మహాభారతం · అధ్యాయం 1.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.128.1
एवमुक्तस्तया राजा तां देवीं पुनरब्रवीत् ।
धर्मविद्धर्मसंयुक्तमिदं वचनमुत्तमम् ॥ १.१२८.१ ॥
ఆమె ఇలా చెప్పగా, ధర్మజ్ఞుడైన రాజు ఆ దేవితో మళ్ళీ ధర్మయుక్తమైన ఈ ఉత్తమ వచనం పలికాడు.
1.128.2
एवमेतत्पुरा कुन्ति व्युषिताश्वश्चकार ह ।
यथा त्वयोक्तं कल्याणि स ह्यासीदमरोपमः ॥ १.१२८.२ ॥
కుంతీ, పూర్వం వ్యుషితాశ్వుడు నువ్వు చెప్పినట్లే ఇలాగే చేశాడు; కల్యాణీ, అతడు దేవతలతో సమానుడు.
1.128.3
अथ त्विदं प्रवक्ष्यामि धर्मतत्त्वं निबोध मे ।
पुराणमृषिभिर्दृष्टं धर्मविद्भिर्महात्मभिः ॥ १.१२८.३ ॥
ఇప్పుడు నేను ఈ ధర్మతత్త్వాన్ని చెబుతాను; నా నుండి తెలుసుకో. ఇది ధర్మజ్ఞులైన మహాత్ములైన ఋషులు చూసిన పురాతన ధర్మం.
1.128.4
अनावृताः किल पुरा स्त्रिय आसन्वरानने ।
कामचारविहारिण्यः स्वतन्त्राश्चारुहासिनि ॥ १.१२८.४ ॥
శ్రేష్ఠముఖీ, పూర్వం స్త్రీలు నిశ్చయంగా నిర్బంధం లేనివారుగా ఉండేవారు; ఇష్టానుసారం సంచరిస్తూ, స్వతంత్రులుగా, మధురంగా నవ్వేవారిగా.
1.128.5
तासां व्युच्चरमाणानां कौमारात्सुभगे पतीन् ।
नाधर्मोऽभूद्वरारोहे स हि धर्मः पुराऽभवत् ॥ १.१२८.५ ॥
సౌభాగ్యవతీ, కౌమారం నుండే భర్తలను మార్చుకుంటూ తిరిగిన వారికి అధర్మం లేదు; శ్రేష్ఠ కటీ, అదే పూర్వపు ధర్మం.
1.128.6
तं चैव धर्मं पौराणं तिर्यग्योनिगताः प्रजाः ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.६ ॥
ఆ పురాతన ధర్మాన్నే తిర్యగ్యోనులలో జన్మించిన ప్రాణులు కామక్రోధాలు లేకుండా ఈనాటికీ అనుసరిస్తున్నాయి.
1.128.7
प्रमाणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ।
उत्तरेषु च रम्भोरु कुरुष्वद्यापि पूज्यते।
स्त्रीणामनुग्रहकरः स हि धर्मः सनातनः ॥ १.१२८.७ ॥
ఇది ప్రమాణంగా చూడబడిన ధర్మం; మహర్షులచే పూజింపబడుతోంది. అరటి తొడల ఓ సుందరీ, తరువాతి కురువంశీయులలో ఇప్పటికీ ఇది పూజింపబడుతోంది. స్త్రీలపై అనుగ్రహం చూపే ఆ ధర్మమే సనాతనమైనది.
1.128.8
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचनाः ॥ १.१२८.८ ॥
అగ్ని కట్టెలతో తృప్తి చెందదు; మహాసముద్రం నదులతో తృప్తి చెందదు; మృత్యువు సకల ప్రాణులతో తృప్తి చెందదు; అలాగే అందమైన కన్నులున్న స్త్రీలు పురుషులతో తృప్తి చెందరు.
