Mahābhārata · Adhyāya 1.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.126.1
अथ पारसवीं कन्यां देवकस्य महीपतेः ।
रूपयौवनसंपन्नां स सुश्रावापगासुतः ॥ १.१२६.१ ॥
Entonces el hijo de la nacida del río (Vyāsa) oyó hablar de la doncella Pārasavī, hija del rey Devaka, dotada de belleza y juventud.
1.126.2
ततस्तु वरयित्वा तामानीय भरतर्षभः ।
विवाहं कारयामास विदुरस्य महामतेः ॥ १.१२६.२ ॥
Entonces el toro de los Bharatas, habiéndola elegido y traído, hizo celebrar el matrimonio del magnánimo Vidura.
1.126.3
तस्यां चोत्पादयामास विदुरः कुरुनन्दन ।
पुत्रान्विनयसंपन्नानात्मनः सदृशान्गुणैः ॥ १.१२६.३ ॥
Y Vidura, dicha de los Kurus, engendró en ella hijos dotados de modestia, semejantes a sí mismo en sus cualidades.
1.126.4
ततः पुत्रशतं जज्ञे गान्धार्या जनमेजय ।
धृतराष्ट्रस्य वैश्यायामेकश्चापि शतात्परः ॥ १.१२६.४ ॥
Luego, oh Janamejaya, nacieron cien hijos de Gāndhārī, y de Dhṛtarāṣṭra, con una mujer vaiśya, uno más de cien.
1.126.5
पाण्डोः कृन्त्यां च माद्र्यां च पुत्राः पञ्च महारथाः ।
देवेभ्यः समपद्यन्त सन्तानाय कुलस्य वै ॥ १.१२६.५ ॥
Los cinco hijos grandes guerreros de Pāṇḍu nacieron de Kuntī y de Mādrī, surgidos de los dioses para la continuación del linaje.
1.126.6
कथं पुत्रशतं जज्ञे गान्धार्यां द्विजसत्तम ।
कियता चैव कालेन तेषामायुश्च किं परम् ॥ १.१२६.६ ॥
¿Cómo nacieron cien hijos de Gāndhārī, oh mejor de los dos veces nacidos? ¿En cuánto tiempo, y cuál era su duración de vida?
1.126.7
कथं चैकः स वैश्यायां धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ।
कथं च सदृशीं भार्यां गान्धारीं धर्मचारिणीम् ॥ १.१२६.७ ॥
¿Cómo llegó él solo a ser hijo de Dhṛtarāṣṭra con una mujer vaiśya? ¿Y cómo obtuvo a Gāndhārī, la esposa apropiada que seguía el dharma?
1.126.8
आनुकूल्ये वर्तमानां धृतराष्ट्रोऽत्यवर्तत ।
कथं च शप्तस्य सतः पाण्डोस्तेन महात्मना ॥ १.१२६.८ ॥
¿Cómo transgredió Dhṛtarāṣṭra contra ella, que se comportaba con obediencia? ¿Y cómo hizo esto aquel de gran alma con Pāṇḍu, que estaba maldito?
1.126.9
समुत्पन्ना दैवतेभ्यः पुत्राः पञ्च महारथाः ।
एतद्विद्वन्यथान्यायं विस्तरेण तपोधन ॥ १.१२६.९ ॥
Cinco hijos grandes guerreros de carro nacidos de los dioses. Oh sabio, oh riqueza de austeridad, explícalo todo según la justicia y con detalle.
1.126.10
कथयस्व न मे तृप्तिः कथ्यमानेषु बन्धुषु ।
ऋषिं बुभुक्षितं श्रान्तं द्वैपायनमुपस्थितम् ॥ १.१२६.१० ॥
Cuéntalo; no me satisfago aunque se cuente la historia de mis parientes. Cuando el sabio Dvaipāyana (Vyāsa), hambriento y fatigado, se presentó, ¿qué sucedió?
