ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.128.1
एवमुक्तस्तया राजा तां देवीं पुनरब्रवीत् ।
धर्मविद्धर्मसंयुक्तमिदं वचनमुत्तमम् ॥ १.१२८.१ ॥
ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଏହି ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.128.2
एवमेतत्पुरा कुन्ति व्युषिताश्वश्चकार ह ।
यथा त्वयोक्तं कल्याणि स ह्यासीदमरोपमः ॥ १.१२८.२ ॥
କୁନ୍ତି, ପୂର୍ବକାଳରେ ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ହିଁ କରିଥିଲେ; କଲ୍ୟାଣୀ, ସେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଥିଲେ।
1.128.3
अथ त्विदं प्रवक्ष्यामि धर्मतत्त्वं निबोध मे ।
पुराणमृषिभिर्दृष्टं धर्मविद्भिर्महात्मभिः ॥ १.१२८.३ ॥
ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଧର୍ମତତ୍ତ୍ୱ କହିବି, ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ; ଏହା ଧର୍ମଜ୍ଞ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ପୁରାତନ ଧର୍ମ।
1.128.4
अनावृताः किल पुरा स्त्रिय आसन्वरानने ।
कामचारविहारिण्यः स्वतन्त्राश्चारुहासिनि ॥ १.१२८.४ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରବଦନା, ପୂର୍ବରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନାବୃତ ଥିଲେ; ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ହେ ମଧୁରହାସିନୀ।
1.128.5
तासां व्युच्चरमाणानां कौमारात्सुभगे पतीन् ।
नाधर्मोऽभूद्वरारोहे स हि धर्मः पुराऽभवत् ॥ १.१२८.५ ॥
ହେ ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ, କୁମାରୀ ଅବସ୍ଥାରୁ ସ୍ୱାମୀ ବଦଳାଇ ବୁଲୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ ନଥିଲା; ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ତାହା ହିଁ ପୂର୍ବର ଧର୍ମ ଥିଲା।
1.128.6
तं चैव धर्मं पौराणं तिर्यग्योनिगताः प्रजाः ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.६ ॥
ସେହି ପୁରାତନ ଧର୍ମକୁ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ଜୀବମାନେ କାମ-କ୍ରୋଧରହିତ ହୋଇ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
1.128.7
प्रमाणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ।
उत्तरेषु च रम्भोरु कुरुष्वद्यापि पूज्यते।
स्त्रीणामनुग्रहकरः स हि धर्मः सनातनः ॥ १.१२८.७ ॥
ଏହି ଧର୍ମ ପ୍ରମାଣରୂପେ ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ହେ କଦଳୀ ସ୍ତମ୍ଭ ପରି ଊରୁବିଶିଷ୍ଟା, ପରବର୍ତ୍ତୀ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ବି ଏହା ପୂଜିତ। ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରୁଥିବା ସେହି ଧର୍ମ ସନାତନ।
1.128.8
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचनाः ॥ १.१२८.८ ॥
ଅଗ୍ନି କାଠରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ମହାସମୁଦ୍ର ନଦୀରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେହିପରି ସୁନ୍ଦର ନୟନା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କରେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
1.128.9
एवं तृष्णा तु नारीणां पुरुषं पुरुषं प्रति ।
अगम्यागमनं स्त्रीणां नास्ति नित्यं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.९ ॥
ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ତୃଷ୍ଣା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷ ଆଡ଼କୁ ଯାଏ। ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରେ ଅଗମ୍ୟ ଗମନ ସର୍ବଦା ନଥାଏ।
