ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.124.1
तं व्यतीतमुपक्रम्य राजा स्वमिव बान्धवम् ।
सभार्यः शोकदुःखार्तः पर्यदेवयदातुरः ॥ १.१२४.१ ॥
ରାଜା ସେହି ପରଲୋକଗତଙ୍କ ନିକଟକୁ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ପରି ଯାଇ, ପତ୍ନୀ ସହିତ ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଆକୁଳ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।
1.124.2
सतामपि कुले जाताः कर्मणा बत दुर्गतिम् ।
प्राप्नुवन्त्यकृतात्मानः कामजालविमोहिताः ॥ १.१२४.२ ॥
ସଜ୍ଜନଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅହୋ, ଅସଂଯମୀ ଆତ୍ମାମାନେ କାମଜାଳରେ ମୋହିତ ହୋଇ ନିଜ କର୍ମରୁ ଦୁର୍ଗତି ପାଆନ୍ତି।
1.124.3
शश्वद्धर्मात्मना जातो बाल एव पिता मम ।
जीवितान्तमनुप्राप्तः कामात्मैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१२४.३ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପାଳିତ ବାଳକ ପରି ମୋ ପିତା ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କାମାତ୍ମା ଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
1.124.4
तस्य कामात्मनः क्षेत्रे राज्ञः संयतवागृषिः ।
कृष्णद्वैपायनः साक्षाद्भगवान्मामजीजनत् ॥ १.१२४.४ ॥
ସେହି କାମାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ (ପତ୍ନୀରେ), ସଂଯତବାକ୍ ଋଷି, ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମୋତେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.124.5
तस्याद्य व्यसने बुद्धिः संजातेयं ममाधमा ।
त्यक्तस्य देवैरनयान्मृगयां परिधावतः ॥ १.१२४.५ ॥
ଆଜି ତାଙ୍କ ବିପଦରେ ମୋ ମନରେ ଏହି ଅଧମ ଚିନ୍ତା ଉଠିଲା — ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ଅନୀତିରୁ ଶିକାରରେ ବୁଲୁଥିବା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ।
1.124.6
मोक्षमेव व्यवस्यामि बन्धो हि व्यसनं महत् ।
सुवृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.६ ॥
ମୁଁ ମୋକ୍ଷର ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ କରୁଛି, କାରଣ ବନ୍ଧନ ହିଁ ମହା ବିପଦ; ମୋ ପିତାଙ୍କ ସେହି ଅବିନାଶୀ ସଦାଚାରର ମୁଁ ଅନୁସରଣ କରିବି।
1.124.7
अतीव तपसात्मानं योजयिष्याम्यसंशयम् ।
तस्मादेकाहमेकाहमेकैकस्मिन्वनस्पतौ ॥ १.१२४.७ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୟାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବି। ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ, ପ୍ରତି ଗଛ ତଳେ।
1.124.8
चरन्भैक्षं मुनिर्मुण्डश्चरिष्याम्याश्रमानिमान् ।
पांसुना समवच्छन्नः शून्यागारकृतालयः ॥ १.१२४.८ ॥
ଭିକ୍ଷା କରି ବୁଲି, ମୁଣ୍ଡିତ ମସ୍ତକ ମୁନି ହୋଇ ମୁଁ ଏହି ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ବିଚରଣ କରିବି; ଧୂଳିରେ ଆବୃତ, ଶୂନ୍ୟ ଗୃହକୁ ବାସସ୍ଥାନ କରି।
1.124.9
वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः ।
न शोचन्न प्रहृष्यंश्च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १.१२४.९ ॥
ବୃକ୍ଷମୂଳରେ ବାସ କରି, ସବୁ ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶୋକ ନ କରି, ହର୍ଷିତ ନ ହୋଇ, ନିନ୍ଦା ଓ ସ୍ତୁତିକୁ ସମାନ ଗଣି।
1.124.10
निराशीर्निर्नमस्कारो निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ।
न चाप्यवहसन्कंचिन्न कुर्वन्भ्रुकुटीं क्वचित् ॥ १.१२४.१० ॥
ଆଶାହୀନ, ନମସ୍କାର ନ ଚାହୁଁଥିବା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ, ପରିଗ୍ରହହୀନ; କାହାକୁ ଉପହାସ ନ କରି, କେବେ ଭ୍ରୁକୁଟି ନ କରି।
1.124.11
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वभूतहिते रतः ।
जङ्गमाजङ्गमं सर्वमविहिंसंश्चतुर्विधम् ॥ १.१२४.११ ॥
ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ରତ ହୋଇ, ଚାରି ପ୍ରକାରର ଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହିଂସା ନ କରି।
1.124.12
स्वासु प्रजास्विव सदा समः प्राणभृतः प्रति ।
एककालं चरन्भैक्षं कुलानि दश पञ्च च ॥ १.१२४.१२ ॥
ନିଜ ସନ୍ତାନ ପରି ସଦା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମାନ ରହି, ଏକ ସମୟରେ ଭିକ୍ଷା କରି ପନ୍ଦର ଘର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
1.124.13
असंभवे वा भैक्षस्य चरन्ननशनान्यपि ।
अल्पमल्पं च भुञ्जानः पूर्वालाभे न जातुचित् ॥ १.१२४.१३ ॥
ଭିକ୍ଷା ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ ଉପବାସରେ ମଧ୍ୟ ବୁଲିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବରୁ କିଛି ନ ମିଳିଥିଲେ କେବେ ବି କେବଳ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଖାଇବା ଉଚିତ।
1.124.14
अन्यान्यपि चरँल्लोभादलाभे सप्त पूरयन् ।
अलाभे यदि वा लाभे समदर्शी महातपाः ॥ १.१२४.१४ ॥
ଲୋଭରେ ଅନ୍ୟ ଘରମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବୁଲି, ନ ମିଳିଲେ ସାତ ଘରରୁ ମାଗି ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ; ମିଳୁ ବା ନ ମିଳୁ, ସମଦର୍ଶୀ ଓ ମହାତପସ୍ୱୀ ରହିବା ଉଚିତ।
1.124.15
वास्यैकं तक्षतो बाहुं चन्दनेनैकमुक्षतः ।
नाकल्याणं न कल्याणं चिन्तयन्नुभयोस्तयोः ॥ १.१२४.१५ ॥
ଜଣେ କୁରାଢ଼ିରେ ଗୋଟିଏ ବାହୁ କାଟୁଥିବା ଓ ଅନ୍ୟଜଣେ ଚନ୍ଦନରେ ଗୋଟିଏ ବାହୁ ଲେପୁଥିବା, ସେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ନା ଅମଙ୍ଗଳ ନା ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
1.124.16
न जिजीविषुवत्किंचिन्न मुमूर्षुवदाचरन् ।
जीवितं मरणं चैव नाभिन्दन्न च द्विषन् ॥ १.१२४.१६ ॥
ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକଙ୍କ ପରି କିଛି ନ କରିବା ଉଚିତ, ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ନ କରିବା ଉଚିତ; ଜୀବନ ବା ମରଣକୁ ସ୍ୱାଗତ ନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦ୍ୱେଷ ମଧ୍ୟ ନ କରିବା ଉଚିତ।
1.124.17
याः काश्चिज्जीवता शक्याः कर्तुमभ्युदयक्रियाः ।
ताः सर्वाः समतिक्रम्य निमेषादिव्यवस्थितः ॥ १.१२४.१७ ॥
ଜୀବିତ ଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇପାରୁଥିବା ଯେଉଁ ସାଂସାରିକ ଉନ୍ନତି କର୍ମ ଅଛି, ସେସବୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ନିମିଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
1.124.18
तासु चाप्यनवस्थासु त्यक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ।
संपरित्यक्तधर्मार्थः सुनिर्णिक्तात्मकल्मषः ॥ १.१२४.१८ ॥
ସେହି ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କ୍ରିୟା ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ଏବଂ ଯାହାର ଆତ୍ମାର ମଳିନତା ଭଲରେ ଧୋଇ ହୋଇଯାଇଛି।
1.124.19
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो व्यतीतः सर्ववागुराः ।
न वशे कस्यचित्तिष्ठन्सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १.१२४.१९ ॥
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଫାଶ ପାର ହୋଇ, କାହାରି ବଶରେ ନ ରହି, ଧର୍ମସହ ପବନ ପରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା।
1.124.20
एतया सततं वृत्त्या चरन्नेवंप्रकारया ।
देहं संस्थापयिष्यामि निर्भयं मार्गमास्थितः ॥ १.१२४.२० ॥
ଏପରି ଜୀବିକାରେ ସର୍ବଦା ବିଚରଣ କରି, ନିର୍ଭୟ ପଥ ଗ୍ରହଣ କରି ମୁଁ ମୋ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
1.124.21
नाहं सुकृपणे मार्गे स्ववीर्यक्षयशोचिते ।
स्वधर्मात्सततापेते चरेयं वीर्यवर्जितः ॥ १.१२४.२१ ॥
ମୋ ପରାକ୍ରମ କ୍ଷୟରେ ଶୋକିତ ଅତି ଦୀନ ପଥରେ ମୁଁ ଚାଲିବି ନାହିଁ; ମୋ ସ୍ୱଧର୍ମରୁ ସର୍ବଦା ଦୂରେ ରହି, ବୀର୍ୟହୀନ ହୋଇ ମୁଁ ବିଚରଣ କରିବି ନାହିଁ।
1.124.22
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि योऽन्यां कृपणचक्षुषा ।
उपैति वृत्तिं कामात्मा स शुनां वर्तते पथि ॥ १.१२४.२२ ॥
ସମ୍ମାନିତ ହେଉ କି ଅପମାନିତ, ଦୀନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ୟର ଜୀବିକା ପ୍ରତି ଯେ କାମାତ୍ମା ଯାଏ, ସେ କୁକୁରମାନଙ୍କ ପଥରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ।
1.124.23
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निःश्वासपरमो नृपः ।
अवेक्षमाणः कुन्तीं च मान्द्रीं च समभाषत ॥ १.१२४.२३ ॥
ଏପରି କହି, ଅତି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ରାଜା କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା କହିଲେ।
1.124.24
कौसल्या विदुरः क्षत्ता राजा च सह बन्धुभिः ।
आर्या सत्यवती भीष्मस्ते च राजपुरोहिताः ॥ १.१२४.२४ ॥
କୌସଲ୍ୟା, ବିଦୁର, କ୍ଷତ୍ତା, ରାଜା ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ, ଆର୍ଯ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀ, ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ସେହି ରାଜପୁରୋହିତମାନେ।
1.124.25
ब्राह्मणाश्च महात्मानः सोमपाः संशितव्रताः ।
पौरवृद्धाश्च ये तत्र निवसन्त्यस्मदाश्रयाः।
प्रसाद्य सर्वे वक्तव्याः पाण्डुः प्रव्राजितो वने ॥ १.१२४.२५ ॥
ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୋମପାୟୀ ଓ କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ, ଏବଂ ଆମ ଆଶ୍ରୟରେ ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ନଗରର ବୃଦ୍ଧମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି କହିବା ଉଚିତ ଯେ ପାଣ୍ଡୁ ବନକୁ ନିର୍ବାସିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
1.124.26
निशम्य वचनं भर्तुस्त्यागधर्मकृतात्मनः ।
तत्समं वचनं कुन्ती माद्री च समभाषताम् ॥ १.१२४.२६ ॥
ତ୍ୟାଗଧର୍ମରେ ମନ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସେଭଳି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.124.27
अन्येऽपि ह्याश्रमाः सन्ति ये शक्या भरतर्षभ ।
आवाभ्यां सह वस्तुं वै धर्ममाश्रित्य चिन्त्यताम्।
आवाभ्यां धर्मपत्नीभ्यां सह तप्तुं तपो महत् ॥ १.१२४.२७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ରହିପାରିବା ଏପରି ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ; ଆମେ ଦୁଇ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ମିଳିତ ଭାବେ ମହାତପସ୍ୟା କରିପାରିବା।
1.124.28
शरीरस्यापि मोक्षाय धर्मं प्राप्य महाफलम् ।
त्वमेव भविता भर्ता स्वर्गस्यापि न संशयः ॥ १.१२४.२८ ॥
ଶରୀରର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମହାଫଳଦାୟୀ ଧର୍ମ ଲାଭ କରି ଆପଣ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.124.29
प्रणिधायेन्द्रियग्रामं भर्तृलोकपरायणे ।
त्यक्त्वा कामसुखे ह्यावां तप्स्यवो विपुलं तपः ॥ १.१२४.२९ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହକୁ ସଂଯତ କରି, ପତିଲୋକରେ ହିଁ ନିବିଷ୍ଟ ହୋଇ, କାମସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରି ଆମେ ଦୁହେଁ ବିପୁଳ ତପସ୍ୟା କରିବା।
1.124.30
यदि चावां महाप्राज्ञ त्यक्ष्यसि त्वं विशांपते ।
अद्यैवावां प्रहास्यावो जीवितं नात्र संशयः ॥ १.१२४.३० ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯଦି ତୁମେ ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ଆଜି ହିଁ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବୁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.124.31
यदि व्यवसितं ह्येतद्युवयोर्धर्मसंहितम् ।
स्ववृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.३१ ॥
ଯଦି ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଧର୍ମସଙ୍ଗତ, ତେବେ ମୁଁ ଆମ ପିତାଙ୍କର ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବି।
1.124.32
त्यक्त्वा ग्राम्यसुखाहारं तप्यमानो महत्तपः ।
वल्कली फलमूलाशी चरिष्यामि महावने ॥ १.१२४.३२ ॥
ଗ୍ରାମ୍ୟ ସୁଖ ଓ ଆହାର ତ୍ୟାଗ କରି, ମହା ତପସ୍ୟା କରି, ବଲ୍କଳ ପିନ୍ଧି, ଫଳମୂଳ ଖାଇ ମୁଁ ମହାବନରେ ବିଚରଣ କରିବି।
1.124.33
अग्नौ जुह्वन्नुभौ कालावुभौ कालावुपस्पृशन् ।
कृशः परिमिताहारश्चीरचर्मजटाधरः ॥ १.१२४.३३ ॥
ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆଚମନ କରି, କୃଶ ହୋଇ, ପରିମିତ ଆହାର କରି, ଚୀର, ଚର୍ମ ଓ ଜଟା ଧାରଣ କରି।
1.124.34
शीतवातातपसहः क्षुत्पिपासानवेक्षकः ।
तपसा दुश्चरेणेदं शरीरमुपशोषयन् ॥ १.१२४.३४ ॥
ଶୀତ, ବାୟୁ, ଖରା ସହ୍ୟ କରି, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନକରି, ଏହି ଦୁଶ୍ଚର ତପସ୍ୟାରେ ଏ ଶରୀରକୁ ଶୁଖାଇ।
1.124.35
एकान्तशीली विमृशन्पक्वापक्वेन वर्तयन् ।
पितृन्देवांश्च वन्येन वाग्भिरद्भिश्च तर्पयन् ॥ १.१२४.३५ ॥
ଏକାନ୍ତରେ ବାସ କରି, ଚିନ୍ତା କରି, ପକ୍ୱ-ଅପକ୍ୱ ଆହାରରେ ଜୀବନ ଚଳାଇ, ବନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରବାକ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି।
1.124.36
वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कुलवासिनः ।
नाप्रियाण्याचरिष्यामि किं पुनर्ग्रामवासिनाम् ॥ १.१२४.३६ ॥
ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଓ କୁଳବାସୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅପ୍ରିୟ ଆଚରଣ କରିବି ନାହିଁ; ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପ୍ରତି ତ ନୁହେଁ।
1.124.37
एवमारण्यशास्त्राणामुग्रमुग्रतरं विधिम् ।
काङ्क्षमाणोऽहमास्थास्ये देहस्यास्याऽऽसमापनात् ॥ १.१२४.३७ ॥
ଏହିପରି ଆରଣ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରର ଅତି କଠୋର ବିଧି ଏହି ଦେହର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପାଳନ କରିବି।
1.124.38
इत्येवमुक्त्वा भार्ये ते राजा कौरवनन्दनः ।
ततश्चूडामणिं निष्कमङ्गदे कुण्डलानि च ॥ १.१२४.३८ ॥
ଏହିପରି କହି କୌରବନନ୍ଦନ ରାଜା ତୁମର ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ, ପରେ ଚୂଡ଼ାମଣି, ହାର, ଅଙ୍ଗଦ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଲେ।
1.124.39
वासांसि च महार्हाणि स्त्रीणामाभरणानि च ।
वाहनानि च मुख्यानि शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.१२४.३९ ॥
ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର, ଉତ୍ତମ ବାହନ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ମଧ୍ୟ।
1.124.40
हेमभाण्डानि दिव्यानि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
मणिमुक्ताप्रवालानि रत्नानि विविधानि च ॥ १.१२४.४० ॥
ସୁନାର ଦିବ୍ୟ ପାତ୍ର, ପଲଙ୍କର ଆଚ୍ଛାଦନ, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ ଏବଂ ବିବିଧ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ।
1.124.41
प्रदाय सर्वं विप्रेभ्यः पाण्डुर्भृत्यानभाषत ।
गत्वा नागपुरं वाच्यं पाण्डुः प्रव्राजितो वने।
अर्थं कामं सुखं चैव रतिं च परमात्मिकाम् ॥ १.१२४.४१ ॥
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ ପାଣ୍ଡୁ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ — "ନାଗପୁରକୁ ଯାଇ କୁହ: ପାଣ୍ଡୁ ବନକୁ ପ୍ରବ୍ରଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅର୍ଥ, କାମ, ସୁଖ ଓ ପରମାତ୍ମିକ ରତି ମଧ୍ୟ।"
1.124.42
प्रतस्थे सर्वमुत्सृज्य सभार्यः कुरुनन्दनः ।
ततस्तस्यानुयातारस्ते चैव परिचारकाः ॥ १.१२४.४२ ॥
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ସେ ସବୁ ଛାଡ଼ି ପତ୍ନୀ ସହ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ଓ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।
1.124.43
श्रुत्वा भरतसिंहस्य विधिधाः करुणा गिरः ।
भममार्तस्वरं कृत्वा हाहेति परिचुक्रुशुः ॥ १.१२४.४३ ॥
ଭରତବଂଶର ସିଂହଙ୍କର ବିବିଧ କରୁଣ ବଚନ ଶୁଣି ସେମାନେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱରରେ 'ହାୟ! ହାୟ!' କହି ଚିତ୍କାର କଲେ।
1.124.44
उष्णमश्रु विमुञ्चन्तस्तं विहाय महीपतिम् ।
ययुर्नागपुरं तूर्णं सर्वमादाय तद्धनम् ॥ १.१२४.४४ ॥
ଗରମ ଲୁହ ଝରାଇ, ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଧନ ନେଇ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନାଗପୁର ଗଲେ।
1.124.45
ते गत्वा नगरं राज्ञो यथावृत्तं महात्मनः ।
कथयांचक्रिरे राज्ञस्तद्धनं विविधं ददुः ॥ १.१२४.४५ ॥
ସେମାନେ ନଗରକୁ ଯାଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯଥାଯଥ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ସେହି ବିବିଧ ଧନ ରାଜାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
1.124.46
श्रुत्वा तेभ्यस्ततः सर्वं यथावृत्तं महावने ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठः पाण्डुमेवान्वशोचत ॥ १.१२४.४६ ॥
ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମହାବନରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ଯଥାଯଥ ଶୁଣି, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ଶୋକ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.124.47
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
भ्रातृशोकसमाविष्टस्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ १.१२४.४७ ॥
ଭାଇଙ୍କ ଶୋକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ସେ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଭୋଗରେ କଦାପି ଆନନ୍ଦ ପାଉ ନଥିଲେ; କେବଳ ସେହି ବିଷୟ ହିଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
1.124.48
राजपुत्रस्तु कौरव्य पाण्डुर्मूलफलाशनः ।
जगाम सह पत्नीभ्यां ततो नागशतं गिरिम् ॥ १.१२४.४८ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ! ରାଜପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ନିଜର ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ସେଠାରୁ ଶହେ ହାତୀର ଦୂରତାରେ ଥିବା ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
1.124.49
स चैत्ररथमासाद्य कालकूटमतीत्य च ।
हिमवन्तमतिक्रम्य प्रययौ गन्धमादनम् ॥ १.१२४.४९ ॥
ସେ ଚୈତ୍ରରଥ ବନରେ ପହଞ୍ଚି, କାଳକୂଟ ପାର ହୋଇ, ହିମାଳୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗନ୍ଧମାଦନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
1.124.50
रक्ष्यमाणो महाभूतैः सिद्धैश्च परमर्षिभिः ।
उवास स महाराज समेषु विषमेषु च ॥ १.१२४.५० ॥
ମହାଭୂତ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ସମତଳ ଓ ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କଲେ।
1.124.51
इन्द्रद्युम्नसरः प्राप्य हंसकूटमतीत्य च ।
शतशृङ्गे महाराज तापसः समतप्यत ॥ १.१२४.५१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବରରେ ପହଞ୍ଚି, ହଂସକୂଟ ପାର ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ତପସ୍ୱୀ ଶତଶୃଙ୍ଗରେ ତପସ୍ୟା କଲେ।