マハーバーラタ · 章 1.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.124.1
तं व्यतीतमुपक्रम्य राजा स्वमिव बान्धवम् ।
सभार्यः शोकदुःखार्तः पर्यदेवयदातुरः ॥ १.१२४.१ ॥
王は去っていった者に、まるで自分の親族であるかのように近づき、妻とともに悲しみと苦しみに打ちひしがれ、苦悶して嘆いた。
1.124.2
सतामपि कुले जाताः कर्मणा बत दुर्गतिम् ।
प्राप्नुवन्त्यकृतात्मानः कामजालविमोहिताः ॥ १.१२४.२ ॥
善人の家に生まれても、ああ、自己を制御しない者は欲望の網に惑わされ、自らの行為によって不幸に陥る。
1.124.3
शश्वद्धर्मात्मना जातो बाल एव पिता मम ।
जीवितान्तमनुप्राप्तः कामात्मैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१२४.३ ॥
私の父は、正義の心をもつ者に常に育てられた幼子のようであったが、人生の終わりまで欲望に満ちた人であったと我々は聞いている。
1.124.4
तस्य कामात्मनः क्षेत्रे राज्ञः संयतवागृषिः ।
कृष्णद्वैपायनः साक्षाद्भगवान्मामजीजनत् ॥ १.१२४.४ ॥
あの欲望に満ちた王の畑（妻）において、言葉を慎むリシ、まさしく尊き黒い二島仙（クリシュナ・ドヴァイパーヤナ）が私を生ませた。
1.124.5
तस्याद्य व्यसने बुद्धिः संजातेयं ममाधमा ।
त्यक्तस्य देवैरनयान्मृगयां परिधावतः ॥ १.१२४.५ ॥
今日、彼の災いの中で、私の心に彼について卑しい考えが生じた——神々に見捨てられ、不正により狩猟をさまよった彼について。
1.124.6
मोक्षमेव व्यवस्यामि बन्धो हि व्यसनं महत् ।
सुवृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.६ ॥
私は解脱をこそ決意する。束縛こそ大いなる災いだからである。私は父の、あの不滅の善き行いに従おう。
1.124.7
अतीव तपसात्मानं योजयिष्याम्यसंशयम् ।
तस्मादेकाहमेकाहमेकैकस्मिन्वनस्पतौ ॥ १.१२४.७ ॥
疑いなく私は大いに苦行に身を捧げる。ゆえに一日ずつ、一本一本の木の下で。
1.124.8
चरन्भैक्षं मुनिर्मुण्डश्चरिष्याम्याश्रमानिमान् ।
पांसुना समवच्छन्नः शून्यागारकृतालयः ॥ १.१२४.८ ॥
托鉢に歩き、頭を剃った聖者として私はこれらの庵を巡る。塵にまみれ、空き家を住まいとして。
1.124.9
वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः ।
न शोचन्न प्रहृष्यंश्च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १.१२४.९ ॥
木の根元を住まいとし、好き嫌いをすべて捨て、悲しまず喜ばず、自分への非難と称賛を等しく見る。
1.124.10
निराशीर्निर्नमस्कारो निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ।
न चाप्यवहसन्कंचिन्न कुर्वन्भ्रुकुटीं क्वचित् ॥ १.१२४.१० ॥
報酬を望まず、礼を求めず、対立を超え、所有なし。誰をも嘲らず、決して眉をひそめない。
1.124.11
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वभूतहिते रतः ।
जङ्गमाजङ्गमं सर्वमविहिंसंश्चतुर्विधम् ॥ १.१२४.११ ॥
常に穏やかな顔で、すべての生きものの幸福を喜び、四種の動くものも動かないものも傷つけない。
1.124.12
स्वासु प्रजास्विव सदा समः प्राणभृतः प्रति ।
एककालं चरन्भैक्षं कुलानि दश पञ्च च ॥ १.१२४.१२ ॥
自分の子と同じように、常にすべての生きものに平等に接し、一度に十五の家を托鉢して歩く。
1.124.13
असंभवे वा भैक्षस्य चरन्ननशनान्यपि ।
अल्पमल्पं च भुञ्जानः पूर्वालाभे न जातुचित् ॥ १.१२४.१३ ॥
