മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.124.1
तं व्यतीतमुपक्रम्य राजा स्वमिव बान्धवम् ।
सभार्यः शोकदुःखार्तः पर्यदेवयदातुरः ॥ १.१२४.१ ॥
രാജാവ് മരിച്ചവനെ സ്വന്തം ബന്ധുവിനെപ്പോലെ സമീപിച്ച്, ഭാര്യയോടൊപ്പം ശോകദുഃഖങ്ങളാൽ പീഡിതനായി, വ്യാകുലനായി വിലപിച്ചു.
1.124.2
सतामपि कुले जाताः कर्मणा बत दुर्गतिम् ।
प्राप्नुवन्त्यकृतात्मानः कामजालविमोहिताः ॥ १.१२४.२ ॥
സജ്ജനകുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും, അയ്യോ, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർ കാമജാലത്താൽ മോഹിതരായി തങ്ങളുടെ കർമ്മത്താൽ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
1.124.3
शश्वद्धर्मात्मना जातो बाल एव पिता मम ।
जीवितान्तमनुप्राप्तः कामात्मैवेति नः श्रुतम् ॥ १.१२४.३ ॥
ധർമ്മാത്മാവിനാൽ എന്നും പരിപാലിക്കപ്പെട്ട ബാലനെപ്പോലെയാണ് എന്റെ പിതാവ് ഉണ്ടായിരുന്നത്; എന്നാൽ ജീവിതാന്ത്യം വരെ അദ്ദേഹം കാമാത്മാവായിരുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
1.124.4
तस्य कामात्मनः क्षेत्रे राज्ञः संयतवागृषिः ।
कृष्णद्वैपायनः साक्षाद्भगवान्मामजीजनत् ॥ १.१२४.४ ॥
ആ കാമാത്മാവായ രാജാവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ (ഭാര്യയിൽ), സംയതവാക്കായ ഋഷി, സാക്ഷാൽ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്നെ ജനിപ്പിച്ചു.
1.124.5
तस्याद्य व्यसने बुद्धिः संजातेयं ममाधमा ।
त्यक्तस्य देवैरनयान्मृगयां परिधावतः ॥ १.१२४.५ ॥
ഇന്ന് അവന്റെ ആപത്തിൽ എന്റെ മനസ്സിൽ ഈ അധമമായ ചിന്ത ഉദിച്ചു — ദേവന്മാരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, ദുർന്നടപ്പിനാൽ വേട്ടയിൽ അലഞ്ഞവനെക്കുറിച്ച്.
1.124.6
मोक्षमेव व्यवस्यामि बन्धो हि व्यसनं महत् ।
सुवृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.६ ॥
ഞാൻ മോക്ഷത്തെത്തന്നെ നിശ്ചയിക്കുന്നു, കാരണം ബന്ധനമാണ് വലിയ ആപത്ത്; എന്റെ പിതാവിന്റെ ആ അനശ്വരമായ സദാചാരത്തെ ഞാൻ പിന്തുടരും.
1.124.7
अतीव तपसात्मानं योजयिष्याम्यसंशयम् ।
तस्मादेकाहमेकाहमेकैकस्मिन्वनस्पतौ ॥ १.१२४.७ ॥
സംശയമില്ലാതെ ഞാൻ അതിതീവ്രമായ തപസ്സിൽ എന്നെത്തന്നെ മുഴുകും. അതിനാൽ ഓരോ ദിവസവും, ഓരോ മരത്തിനു കീഴിലും.
1.124.8
चरन्भैक्षं मुनिर्मुण्डश्चरिष्याम्याश्रमानिमान् ।
पांसुना समवच्छन्नः शून्यागारकृतालयः ॥ १.१२४.८ ॥
ഭിക്ഷ തേടി അലഞ്ഞ്, മുണ്ഡിതതലയായ മുനിയായി ഞാൻ ഈ ആശ്രമങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കും; പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ട്, ശൂന്യഗൃഹങ്ങളെ വാസസ്ഥലമാക്കി.
1.124.9
वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः ।
न शोचन्न प्रहृष्यंश्च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १.१२४.९ ॥
മരത്തിന്റെ വേരുകളിൽ വാസമുറപ്പിച്ച്, എല്ലാ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളും ത്യജിച്ച്, ദുഃഖിക്കാതെയും സന്തോഷിക്കാതെയും, നിന്ദയെയും സ്തുതിയെയും ഒരുപോലെ കണ്ട്.
1.124.10
निराशीर्निर्नमस्कारो निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ।
न चाप्यवहसन्कंचिन्न कुर्वन्भ्रुकुटीं क्वचित् ॥ १.१२४.१० ॥
ആശയില്ലാത്തവനായി, നമസ്കാരം ആഗ്രഹിക്കാത്തവനായി, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ കടന്നവനായി, സ്വത്തില്ലാത്തവനായി; ആരെയും പരിഹസിക്കാതെ, ഒരിക്കലും പുരികം ചുളിക്കാതെ.
1.124.11
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वभूतहिते रतः ।
जङ्गमाजङ्गमं सर्वमविहिंसंश्चतुर्विधम् ॥ १.१२४.११ ॥
എപ്പോഴും പ്രസന്നമുഖനായി, സകല ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ ആനന്ദിച്ച്, നാലുവിധമുള്ള ചലിക്കുന്നവയ്ക്കും അചലമായവയ്ക്കും ഹിംസ ചെയ്യാതെ.
1.124.12
स्वासु प्रजास्विव सदा समः प्राणभृतः प्रति ।
एककालं चरन्भैक्षं कुलानि दश पञ्च च ॥ १.१२४.१२ ॥
സ്വന്തം സന്താനങ്ങളെപ്പോലെ എല്ലാ ജീവികളോടും എപ്പോഴും സമനായി, ഒരു നേരം ഭിക്ഷ തേടി പതിനഞ്ച് വീടുകൾ വരെ.
1.124.13
असंभवे वा भैक्षस्य चरन्ननशनान्यपि ।
अल्पमल्पं च भुञ्जानः पूर्वालाभे न जातुचित् ॥ १.१२४.१३ ॥
ഭിക്ഷ ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ, പട്ടിണിയോടെയും അലയണം; മുൻപ് ഒന്നും ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ ഒരിക്കലും ചെറുതായി മാത്രമേ ഭുജിക്കാവൂ.
1.124.14
अन्यान्यपि चरँल्लोभादलाभे सप्त पूरयन् ।
अलाभे यदि वा लाभे समदर्शी महातपाः ॥ १.१२४.१४ ॥
ആഗ്രഹത്തോടെ മറ്റു വീടുകളിലും അലഞ്ഞ്, ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഏഴു വീടുകളിൽ തേടി തൃപ്തിപ്പെടണം; ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും സമദൃഷ്ടിയുള്ള മഹാതപസ്വിയായിരിക്കണം.
1.124.15
वास्यैकं तक्षतो बाहुं चन्दनेनैकमुक्षतः ।
नाकल्याणं न कल्याणं चिन्तयन्नुभयोस्तयोः ॥ १.१२४.१५ ॥
ഒരാൾ കോടാലികൊണ്ട് ഒരു കൈ വെട്ടുമ്പോഴും മറ്റൊരാൾ ചന്ദനംകൊണ്ട് ഒരു കൈ പൂശുമ്പോഴും, ആ രണ്ടുപേരെക്കുറിച്ചും ദോഷമോ നന്മയോ ചിന്തിക്കരുത്.
1.124.16
न जिजीविषुवत्किंचिन्न मुमूर्षुवदाचरन् ।
जीवितं मरणं चैव नाभिन्दन्न च द्विषन् ॥ १.१२४.१६ ॥
ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെയും മരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെയും ഒന്നും ചെയ്യരുത്; ജീവനെയും മരണത്തെയും സ്വാഗതം ചെയ്യുകയോ വെറുക്കുകയോ അരുത്.