1.128.10
पुत्रं वा किल पौत्रं वा कासांचिद्धातरं तथा ।
रहसीह नरं दृष्ट्वा योनिरुत्क्लिद्यते तदा ॥ १.१२८.१० ॥
ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, କିମ୍ବା କାହାର ଭାଇ ଏପରି ଜଣେ ପୁରୁଷକୁ ନିର୍ଜନରେ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ସ୍ତ୍ରୀର ଯୋନି ଆର୍ଦ୍ର ହୁଏ।
1.128.11
एतत्स्वाभाविकं स्त्रीणां न निमित्तकृतं शुभे ।
अस्मिंस्तु लोके नचिरान्मर्यादेयं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.११ ॥
ଏହା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକୃତି, କୌଣସି ବାହ୍ୟ କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ। ହେ ଶୁଭେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଜଗତରେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା।
1.128.12
स्थापिता येन यस्माच्च तन्मे विस्तरतः शृणु ।
बभूवोद्दालको नाम महर्षिरिति नः श्रुतम् ॥ १.१२८.१२ ॥
ଏହା କାହା ଦ୍ୱାରା ଓ କାହାଠାରୁ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣ। ଉଦ୍ଦାଳକ ନାମକ ଏକ ମହର୍ଷି ଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
1.128.13
श्वेतकेतुरिति ख्यातः पुत्रस्तस्याभवन्मुनिः ।
मर्यादेयं कृता तेन धर्म्या वै श्वेतकेतुना ॥ १.१२८.१३ ॥
ଶ୍ବେତକେତୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜଣେ ମୁନି ହେଲେ। ସେହି ଶ୍ବେତକେତୁ ଏହି ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ କଲେ।
1.128.14
कोपात्कमलपत्राक्षि यदर्थं तन्निबोध मे ॥ १.१२८.१४ ॥
ହେ କମଳପତ୍ରନୟନା, କ୍ରୋଧବଶତଃ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ତାହା ହେଲା, ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
1.128.15
श्वेतकेतोः पिता देवि तप उग्रं समास्थितः ।
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशगोऽभवत् ॥ १.१२८.१५ ॥
ହେ ଦେବି, ଶ୍ବେତକେତୁଙ୍କ ପିତା କଠୋର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପଞ୍ଚତପା ହୋଇ ବର୍ଷାରେ ସେ ଆକାଶଗାମୀ ହେଲେ।
1.128.16
शिशइरे सलिलस्थायी सह पत्न्या महातपाः ।
उद्दालकं तपस्यन्तं नियमेन समाहितम् ॥ १.१२८.१६ ॥
ଶିଶିରରେ ଜଳରେ ଠିଆ ହେଉଥିବା ମହାତପସ୍ୱୀ, ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହିତ, ନିୟମରେ ସମାହିତ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କୁ।
1.128.17
तस्य पुत्रः श्वेतकेतुः परिचर्यां चकार ह ।
अभ्यागच्छद्द्विजः कश्चिद्वलीपलितसंततः ॥ १.१२८.१७ ॥
ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ବେତକେତୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଝୁରୁଡ଼ି ଓ ଧଳା କେଶର କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଆସିଲେ।
1.128.18
तं दृष्ट्वैव मुनिः प्रीतः पूजयामास शास्त्रतः ।
स्वागतेन च पाद्येन मृदुवाक्यैश्च भारत ॥ १.१२८.१८ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ମୁନି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ସ୍ୱାଗତ, ପାଦ୍ୟ ଓ କୋମଳ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
1.128.19
शाकमूलफलाद्यैश्च वन्यैरन्यैरपूजयत् ।
क्षुत्पिपासाश्रमेंणार्तः पूजितश्च महर्षिणा ॥ १.१२८.१९ ॥