1.126.11
तोषयामास गान्धारी व्यासस्तस्यै वरं ददौ ।
सा वव्रे सदृशं भर्तुः पुत्राणां शतमात्मनः ॥ १.१२६.११ ॥
Gāndhārī complació a Vyāsa, y Vyāsa le concedió un don. Ella eligió para sí cien hijos, dignos de su esposo.
1.126.12
ततः कालेन सा गर्भमगृह्णाज्ज्ञानचक्षुषः ॥ १.१२६.१२ ॥
Luego, a su tiempo, ella concibió de aquel cuyo ojo era el conocimiento (Vyāsa).
1.126.13
गान्धार्यामाहिते गर्भे पाण्डुरम्बालिकासुतः ।
अगच्छत्परमं दुःखमपत्यार्थमरिन्दम ॥ १.१२६.१३ ॥
Cuando el embrión fue concebido en Gāndhārī, Pāṇḍu, hijo de Ambālikā, cayó en el mayor dolor por la descendencia, oh domador de enemigos.
1.126.14
गर्भिण्यामथ गान्धार्यां पाण्डुः परमदुःखितः ।
मृगाभिशापादात्मानं शोचन्नुपरतक्रियः ॥ १.१२६.१४ ॥
Entonces, mientras Gāndhārī estaba embarazada, Pāṇḍu quedó profundamente afligido; lamentándose por la maldición del ciervo, cesó sus actividades.
1.126.15
स गत्वा तपसा सिद्धिं विश्वामित्रो यथा भुवि ।
देहान्यासे कृतमना इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१२६.१५ ॥
Habiendo alcanzado la perfección mediante la austeridad, como Viśvāmitra en la tierra, él, resuelto a abandonar su cuerpo, pronunció estas palabras.
1.126.16
चतुर्भिर्ऋणवानित्थं जायते मनुजो भुवि ।
पितृदेवमनुष्याणामृषीणामथ भामिनि ॥ १.१२६.१६ ॥
Así, en la tierra el hombre nace endeudado de cuatro maneras: con los antepasados, los dioses, los hombres y los sabios, oh dama.
1.126.17
एतेभ्यस्तु यथाकालं यो न मुच्येत धर्मवित् ।
न तस्य लोकाः सन्तीति तता लोकविदो विदुः ॥ १.१२६.१७ ॥
Para quien, conocedor del dharma, no se libera de estas deudas a su tiempo, no hay mundos; así lo saben los conocedores de los mundos.
1.126.18
यज्ञेन देवान्प्रीणाति स्वाध्यायात्तपसा ऋषीन् ।
पुत्रैः श्राद्धैरपि पितॄनानृशंस्येन मानवान् ॥ १.१२६.१८ ॥
Con el sacrificio agrada a los dioses, con el estudio y la austeridad a los sabios; con hijos y ritos fúnebres a los antepasados, y con la bondad a los hombres.
1.126.19
ऋषिदेवमनुष्याणामृणान्मुक्तोऽस्मि धर्मतः ।
पितॄणां तु न मुक्तोऽस्मि तच्च तेभ्यो विशिष्यते ॥ १.१२६.१९ ॥
Quedo liberado, según el dharma, de la deuda con los sabios, los dioses y los hombres; pero no quedo liberado de la deuda con los antepasados, y esa deuda es la más importante de todas.
1.126.20
देहनाशे भवेन्नाशः पितॄणामेष निश्चयः ।
इतरेषां त्रयाणां तु नाशे ह्यात्मा विनश्यति ॥ १.१२६.२० ॥
Cuando el cuerpo se destruye, los antepasados quedan destruidos; esto es cierto. Pero cuando se destruyen los otros tres, el propio ser queda en verdad destruido.
1.126.21
इह तस्मात्प्रजालाभे प्रयतन्ते द्विजोत्तमाः ।
यथैवाहं पितुः क्षेत्रे सृष्टस्तेन महात्मना ॥ १.१२६.२१ ॥
Por eso los mejores de los nacidos dos veces se esfuerzan aquí por obtener descendencia, tal como yo fui engendrado en el campo de mi padre por aquel de gran alma.