1.124.17
याः काश्चिज्जीवता शक्याः कर्तुमभ्युदयक्रियाः ।
ताः सर्वाः समतिक्रम्य निमेषादिव्यवस्थितः ॥ १.१२४.१७ ॥
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവന് ചെയ്യാവുന്ന ലൗകിക ഉന്നതിയുടെ കർമങ്ങളെല്ലാം കടന്ന്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ സ്ഥിരനാകുന്നു.
1.124.18
तासु चाप्यनवस्थासु त्यक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ।
संपरित्यक्तधर्मार्थः सुनिर्णिक्तात्मकल्मषः ॥ १.१२४.१८ ॥
ആ അസ്ഥിരമായ അവസ്ഥകളിലും, ഇന്ദ്രിയക്രിയകളെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി വെടിഞ്ഞ്, ആത്മാവിലെ മാലിന്യങ്ങൾ നന്നായി കഴുകിക്കളഞ്ഞവൻ.
1.124.19
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो व्यतीतः सर्ववागुराः ।
न वशे कस्यचित्तिष्ठन्सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १.१२४.१९ ॥
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനായി, എല്ലാ കെണികളും കടന്ന്, ആരുടെയും വശത്ത് നിൽക്കാതെ, ധർമ്മത്തോടെ കാറ്റുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.
1.124.20
एतया सततं वृत्त्या चरन्नेवंप्रकारया ।
देहं संस्थापयिष्यामि निर्भयं मार्गमास्थितः ॥ १.१२४.२० ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള ജീവിതവൃത്തിയിൽ എപ്പോഴും സഞ്ചരിച്ച്, നിർഭയമായ മാർഗം സ്വീകരിച്ച് ഞാൻ എന്റെ ശരീരം നിലനിർത്തും.
1.124.21
नाहं सुकृपणे मार्गे स्ववीर्यक्षयशोचिते ।
स्वधर्मात्सततापेते चरेयं वीर्यवर्जितः ॥ १.१२४.२१ ॥
എന്റെ വീര്യക്ഷയത്താൽ ദുഃഖിക്കുന്ന അതിദീനമായ മാർഗത്തിൽ ഞാൻ നടക്കില്ല; എന്റെ സ്വധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും അകന്ന്, വീര്യരഹിതനായി ഞാൻ സഞ്ചരിക്കില്ല.
1.124.22
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि योऽन्यां कृपणचक्षुषा ।
उपैति वृत्तिं कामात्मा स शुनां वर्तते पथि ॥ १.१२४.२२ ॥
ആദരിക്കപ്പെട്ടാലും അപമാനിക്കപ്പെട്ടാലും, ദീനമായ കണ്ണുകളോടെ മറ്റൊരുവന്റെ ഉപജീവനത്തെ സമീപിക്കുന്ന കാമാത്മാവ് നായ്ക്കളുടെ വഴിയിൽ ജീവിക്കുന്നു.
1.124.23
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निःश्वासपरमो नृपः ।
अवेक्षमाणः कुन्तीं च मान्द्रीं च समभाषत ॥ १.१२४.२३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അതിദുഃഖത്താൽ പീഡിതനായി, ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട്, രാജാവ് കുന്തിയെയും മാദ്രിയെയും നോക്കി സംസാരിച്ചു.
1.124.24
कौसल्या विदुरः क्षत्ता राजा च सह बन्धुभिः ।
आर्या सत्यवती भीष्मस्ते च राजपुरोहिताः ॥ १.१२४.२४ ॥
കൗസല്യ, വിദുരൻ, ക്ഷത്താവ്, രാജാവ്, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, ആര്യ സത്യവതി, ഭീഷ്മൻ, ആ രാജപുരോഹിതന്മാർ.
1.124.25
ब्राह्मणाश्च महात्मानः सोमपाः संशितव्रताः ।
पौरवृद्धाश्च ये तत्र निवसन्त्यस्मदाश्रयाः।
प्रसाद्य सर्वे वक्तव्याः पाण्डुः प्रव्राजितो वने ॥ १.१२४.२५ ॥
മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരും സോമപാനം ചെയ്യുന്ന കഠിനവ്രതക്കാരും നമ്മെ ആശ്രയിച്ചു അവിടെ വസിക്കുന്ന നഗരവൃദ്ധരും എല്ലാവരെയും സമാധാനിപ്പിച്ച് പാണ്ഡു വനത്തിലേക്ക് പോയി എന്ന് പറയണം.