施しが得られないときは、断食していても歩き回るべきであり、以前に何も得られなかったときは、決して少しずつだけ食べてはならない。
1.124.14
अन्यान्यपि चरँल्लोभादलाभे सप्त पूरयन् ।
अलाभे यदि वा लाभे समदर्शी महातपाः ॥ १.१२४.१४ ॥
貪欲から他の家々も巡り、得られなければ七軒で乞食して満たす。得られても得られなくても、平等の見をもつ大苦行者であれ。
1.124.15
वास्यैकं तक्षतो बाहुं चन्दनेनैकमुक्षतः ।
नाकल्याणं न कल्याणं चिन्तयन्नुभयोस्तयोः ॥ १.१२४.१५ ॥
斧で一方の腕を切る者と、檀香で一方の腕を塗る者、その二人に対して、悪も善も思わない。
1.124.16
न जिजीविषुवत्किंचिन्न मुमूर्षुवदाचरन् ।
जीवितं मरणं चैव नाभिन्दन्न च द्विषन् ॥ १.१२४.१६ ॥
生きたい者のように振る舞わず、死にたい者のようにも振る舞わない。生も死も喜ばず、また憎みもしない。
1.124.17
याः काश्चिज्जीवता शक्याः कर्तुमभ्युदयक्रियाः ।
ताः सर्वाः समतिक्रम्य निमेषादिव्यवस्थितः ॥ १.१२४.१७ ॥
生きている人が行うことのできる世俗の繁栄のための行為をすべて超え、彼は一瞬にして確固として立つ。
1.124.18
तासु चाप्यनवस्थासु त्यक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ।
संपरित्यक्तधर्मार्थः सुनिर्णिक्तात्मकल्मषः ॥ १.१२४.१८ ॥
そうした不安定な状態においても、感覚の働きをすべて捨て、法と利を完全に捨て去り、自己の汚れをよく洗い清めた者である。
1.124.19
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो व्यतीतः सर्ववागुराः ।
न वशे कस्यचित्तिष्ठन्सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १.१२४.१९ ॥
あらゆる罪から解放され、あらゆる罠を越え、誰の支配にも属さず、ダルマを守って風のように歩む者。
1.124.20
एतया सततं वृत्त्या चरन्नेवंप्रकारया ।
देहं संस्थापयिष्यामि निर्भयं मार्गमास्थितः ॥ १.१२४.२० ॥
このような生計で常に暮らし、恐れのない道を歩んで、私はこの身を保ち続けるだろう。
1.124.21
नाहं सुकृपणे मार्गे स्ववीर्यक्षयशोचिते ।
स्वधर्मात्सततापेते चरेयं वीर्यवर्जितः ॥ १.१२४.२१ ॥
自らの勇気の喪失を嘆くべき、あまりに惨めな道を私は歩まない。自分のダルマから常に離れ、勇気を失って私はさまようことはない。
1.124.22
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि योऽन्यां कृपणचक्षुषा ।
उपैति वृत्तिं कामात्मा स शुनां वर्तते पथि ॥ १.१२४.२२ ॥
尊敬されようと侮辱されようと、惨めな眼差しで他人の生計に頼る欲望に満ちた者は、犬の道を生きている。
1.124.23
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निःश्वासपरमो नृपः ।
अवेक्षमाणः कुन्तीं च मान्द्रीं च समभाषत ॥ १.१२४.२३ ॥
このように言い、深い悲しみに苦しみ、長いため息をつきながら、王はクンティーとマードリーを見て彼女たちに語りかけた。
1.124.24
कौसल्या विदुरः क्षत्ता राजा च सह बन्धुभिः ।
आर्या सत्यवती भीष्मस्ते च राजपुरोहिताः ॥ १.१२४.२४ ॥
カウシャリヤー、ヴィドゥラ、クシャッタ、王と親族たち、尊き女性サティヤヴァティー、ビーシュマ、そして王家の祭官たち。
1.124.25
ब्राह्मणाश्च महात्मानः सोमपाः संशितव्रताः ।
पौरवृद्धाश्च ये तत्र निवसन्त्यस्मदाश्रयाः।
प्रसाद्य सर्वे वक्तव्याः पाण्डुः प्रव्राजितो वने ॥ १.१२४.२५ ॥
偉大な心を持つバラモン、ソーマを飲み厳格な誓いを守る者たち、そして我らを頼ってそこに住む都の長老たち——皆を宥めた上で、パーンドゥが森へ追放されたと告げるべきである。
1.124.26
निशम्य वचनं भर्तुस्त्यागधर्मकृतात्मनः ।
तत्समं वचनं कुन्ती माद्री च समभाषताम् ॥ १.१२४.२६ ॥
放棄の義務に心を定めた夫の言葉を聞いて、クンティーとマードリーも同様の言葉を語った。
1.124.27
अन्येऽपि ह्याश्रमाः सन्ति ये शक्या भरतर्षभ ।
आवाभ्यां सह वस्तुं वै धर्ममाश्रित्य चिन्त्यताम्।
आवाभ्यां धर्मपत्नीभ्यां सह तप्तुं तपो महत् ॥ १.१२४.२७ ॥
バラタの牡牛よ、我ら二人が共に住める他の隠棲所もある。法に拠って考えてほしい。我ら二人の法の妻は共に大いなる苦行を行えるのだ。
1.124.28
शरीरस्यापि मोक्षाय धर्मं प्राप्य महाफलम् ।
त्वमेव भविता भर्ता स्वर्गस्यापि न संशयः ॥ १.१२४.२८ ॥
身体の解脱のためにさえ大いなる果報をもたらす法を得れば、あなた自身が天界の主にもなるであろう。疑いはない。
1.124.29
प्रणिधायेन्द्रियग्रामं भर्तृलोकपरायणे ।
त्यक्त्वा कामसुखे ह्यावां तप्स्यवो विपुलं तपः ॥ १.१२४.२९ ॥
諸感官を制し、夫の世界に専心し、欲楽を捨てて、我ら二人は大いなる苦行を必ず行うでしょう。
1.124.30
यदि चावां महाप्राज्ञ त्यक्ष्यसि त्वं विशांपते ।
अद्यैवावां प्रहास्यावो जीवितं नात्र संशयः ॥ १.१२४.३० ॥
大いなる智者よ、民の主よ。もしあなたが我ら二人を捨てるなら、今日にも我ら二人は命を捨てるだろう。これに疑いはない。
1.124.31
यदि व्यवसितं ह्येतद्युवयोर्धर्मसंहितम् ।
स्ववृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.३१ ॥
もしあなたがた二人のこの決意が法にかなうなら、私もまた父の、あの不滅の生き方に従おう。
1.124.32
त्यक्त्वा ग्राम्यसुखाहारं तप्यमानो महत्तपः ।
वल्कली फलमूलाशी चरिष्यामि महावने ॥ १.१२४.३२ ॥
村の安楽と食を捨て、大いなる苦行を行い、樹皮をまとい、果実と根を食べて、私は大森林をさまようだろう。
1.124.33
अग्नौ जुह्वन्नुभौ कालावुभौ कालावुपस्पृशन् ।
कृशः परिमिताहारश्चीरचर्मजटाधरः ॥ १.१२४.३३ ॥
火に供物を捧げ、朝夕の両時に水に触れ、痩せ細り、節度ある食事をし、襤褸と獣皮をまとい、もつれた髪を結んで。
1.124.34
शीतवातातपसहः क्षुत्पिपासानवेक्षकः ।
तपसा दुश्चरेणेदं शरीरमुपशोषयन् ॥ १.१२४.३४ ॥
寒さ、風、暑さに耐え、飢えと渇きを顧みず、この困難な苦行によってこの身体を枯らしながら。
1.124.35
एकान्तशीली विमृशन्पक्वापक्वेन वर्तयन् ।
पितृन्देवांश्च वन्येन वाग्भिरद्भिश्च तर्पयन् ॥ १.१२४.३५ ॥
人里離れて住み、思索し、煮たものと生のものとで暮らし、森の産物と言葉と水によって祖霊と神々を満足させながら。
1.124.36
वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कुलवासिनः ।
नाप्रियाण्याचरिष्यामि किं पुनर्ग्रामवासिनाम् ॥ १.१२४.३६ ॥
林住者や家庭に住む人にさえ、私は不快なことはしない。まして村に住む人々に対してはなおさらである。
1.124.37
एवमारण्यशास्त्राणामुग्रमुग्रतरं विधिम् ।
काङ्क्षमाणोऽहमास्थास्ये देहस्यास्याऽऽसमापनात् ॥ १.१२४.३७ ॥
こうして、林の聖典の最も厳しい規定を、この身体が尽きるまで、望みをもって実践しよう。
1.124.38
इत्येवमुक्त्वा भार्ये ते राजा कौरवनन्दनः ।
ततश्चूडामणिं निष्कमङ्गदे कुण्डलानि च ॥ १.१२४.३८ ॥
こうして語ったのち、クルの喜びである王は、あなたの二人の妃に、冠の宝玉、首飾り、腕輪、耳飾りを与えた。
1.124.39
वासांसि च महार्हाणि स्त्रीणामाभरणानि च ।
वाहनानि च मुख्यानि शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.१२४.३९ ॥
高価な衣服、女性の装身具、優れた乗り物、武器、そして鎧も。
1.124.40
हेमभाण्डानि दिव्यानि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
मणिमुक्ताप्रवालानि रत्नानि विविधानि च ॥ १.१२४.४० ॥
神々しい金の器、寝台の敷物、宝玉、真珠、珊瑚、そして様々な宝石も。
1.124.41
प्रदाय सर्वं विप्रेभ्यः पाण्डुर्भृत्यानभाषत ।
गत्वा नागपुरं वाच्यं पाण्डुः प्रव्राजितो वने।
अर्थं कामं सुखं चैव रतिं च परमात्मिकाम् ॥ १.१२४.४१ ॥
すべてをバラモンに施したのち、パーンドゥは従者たちに言った。「ナーガプラへ行って伝えよ。パーンドゥは森へ出家した、と。富、欲望、幸福、そして至上の内なる喜びもまた。」
1.124.42
प्रतस्थे सर्वमुत्सृज्य सभार्यः कुरुनन्दनः ।
ततस्तस्यानुयातारस्ते चैव परिचारकाः ॥ १.१२४.४२ ॥
クル族の喜びであるその人は、すべてを捨て妻とともに出発した。そして、その従者たちと召使いたちも彼の後を追った。
1.124.43
श्रुत्वा भरतसिंहस्य विधिधाः करुणा गिरः ।
भममार्तस्वरं कृत्वा हाहेति परिचुक्रुशुः ॥ १.१२४.४३ ॥
バラタ族の獅子の、さまざまな哀れな言葉を聞いて、彼らは混乱し、苦しげな声で「ああ！ああ！」と叫んで嘆いた。
1.124.44
उष्णमश्रु विमुञ्चन्तस्तं विहाय महीपतिम् ।
ययुर्नागपुरं तूर्णं सर्वमादाय तद्धनम् ॥ १.१२४.४४ ॥
熱い涙を流しながら、その王を後にし、すべての財宝を携えて、急いでナーガプラへ去った。
1.124.45
ते गत्वा नगरं राज्ञो यथावृत्तं महात्मनः ।
कथयांचक्रिरे राज्ञस्तद्धनं विविधं ददुः ॥ १.१२४.४५ ॥
彼らは都に着くと、偉大な魂の人に起きたことを一部始終そのまま王に語り、あの様々な財宝を差し出した。
1.124.46
श्रुत्वा तेभ्यस्ततः सर्वं यथावृत्तं महावने ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठः पाण्डुमेवान्वशोचत ॥ १.१२४.४६ ॥
彼らから大森林で起きたことすべてを詳しく聞き、人中の最上者ドリタラーシュトラはパーンドゥのためにただ嘆き悲しんだ。
1.124.47
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
भ्रातृशोकसमाविष्टस्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ १.१२४.४७ ॥
兄への悲しみに満たされた彼は、寝床にも座席にも享楽にも決して喜びを見出さず、ただそのことだけを思い悩んでいた。
1.124.48
राजपुत्रस्तु कौरव्य पाण्डुर्मूलफलाशनः ।
जगाम सह पत्नीभ्यां ततो नागशतं गिरिम् ॥ १.१२४.४८ ॥
クル族の子孫よ、王子パーンドゥは根と果実を食べ、二人の妻とともにそこから百頭の象の距離にある山へ向かった。
1.124.49
स चैत्ररथमासाद्य कालकूटमतीत्य च ।
हिमवन्तमतिक्रम्य प्रययौ गन्धमादनम् ॥ १.१२४.४९ ॥
彼はチャイトララタの林に着き、カーラクータを過ぎ、ヒマーラヤを越えてガンダマーダナへ向かった。
1.124.50
रक्ष्यमाणो महाभूतैः सिद्धैश्च परमर्षिभिः ।
उवास स महाराज समेषु विषमेषु च ॥ १.१२४.५० ॥
偉大な存在、シッダたち、そして最高の聖仙に守られ、大王よ、彼は平坦な地にも険しい地にも住んだ。
1.124.51
इन्द्रद्युम्नसरः प्राप्य हंसकूटमतीत्य च ।
शतशृङ्गे महाराज तापसः समतप्यत ॥ १.१२४.५१ ॥
インドラドゥムナ湖に着き、ハンサクータを過ぎて、大王よ、その苦行者はシャタシュリンガで苦行した。