1.126.22
तथैवास्मिन्मम क्षेत्रे कथं सृज्येत वै प्रजा ।
स समानीय कुन्तीं च माद्रीं च भरतर्षभः ॥ १.१२६.२२ ॥
De igual modo, ¿cómo podría engendrarse descendencia en este campo mío? Aquel toro de los Bharatas llamó a Kuntī y a Mādrī y...
1.126.23
आचष्ट पुत्रलाभस्य व्युष्टिं सर्वक्रियाधिकाम् ।
उत्तमादवराः पुंसः काङ्क्षन्तो पुत्रमापदि ॥ १.१२६.२३ ॥
Expuso el fruto de obtener un hijo, que supera a todos los ritos; los hombres de condición inferior, deseando un hijo en la adversidad, lo buscan en los superiores.
1.126.24
अपत्यं धर्मफलदं श्रेष्ठादिच्छन्ति साधवः ।
अनुनीय तु ते सम्यङ्महाब्राह्मणसंसदि।
ब्राह्मणं गुणवन्तं हि चिन्तयामास धर्मवित् ॥ १.१२६.२४ ॥
Los virtuosos desean una descendencia que dé el fruto del dharma, procedente del mejor. Entonces, tras suplicar debidamente en la asamblea de los grandes brahmanes, el conocedor del dharma pensó en un brahmán dotado de buenas cualidades.
1.126.25
सोऽब्रवीद्विजने कुन्तीं धर्मपत्नीं यशस्विनीम् ।
अपत्योत्पादने यत्नमापदि त्वं समर्थय ॥ १.१२६.२५ ॥
Él dijo a Kuntī, su esposa legítima y renombrada, en privado: "En la adversidad, haz que tu esfuerzo por engendrar descendencia tenga éxito."
1.126.26
अपत्यं नाम लोकेषु प्रतिष्ठा धर्मसंहिता ।
इति कुन्ति विदुर्धीराः शाश्वतं धर्मवादिनः ॥ १.१२६.२६ ॥
"La descendencia es, en verdad, el fundamento en los mundos, prescrito por el dharma. Así, oh Kuntī, lo saben los sabios que enseñan el dharma eterno."
1.126.27
इष्टं दत्तं तपस्तप्तं नियमश्च स्वनुष्ठितः ।
सर्वमेवानपत्यस्य न पावनमिहोच्यते ॥ १.१२६.२७ ॥
"El sacrificio, la donación, la austeridad practicada y la observancia bien cumplida: todo ello, aquí se dice, no purifica al que carece de descendencia."
1.126.28
सोऽहमेवं विदित्वैतत्प्रपश्यामि शुचिस्मिते ।
अनपत्यः शुभाँल्लोकान्नप्राप्स्यामीति चिन्तयन् ॥ १.१२६.२८ ॥
"Sabiendo esto, lo veo, oh tú de sonrisa pura, pensando que, al carecer de descendencia, no alcanzaré los mundos auspiciosos."
1.126.29
अनपत्यो हि मरणं कामये नैव जीवितम् ।
मृगाभिशापं जानासि विजने मम केवलम्।
नृशंसकर्मणा कृत्स्नं यथा ह्युपहतं तथा ॥ १.१२६.२९ ॥
"Sin descendencia, deseo la muerte, no la vida. En la soledad solo tú conoces mi maldición del ciervo; por un acto cruel toda mi vida ha quedado arruinada de esa manera."
1.126.30
इमे वै बन्धुदायादाः षट् पुत्रा धर्मदर्शने ।
षडेवाबन्धुदायादाः पुत्रास्ताञ्छृणु मे पृथे ॥ १.१२६.३० ॥
"Desde la mirada del dharma, estos son los seis hijos herederos de parientes. Y hay seis hijos que no son herederos de parientes; escúchame, oh Pṛthā, sobre ellos."
1.126.31
स्वयंजातः प्रणीतश्च परिक्रीतश्च यः सुतः ।
पौनर्भवश्च कानीनः स्वैरिण्यां यश्च जायते ॥ १.१२६.३१ ॥
El hijo nacido por sí mismo, el adoptado, el comprado, el hijo de una mujer vuelta a casar, el kānīna nacido antes del matrimonio, y el nacido de una mujer libertina.
1.126.32
दत्तः क्रीतः कृत्रिमश्च उपगच्छेत्स्वयं च यः ।
सहोढो ज्ञातिरेताश्च हीनयोनिधृतश्च यः ॥ १.१२६.३२ ॥
El hijo dado, el comprado, el artificial, el que se presenta por sí mismo, el sahoḍha, el pariente, y el tomado de un vientre humilde.
1.126.33
पूर्वपूर्वतमाभावं मत्त्वा लिप्सेत वै सुतम् ।
उत्तमाद्देवरात्पुंसः काङ्क्षन्ते पुत्रमापदि ॥ १.१२६.३३ ॥
Considerando la ausencia de cada tipo anterior y más preferido, se debe desear un hijo; en la desgracia se busca un hijo de un hombre excelente, de un cuñado.
1.126.34
अपत्यं धर्मफलदं श्रेष्ठं विन्दन्ति मानवाः ।
आत्मशुक्रादपि पृथे मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ १.१२६.३४ ॥
Los hombres obtienen una descendencia excelente que da el fruto del dharma. Oh Pṛthā, Manu, hijo de Svayambhū, lo declaró incluso del propio semen.
1.126.35
तस्मात्प्रहेष्याम्यद्य त्वां हीनः प्रजननात्स्वयम् ॥ १.१२६.३५ ॥
Por eso hoy, incapaz de engendrar hijos yo mismo, te enviaré.
1.126.36
सदृशाच्छ्रेयसो वा त्वं विद्ध्यपत्यं यशस्विनि ।
शृणु कुन्ति कथामेतां शारदण्डायिनीं प्रति ॥ १.१२६.३६ ॥
Oh gloriosa, sabe que tendrás descendencia de un igual o de un hombre mejor. Escucha, oh Kuntī, esta historia sobre Śāradaṇḍāyinī.
1.126.37
या हि ते भगिनी साध्वी श्रुतसेना यशस्विनी ।
अवाह तां तु कैकेयः शारदाण्डायनिर्महान् ॥ १.१२६.३७ ॥
Tu hermana, la virtuosa y célebre Śrutasenā, fue tomada por esposa por el rey kaikeya, el gran Śārdaṇḍāyani.
1.126.38
सा वीरपत्नी गुरुणा नियुक्ता पुत्रजन्मनि ।
पुष्पेण प्रयता स्नाता निशि कुन्ति चतुष्पथे ॥ १.१२६.३८ ॥
Aquella esposa de héroe, designada por el maestro para el nacimiento de un hijo, purificada con flores y bañada, fue de noche a una encrucijada, oh Kuntī.
1.126.39
वरयित्वा द्विजं सिद्धं हुत्वा पुंसवनेऽनलम् ।
कर्मण्यवसिते तस्मिन्सा तेनैव सहावसत् ॥ १.१२६.३९ ॥
Habiendo elegido a un brahmán perfecto y ofrecido en el fuego en el rito puṃsavana, al concluir ese rito, ella vivió con él.
1.126.40
तत्र त्रीञ्जनयामास दुर्जयादीन्महारथान् ।
तथा त्वमपि कल्याणि ब्राह्मणात्तपसाधिकात्।
मन्नियोगाद्यत क्षिप्रमपत्योत्पादनं प्रति ॥ १.१२६.४० ॥
Allí dio a luz a tres grandes guerreros, Durjaya y los demás. Asimismo, oh afortunada, tú también, por mi mandato, debes esforzarte pronto por engendrar descendencia de un brahmán superior en austeridad.