरुषार्थफलं कर्तुं तत्त्वया विफलीकृतम् ॥ १.१२३.२७ ॥

ดูก่อนราชินทร์ ในการล่านี้เราได้ประกอบการเสพสมด้วยความยินดี เพื่อให้เกิดผลแห่งจุดมุ่งหมายของมนุษย์ ท่านได้ทำให้ผลนั้นไร้ผลเสียแล้ว

1.123.28

पौरवाणां महाराज तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
वंशे जातस्य कौरव्य नानुरूपमिदं तव ॥ १.१२३.२८ ॥

ดูก่อนมหาราชา ผู้เกิดในวงศ์ของเผ่าเปารพะ ผู้มีการกระทำอันไม่มีมลทิน ดูก่อนกุรุวงศ์ สิ่งนี้ไม่เหมาะสมกับท่านเลย

1.123.29

नृशंसं कर्म सुमहत्सर्वलोकविगर्हितम् ।
अस्वर्ग्यमयशस्यं चाप्यधर्मिष्ठं च भारत ॥ १.१२३.२९ ॥

การกระทำอันโหดร้ายนี้ยิ่งใหญ่นัก ถูกประณามโดยโลกทั้งปวง ไม่นำไปสู่สวรรค์ ไม่นำความดีงาม และยังอธรรมยิ่งนัก ดูก่อนภารตะ

1.123.30

स्त्रीभोगानां विशेषज्ञः शास्त्रधर्मार्थतत्त्ववित् ।
नार्हस्त्वं सुरसङ्काश कर्तुमस्वर्ग्यमीदृशम् ॥ १.१२३.३० ॥

ท่านผู้รู้ความแตกต่างของการเสพสุขกับสตรี และเข้าใจแก่นแท้ของคัมภีร์ ธรรม และอรรถ ดูก่อนผู้เปรียบเสมือนเทพ ท่านไม่สมควรทำการเช่นนี้ซึ่งไม่นำไปสู่สวรรค์

1.123.31

त्वया नृशंसकर्तारः पापाचाराश्च मानवाः ।
निग्राह्याः पार्थिवश्रेष्ठ त्रिवर्गपरिवर्जिताः ॥ १.१२३.३१ ॥

ดูก่อนราชาผู้ประเสริฐ มนุษย์ผู้กระทำการโหดร้ายและดำเนินชีวิตในบาป ผู้ถูกพรากจากไตรวรรค ควรถูกลงโทษโดยท่าน

1.123.32

किं कृतं ते नरश्रेष्ठ मामिहानागसं घ्नतः ।
मुनिं मूलफलाहारं मृगवेषधरं नृप ॥ १.१२३.३२ ॥

ดูก่อนนรศรีษฐ์ ท่านได้ทำอะไรลงไป เมื่อฆ่าเรานี้ผู้ไม่มีความผิด เป็นฤๅษีผู้กินรากไม้และผลไม้ ผู้แปลงกายเป็นเนื้อ

1.123.33

वसमानमरण्येषु नित्यं शमपरायणम् ।
त्वयाऽहं हिंसितो यस्मात्तस्मात्त्वामप्यनागसः ॥ १.१२३.३३ ॥

เราอาศัยอยู่ในป่าเป็นนิตย์ มุ่งมั่นในความสงบ ท่านได้ทำร้ายเรา เพราะเหตุนั้น เราจึงถือว่าท่านก็ไม่มีความผิดเช่นกัน

1.123.34

द्वयोर्नृशंसकर्तारमवशं काममोहितम् ।
जीवितान्तकरो भावो मैथुने समुपैष्यति ॥ १.१२३.३४ ॥

ผู้โหดร้ายในสองคนนี้ ผู้ไร้อำนาจและถูกกามหลงใหล ในขณะร่วมเสพสม ภาวะจิตที่นำไปสู่ความตายจะมาถึงเขา

1.123.35

अहं हि किंदमो नाम तपसा भावितो मुनिः ।
व्यपत्रपन्मनुष्याणां मृग्यां मैथुनमाचरम् ॥ १.१२३.३५ ॥

เรานามว่ากิมทมะ เป็นฤๅษีผู้บริสุทธิ์ด้วยการบำเพ็ญตบะ เพราะละอายต่อมนุษย์ เราจึงได้เสพสมในขณะล่าโดยมีรูปเป็นเนื้อ

1.123.36

मृगो भत्वा मृगैः सार्धं चरामि गहने वने ।
न तु ते ब्रह्महत्येयं भविष्यत्यविजानतः ॥ १.१२३.३६ ॥

เราแปลงเป็นเนื้อแล้วเที่ยวอยู่กับฝูงเนื้อในป่าทึบ แต่สิ่งนี้จะไม่เป็นบาปพรหมหัตถ์สำหรับท่าน เพราะท่านกระทำไปโดยไม่รู้

1.123.37

मृगरूपधरं हत्वा मामेवं काममोहितम् ।
अस्य तु त्वं फलं मूढ प्राप्स्यसीदृशमेव हि ॥ १.१२३.३७ ॥

ท่านฆ่าเราผู้มีรูปเป็นเนื้อ ถูกกามหลงใหลเช่นนี้แล้ว ดูก่อนคนโง่ เพราะการกระทำนี้ ท่านก็จะได้รับผลเช่นนี้เหมือนกัน

1.123.38

प्रियया सह संवासं प्राप्य कामविमोहितः ।
त्वमप्यस्यामवस्थायां प्रेतलोकं गमिष्यसि ॥ १.१२३.३८ ॥

เมื่อได้อยู่ร่วมกับผู้เป็นที่รัก ถูกกามหลงใหล ท่านเองในสภาพนี้ก็จะไปสู่โลกแห่งผู้ตาย

1.123.39

अन्तकाले हि संवासं यया गन्तासि कान्तया ।
प्रेतराजपुरं प्राप्तं सर्वभूतदुरत्ययम्।
भक्त्या मतिमतां श्रेष्ठ सैव त्वाऽनुगमिष्यति ॥ १.१२३.३९ ॥

ดูก่อนผู้ประเสริฐในหมู่ผู้มีปัญญา ในเวลาใกล้ตาย นางผู้เป็นที่รักที่ท่านจะไปด้วย ไปสู่นครของพระยมราชซึ่งสรรพสัตว์ไม่อาจหลีกพ้น นางก็จะติดตามท่านไปด้วยความจงรักภักดี

1.123.40

वर्तमानः सुखे दुःखं यथाऽहं प्रापितस्त्वया ।
तथा त्वां च सुखं प्राप्तं दुःखमभ्यागमिष्यति ॥ १.१२३.४० ॥

เช่นเดียวกับที่ท่านได้นำความทุกข์มาสู่เราผู้กำลังอยู่ในความสุข ความทุกข์ก็จะมาถึงท่านผู้ได้รับความสุขเช่นกัน

1.123.41

एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो जीवितात्स व्यमुच्यत ।
मृगः पाण्डुश्च दुःखार्तः क्षणेन समपद्यत ॥ १.१२३.४१ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว กวางตัวนั้นซึ่งถูกความโศกเศร้าอย่างยิ่งบีบคั้นก็หลุดพ้นจากชีวิต ส่วนพระปาณฑุก็ถูกความทุกข์โศกบีบคั้นเช่นกัน และสิ้นชีวิตลงในพริบตาเดียว