మహాభారతం · అధ్యాయం 1.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.123.1
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः स्वबाहुविजितं धनम् ।
भीष्माय सत्यवत्यै च मात्रे चोपजहार सः ॥ १.१२३.१ ॥
ధృతరాష్ట్రుని అనుమతి పొంది, తన బాహుబలంతో గెలిచిన ధనాన్ని అతడు భీష్ముడికి మరియు తన తల్లి సత్యవతికి సమర్పించాడు.
1.123.2
विदुराय च वै पाण्डुः प्रेषयामास तद्धनम् ।
सुहृदश्चापि धर्मात्मा धनेन समतर्पयत् ॥ १.१२३.२ ॥
పాండు ఆ ధనాన్ని విదురునికి కూడా పంపాడు; ఆ ధర్మాత్ముడు తన మిత్రులను కూడా ధనంతో పూర్తిగా సంతృప్తిపరిచాడు.
1.123.3
ततः सत्यवतीं भीष्मं कौसल्यां च यशस्विनीम् ।
शुभैः पाण्डुर्जितैरर्थैस्तोषयामास भारत ॥ १.१२३.३ ॥
అప్పుడు, ఓ భారత, పాండు గెలిచిన శుభకరమైన ధనాలతో సత్యవతిని, భీష్ముడిని, యశస్విని కౌసల్యను సంతోషపరిచాడు.
1.123.4
ननन्द माता कौसल्या तमप्रतिमतेजसम् ।
जयन्तमिव पौलोमी परिष्वज्य नर्षभम् ॥ १.१२३.४ ॥
అసమాన తేజస్సు కలిగిన ఆ నరశ్రేష్ఠుడిని కౌసల్య తల్లి కౌగిలించుకుని సంతోషించింది; జయంతుని కౌగిలించుకున్న పౌలోమిలా.
1.123.5
तस्य वीरस्य विक्रान्तैः सहस्रशतदक्षिणैः ।
अश्वमेधशतैरीजे धृतराष्ट्रो महामखैः ॥ १.१२३.५ ॥
ఆ వీరుని పరాక్రమాల వల్ల ధృతరాష్ట్రుడు వేలాది దక్షిణలతో కూడిన వందలాది అశ్వమేధాలు, మహా యజ్ఞాలు చేశాడు.
1.123.6
संप्रयुक्तस्तु कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ ।
जिततन्द्रीस्तदा पाण्डुर्बभूव वनगोचरः ॥ १.१२३.६ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, కుంతి మరియు మాద్రితో కలిసి అప్పుడు పాండువు అలసటలేని వాడై అరణ్యవాసి అయ్యాడు.
1.123.7
हित्वा प्रासादनिलयं शुभानि शयनानि च ।
अरण्यनित्यः सततं बभूव मृगयापरः ॥ १.१२३.७ ॥
రాజభవనాల నివాసాన్ని, సుందరమైన పరుపులను త్యజించి, ఆయన నిత్యం అరణ్యంలోనే నివసించాడు; వేటపైనే మనసు నిలిపాడు.
1.123.8
स चरन्दक्षिणं पार्श्वं रम्यं हिमवतो गिरः ।
उवास गिरिपृष्ठेषु महाशालवनेषु च ॥ १.१२३.८ ॥
హిమాలయ పర్వతానికి చెందిన రమణీయమైన దక్షిణ వాలులలో సంచరిస్తూ, ఆయన పర్వత శిఖరాలపై, మహా శాలవనాలలో నివసించాడు.
1.123.9
रराज कुन्त्या माद्र्या च पाण्डुः सह वने चरन् ।
करेण्वोरिव मध्यस्थः श्रीमान्पौरन्दरो गजः ॥ १.१२३.९ ॥
కుంతి, మాద్రిలతో కలిసి వనంలో సంచరిస్తున్న పాండు, ఇద్దరు ఆడ ఏనుగుల మధ్య నిలిచిన ఇంద్రుని శ్రీమంతమైన ఏనుగులా ప్రకాశించాడు.
1.123.10
भारतं सह भार्याभ्यां खङ्गबाणधनुर्धरम् ।
विचित्रकवचं वीरं परमास्त्रविदं नृपम्।
देवोऽयमित्यमन्यन्त चरन्तं वनवासिनः ॥ १.१२३.१० ॥
ఇద్దరు భార్యలతో కలిసి, ఖడ్గం, బాణాలు, ధనుస్సు ధరించి, విచిత్ర కవచం తొడిగి, పరమాస్త్రాలను ఎరిగిన ఆ వీర భారత రాజు సంచరించడం చూసి వనవాసులు, ఇతడు దేవుడే అని భావించారు.
1.123.11
तस्य कामांश्च भोगांश्च नरा नित्यमतन्द्रिताः ।
उपजह्रुर्वनान्तेषु धृतराष्ट्रेण चोदिताः ॥ १.१२३.११ ॥
ధృతరాష్ట్రునిచే ప్రేరేపించబడిన మనుషులు, అలసట లేక ఎల్లప్పుడూ అడవుల్లో అతనికి కోరిన వస్తువులను, భోగ సామగ్రిని తీసుకువచ్చారు.
1.123.12
तदासाद्य महारण्यं मृगव्यालनिषेवितम् ।
तत्र मैथुनकालस्थं ददर्श मृगयूथपम् ॥ १.१२३.१२ ॥
అప్పుడు, మృగాలు, క్రూర జంతువులు నివసించే ఆ మహారణ్యానికి చేరుకుని, అక్కడ మైథున కాలంలో ఉన్న ఒక మృగయూథపతిని చూశాడు.
1.123.13
ततस्तं च मृगीं चैव रुक्मपुङ्खैः सुपत्रिभिः ।
निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः पाण्डुः पञ्चभिराशुगैः ॥ १.१२३.१३ ॥
అప్పుడు పాండుడు బంగారు పుంఖాలు, అందమైన రెక్కలు గల వాడి బాణాలతో ఆ మగ జింకను, ఆడ జింకను కూడా ఐదు బాణాలతో గుచ్చాడు.
1.123.14
स च राजन्महातेजा ऋषिपुत्रस्तपोधनः ।
भार्यया सह तेजस्वी मृगरूपेण सङ्गतः ॥ १.१२३.१४ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహాతేజస్వి, తపోధనుడైన ఋషిపుత్రుడు తన భార్యతో కలిసి మృగరూపంలో ఉన్నాడు.
1.123.15
स संयुक्तस्तया मृग्या मानुषीं वाचमीरयन् ।
क्षणेन पतितो भूमौ विललापातुरो मृगः ॥ १.१२३.१५ ॥
ఆ ఆడ జింకతో కలిసి ఉన్న ఆ మగ జింక మానుషవాక్కులో మాట్లాడుతూ క్షణంలో నేలపై పడి, దుఃఖంతో విలపించాడు.
1.123.16
काममन्युवशं प्राप्ता बुद्ध्यन्तरगता अपि ।
वर्जयन्ति नृशंसानि पापेष्वपि रता नराः ॥ १.१२३.१६ ॥
కామ క్రోధాల వశంలో పడినవారైనా, బుద్ధి తప్పిపోయినప్పటికీ, పాపాలలో రమిస్తున్నా కూడా మనుషులు క్రూరకర్మలను విడిచిపెడతారు.
1.123.17
न विधिं ग्रसते प्रज्ञा प्रज्ञां तु ग्रसते विधिः ।
विधिपर्यागतानर्थान्प्रज्ञावान्प्रतिपद्यते ॥ १.१२३.१७ ॥
ప్రజ్ఞ విధిని మింగదు, కానీ విధి ప్రజ్ఞను మింగుతుంది. ప్రజ్ఞావంతుడు విధివశంగా వచ్చిన అర్థాలను ఎదుర్కొంటాడు.
1.123.18
शस्वद्धर्मात्मनां मुख्ये कुले जातस्य भारत ।
कामलोभाभिभूतस्य कथं ते चलिता मतिः ॥ १.१२३.१८ ॥
ఓ భారతా, ఎల్లప్పుడూ ధర్మాత్ముల ఉత్తమ కులంలో జన్మించిన నీవు, కామలోభాలకు లొంగిపోయి నీ బుద్ధి ఎలా చలించింది?
1.123.19
शत्रूणां या वधे वृत्तिः सा मृगाणां वधे स्मृता ।
राज्ञां मृग न मां मोहात्त्वं गर्हयितुमर्हसि ॥ १.१२३.१९ ॥
శత్రువులను సంహరించడంలో ఏ ఆచరణ ఉందో, అదే జింకలను సంహరించడంలోనూ స్మృతమై ఉంది. ఓ జింకా, మోహంతో నీవు నన్ను నిందించడం తగదు.
1.123.20
अच्छद्मनाऽमायया च मृगाणां वध इष्यते ।
स एव धर्मो राज्ञां तु तद्धि त्वं किं नु गर्हसे ॥ १.१२३.२० ॥
కపటం లేకుండా, మోసం లేకుండా జింకలను సంహరించడం కూడా అంగీకరించబడింది. అదే రాజులకు ధర్మం; మరి నీవు దానిని ఎందుకు నిందిస్తున్నావు?
1.123.21
अगस्त्यः सत्रमासीनश्चकार मृगयामृषिः ।
आरण्यान्सर्वदैवत्यान्मृगान्प्रोक्ष्य महावने ॥ १.१२३.२१ ॥
యాగసత్రంలో కూర్చున్న ఋషి అగస్త్యుడు, మహారణ్యంలో సర్వదేవతలకు చెందిన అరణ్య జింకలను ప్రోక్షించి వేట చేశాడు.
1.123.22
प्रमाणदृष्टधर्मेण कथमस्मान्विगर्हसे ।
अगस्त्यस्याभिचारेण युष्माकं विहितो वधः ॥ १.१२३.२२ ॥
ప్రమాణంగా చూడబడిన ధర్మం ప్రకారం నీవు మమ్మల్ని ఎలా నిందించగలవు? అగస్త్యుని అభిచార యజ్ఞం వల్ల మీ వధ విధించబడింది.
1.123.23
न रिपून्वै समुद्दिश्य विमुञ्चन्ति नराः शरान् ।
रन्ध्र एषां विशेषेण वधकालः प्रशस्यते ॥ १.१२३.२३ ॥
మనుషులు శత్రువులను గురిచేసి మాత్రమే బాణాలు వదలరు; వారి బలహీనత సమయమే వధకు తగినదిగా ప్రశంసించబడుతుంది.
1.123.24
प्रमत्तमप्रमत्तं वा विवृतं घ्नन्ति चौजसा ।
उपायैर्विविधैस्तीक्ष्णैः कस्मान्मृग विगर्हसे ॥ १.१२३.२४ ॥
అప్రమత్తులనైనా, అప్రమత్తులు కానివారినైనా, బహిర్గతులైనవారిని బలంతో, పలు తీక్షణ ఉపాయాలతో కూడా జనులు హతమార్చుతారు. ఓ జింకా, నీవెందుకు నిందిస్తున్నావు?
1.123.25
नाहं घ्न्तं मृगन्राजन्विगर्हे चात्मकारणात् ।
मैथुनं तु प्रतीक्ष्यं मे त्वयेहाद्यानृशंस्यतः ॥ १.१२३.२५ ॥
ఓ రాజా, నా స్వార్థం కోసం మృగాలను చంపేవారిని నేను నిందించను; కానీ ఈ రోజు దయతో నా మైథునం కోసం నీవు ఇక్కడ వేచి ఉండాలి.
1.123.26
सर्वभूतहिते काले सर्वभूतेप्सिते तथा ।
को हि विद्वान्मृगं हन्याच्चरन्तं मैथुनं वने ॥ १.१२३.२६ ॥
అన్ని ప్రాణులకు హితమైన కాలంలోను, అన్ని ప్రాణులు కోరే కాలంలోను అడవిలో మైథునం చేస్తున్న మృగాన్ని ఏ విద్వాంసుడు చంపుతాడు?
1.123.27
अस्यां मृग्यां च राजेन्द्र हर्षान्मैथुनमाचरम् ।
पुरुषार्थफलं कर्तुं तत्त्वया विफलीकृतम् ॥ १.१२३.२७ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఈ వేటలో ఆనందంతో నేను మైథునం చేస్తున్నాను, పురుషార్థ ఫలాన్ని పొందడానికి; దాన్ని నీవు నిష్ఫలం చేశావు.
1.123.28
पौरवाणां महाराज तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
वंशे जातस्य कौरव्य नानुरूपमिदं तव ॥ १.१२३.२८ ॥
ఓ మహారాజా, నిర్మల కర్మలు చేసిన పౌరవుల వంశంలో జన్మించిన నీకు, ఓ కౌరవా, ఇది తగదు.
1.123.29
नृशंसं कर्म सुमहत्सर्वलोकविगर्हितम् ।
अस्वर्ग्यमयशस्यं चाप्यधर्मिष्ठं च भारत ॥ १.१२३.२९ ॥
ఈ క్రూరమైన కర్మ చాలా పెద్దది, సర్వలోకాలచే నిందితమైనది, స్వర్గానికి దారితీయనిది, అపకీర్తిని కలిగించేది, అత్యంత అధర్మమైనది కూడా, ఓ భారతా.
1.123.30
स्त्रीभोगानां विशेषज्ञः शास्त्रधर्मार्थतत्त्ववित् ।
नार्हस्त्वं सुरसङ्काश कर्तुमस्वर्ग्यमीदृशम् ॥ १.१२३.३० ॥
స్త్రీ భోగాల భేదాలు తెలిసినవాడా, శాస్త్రం, ధర్మం, అర్థం యొక్క తత్త్వం తెలిసినవాడా, దేవతుల్యుడా, స్వర్గానికి దారితీయని ఇటువంటి కర్మ చేయడం నీకు తగదు.
1.123.31
त्वया नृशंसकर्तारः पापाचाराश्च मानवाः ।
निग्राह्याः पार्थिवश्रेष्ठ त्रिवर्गपरिवर्जिताः ॥ १.१२३.३१ ॥
ఓ శ్రేష్ఠ రాజా, క్రూర కర్మలు చేసేవారు, పాపాచారులైన మానవులు, త్రివర్గాన్ని విడిచినవారు నీచేత శిక్షింపబడవలసినవారు.
1.123.32
किं कृतं ते नरश्रेष्ठ मामिहानागसं घ्नतः ।
मुनिं मूलफलाहारं मृगवेषधरं नृप ॥ १.१२३.३२ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, వేళ్ళు పండ్లు తినే, జింక వేషం ధరించిన, నిరపరాధిని అయిన నన్ను ఇక్కడ చంపి నీవు ఏమి చేశావు?
1.123.33
वसमानमरण्येषु नित्यं शमपरायणम् ।
त्वयाऽहं हिंसितो यस्मात्तस्मात्त्वामप्यनागसः ॥ १.१२३.३३ ॥
అరణ్యాలలో సదా నివసిస్తూ, శమంలో నిమగ్నమై ఉన్న నన్ను నీవు హింసించావు; కాబట్టి నిన్ను కూడా నిరపరాధిగా భావిస్తున్నాను.
1.123.34
द्वयोर्नृशंसकर्तारमवशं काममोहितम् ।
जीवितान्तकरो भावो मैथुने समुपैष्यति ॥ १.१२३.३४ ॥
ఇద్దరిలో క్రూర కర్మ చేసే, అవశుడై కామమోహితుడైన వాడికి, మైథునంలో ప్రాణాంతకమైన భావం వస్తుంది.
1.123.35
अहं हि किंदमो नाम तपसा भावितो मुनिः ।
व्यपत्रपन्मनुष्याणां मृग्यां मैथुनमाचरम् ॥ १.१२३.३५ ॥
నేను కిందముడనే మునిని; తపస్సుతో పవిత్రుడనైనవాడిని. మనుషుల ముందు సిగ్గుపడి, వేటలో మైథునం ఆచరించాను.
1.123.36
मृगो भत्वा मृगैः सार्धं चरामि गहने वने ।
न तु ते ब्रह्महत्येयं भविष्यत्यविजानतः ॥ १.१२३.३६ ॥
జింకగా మారి, జింకలతో కలిసి దట్టమైన అడవిలో తిరుగుతున్నాను. కానీ నీవు తెలియక చేసినందున ఇది నీకు బ్రహ్మహత్యగా పరిణమిస్తుంది.
1.123.37
मृगरूपधरं हत्वा मामेवं काममोहितम् ।
अस्य तु त्वं फलं मूढ प्राप्स्यसीदृशमेव हि ॥ १.१२३.३७ ॥
మృగ రూపం ధరించిన నన్ను కామమోహితుడవై ఇలా చంపావు. ఓ మూఢుడా, దీనికి ఫలంగా నీవు కూడా ఇలాంటిదే పొందుతావు.
1.123.38
प्रियया सह संवासं प्राप्य कामविमोहितः ।
त्वमप्यस्यामवस्थायां प्रेतलोकं गमिष्यसि ॥ १.१२३.३८ ॥
ప్రియురాలితో సంసారం పొంది కామమోహితుడవైన నీవు కూడా ఈ స్థితిలోనే ప్రేతలోకానికి వెళ్తావు.
1.123.39
अन्तकाले हि संवासं यया गन्तासि कान्तया ।
प्रेतराजपुरं प्राप्तं सर्वभूतदुरत्ययम्।
भक्त्या मतिमतां श्रेष्ठ सैव त्वाऽनुगमिष्यति ॥ १.१२३.३९ ॥
బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా, అంత్యకాలంలో ఏ ప్రియురాలితో నీవు ప్రేతరాజు పట్టణానికి వెళ్తావో, అది సర్వభూతాలకు దాటరానిది; ఆమె భక్తితో నిన్ను అనుసరిస్తుంది.
1.123.40
वर्तमानः सुखे दुःखं यथाऽहं प्रापितस्त्वया ।
तथा त्वां च सुखं प्राप्तं दुःखमभ्यागमिष्यति ॥ १.१२३.४० ॥
సుఖంగా ఉన్న నన్ను నీవు దుఃఖంలోకి నెట్టినట్లే, సుఖాన్ని పొందిన నిన్ను కూడా దుఃఖం చేరుకుంటుంది.
1.123.41
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो जीवितात्स व्यमुच्यत ।
मृगः पाण्डुश्च दुःखार्तः क्षणेन समपद्यत ॥ १.१२३.४१ ॥
ఇలా చెప్పి, అత్యంత దుఃఖంతో బాధపడిన ఆ మృగం ప్రాణం విడిచింది; దుఃఖంతో బాధపడిన పాండువు కూడా క్షణంలో మరణించాడు.