1.124.26
निशम्य वचनं भर्तुस्त्यागधर्मकृतात्मनः ।
तत्समं वचनं कुन्ती माद्री च समभाषताम् ॥ १.१२४.२६ ॥
ത്യാഗധർമ്മത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കുന്തിയും മാദ്രിയും അതിനു സമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.124.27
अन्येऽपि ह्याश्रमाः सन्ति ये शक्या भरतर्षभ ।
आवाभ्यां सह वस्तुं वै धर्ममाश्रित्य चिन्त्यताम्।
आवाभ्यां धर्मपत्नीभ्यां सह तप्तुं तपो महत् ॥ १.१२४.२७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ഒന്നിച്ചു വസിക്കാവുന്ന മറ്റ് ആശ്രമങ്ങളുമുണ്ട്; ധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ച് ആലോചിച്ചാലും; ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ധർമ്മപത്നിമാർ ഒന്നിച്ച് മഹാതപസ്സു ചെയ്യാം.
1.124.28
शरीरस्यापि मोक्षाय धर्मं प्राप्य महाफलम् ।
त्वमेव भविता भर्ता स्वर्गस्यापि न संशयः ॥ १.१२४.२८ ॥
ശരീരമോക്ഷത്തിനായി മഹാഫലം നൽകുന്ന ധർമ്മം പ്രാപിച്ച് നിങ്ങൾ തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിനും ഭർത്താവാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
1.124.29
प्रणिधायेन्द्रियग्रामं भर्तृलोकपरायणे ।
त्यक्त्वा कामसुखे ह्यावां तप्स्यवो विपुलं तपः ॥ १.१२४.२९ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ഭർത്തൃലോകത്തിൽ ലയിച്ച്, കാമസുഖം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞങ്ങൾ ഇരുവരും വിപുലമായ തപസ്സു ചെയ്യും.
1.124.30
यदि चावां महाप्राज्ञ त्यक्ष्यसि त्वं विशांपते ।
अद्यैवावां प्रहास्यावो जीवितं नात्र संशयः ॥ १.१२४.३० ॥
ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ജനങ്ങളുടെ അധിപതേ, നീ ഞങ്ങളെ ഇരുവരെയും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ഇന്നുതന്നെ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ജീവൻ വെടിയും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
1.124.31
यदि व्यवसितं ह्येतद्युवयोर्धर्मसंहितम् ।
स्ववृत्तिमनुवर्तिष्ये तामहं पितुरव्ययाम् ॥ १.१२४.३१ ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ഈ തീരുമാനം ധർമ്മത്തിനു യോജിച്ചതെങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ ആ അനശ്വരമായ വൃത്തിയെ ഞാൻ പിന്തുടരും.
1.124.32
त्यक्त्वा ग्राम्यसुखाहारं तप्यमानो महत्तपः ।
वल्कली फलमूलाशी चरिष्यामि महावने ॥ १.१२४.३२ ॥
ഗ്രാമ്യസുഖവും ഭക്ഷണവും ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്ത്, വൽക്കലം ധരിച്ച്, പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും ഭക്ഷിച്ച് ഞാൻ മഹാവനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കും.
1.124.33
अग्नौ जुह्वन्नुभौ कालावुभौ कालावुपस्पृशन् ।
कृशः परिमिताहारश्चीरचर्मजटाधरः ॥ १.१२४.३३ ॥
അഗ്നിയിൽ ആഹുതി നൽകിയും, രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും ആചമനം ചെയ്തും, മെലിഞ്ഞ്, പരിമിതമായ ആഹാരം കഴിച്ച്, ചീരയും തോലും ജടയും ധരിച്ച്.
1.124.34
शीतवातातपसहः क्षुत्पिपासानवेक्षकः ।
तपसा दुश्चरेणेदं शरीरमुपशोषयन् ॥ १.१२४.३४ ॥
തണുപ്പ്, കാറ്റ്, വെയിൽ എന്നിവ സഹിച്ച്, വിശപ്പും ദാഹവും കണക്കിലെടുക്കാതെ, കഠിനമായ ഈ തപസ്സാൽ ഈ ശരീരം ഉണക്കിക്കൊണ്ട്.
1.124.35
एकान्तशीली विमृशन्पक्वापक्वेन वर्तयन् ।
पितृन्देवांश्च वन्येन वाग्भिरद्भिश्च तर्पयन् ॥ १.१२४.३५ ॥
ഏകാന്തത്തിൽ വസിച്ച്, ചിന്തിച്ച്, വേവിച്ചും വേവിക്കാതെയുമുള്ള ആഹാരംകൊണ്ട് ജീവിച്ച്, വനവസ്തുക്കൾകൊണ്ടും വാക്കുകൾകൊണ്ടും ജലംകൊണ്ടും പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
1.124.36
वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कुलवासिनः ।
नाप्रियाण्याचरिष्यामि किं पुनर्ग्रामवासिनाम् ॥ १.१२४.३६ ॥
വാനപ്രസ്ഥരോടും കുലവാസികളോടും ഞാൻ അപ്രിയമായത് ചെയ്യില്ല; ഗ്രാമവാസികളോട് പിന്നെ പറയേണ്ടതുണ്ടോ.
1.124.37
एवमारण्यशास्त्राणामुग्रमुग्रतरं विधिम् ।
काङ्क्षमाणोऽहमास्थास्ये देहस्यास्याऽऽसमापनात् ॥ १.१२४.३७ ॥
ഇങ്ങനെ ആരണ്യശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അതികഠിനമായ വിധി ഈ ദേഹം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ഞാൻ പാലിക്കും.
1.124.38
इत्येवमुक्त्वा भार्ये ते राजा कौरवनन्दनः ।
ततश्चूडामणिं निष्कमङ्गदे कुण्डलानि च ॥ १.१२४.३८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം കൗരവനന്ദനനായ രാജാവ് നിന്റെ ഇരു ഭാര്യമാർക്കും, പിന്നെ ചൂഡാമണിയും ഹാരവും അംഗദങ്ങളും കുണ്ഡലങ്ങളും നൽകി.
1.124.39
वासांसि च महार्हाणि स्त्रीणामाभरणानि च ।
वाहनानि च मुख्यानि शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.१२४.३९ ॥
അതിവിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും സ്ത്രീകളുടെ ആഭരണങ്ങളും, ശ്രേഷ്ഠമായ വാഹനങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കവചങ്ങളും.
1.124.40
हेमभाण्डानि दिव्यानि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
मणिमुक्ताप्रवालानि रत्नानि विविधानि च ॥ १.१२४.४० ॥
സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ദിവ്യപാത്രങ്ങളും കട്ടിലിന്റെ വിരികളും, മണികളും മുത്തുകളും പവിഴങ്ങളും പലതരം രത്നങ്ങളും.
1.124.41
प्रदाय सर्वं विप्रेभ्यः पाण्डुर्भृत्यानभाषत ।
गत्वा नागपुरं वाच्यं पाण्डुः प्रव्राजितो वने।
अर्थं कामं सुखं चैव रतिं च परमात्मिकाम् ॥ १.१२४.४१ ॥
എല്ലാം ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകിയശേഷം പാണ്ഡു ഭൃത്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു — "നാഗപുരത്ത് ചെന്ന് പറയുക: പാണ്ഡു വനത്തിൽ പ്രവ്രജിതനായി; അർത്ഥവും കാമവും സുഖവും പരമാത്മരതിയും."
1.124.42
प्रतस्थे सर्वमुत्सृज्य सभार्यः कुरुनन्दनः ।
ततस्तस्यानुयातारस्ते चैव परिचारकाः ॥ १.१२४.४२ ॥
കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം ആയവൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും ശുശ്രൂഷകരും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നു.