ଶାକ, ମୂଳ, ଫଳ ଆଦି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବନଜ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର କଲେ। କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାର ଶ୍ରମରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
1.128.20
विश्रान्तो मुनिमासाद्य पर्यपृच्छद्द्विजस्तदा ।
उद्दालक महर्षे त्वं सत्यं मे ब्रूहि माऽनृतम् ॥ १.१२८.२० ॥
ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ସେ ଦ୍ୱିଜ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତଦା ପଚାରିଲେ: 'ହେ ଉଦ୍ଦାଳକ ମହର୍ଷି, ମୋତେ ସତ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।'
1.128.21
ऋषिपुत्रः कुमारोऽयं दर्शनीयो विशेषतः ।
तव पुत्रमिमं मन्ये कृतकृत्योऽसि तद्वद ॥ १.१२८.२१ ॥
ଏ କୁମାର ଋଷିପୁତ୍ର, ବିଶେଷ ଭାବେ ଦର୍ଶନୀୟ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଭାବୁଛି; ଆପଣ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ତାହା କୁହନ୍ତୁ।
1.128.22
मम पत्नी महाप्राज्ञ कुशिकस्य सुता मता ।
मामेवानुगता पत्नी मम नित्यमनुव्रता ॥ १.१२८.२२ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ମୋ ପତ୍ନୀ କୁଶିକଙ୍କ କନ୍ୟା ବୋଲି ବିବେଚିତ। ସେ ସର୍ବଦା ମୋର ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ମୋ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ପତ୍ନୀ।
1.128.23
अरुन्धतीव पत्नीनां तपसा कर्शितस्तनी ।
अस्यां जातः श्वेतकेतुर्मम पुत्रो महातपाः ॥ १.१२८.२३ ॥
ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ପରି; ତପସ୍ୟାରେ ଯାହାର ସ୍ତନ କୃଶ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କଠାରୁ ମୋର ମହାତପସ୍ବୀ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ ଜନ୍ମିଲେ।
1.128.24
वेदवेदाङ्गविद्विप्र मच्छासनपरायणः ।
लोकज्ञः सर्वलोकेषु विश्रुतः सत्यवाग्घृणी ॥ १.१२८.२४ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାତା; ମୋ ଉପଦେଶରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଲୋକଜ୍ଞ, ସର୍ବଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଦୟାଳୁ।
1.128.25
अपुत्री भार्यया चार्थी वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पित्र्यादृणादनिर्मुक्तः पूर्वमेवाकृतस्त्रियः ॥ १.१२८.२५ ॥
ମୁଁ ପୁତ୍ରହୀନ, ଭାର୍ଯ୍ୟା କାମନା କରୁଥିବା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ମନ୍ଦଦୃଷ୍ଟି; ପୂର୍ବେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗ୍ରହଣ ନ କରିଥିବାରୁ ପିତୃଋଣରୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ।
1.128.26
प्रजारणिस्तु पत्नी ते कुलशीलसमन्विता ।
सदृशी मम गोत्रेण वहाम्येनां क्षमस्व मे ॥ १.१२८.२६ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଭାର୍ଯ୍ୟା ସନ୍ତାନର ଅରଣି; କୁଳଶୀଳସମ୍ପନ୍ନା, ମୋ ଗୋତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟା; ମୁଁ ଏହାକୁ ନେଉଛି, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
1.128.27
इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीं चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ।
यष्ट्याधारः स्रस्तगात्रो मन्दचक्षुरबुद्धिमान् ॥ १.१२८.२७ ॥
ଏହା କହି, ମୃଗନୟନା, ବଲ୍କଳ ଓ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ତାକୁ, ଯଷ୍ଟିର ଆଧାର ନେଇ, ଶିଥିଳ ଶରୀରର, ମନ୍ଦଦୃଷ୍ଟି, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେ ନେଇଗଲା।
1.128.28
स्वव्यापाराक्षमां श्रेष्ठमचित्तामात्मनि द्विजः ।
श्वेतकेतोः किल पुरा समक्षं मातरं पितुः ॥ १.१२८.२८ ॥
ନିଜ କର୍ମ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ନିଜ ଭିତରେ ଚିତ୍ତହୀନ ସେହି ଦ୍ୱିଜ, ପୂର୍ବେ ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପତ୍ନୀ (ତାଙ୍କ ମାତା)ଙ୍କୁ ନେଇଥିଲା।
1.128.29
जग्राह ब्राह्मणः पापौ गच्छाव इति चाब्रवीत् ।
ऋषिपुत्रस्तदा कोपं चकारामर्षितस्तदा ॥ १.१२८.२९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାକୁ ଧରି କହିଲା, 'ଆମେ ଦୁହେଁ ପାପୀ ହୋଇ ଚାଲିବା।' ସେତେବେଳେ ଋଷିପୁତ୍ର ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ କ୍ରୋଧ କଲା।
1.128.30
मातरं तां तथा दृष्ट्वा नीयमानां बलादिव ।
तपसा दीप्तवीर्यो हि श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.३० ॥
ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ବଳପୂର୍ବକ ନିଆଯାଉଥିବା ଦେଖି, ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଶ୍ୱେତକେତୁ ତାହା ସହ୍ୟ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.128.31
संगृह्य मातरं हस्ते श्वेतकेतुरभाषत ।
दुर्ब्राह्मण विमुञ्च त्वं मातरं मे पतिव्रताम् ॥ १.१२८.३१ ॥
ମାତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଶ୍ୱେତକେତୁ କହିଲେ, "ହେ ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପତିବ୍ରତା ମାତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼।"
1.128.32
स्वयं पिता मे ब्रह्मर्षिः क्षमावान्ब्रह्मवित्तमः ।
शापानुग्रहयोः शक्तः तूष्णींभूतो महाव्रतः ॥ १.१२८.३२ ॥
ମୋ ପିତା ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଶାପ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ ମହାବ୍ରତୀ ହୋଇ ମୌନ ରହିଲେ।
1.128.33
तस्य पत्नी दमोपेता मम माता विशेषतः ।
पतिव्रतां तपोवृद्धां साध्वाचारैरलङ्कृताम् ॥ १.१२८.३३ ॥
ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଦମଯୁକ୍ତା; ମୋ ମାତା ବିଶେଷ ଭାବେ; ପତିବ୍ରତା, ତପରେ ବୃଦ୍ଧା, ସଦାଚାରରେ ଅଳଙ୍କୃତା।
1.128.34
अप्रमादेन ते ब्रह्मन्मातृभूतां विमुञ्च वै ॥ १.१२८.३४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅବହେଳା ନ କରି ମାତୃତୁଲ୍ୟା ଏହାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଛାଡ଼।
1.128.35
एवमुक्त्वा तु याचन्तं विमुञ्चेति मुहुर्मुहुः ।
प्रत्यवोचद्द्विजो राजन्नप्रगल्भमिदं वचः ॥ १.१२८.३५ ॥
ହେ ରାଜନ, ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର "ଛାଡ଼" ବୋଲି ଯାଚନା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଏହି ଅପରିପକ୍ୱ କଥା କହିଲେ।
1.128.36
अपत्यार्थी श्वेतकेतो वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पिता ते ऋणनिर्मुक्तस्त्वया पुत्रेण काश्यप ॥ १.१२८.३६ ॥
ହେ ଶ୍ୱେତକେତୁ, ମୁଁ ସନ୍ତାନ-ଇଚ୍ଛୁକ; ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ମନ୍ଦଦୃଷ୍ଟି। ହେ କାଶ୍ୟପ, ତୁମ ପୁତ୍ରରୂପେ ତୁମ ପିତା ଋଣମୁକ୍ତ ହେଲେ।
1.128.37
ऋणादहमनिर्मुक्तो वृद्धोऽहं विगतस्पृहः ।
मम को दास्यति सुतां कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ॥ १.१२८.३७ ॥
ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ; ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ଇଚ୍ଛାରହିତ। ଯୌବନପ୍ରାପ୍ତ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ମୋତେ କିଏ ଦେବ?
1.128.38
प्रजारणिमिमां पत्नीं विमुञ्च त्वं महातपः ।
एकया प्रजया प्रीतो मातरं ते ददाम्यहम् ॥ १.१२८.३८ ॥
ହେ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଏହି ପତ୍ନୀକୁ ସନ୍ତାନ-ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଗୋଟିଏ ସନ୍ତାନରେ ହିଁ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ତୋ ମାତାଙ୍କୁ ମୁଁ ତୋତେ ଦେବି।
1.128.39
एवमुक्तः श्वेतकेतुर्लज्जया क्रोधमेयिवान् ।
क्रुद्धं तं तु पिता दृष्ट्वा श्वेतकेतुमुवाच ह ॥ १.१२८.३९ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଶ୍ୱେତକେତୁ ଲଜ୍ଜାରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। କ୍ରୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପିତା ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.128.40
मा तात कोपं कार्षीस्त्वमेष धर्मः सनातनः ।
अनावृता हि सर्वेषां वर्णानामङ्गना भुवि ॥ १.१२८.४० ॥
ହେ ପୁତ୍ର, କ୍ରୋଧ କର ନାହିଁ। ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ; ପୃଥିବୀରେ ସବୁ ବର୍ଣ୍ଣର ନାରୀମାନେ ଅନାବୃତ (ସ୍ୱାଧୀନ)।
1.128.41
यथा गावः स्थिताः पुत्र स्वेस्वे वर्णे तथा प्रजाः ।
तथैव च कुटुम्बेषु न प्रमाद्यन्ति कर्हिचित् ॥ १.१२८.४१ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଗାଈମାନେ ଯେପରି ନିଜ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣରେ ରହନ୍ତି, ସେପରି ପ୍ରଜାମାନେ (ନାରୀମାନେ) ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ସେପରି ପରିବାରରେ ସେମାନେ କେବେ ହେଁ ପ୍ରମାଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
1.128.42
ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्तारं न जहुस्तदा ।
ऋषिपुत्रोऽथ तं धर्मं श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.४२ ॥
ଋତୁକାଳ ଆସିଲେ ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରୁନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଋଷିପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ ସେ ଧର୍ମ ସହ୍ୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.128.43
चकार चैव मर्यादामिमां स्त्रीपुंसयोर्भुवि ।
मानुषेषु महाभागे न त्वेवान्येषु जन्तुषु ॥ १.१२८.४३ ॥
ହେ ମହାଭାଗେ, ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ।
1.128.44
तदाप्रभृति मर्यादा स्थितेयमिति नः श्रुतम् ।
व्युच्चरन्त्याः पतिं नार्या अद्यप्रभृति पातकम् ॥ १.१२८.४४ ॥
ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ସ୍ୱାମୀକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଆଜିଠାରୁ ଏହା ପାପ।
1.128.45
भ्रूणहत्यासमं घोरं भविष्यत्यसुखावहम् ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.४५ ॥
ଏହା ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ସଦୃଶ ଘୋର ହେବ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଆଣିବ। ଆଜି ମଧ୍ୟ କାମକ୍ରୋଧରହିତ ଲୋକେ ଏହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି।
1.128.46
उत्तरेषु महाभागे कुरुष्वेवं यशस्विनि ।
पुराणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ॥ १.१२८.४६ ॥
ହେ ମହାଭାଗେ, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, କୁରୁବଂଶର ପରବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି। ପୁରାଣରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏହି ଧର୍ମ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
1.128.47
भार्यां तथा व्युच्चरतः कौमारब्रह्मचारिणीम् ।
पतिव्रतामेतदेव भविता पातकं भुवि ॥ १.१२८.४७ ॥
ସେହିପରି, ବାଲ୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ପାପ ହେବ।
1.128.48
नियुक्ता पतिना भार्या यद्यपत्यस्य कारणात् ।
न कुर्यात्तत्तथा भीरु सैनः सुमहदाप्नुयात्।
इति तेन पुरा भीरु मर्यादा स्थापिता बलात् ॥ १.१२८.४८ ॥
ପତି ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ତାହା ନ କରେ, ତେବେ ହେ ଭୀରୁ, ତାକୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପାପ ଲାଗିବ। ହେ ଭୀରୁ, ପୂର୍ବରେ ସେ ବଳପୂର୍ବକ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
1.128.49
उद्दालकस्य पुत्रेण धर्म्या वै श्वेतकेतुना ।
सौदासेन च रम्भोरु नियुक्ता पुत्रजन्मनि ॥ १.१२८.४९ ॥
ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ ଓ ସୌଦାସ, ହେ ରମ୍ଭୋରୁ, ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ପାଇଁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
1.128.50
मदयन्ती जगामर्षिं वसिष्ठमिति नः श्रुतम् ।
तस्माल्लेभे च सा पुत्रमश्मकं नाम भामिनी ॥ १.१२८.५० ॥
ମଦୟନ୍ତୀ ବଶିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଏଣୁ ସେହି ଭାମିନୀ ଅଶ୍ମକ ନାମକ ପୁତ୍ର ପାଇଲେ।
1.128.51
एवं कृतवती सापि भर्तुः प्रियचिकीर्षया ।
अस्माकमपि ते जन्म विदितं कमलेक्षणे ॥ १.१२८.५१ ॥
ସେହିପରି ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ତାହା କରିଥିଲେ; ହେ କମଳନୟନେ, ତୁମର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଏହିପରି ଜାଣୁ।
1.128.52
कृष्णद्वैपायनाद्भीरु कुरूणां वंशवृद्धये ।
अत एतानि सर्वाणि कारणानि समीक्ष्य वै ॥ १.१२८.५२ ॥
ହେ ଭୀରୁ, କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ (ପୁତ୍ର ଲାଭ ଉଚିତ); ଏଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର କରି...
1.128.53
ममैतद्वचनं धर्म्यं कर्तुमर्हस्यनिन्दिते ।
ऋतावृतौ राजपुत्रि स्त्रिया भर्ता पतिव्रते ॥ १.१२८.५३ ॥
ହେ ଅନିନ୍ଦିତା, ମୋର ଏହି ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ବାକ୍ୟ ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ପ୍ରତି ଋତୁରେ ସ୍ତ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ (ଆଶ୍ରୟ), ହେ ପତିବ୍ରତା।
1.128.54
नातिवर्तव्य इत्येवं धर्मं धर्मविदो विदुः ।
शेषेष्वन्येषु कालेषु स्वातन्त्र्यं स्त्री किलार्हति ॥ १.१२८.५४ ॥
'ଏହା ଲଙ୍ଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ' — ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏହିପରି ଧର୍ମ କହନ୍ତି; ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ।
1.128.55
धर्ममेवं जनाः सन्तः पुराणं परिचक्षते ।
भर्ता भार्यां राजपुत्रि धर्म्यं वाऽधर्म्यमेव वा ॥ १.१२८.५५ ॥
ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ଧର୍ମ ଏହିପରି ବୋଲି କହନ୍ତି: ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି, ତାହା ଧର୍ମ୍ୟ ହେଉ ବା ଅଧର୍ମ୍ୟ, ସେହିପରି ଆଚରଣ କରିପାରେ।
1.128.56
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति वेदविदो विदुः ।
विशेषतः पुत्रगृद्धी हीनः प्रजननात्स्वयम् ॥ १.१२८.५६ ॥
ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି: ଯାହା କୁହାଯାଏ ତାହା କରିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷତଃ ପୁତ୍ରାକାଂକ୍ଷୀ ଓ ନିଜେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ଅସମର୍ଥ ଲୋକ ପାଇଁ।
1.128.57
यथाऽहमनवद्याङ्गि पुत्रदर्शनलालसः ।
अयं रक्ताङ्गुलिनखः पद्मपत्रनिभः शुभे ॥ १.१२८.५७ ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବତୀ, ପୁତ୍ରଦର୍ଶନର ଲାଳସାରେ ମୁଁ ଅଛି। ହେ ଶୁଭେ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ନଖଯୁକ୍ତ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଏହି ହାତ।
1.128.58
प्रसादनार्थं सुश्रोणि शिरस्यभ्युद्यतोऽञ्जलिः ।
मन्नियोगात्सुकेशान्ते द्विजातेस्तपसाऽधिकात् ॥ १.१२८.५८ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ମୋ ମସ୍ତକ ଉପରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଜଳି। ହେ ସୁନ୍ଦର କେଶୀ, ମୋ ଆଦେଶରେ, ତପସ୍ୟାରେ ଅଧିକ ଦ୍ୱିଜ ପାଇଁ।
1.128.59
पुत्रान्गुणसमायुक्तानुत्पादयितुमर्हसि ।
त्वत्कृतेऽहं पृथुश्रोणि गच्छेयं पुत्रिणां गतिम् ॥ १.१२८.५९ ॥
ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ହେ ବିଶାଳକଟି, ତୁମ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ପୁତ୍ରବାନମାନଙ୍କ ଗତି ପାଇପାରିବି।
1.128.60
एवमुक्ता ततः कुन्ती पाण्डुं परपुरञ्जयम् ।
प्रत्युवाच वरारोहा भर्तुः प्रियहिते रता ॥ १.१२८.६० ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିଥିବା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ ସେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତରେ ରତ ଥିଲେ।
1.128.61
अधर्मः सुमहानेषु स्त्रीणां भरतसत्तम ।
यत्प्रसादयते भर्ता प्रसाद्यः क्षत्रियर्षभ।
शृणु चेदं महाबाहो मम प्रीतिकरं चः ॥ १.१२८.६१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଥିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଧର୍ମ ହେଉଛି ଯେ, ଯାହାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍, ସେହି ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟର୍ଷଭ, ହେ ମହାବାହୁ, ମୋର ଏହି ପ୍ରିୟ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
1.128.62
पितृवेश्मन्यहं बाला नियुक्ताऽतिथिपूजने ।
उग्रं पर्यचरं तत्र ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ १.१२८.६२ ॥
ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମୁଁ ବାଳିକା ଥିବାବେଳେ, ଅତିଥି ସତ୍କାରରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ କଠୋରବ୍ରତୀ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ସେବା କଲି।
1.128.63
निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः ।
तमहं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयम् ॥ १.१२८.६३ ॥
ଧର୍ମରେ ଯାହାଙ୍କର ଗୂଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କୁ ଲୋକେ ଦୁର୍ବାସା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ସଂଯମୀ ଆତ୍ମା ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିଙ୍କୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲି।
1.128.64
स मेऽभिचारसंयुक्तमाचष्ट भगवान्वरम् ।
मन्त्रं त्विमं च मे प्रादादब्रवीच्चैव मामिदम् ॥ १.१२८.६४ ॥
ସେହି ଭଗବାନ ମୋତେ ଅଭିଚାର ସହିତ ବର କହିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଦେଲେ, ଏବଂ ମୋତେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
1.128.65
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
अकामो वा सकामो वा वशं ते समुपैष्यति ॥ १.१२८.६५ ॥
ତୁମେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଯେ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବ, ସେ ଇଚ୍ଛୁକ ହେଉ କି ଅନିଚ୍ଛୁକ, ତୁମ ବଶକୁ ଆସିବ।
1.128.66
तस्य तस्य प्रसादात्ते राज्ञि पुत्रो भविष्यति ।
इत्युक्ताऽहं तदा तेन पितृवेश्मनि भारत ॥ १.१२८.६६ ॥
ସେହି ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ହେ ରାଣୀ, ତୁମକୁ ପୁତ୍ର ହେବ, ଏହିପରି ହେ ଭରତ, ସେତେବେଳେ ସେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
1.128.67
ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तस्य कालोऽयमागतः ।
अनुज्ञाता त्वया देवमाह्वयेयमहं नृप ॥ १.१२८.६७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ; ତାର ସମୟ ଆସିଛି। ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ମୁଁ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବି।
1.128.68
यां मे विद्यां महाराज अददात्स महायशाः ।
तयाऽऽहूतः सुरः पुत्रं प्रदास्यति सुरोपमम्।
अनपत्यकृतं यस्ते शोकं वीर विनेष्यति ॥ १.१२८.६८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମୋତେ ଯେଉଁ ବିଦ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ, ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ଦେବତା ଦେବତୁଲ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦେବେ। ହେ ବୀର, ଅପତ୍ୟହୀନତାରୁ ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁ ଶୋକ, ତାହା ସେ ଦୂର କରିବେ।