1.128.9
एवं तृष्णा तु नारीणां पुरुषं पुरुषं प्रति ।
अगम्यागमनं स्त्रीणां नास्ति नित्यं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.९ ॥
ఈ విధంగానే స్త్రీల కోరిక ఒక్కొక్క పురుషుని వైపు సాగుతుంది. ఓ శుచిస్మితా, స్త్రీలకు అగమ్యులతో సంగమం ఎప్పుడూ ఉండదు.
1.128.10
पुत्रं वा किल पौत्रं वा कासांचिद्धातरं तथा ।
रहसीह नरं दृष्ट्वा योनिरुत्क्लिद्यते तदा ॥ १.१२८.१० ॥
కుమారుడో, మనుమడో, లేదా ఎవరో సోదరుడో అయిన ఒక పురుషుణ్ణి ఏకాంతంలో చూసినప్పుడు, అప్పుడు స్త్రీ యోని తడిసిపోతుంది.
1.128.11
एतत्स्वाभाविकं स्त्रीणां न निमित्तकृतं शुभे ।
अस्मिंस्तु लोके नचिरान्मर्यादेयं शुचिस्मिते ॥ १.१२८.११ ॥
ఇది స్త్రీల స్వభావసిద్ధమైనది; బయటి కారణంతో కలిగింది కాదు. ఓ శుభే, కానీ ఈ లోకంలో త్వరలోనే ఈ మర్యాద ఏర్పడింది, ఓ శుచిస్మితా.
1.128.12
स्थापिता येन यस्माच्च तन्मे विस्तरतः शृणु ।
बभूवोद्दालको नाम महर्षिरिति नः श्रुतम् ॥ १.१२८.१२ ॥
ఇది ఎవరిచేత, ఎవరి నుండి స్థాపించబడిందో, దాన్ని నా నుండి విస్తారంగా వినుము. ఉద్దాలకుడు అనే మహర్షి ఉండేవాడని మేము విన్నాము.
1.128.13
श्वेतकेतुरिति ख्यातः पुत्रस्तस्याभवन्मुनिः ।
मर्यादेयं कृता तेन धर्म्या वै श्वेतकेतुना ॥ १.१२८.१३ ॥
ఆయన కుమారుడు శ్వేతకేతువు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన ముని అయ్యాడు. ఆ శ్వేతకేతువే ఈ ధర్మబద్ధమైన మర్యాదను ఏర్పరచాడు.
1.128.14
कोपात्कमलपत्राक्षि यदर्थं तन्निबोध मे ॥ १.१२८.१४ ॥
కమలపత్రాక్షీ, కోపం వల్ల ఏ కారణంగా అది జరిగిందో, అది నా నుండి విను.
1.128.15
श्वेतकेतोः पिता देवि तप उग्रं समास्थितः ।
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशगोऽभवत् ॥ १.१२८.१५ ॥
దేవీ, శ్వేతకేతువు తండ్రి కఠోర తపస్సు చేపట్టాడు. వేసవిలో పంచాగ్ని తపస్సు చేసి వర్షాకాలంలో ఆకాశంలో సంచరించేవాడయ్యాడు.
1.128.16
शिशइरे सलिलस्थायी सह पत्न्या महातपाः ।
उद्दालकं तपस्यन्तं नियमेन समाहितम् ॥ १.१२८.१६ ॥
శిశిరంలో నీటిలో నిలిచి ఉండే మహాతపస్వి, తన భార్యతో కలిసి, నియమంతో సమాహితుడై తపస్సు చేస్తున్న ఉద్దాలకుని.
1.128.17
तस्य पुत्रः श्वेतकेतुः परिचर्यां चकार ह ।
अभ्यागच्छद्द्विजः कश्चिद्वलीपलितसंततः ॥ १.१२८.१७ ॥
అతని కుమారుడు శ్వేతకేతువు సేవ చేశాడు. అప్పుడు ముడతలు, నెరిసిన వెంట్రుకలతో నిండిన ఒక ద్విజుడు వచ్చాడు.
1.128.18
तं दृष्ट्वैव मुनिः प्रीतः पूजयामास शास्त्रतः ।
स्वागतेन च पाद्येन मृदुवाक्यैश्च भारत ॥ १.१२८.१८ ॥
అతన్ని చూడగానే ముని సంతోషించి, శాస్త్రానుసారం స్వాగతం, పాద్యం, మృదువైన మాటలతో అతనిని పూజించాడు, ఓ భారతా.
1.128.19
शाकमूलफलाद्यैश्च वन्यैरन्यैरपूजयत् ।
क्षुत्पिपासाश्रमेंणार्तः पूजितश्च महर्षिणा ॥ १.१२८.१९ ॥
కూరగాయలు, దుంపలు, పళ్ళు మొదలైన అడవి పదార్థాలతో, ఇతర వస్తువులతో అతడిని సత్కరించాడు. ఆకలి దప్పుల అలసటతో బాధపడినవాడు మహర్షిచే గౌరవించబడ్డాడు.
1.128.20
विश्रान्तो मुनिमासाद्य पर्यपृच्छद्द्विजस्तदा ।
उद्दालक महर्षे त्वं सत्यं मे ब्रूहि माऽनृतम् ॥ १.१२८.२० ॥
విశ్రాంతి పొందిన ఆ ద్విజుడు ముని వద్దకు చేరి అప్పుడు అడిగాడు: 'ఉద్దాలక మహర్షీ, నాకు సత్యాన్ని చెప్పండి, అసత్యాన్ని కాదు.'
1.128.21
ऋषिपुत्रः कुमारोऽयं दर्शनीयो विशेषतः ।
तव पुत्रमिमं मन्ये कृतकृत्योऽसि तद्वद ॥ १.१२८.२१ ॥
ఈ కుమారుడు ఋషిపుత్రుడు, ప్రత్యేకంగా చూడదగినవాడు. ఇతడు నీ కుమారుడని భావిస్తున్నాను; నీవు కృతకృత్యుడవైతే అది చెప్పు.
1.128.22
मम पत्नी महाप्राज्ञ कुशिकस्य सुता मता ।
मामेवानुगता पत्नी मम नित्यमनुव्रता ॥ १.१२८.२२ ॥
ఓ మహాప్రాజ్ఞా, నా భార్య కుశికుని కుమార్తెగా ప్రసిద్ధురాలు. ఆమె ఎల్లప్పుడూ నన్నే అనుసరించే, నాకు అంకితమైన భార్య.
1.128.23
अरुन्धतीव पत्नीनां तपसा कर्शितस्तनी ।
अस्यां जातः श्वेतकेतुर्मम पुत्रो महातपाः ॥ १.१२८.२३ ॥
భార్యలలో అరుంధతి వంటిది; తపస్సుతో స్తనాలు కృశించినది. ఆమె వలన నా కుమారుడు శ్వేతకేతువు, మహాతపస్వి, జన్మించాడు.
1.128.24
वेदवेदाङ्गविद्विप्र मच्छासनपरायणः ।
लोकज्ञः सर्वलोकेषु विश्रुतः सत्यवाग्घृणी ॥ १.१२८.२४ ॥
ఓ విప్రుడా, అతడు వేదవేదాంగ విద్వాంసుడు, నా బోధలకు అంకితుడు, లోకజ్ఞుడు, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు, సత్యవాది, దయాళువు.
1.128.25
अपुत्री भार्यया चार्थी वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पित्र्यादृणादनिर्मुक्तः पूर्वमेवाकृतस्त्रियः ॥ १.१२८.२५ ॥
నేను పుత్రహీనుడను, భార్యను కోరేవాడను, వృద్ధుడను, మందదృష్టి గలవాడను; ఇంతవరకు స్త్రీని స్వీకరించనందున పితృఋణం నుండి ఇంకా విముక్తుడను కాలేదు.
1.128.26
प्रजारणिस्तु पत्नी ते कुलशीलसमन्विता ।
सदृशी मम गोत्रेण वहाम्येनां क्षमस्व मे ॥ १.१२८.२६ ॥
మీ భార్య సంతానానికి అరణి; కులశీలాలతో కూడినది, నా గోత్రానికి తగినది; ఆమెను నేను తీసుకువెళ్తాను, నన్ను క్షమించండి.
1.128.27
इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीं चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ।
यष्ट्याधारः स्रस्तगात्रो मन्दचक्षुरबुद्धिमान् ॥ १.१२८.२७ ॥
ఇలా చెప్పి, జింకకళ్ల ఆమెను, నారచీరలు నల్ల జింకచర్మం ధరించిన ఆమెను, కర్రను ఆధారంగా చేసుకున్న, శిథిలాంగుడు, మందదృష్టి, బుద్ధిహీనుడు (అతడు తీసుకువెళ్లాడు).
1.128.28
स्वव्यापाराक्षमां श्रेष्ठमचित्तामात्मनि द्विजः ।
श्वेतकेतोः किल पुरा समक्षं मातरं पितुः ॥ १.१२८.२८ ॥
తన చర్యను సహించలేని, తనలోనే చిత్తం లేని ఆ ద్విజుడు, పూర్వం శ్వేతకేతువు ఎదుటనే తండ్రి శ్రేష్ఠురాలైన భార్యను (అతని తల్లిని) తీసుకువెళ్లాడు.
1.128.29
जग्राह ब्राह्मणः पापौ गच्छाव इति चाब्रवीत् ।
ऋषिपुत्रस्तदा कोपं चकारामर्षितस्तदा ॥ १.१२८.२९ ॥
బ్రాహ్మణుడు ఆమెను పట్టుకుని, 'మనమిద్దరం పాపులుగా వెళ్దాం' అన్నాడు. అప్పుడు ఋషిపుత్రుడు అసహనంతో కోపం తెచ్చుకున్నాడు.
1.128.30
मातरं तां तथा दृष्ट्वा नीयमानां बलादिव ।
तपसा दीप्तवीर्यो हि श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.३० ॥
తన తల్లిని ఈవిధంగా బలవంతంగా తీసుకువెళ్తుండగా చూసి, తపస్సుతో ప్రకాశించే వీర్యం గల శ్వేతకేతువు దానిని సహించలేకపోయాడు.
1.128.31
संगृह्य मातरं हस्ते श्वेतकेतुरभाषत ।
दुर्ब्राह्मण विमुञ्च त्वं मातरं मे पतिव्रताम् ॥ १.१२८.३१ ॥
తల్లి చేయి పట్టుకుని శ్వేతకేతువు ఇలా అన్నాడు: "దుష్ట బ్రాహ్మణుడా, నా పతివ్రత అయిన తల్లిని విడిచిపెట్టు."
1.128.32
स्वयं पिता मे ब्रह्मर्षिः क्षमावान्ब्रह्मवित्तमः ।
शापानुग्रहयोः शक्तः तूष्णींभूतो महाव्रतः ॥ १.१२८.३२ ॥
నా తండ్రి స్వయంగా బ్రహ్మర్షి, క్షమాశీలుడు, బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు; శాపం, అనుగ్రహం ఇవ్వగల శక్తి ఉన్నా మహావ్రతుడై మౌనంగా ఉన్నాడు.
1.128.33
तस्य पत्नी दमोपेता मम माता विशेषतः ।
पतिव्रतां तपोवृद्धां साध्वाचारैरलङ्कृताम् ॥ १.१२८.३३ ॥
ఆయన భార్య, దమనశీలి, నా తల్లి ప్రత్యేకంగా; పతివ్రత, తపస్సులో వృద్ధురాలు, సదాచారంతో అలంకృతురాలు.
1.128.34
अप्रमादेन ते ब्रह्मन्मातृभूतां विमुञ्च वै ॥ १.१२८.३४ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ఏమరుపాటు లేకుండా, తల్లి వంటి ఈమెను తప్పక విడిచిపెట్టు.
1.128.35
एवमुक्त्वा तु याचन्तं विमुञ्चेति मुहुर्मुहुः ।
प्रत्यवोचद्द्विजो राजन्नप्रगल्भमिदं वचः ॥ १.१२८.३५ ॥
రాజా, ఇలా మళ్లీ మళ్లీ "విడిచిపెట్టు" అని వేడుకున్నవాడికి ఆ ద్విజుడు ఈ అపరిపక్వ మాటను సమాధానంగా చెప్పాడు.
1.128.36
अपत्यार्थी श्वेतकेतो वृद्धोऽहं मन्दचाक्षुषः ।
पिता ते ऋणनिर्मुक्तस्त्वया पुत्रेण काश्यप ॥ १.१२८.३६ ॥
శ్వేతకేతూ, నేను సంతానాన్ని కోరేవాడిని; వృద్ధుడను, మందదృష్టి గలవాడను. కాశ్యపా, నీ కొడుకువై నీ తండ్రి ఋణం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.
1.128.37
ऋणादहमनिर्मुक्तो वृद्धोऽहं विगतस्पृहः ।
मम को दास्यति सुतां कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ॥ १.१२८.३७ ॥
నేను ఇంకా ఋణం నుండి విముక్తుడిని కాలేదు; నేను వృద్ధుడను, కోరికలు లేనివాడను. యౌవనం పొందిన నా కుమార్తెను నాకు ఎవరు ఇస్తారు?
1.128.38
प्रजारणिमिमां पत्नीं विमुञ्च त्वं महातपः ।
एकया प्रजया प्रीतो मातरं ते ददाम्यहम् ॥ १.१२८.३८ ॥
ఓ మహాతపస్వీ, ఈ భార్యను సంతాన-ఋణం నుండి విడిపించు. ఒక్క సంతానంతోనే నేను సంతోషిస్తాను; నీ తల్లిని నీకు ఇస్తాను.
1.128.39
एवमुक्तः श्वेतकेतुर्लज्जया क्रोधमेयिवान् ।
क्रुद्धं तं तु पिता दृष्ट्वा श्वेतकेतुमुवाच ह ॥ १.१२८.३९ ॥
ఇలా చెప్పబడిన శ్వేతకేతువు సిగ్గుతో కోపం పొందాడు. కోపంతో ఉన్న అతన్ని చూసి తండ్రి శ్వేతకేతువుతో ఇలా అన్నాడు.
1.128.40
मा तात कोपं कार्षीस्त्वमेष धर्मः सनातनः ।
अनावृता हि सर्वेषां वर्णानामङ्गना भुवि ॥ १.१२८.४० ॥
ఓ కుమారా, కోపం చేయకు. ఇది సనాతన ధర్మం; భూమిపై అన్ని వర్ణాల స్త్రీలు నిరోధం లేనివారు.
1.128.41
यथा गावः स्थिताः पुत्र स्वेस्वे वर्णे तथा प्रजाः ।
तथैव च कुटुम्बेषु न प्रमाद्यन्ति कर्हिचित् ॥ १.१२८.४१ ॥
కుమారా, ఆవులు తమ తమ వర్ణంలో ఉన్నట్లే, స్త్రీలు కూడా; అలాగే కుటుంబాలలో వారు ఎప్పుడూ తప్పు చేయరు.
1.128.42
ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्तारं न जहुस्तदा ।
ऋषिपुत्रोऽथ तं धर्मं श्वेतकेतुर्न चक्षमे ॥ १.१२८.४२ ॥
ఋతుకాలం వచ్చినప్పుడు వారు అప్పుడు భర్తను విడిచిపెట్టలేదు. కానీ ఋషిపుత్రుడైన శ్వేతకేతువు ఆ ధర్మాన్ని సహించలేకపోయాడు.
1.128.43
चकार चैव मर्यादामिमां स्त्रीपुंसयोर्भुवि ।
मानुषेषु महाभागे न त्वेवान्येषु जन्तुषु ॥ १.१२८.४३ ॥
ఓ మహాభాగే, భూమిపై మానవులలో స్త్రీ పురుషులకు ఈ మర్యాదను ఆయన ఏర్పరచారు; ఇతర జీవులలో కాదు.
1.128.44
तदाप्रभृति मर्यादा स्थितेयमिति नः श्रुतम् ।
व्युच्चरन्त्याः पतिं नार्या अद्यप्रभृति पातकम् ॥ १.१२८.४४ ॥
అప్పటి నుండి ఈ మర్యాద స్థిరపడింది అని మేము విన్నాము. భర్తను విడిచి తిరిగే స్త్రీకి ఇది ఈ రోజు నుండి పాపం.
1.128.45
भ्रूणहत्यासमं घोरं भविष्यत्यसुखावहम् ।
अद्याप्यनुविधीयन्ते कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १.१२८.४५ ॥
ఇది గర్భహత్యతో సమానమైన భయంకరమైనది; దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈనాటికీ కామక్రోధాలు లేనివారు దీనిని అనుసరిస్తారు.
1.128.46
उत्तरेषु महाभागे कुरुष्वेवं यशस्विनि ।
पुराणदृष्टो धर्मोऽयं पूज्यते च महर्षिभिः ॥ १.१२८.४६ ॥
ఓ మహాభాగే, యశస్వినీ, కురువంశంలో తరువాతి వారిలోనూ ఇలాగే ఉంది. పురాణాలలో కనిపించే ఈ ధర్మం మహర్షులచే గౌరవించబడుతోంది.
1.128.47
भार्यां तथा व्युच्चरतः कौमारब्रह्मचारिणीम् ।
पतिव्रतामेतदेव भविता पातकं भुवि ॥ १.१२८.४७ ॥
అలాగే, చిన్ననాటి నుండి బ్రహ్మచారిణిగా ఉండి భర్తకు అంకితమైన భార్యను విడిచిపెట్టడం కూడా భూమిపై పాపమే అవుతుంది.
1.128.48
नियुक्ता पतिना भार्या यद्यपत्यस्य कारणात् ।
न कुर्यात्तत्तथा भीरु सैनः सुमहदाप्नुयात्।
इति तेन पुरा भीरु मर्यादा स्थापिता बलात् ॥ १.१२८.४८ ॥
భర్త సంతానం కోసం నియమించిన భార్య అలా చేయకపోతే, ఓ భీరూ, ఆమెకు కూడా మహా పాపం కలుగుతుంది. ఓ భీరూ, పూర్వం ఆయన బలవంతంగా ఈ మర్యాదను స్థాపించాడు.
1.128.49
उद्दालकस्य पुत्रेण धर्म्या वै श्वेतकेतुना ।
सौदासेन च रम्भोरु नियुक्ता पुत्रजन्मनि ॥ १.१२८.४९ ॥
ఉద్దాలకుని కుమారుడు శ్వేతకేతువు, సౌదాసుడు — ఓ రంభోరూ, పుత్రజన్మ కోసం ధర్మానుసారంగా నియమించబడినవారు.
1.128.50
मदयन्ती जगामर्षिं वसिष्ठमिति नः श्रुतम् ।
तस्माल्लेभे च सा पुत्रमश्मकं नाम भामिनी ॥ १.१२८.५० ॥
మదయంతి వసిష్ఠ ఋషి వద్దకు వెళ్లిందని మనం విన్నాము; అందువల్ల ఆ భామిని అశ్మకుడు అనే కుమారుడిని పొందింది.
1.128.51
एवं कृतवती सापि भर्तुः प्रियचिकीर्षया ।
अस्माकमपि ते जन्म विदितं कमलेक्षणे ॥ १.१२८.५१ ॥
అలాగే ఆమె కూడా భర్తను సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో అలా చేసింది; ఓ కమలనేత్రీ, మాకు కూడా నీ జన్మ ఈ విధంగానే తెలుసు.
1.128.52
कृष्णद्वैपायनाद्भीरु कुरूणां वंशवृद्धये ।
अत एतानि सर्वाणि कारणानि समीक्ष्य वै ॥ १.१२८.५२ ॥
ఓ భీరూ, కురువంశ వృద్ధి కోసం కృష్ణద్వైపాయనుని వల్ల (పుత్రుని పొందడం తగినది); కాబట్టి ఈ కారణాలన్నింటినీ బాగా ఆలోచించి...
1.128.53
ममैतद्वचनं धर्म्यं कर्तुमर्हस्यनिन्दिते ।
ऋतावृतौ राजपुत्रि स्त्रिया भर्ता पतिव्रते ॥ १.१२८.५३ ॥
ఓ అనిందితా, నా ఈ ధర్మబద్ధ మాటను నువ్వు చేయడం తగినది; ఓ రాజపుత్రీ, ప్రతి ఋతువులోనూ స్త్రీకి భర్తే (ఆధారం), ఓ పతివ్రతా.
1.128.54
नातिवर्तव्य इत्येवं धर्मं धर्मविदो विदुः ।
शेषेष्वन्येषु कालेषु स्वातन्त्र्यं स्त्री किलार्हति ॥ १.१२८.५४ ॥
'దీన్ని అతిక్రమించరాదు' అని ధర్మం తెలిసినవారు ఈ ధర్మాన్ని చెప్పారు; మిగిలిన ఇతర కాలాలలో స్త్రీకి స్వాతంత్ర్యం ఉంది.
1.128.55
धर्ममेवं जनाः सन्तः पुराणं परिचक्षते ।
भर्ता भार्यां राजपुत्रि धर्म्यं वाऽधर्म्यमेव वा ॥ १.१२८.५५ ॥
ఓ రాజకుమారీ, సజ్జనులు పురాతన కాలం నుండి ధర్మం ఇలాగే అని చెబుతారు: భర్త భార్యతో, అది ధర్మమో అధర్మమో, అదే చేయవచ్చు.
1.128.56
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति वेदविदो विदुः ।
विशेषतः पुत्रगृद्धी हीनः प्रजननात्स्वयम् ॥ १.१२८.५६ ॥
వేదజ్ఞులు తెలుసుకున్నారు: చెప్పబడినదే చేయాలి. ముఖ్యంగా కొడుకును కోరుకొని, తనే సంతానం కనలేనివాడికి.
1.128.57
यथाऽहमनवद्याङ्गि पुत्रदर्शनलालसः ।
अयं रक्ताङ्गुलिनखः पद्मपत्रनिभः शुभे ॥ १.१२८.५७ ॥
ఓ నిర్దోష అవయవాలు గలదానా, కొడుకును చూడాలనే ఆశతో ఉన్నాను. ఓ శుభురాలా, ఎర్రని వేళ్లు గోళ్లు కలిగి, తామరరేకులా ఉన్న ఈ చేయి.
1.128.58
प्रसादनार्थं सुश्रोणि शिरस्यभ्युद्यतोऽञ्जलिः ।
मन्नियोगात्सुकेशान्ते द्विजातेस्तपसाऽधिकात् ॥ १.१२८.५८ ॥
ఓ అందమైన నడుము గలదానా, అనుగ్రహం కోసం నా తలపై ఎత్తిన అంజలి. ఓ అందమైన కేశాలున్నదానా, నా ఆజ్ఞతో, తపస్సులో అధికుడైన ద్విజుని కోసం.
1.128.59
पुत्रान्गुणसमायुक्तानुत्पादयितुमर्हसि ।
त्वत्कृतेऽहं पृथुश्रोणि गच्छेयं पुत्रिणां गतिम् ॥ १.१२८.५९ ॥
గుణవంతులైన కొడుకులను కనడం నీకు తగినది. విశాలమైన నడుము గలదానా, నీ వలన నేను కొడుకులు గలవారి గతిని పొందగలను.
1.128.60
एवमुक्ता ततः कुन्ती पाण्डुं परपुरञ्जयम् ।
प्रत्युवाच वरारोहा भर्तुः प्रियहिते रता ॥ १.१२८.६० ॥
ఇలా చెప్పబడగా, శత్రునగరాలను జయించిన పాండువుకు కుంతి సమాధానమిచ్చింది. అందమైన నడుము గలదైన ఆమె, భర్త ప్రియం మరియు హితంలో నిమగ్నమైనది.
1.128.61
अधर्मः सुमहानेषु स्त्रीणां भरतसत्तम ।
यत्प्रसादयते भर्ता प्रसाद्यः क्षत्रियर्षभ।
शृणु चेदं महाबाहो मम प्रीतिकरं चः ॥ १.१२८.६१ ॥
భరతశ్రేష్ఠుడా, స్త్రీలకు ఇందులో అతి పెద్ద అధర్మం ఏమిటంటే, భర్త తాను సంతోషపెట్టవలసినవాడుగా ఉండగా, అతనినే ఆమె సంతోషపెట్టవలసి రావడం. క్షత్రియర్షభా, మహాబాహో, నాకు ప్రియమైన ఈ మాటను కూడా వినండి.
1.128.62
पितृवेश्मन्यहं बाला नियुक्ताऽतिथिपूजने ।
उग्रं पर्यचरं तत्र ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ १.१२८.६२ ॥
తండ్రి ఇంట్లో నేను చిన్నపిల్లగా ఉన్నప్పుడు, అతిథి సత్కారానికి నియమించబడి, అక్కడ కఠిన వ్రతుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడిని సేవించాను.
1.128.63
निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः ।
तमहं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयम् ॥ १.१२८.६३ ॥
ధర్మంలో గూఢమైన నిశ్చయం కలవారిని, దుర్వాసుడని తెలిసినవారిని, ఆ నిగ్రహాత్ముడిని నేను అన్ని ప్రయత్నాలతో సంతోషపెట్టాను.
1.128.64
स मेऽभिचारसंयुक्तमाचष्ट भगवान्वरम् ।
मन्त्रं त्विमं च मे प्रादादब्रवीच्चैव मामिदम् ॥ १.१२८.६४ ॥
ఆ భగవంతుడు నాకు అభిచార సంబంధమైన వరాన్ని తెలిపాడు, ఈ మంత్రాన్ని నాకు ఇచ్చాడు, నాతో ఇలా కూడా అన్నాడు.
1.128.65
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
अकामो वा सकामो वा वशं ते समुपैष्यति ॥ १.१२८.६५ ॥
నువ్వు ఈ మంత్రంతో ఏ దేవుణ్ణి ఆవాహన చేసినా, అతడు ఇష్టంతో గాని అయిష్టంతో గాని నీ వశంలోకి వస్తాడు.
1.128.66
तस्य तस्य प्रसादात्ते राज्ञि पुत्रो भविष्यति ।
इत्युक्ताऽहं तदा तेन पितृवेश्मनि भारत ॥ १.१२८.६६ ॥
ఆయా దేవతల అనుగ్రహంతో, రాణీ, నీకు పుత్రుడు కలుగుతాడు, అని, భారతా, అప్పుడు ఆయన నా తండ్రి ఇంట్లో నాతో చెప్పాడు.
1.128.67
ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तस्य कालोऽयमागतः ।
अनुज्ञाता त्वया देवमाह्वयेयमहं नृप ॥ १.१२८.६७ ॥
బ్రాహ్మణుని మాట నిజమైంది; దాని కాలం ఇప్పుడు వచ్చింది. ఓ రాజా, నీ అనుమతితో నేను దేవుని ఆహ్వానిస్తాను.
1.128.68
यां मे विद्यां महाराज अददात्स महायशाः ।
तयाऽऽहूतः सुरः पुत्रं प्रदास्यति सुरोपमम्।
अनपत्यकृतं यस्ते शोकं वीर विनेष्यति ॥ १.१२८.६८ ॥
మహారాజా, ఆ మహాయశస్వి నాకిచ్చిన ఆ విద్యతో ఆహ్వానించబడిన దేవుడు దేవతుల్యుడైన పుత్రుని ఇస్తాడు. ఓ వీరా, పుత్రహీనత వలన నీకు కలిగిన శోకాన్ని అతడు తొలగిస్తాడు.