1.124.43
श्रुत्वा भरतसिंहस्य विधिधाः करुणा गिरः ।
भममार्तस्वरं कृत्वा हाहेति परिचुक्रुशुः ॥ १.१२४.४३ ॥
ഭരതവംശത്തിലെ സിംഹത്തിന്റെ പലവിധ കരുണാജനകമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ വ്യാകുലരായി, ആർത്തസ്വരത്തിൽ 'ഹാ! ഹാ!' എന്ന് നിലവിളിച്ചു.
1.124.44
उष्णमश्रु विमुञ्चन्तस्तं विहाय महीपतिम् ।
ययुर्नागपुरं तूर्णं सर्वमादाय तद्धनम् ॥ १.१२४.४४ ॥
ചൂടുള്ള കണ്ണുനീർ പൊഴിച്ചുകൊണ്ട്, ആ രാജാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ ധനമെല്ലാം എടുത്ത് അവർ വേഗം നാഗപുരത്തേക്ക് പോയി.
1.124.45
ते गत्वा नगरं राज्ञो यथावृत्तं महात्मनः ।
कथयांचक्रिरे राज्ञस्तद्धनं विविधं ददुः ॥ १.१२४.४५ ॥
അവർ നഗരത്തിലെത്തി, മഹാത്മാവിനു സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാവിധി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു; ആ വിവിധ ധനം രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു.
1.124.46
श्रुत्वा तेभ्यस्ततः सर्वं यथावृत्तं महावने ।
धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठः पाण्डुमेवान्वशोचत ॥ १.१२४.४६ ॥
അവരിൽ നിന്ന് മഹാവനത്തിൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാവിധി കേട്ട്, നരശ്രേഷ്ഠനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പാണ്ഡുവിനെയോർത്തു തന്നെ ദുഃഖിച്ചു.
1.124.47
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
भ्रातृशोकसमाविष्टस्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ १.१२४.४७ ॥
സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞവൻ, കിടക്കയിലും ഇരിപ്പിടത്തിലും ഭോഗങ്ങളിലും ഒരിക്കലും സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയില്ല; അതിനെക്കുറിച്ചു തന്നെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
1.124.48
राजपुत्रस्तु कौरव्य पाण्डुर्मूलफलाशनः ।
जगाम सह पत्नीभ्यां ततो नागशतं गिरिम् ॥ १.१२४.४८ ॥
കൗരവ്യാ! രാജപുത്രനായ പാണ്ഡു കിഴങ്ങും പഴങ്ങളും ഭക്ഷിച്ച് തന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടൊപ്പം അവിടെനിന്ന് നൂറ് ആനകളുടെ ദൂരമുള്ള പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
1.124.49
स चैत्ररथमासाद्य कालकूटमतीत्य च ।
हिमवन्तमतिक्रम्य प्रययौ गन्धमादनम् ॥ १.१२४.४९ ॥
അദ്ദേഹം ചൈത്രരഥവനത്തിലെത്തി, കാലകൂടം കടന്ന്, ഹിമവാനെ അതിക്രമിച്ച് ഗന്ധമാദനത്തിലേക്ക് പോയി.
1.124.50
रक्ष्यमाणो महाभूतैः सिद्धैश्च परमर्षिभिः ।
उवास स महाराज समेषु विषमेषु च ॥ १.१२४.५० ॥
മഹാഭൂതങ്ങളാലും സിദ്ധന്മാരാലും പരമർഷികളാലും സംരക്ഷിതനായി, മഹാരാജാവേ, അദ്ദേഹം സമതലങ്ങളിലും വിഷമസ്ഥലങ്ങളിലും വസിച്ചു.
1.124.51
इन्द्रद्युम्नसरः प्राप्य हंसकूटमतीत्य च ।
शतशृङ्गे महाराज तापसः समतप्यत ॥ १.१२४.५१ ॥
ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന സരസ്സിലെത്തി, ഹംസകൂടം കടന്ന്, മഹാരാജാവേ, ആ തപസ്വി ശതശൃംഗത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു.