ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.128.1
एवमुक्तस्तया राजा तां देवीं पुनरब्रवीत् ।
धर्मविद्धर्मसंयुक्तमिदं वचनमुत्तमम् ॥ १.१२८.१ ॥
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಜನು ಆ ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಉತ್ತಮ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.128.2
एवमेतत्पुरा कुन्ति व्युषिताश्वश्चकार ह ।
यथा त्वयोक्तं कल्याणि स ह्यासीदमरोपमः ॥ १.१२८.२ ॥
ಕುಂತಿಯೇ, ಹಿಂದೆ ವ್ಯುಷಿತಾಶ್ವನು ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಮಾಡಿದನು; ಕಲ್ಯಾಣಿಯೇ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಂತಿದ್ದನು.
1.128.3
अथ त्विदं प्रवक्ष्यामि धर्मतत्त्वं निबोध मे ।
पुराणमृषिभिर्दृष्टं धर्मविद्भिर्महात्मभिः ॥ १.१२८.३ ॥
ಈಗ ನಾನು ಈ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ; ಇದು ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಕಂಡ ಪುರಾತನವಾದುದು.
1.128.4
अनावृताः किल पुरा स्त्रिय आसन्वरानने ।
कामचारविहारिण्यः स्वतन्त्राश्चारुहासिनि ॥ १.१२८.४ ॥
ಸುಂದರ ಮುಖದವಳೇ, ಹಿಂದೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದರು; ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತ, ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ನಗುವವಳೇ.
1.128.5
तासां व्युच्चरमाणानां कौमारात्सुभगे पतीन् ।
नाधर्मोऽभूद्वरारोहे स हि धर्मः पुराऽभवत् ॥ १.१२८.५ ॥
ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯೇ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಪತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವಿರಲಿಲ್ಲ; ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ಅದೇ ಹಿಂದಿನ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತು.
1.128.6
तं चैव धर्मं पौराणं तिर्यग्योनिगताः प्रजाः ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.६ ॥
ಆ ಪುರಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇಂದಿಗೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
1.128.7
प्रमाणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ।
उत्तरेषु च रम्भोरु कुरुष्वद्यापि पूज्यते।
स्त्रीणामनुग्रहकरः स हि धर्मः सनातनः ॥ १.१२८.७ ॥
ಇದು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಕಂಡ ಧರ್ಮ; ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ. ಬಾಳೆಯ ತೊಡೆಗಳ ಸುಂದರಿಯೇ, ನಂತರದ ಕುರುವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದಿಗೂ ಇದು ಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡುವ ಆ ಧರ್ಮವೇ ಸನಾತನ.
1.128.8
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचनाः ॥ १.१२८.८ ॥
ಬೆಂಕಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಹಾಸಾಗರ ನದಿಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮೃತ್ಯು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂತೆಯೇ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪುರುಷರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
1.128.9
एवं तृष्णा तु नारीणां पुरुषं पुरुषं प्रति ।
अगम्यागमनं स्त्रीणां नास्ति नित्यं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.९ ॥
ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆಸೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಗಮ್ಯರೊಡನೆ ಸಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
1.128.10
पुत्रं वा किल पौत्रं वा कासांचिद्धातरं तथा ।
रहसीह नरं दृष्ट्वा योनिरुत्क्लिद्यते तदा ॥ १.१२८.१० ॥
ಮಗನೋ, ಮೊಮ್ಮಗನೋ, ಅಥವಾ ಯಾರದೋ ಸೋದರನೋ ಆದ ಪುರುಷನನ್ನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಸ್ತ್ರೀಯ ಯೋನಿ ಆರ್ದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
1.128.11
एतत्स्वाभाविकं स्त्रीणां न निमित्तकृतं शुभे ।
अस्मिंस्तु लोके नचिरान्मर्यादेयं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.११ ॥
ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ವಭಾವಸಹಜ; ಬಾಹ್ಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದುದಲ್ಲ. ಶುಭೇ, ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮರ್ಯಾದೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು, ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ.
1.128.12
स्थापिता येन यस्माच्च तन्मे विस्तरतः शृणु ।
बभूवोद्दालको नाम महर्षिरिति नः श्रुतम् ॥ १.१२८.१२ ॥
ಇದನ್ನು ಯಾರಿಂದ, ಯಾರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೇಳು. ಉದ್ದಾಲಕನೆಂಬ ಮಹರ್ಷಿ ಇದ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
1.128.13
श्वेतकेतुरिति ख्यातः पुत्रस्तस्याभवन्मुनिः ।
मर्यादेयं कृता तेन धर्म्या वै श्वेतकेतुना ॥ १.१२८.१३ ॥
ಅವನ ಮಗ ಶ್ವೇತಕೇತು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುನಿಯಾದನು. ಆ ಶ್ವೇತಕೇತುವೇ ಈ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
1.128.14
कोपात्कमलपत्राक्षि यदर्थं तन्निबोध मे ॥ १.१२८.१४ ॥
ಕಮಲದ ದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳೇ, ಕೋಪದಿಂದ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಆಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
1.128.15
श्वेतकेतोः पिता देवि तप उग्रं समास्थितः ।
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशगोऽभवत् ॥ १.१२८.१५ ॥
ದೇವಿ, ಶ್ವೇತಕೇತುವಿನ ತಂದೆ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶಚಾರಿಯಾದನು.
1.128.16
शिशइरे सलिलस्थायी सह पत्न्या महातपाः ।
उद्दालकं तपस्यन्तं नियमेन समाहितम् ॥ १.१२८.१६ ॥
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ನಿಯಮದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದಾಲಕನನ್ನು.
1.128.17
तस्य पुत्रः श्वेतकेतुः परिचर्यां चकार ह ।
अभ्यागच्छद्द्विजः कश्चिद्वलीपलितसंततः ॥ १.१२८.१७ ॥
ಅವನ ಮಗ ಶ್ವೇತಕೇತು ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ನರೆತ ಕೂದಲಿನ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜ ಬಂದನು.
1.128.18
तं दृष्ट्वैव मुनिः प्रीतः पूजयामास शास्त्रतः ।
स्वागतेन च पाद्येन मृदुवाक्यैश्च भारत ॥ १.१२८.१८ ॥
ಅವನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಮುನಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಸ್ವಾಗತ, ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಮೃದು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು, ಹೇ ಭಾರತ.
1.128.19
शाकमूलफलाद्यैश्च वन्यैरन्यैरपूजयत् ।
क्षुत्पिपासाश्रमेंणार्तः पूजितश्च महर्षिणा ॥ १.१२८.१९ ॥
ತರಕಾರಿ, ಗಡ್ಡೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮೊದಲಾದ ಕಾಡಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಆಯಾಸದಿಂದ ಬಳಲಿದವನು ಮಹರ್ಷಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.128.20
विश्रान्तो मुनिमासाद्य पर्यपृच्छद्द्विजस्तदा ।
उद्दालक महर्षे त्वं सत्यं मे ब्रूहि माऽनृतम् ॥ १.१२८.२० ॥
ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಆಗ ಕೇಳಿದನು: 'ಉದ್ದಾಲಕ ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳು, ಸುಳ್ಳನ್ನಲ್ಲ.'
1.128.21
ऋषिपुत्रः कुमारोऽयं दर्शनीयो विशेषतः ।
तव पुत्रमिमं मन्ये कृतकृत्योऽसि तद्वद ॥ १.१२८.२१ ॥
ಈ ಕುಮಾರನು ಋಷಿಪುತ್ರನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸುಂದರನು. ಇವನು ನಿನ್ನ ಮಗನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದರೆ ಹೇಳು.
1.128.22
मम पत्नी महाप्राज्ञ कुशिकस्य सुता मता ।
मामेवानुगता पत्नी मम नित्यमनुव्रता ॥ १.१२८.२२ ॥
ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಕುಶಿಕನ ಮಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವ, ನನಗೆ ಅರ್ಪಿತಳಾದ ಪತ್ನಿ.
1.128.23
अरुन्धतीव पत्नीनां तपसा कर्शितस्तनी ।
अस्यां जातः श्वेतकेतुर्मम पुत्रो महातपाः ॥ १.१२८.२३ ॥
ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಯಂತಿರುವವಳು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ತನಗಳು ಕೃಶವಾದವಳು. ಅವಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗ ಶ್ವೇತಕೇತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
1.128.24
वेदवेदाङ्गविद्विप्र मच्छासनपरायणः ।
लोकज्ञः सर्वलोकेषु विश्रुतः सत्यवाग्घृणी ॥ १.१२८.२४ ॥
ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಅವನು ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳ ಜ್ಞಾತನು, ನನ್ನ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತನು, ಲೋಕಜ್ಞನು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು, ಸತ್ಯವಾದಿ ಮತ್ತು ದಯಾಳು.
1.128.25
अपुत्री भार्यया चार्थी वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पित्र्यादृणादनिर्मुक्तः पूर्वमेवाकृतस्त्रियः ॥ १.१२८.२५ ॥
ನಾನು ಮಗನಿಲ್ಲದವನು, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ವೃದ್ಧನು, ಮಂದದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು; ಹಿಂದೆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಕಾರಣ ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿಲ್ಲ.
1.128.26
प्रजारणिस्तु पत्नी ते कुलशीलसमन्विता ।
सदृशी मम गोत्रेण वहाम्येनां क्षमस्व मे ॥ १.१२८.२६ ॥
ನಿಮ್ಮ ಈ ಪತ್ನಿ ಸಂತಾನದ ಅರಣಿ; ಕುಲಶೀಲ ಸಮನ್ವಿತಳು, ನನ್ನ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸದೃಶಳು; ಇವಳನ್ನು ನಾನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ.
1.128.27
इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीं चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ।
यष्ट्याधारः स्रस्तगात्रो मन्दचक्षुरबुद्धिमान् ॥ १.१२८.२७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಜಿಂಕೆಯ ಕಣ್ಣಿನವಳನ್ನು, ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದವಳನ್ನು, ಕೋಲನ್ನು ಊರಿ, ಕುಗ್ಗಿದ ದೇಹದ, ಮಂದದೃಷ್ಟಿಯ, ಬುದ್ಧಿಹೀನನು (ಕರೆದೊಯ್ದನು).
1.128.28
स्वव्यापाराक्षमां श्रेष्ठमचित्तामात्मनि द्विजः ।
श्वेतकेतोः किल पुरा समक्षं मातरं पितुः ॥ १.१२८.२८ ॥
ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲದ ಆ ದ್ವಿಜನು, ಹಿಂದೆ ಶ್ವೇತಕೇತುವಿನ ಎದುರೇ ತಂದೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪತ್ನಿಯನ್ನು (ತಾಯಿಯನ್ನು) ಕರೆದೊಯ್ದನು.
1.128.29
जग्राह ब्राह्मणः पापौ गच्छाव इति चाब्रवीत् ।
ऋषिपुत्रस्तदा कोपं चकारामर्षितस्तदा ॥ १.१२८.२९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಪಾಪಿಗಳಾಗಿ ಹೋಗೋಣ' ಎಂದನು. ಆಗ ಋಷಿಪುತ್ರನು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
1.128.30
मातरं तां तथा दृष्ट्वा नीयमानां बलादिव ।
तपसा दीप्तवीर्यो हि श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.३० ॥
ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ ವೀರ್ಯವುಳ್ಳ ಶ್ವೇತಕೇತು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.128.31
संगृह्य मातरं हस्ते श्वेतकेतुरभाषत ।
दुर्ब्राह्मण विमुञ्च त्वं मातरं मे पतिव्रताम् ॥ १.१२८.३१ ॥
ತಾಯಿಯ ಕೈಹಿಡಿದು ಶ್ವೇತಕೇತು ಹೇಳಿದನು: "ದುಷ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನ್ನ ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಿಡು."
1.128.32
स्वयं पिता मे ब्रह्मर्षिः क्षमावान्ब्रह्मवित्तमः ।
शापानुग्रहयोः शक्तः तूष्णींभूतो महाव्रतः ॥ १.१२८.३२ ॥
ನನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಶಾಪ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮಹಾವ್ರತಿಯಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.
1.128.33
तस्य पत्नी दमोपेता मम माता विशेषतः ।
पतिव्रतां तपोवृद्धां साध्वाचारैरलङ्कृताम् ॥ १.१२८.३३ ॥
ಅವರ ಪತ್ನಿ, ದಮಗುಣವುಳ್ಳವಳು; ನನ್ನ ತಾಯಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಪತಿವ್ರತೆ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳು, ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು.
1.128.34
अप्रमादेन ते ब्रह्मन्मातृभूतां विमुञ्च वै ॥ १.१२८.३४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಏಮಾರದೆ, ತಾಯಿಯಂತಿರುವ ಇವಳನ್ನು ಖಂಡಿತ ಬಿಡು.
1.128.35
एवमुक्त्वा तु याचन्तं विमुञ्चेति मुहुर्मुहुः ।
प्रत्यवोचद्द्विजो राजन्नप्रगल्भमिदं वचः ॥ १.१२८.३५ ॥
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಪದೇಪದೇ "ಬಿಡು" ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡವನಿಗೆ ಆ ದ್ವಿಜನು ಈ ಅಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.128.36
अपत्यार्थी श्वेतकेतो वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पिता ते ऋणनिर्मुक्तस्त्वया पुत्रेण काश्यप ॥ १.१२८.३६ ॥
ಶ್ವೇತಕೇತು, ನಾನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನು; ನಾನು ವೃದ್ಧ, ಮಂದದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು. ಕಾಶ್ಯಪನೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಂದ ಋಣಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
1.128.37
ऋणादहमनिर्मुक्तो वृद्धोऽहं विगतस्पृहः ।
मम को दास्यति सुतां कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ॥ १.१२८.३७ ॥
ನಾನು ಇನ್ನೂ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿಲ್ಲ; ನಾನು ವೃದ್ಧನು, ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದವನು. ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಯಾರು ಕೊಡುವರು?
1.128.38
प्रजारणिमिमां पत्नीं विमुञ्च त्वं महातपः ।
एकया प्रजया प्रीतो मातरं ते ददाम्यहम् ॥ १.१२८.३८ ॥
ಓ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯೇ, ಈ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಂತಾನ-ಋಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು. ಒಂದು ಮಗುವಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
1.128.39
एवमुक्तः श्वेतकेतुर्लज्जया क्रोधमेयिवान् ।
क्रुद्धं तं तु पिता दृष्ट्वा श्वेतकेतुमुवाच ह ॥ १.१२८.३९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ವೇತಕೇತುವು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ತಂದೆ ಶ್ವೇತಕೇತುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.128.40
मा तात कोपं कार्षीस्त्वमेष धर्मः सनातनः ।
अनावृता हि सर्वेषां वर्णानामङ्गना भुवि ॥ १.१२८.४० ॥
ಓ ಮಗನೇ, ಕೋಪಿಸಬೇಡ. ಇದು ಸನಾತನ ಧರ್ಮ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದವರು.
1.128.41
यथा गावः स्थिताः पुत्र स्वेस्वे वर्णे तथा प्रजाः ।
तथैव च कुटुम्बेषु न प्रमाद्यन्ति कर्हिचित् ॥ १.१२८.४१ ॥
ಮಗನೇ, ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.128.42
ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्तारं न जहुस्तदा ।
ऋषिपुत्रोऽथ तं धर्मं श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.४२ ॥
ಋತುಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಆಗ ಗಂಡನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಋಷಿಪುತ್ರ ಶ್ವೇತಕೇತು ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.128.43
चकार चैव मर्यादामिमां स्त्रीपुंसयोर्भुवि ।
मानुषेषु महाभागे न त्वेवान्येषु जन्तुषु ॥ १.१२८.४३ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರಿಗೆ ಈ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಇತರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಲ್ಲ.
1.128.44
तदाप्रभृति मर्यादा स्थितेयमिति नः श्रुतम् ।
व्युच्चरन्त्याः पतिं नार्या अद्यप्रभृति पातकम् ॥ १.१२८.४४ ॥
ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಮರ್ಯಾದೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಪತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಅಲೆಯುವ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಇಂದಿನಿಂದ ಇದು ಪಾಪ.
1.128.45
भ्रूणहत्यासमं घोरं भविष्यत्यसुखावहम् ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.४५ ॥
ಇದು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಘೋರ ಪಾಪ, ದುಃಖವನ್ನು ತರುವಂತಹದ್ದು. ಇಂದಿಗೂ ಕಾಮಕ್ರೋಧರಹಿತರು ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.128.46
उत्तरेषु महाभागे कुरुष्वेवं यशस्विनि ।
पुराणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ॥ १.१२८.४६ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಕುರುವಂಶದ ನಂತರದವರಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.128.47
भार्यां तथा व्युच्चरतः कौमारब्रह्मचारिणीम् ।
पतिव्रतामेतदेव भविता पातकं भुवि ॥ १.१२८.४७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯೂ ಪತಿವ್ರತೆಯೂ ಆದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತೊರೆಯುವುದೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪವಾಗುತ್ತದೆ.
1.128.48
नियुक्ता पतिना भार्या यद्यपत्यस्य कारणात् ।
न कुर्यात्तत्तथा भीरु सैनः सुमहदाप्नुयात्।
इति तेन पुरा भीरु मर्यादा स्थापिता बलात् ॥ १.१२८.४८ ॥
ಪತಿಯಿಂದ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಳಾದ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಓ ಭೀರು, ಅವಳಿಗೂ ಮಹಾ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಭೀರು, ಹಿಂದೆ ಅವರು ಬಲದಿಂದ ಈ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
1.128.49
उद्दालकस्य पुत्रेण धर्म्या वै श्वेतकेतुना ।
सौदासेन च रम्भोरु नियुक्ता पुत्रजन्मनि ॥ १.१२८.४९ ॥
ಉದ್ದಾಲಕನ ಮಗ ಶ್ವೇತಕೇತು ಮತ್ತು ಸೌದಾಸ — ಓ ರಂಭೋರು, ಪುತ್ರಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ನಿಯುಕ್ತರಾದವರು.
1.128.50
मदयन्ती जगामर्षिं वसिष्ठमिति नः श्रुतम् ।
तस्माल्लेभे च सा पुत्रमश्मकं नाम भामिनी ॥ १.१२८.५० ॥
ಮದಯಂತಿ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಭಾಮಿನಿ ಅಶ್ಮಕ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದಳು.
1.128.51
एवं कृतवती सापि भर्तुः प्रियचिकीर्षया ।
अस्माकमपि ते जन्म विदितं कमलेक्षणे ॥ १.१२८.५१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳೂ ಪತಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದಳು; ಓ ಕಮಲನಯನೆ, ನಿನ್ನ ಜನ್ಮವೂ ನಮಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿದಿದೆ.
1.128.52
कृष्णद्वैपायनाद्भीरु कुरूणां वंशवृद्धये ।
अत एतानि सर्वाणि कारणानि समीक्ष्य वै ॥ १.१२८.५२ ॥
ಓ ಭೀರು, ಕುರುವಂಶದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರಿಂದ (ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಯೋಗ್ಯ); ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ...
1.128.53
ममैतद्वचनं धर्म्यं कर्तुमर्हस्यनिन्दिते ।
ऋतावृतौ राजपुत्रि स्त्रिया भर्ता पतिव्रते ॥ १.१२८.५३ ॥
ಓ ಅನಿಂದಿತೆ, ನನ್ನ ಈ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ; ಓ ರಾಜಪುತ್ರಿ, ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಪತಿಯೇ (ಆಶ್ರಯ), ಓ ಪತಿವ್ರತೆ.
1.128.54
नातिवर्तव्य इत्येवं धर्मं धर्मविदो विदुः ।
शेषेष्वन्येषु कालेषु स्वातन्त्र्यं स्त्री किलार्हति ॥ १.१२८.५४ ॥
'ಇದನ್ನು ಮೀರಬಾರದು' ಎಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದ ಇತರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ.
1.128.55
धर्ममेवं जनाः सन्तः पुराणं परिचक्षते ।
भर्ता भार्यां राजपुत्रि धर्म्यं वाऽधर्म्यमेव वा ॥ १.१२८.५५ ॥
ಓ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಸಜ್ಜನರು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧರ್ಮ ಹೀಗೆಯೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಪತಿ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅದು ಧರ್ಮ್ಯವೋ ಅಧರ್ಮ್ಯವೋ, ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಬಹುದು.
1.128.56
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति वेदविदो विदुः ।
विशेषतः पुत्रगृद्धी हीनः प्रजननात्स्वयम् ॥ १.१२८.५६ ॥
ವೇದಜ್ಞರು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ: ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸಿ, ತಾನೇ ಸಂತಾನ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾರದವನಿಗೆ.
1.128.57
यथाऽहमनवद्याङ्गि पुत्रदर्शनलालसः ।
अयं रक्ताङ्गुलिनखः पद्मपत्रनिभः शुभे ॥ १.१२८.५७ ॥
ಓ ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಿಯೇ, ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಶುಭೆ, ಕೆಂಪು ಬೆರಳುಗಳು ಉಗುರುಗಳುಳ್ಳ, ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತಿರುವ ಈ ಕೈ.
1.128.58
प्रसादनार्थं सुश्रोणि शिरस्यभ्युद्यतोऽञ्जलिः ।
मन्नियोगात्सुकेशान्ते द्विजातेस्तपसाऽधिकात् ॥ १.१२८.५८ ॥
ಓ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಅಂಜಲಿ. ಓ ಸುಂದರ ಕೂದಲಿನವಳೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನಾದ ದ್ವಿಜನಿಗಾಗಿ.
1.128.59
पुत्रान्गुणसमायुक्तानुत्पादयितुमर्हसि ।
त्वत्कृतेऽहं पृथुश्रोणि गच्छेयं पुत्रिणां गतिम् ॥ १.१२८.५९ ॥
ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆರುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ವಿಶಾಲ ಸೊಂಟದವಳೇ, ನಿನ್ನಿಂದಾಗಿ ನಾನು ಪುತ್ರವಂತರ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
1.128.60
एवमुक्ता ततः कुन्ती पाण्डुं परपुरञ्जयम् ।
प्रत्युवाच वरारोहा भर्तुः प्रियहिते रता ॥ १.१२८.६० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಕುಂತಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಆಕೆ, ಪತಿಯ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಳು.
1.128.61
अधर्मः सुमहानेषु स्त्रीणां भरतसत्तम ।
यत्प्रसादयते भर्ता प्रसाद्यः क्षत्रियर्षभ।
शृणु चेदं महाबाहो मम प्रीतिकरं चः ॥ १.१२८.६१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮವೆಂದರೆ, ಪತಿಯನ್ನು ಓಲೈಸಬೇಕಾದವನೇ ತಾನು ಪತಿಯನ್ನು ಓಲೈಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳು.
1.128.62
पितृवेश्मन्यहं बाला नियुक्ताऽतिथिपूजने ।
उग्रं पर्यचरं तत्र ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ १.१२८.६२ ॥
ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಾಲಕಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವ್ರತದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸೇವೆ ಮಾಡಿದೆನು.
1.128.63
निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः ।
तमहं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयम् ॥ १.१२८.६३ ॥
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗೂಢ ನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವನನ್ನು, ದುರ್ವಾಸನೆಂದು ತಿಳಿದವರನ್ನು, ಆ ಸಂಯಮಿತ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆನು.
1.128.64
स मेऽभिचारसंयुक्तमाचष्ट भगवान्वरम् ।
मन्त्रं त्विमं च मे प्रादादब्रवीच्चैव मामिदम् ॥ १.१२८.६४ ॥
ಆ ಭಗವಂತನು ನನಗೆ ಅಭಿಚಾರಸಹಿತ ವರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟನು, ನನಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
1.128.65
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
अकामो वा सकामो वा वशं ते समुपैष्यति ॥ १.१२८.६५ ॥
ನೀನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಾವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುವನು.
1.128.66
तस्य तस्य प्रसादात्ते राज्ञि पुत्रो भविष्यति ।
इत्युक्ताऽहं तदा तेन पितृवेश्मनि भारत ॥ १.१२८.६६ ॥
ಆಯಾ ದೇವತೆಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ರಾಣಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಮಗನಾಗುವನು ಎಂದು, ಭಾರತನೇ, ಆಗ ಅವನು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.128.67
ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तस्य कालोऽयमागतः ।
अनुज्ञाता त्वया देवमाह्वयेयमहं नृप ॥ १.१२८.६७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ. ಅರಸನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಾನು ದೇವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.128.68
यां मे विद्यां महाराज अददात्स महायशाः ।
तयाऽऽहूतः सुरः पुत्रं प्रदास्यति सुरोपमम्।
अनपत्यकृतं यस्ते शोकं वीर विनेष्यति ॥ १.१२८.६८ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಆ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ದೇವನು ದೇವಸಮಾನನಾದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡುವನು. ವೀರನೇ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ನಿನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಅವನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವನು.