Mahābhārata · Adhyāya 1.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.129.1
कुन्त्युवाच ।
अपत्यकाम एवं स्यान्ममापत्यं भवेदिति।
विप्रं वा गुणसंपन्नं सर्वभूतहिते रतम् ॥ १.१२९.१ ॥
Kuntī dijo: «Quien desee descendencia sea así: que yo tenga un hijo, o de un brahmín dotado de virtudes, entregado al bien de todos los seres.»
1.129.2
अनुजानीहि भद्रं ते दैवतं हि पतिः स्त्रियः ।
यं त्वं वक्ष्यसि धर्मज्ञ देवं ब्राह्मणमेव च ॥ १.१२९.२ ॥
«Que te vaya bien, concédeme permiso; pues el esposo es el dios de la mujer. Oh conocedor del dharma, al dios o brahmín que nombres, a ése invocaré.»
1.129.3
यथोद्दिष्टं त्वया वीर तत्कर्तास्मि महाभुज ।
देवात्पुत्रफलं सद्यो विप्रात्कालान्तरे भवेत् ॥ १.१२९.३ ॥
«Tal como lo has prescrito, oh héroe, eso haré, oh de brazos poderosos. De un dios el fruto de un hijo llega de inmediato; de un brahmín, a su debido tiempo.»
1.129.4
आवाहयामि कं देवं कदा वा भरतर्षभ ।
त्वत्त आज्ञां प्रतीक्षन्तीं विद्ध्यस्मिन्कर्मणीप्सिते ॥ १.१२९.४ ॥
«¿A qué dios invocaré, y cuándo, oh toro de los Bharatas? Esperando tu mandato, asígname a este rito deseado.»
1.129.5
पाण्डुरुवाच ।
धन्योऽञस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वं नो धात्री कुलस्य हि।
नमो महर्षये तस्मै येन दत्तो वरस्तव ॥ १.१२९.५ ॥
Pāṇḍu dijo: «Soy bienaventurado, he sido favorecido; tú eres en verdad la sustentadora de nuestro linaje. Homenaje a aquel gran sabio por quien te fue concedido el don.»
1.129.6
न चाधर्मेण धर्मज्ञे शक्याः पालयितुं प्रजाः ।
तस्मात्त्वं पुत्रलाभाय सन्तानाय ममैव च ॥ १.१२९.६ ॥
«Y, oh conocedora del dharma, los súbditos no pueden ser protegidos por la injusticia. Por tanto, para obtener un hijo y para mi descendencia, debes actuar.»
1.129.7
प्रवरं सर्वदेवानां धर्ममावाहयाबले ।
पाण्डुना समनुज्ञाता भारतेन यशस्विना।
मतिं चक्रे महाराज धर्मस्यावाहने तदा ॥ १.१२९.७ ॥
Oh débil, con el permiso de Pāṇḍu, el ilustre Bhārata resolvió entonces, oh gran rey, invocar a Dharma, el mejor de todos los dioses.
1.129.8
पाण्डुरुवाच ।
अद्यैव त्वं वरारोहे प्रयतस्व यथाविधि।
धार्मिकश्च कुरूणां हि भविष्यति न संशयः ॥ १.१२९.८ ॥
Pāṇḍu dijo: Oh de hermosas caderas, ahora mismo prepárate según la regla. Sin duda será justo entre los Kurus.
1.129.9
दत्तस्य तस्य धर्मेण नाधर्मे रंस्यते मनः ।
धर्मादिकं हि धर्मज्ञे धर्मान्तं धर्ममध्यमम् ॥ १.१२९.९ ॥
Vaiśampāyana dijo: La mente de aquel hijo concedido se deleitará solo en el dharma, nunca en el adharma. Oh conocedora del dharma, el dharma está al principio, al final y en medio.
1.129.10
अपत्यमिष्टं लोकेषु यशःकीर्तिविवर्धनम् ।
तस्माद्धर्मं पुरस्कृत्य नियता त्वं शुचिस्मिते ॥ १.१२९.१० ॥
Vaiśampāyana dijo: La descendencia es deseada en los mundos y aumenta la gloria y la fama. Por eso, oh de sonrisa pura, pon el dharma por delante y mantente dueña de ti misma.
1.129.11
आकाराचारसंपन्ना भजस्वाराधय स्वयम् ॥ १.१२९.११ ॥
Vaiśampāyana dijo: Dotada de buena figura y buena conducta, sírvele tú misma y aplácalo.
1.129.12
सा तथोक्ता तथेत्युक्त्वा तेन भर्त्रा वराङ्गना ।
अभिवाद्याभ्यनुज्ञाता प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ १.१२९.१२ ॥
Así instruida por su esposo, la mujer de bellos miembros dijo: «Así sea», lo saludó, recibió su permiso y entonces lo circunvaló por la derecha.
1.129.13
संवत्सरोषिते गर्भे गान्धार्या जनमेजय ।
आजुबहाव ततो धर्मं कुन्ती गर्भार्थमच्युतम् ॥ १.१२९.१३ ॥
Oh Janamejaya, cuando un año había transcurrido en el vientre de Gāndhārī, Kuntī invocó a Dharma, el inmutable, para obtener un hijo.
1.129.14
सा बलिं त्वरिता देवी धर्मायोपजहार ह ।
जजाप विधिवज्जप्यं दत्तं दुर्वाससा पुरा ॥ १.१२९.१४ ॥
Aquella diosa Kuntī presentó rápidamente una ofrenda a Dharma y recitó según el rito el mantra que Durvāsas le había dado antaño.
1.129.15
जानन्ती धर्ममग्र्यं वै धर्मं वशमुपानयत् ।
आहूतो नियमात्कुन्त्या सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १.१२९.१५ ॥
Kuntī, conociendo el supremo Dharma, puso a Dharma bajo su poder; llamado por Kuntī según la regla, Dharma, reverenciado por todos los seres, acudió.
1.129.16
आजगाम ततो देवीं धर्मो मन्त्रबलात्ततः ।
विमाने सूर्यसङ्काशे कुन्ती यत्र जपस्थिता ॥ १.१२९.१६ ॥
Entonces Dharma llegó junto a la diosa por el poder del mantra, en un carro celestial resplandeciente como el sol, al lugar donde Kuntī estaba sentada en recitación.
1.129.17
ददृशे भगवान्धर्मः सन्तानार्थाय पाण्डवे ।
विहस्य तां ततो ब्रूयाः कुन्ति किं ते ददाम्यहम्।
सा तं विहस्यमानापि पुत्रं देह्यब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.१७ ॥
Por la descendencia de la estirpe de Pāṇḍu, apareció el bienaventurado Dharma; sonriendo le dijo: "Kuntī, ¿qué te daré?" Y ella, también sonriendo, respondió: "Dame un hijo."
1.129.18
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये शतशृङ्गे नगोत्तमे ।
पाण्डोरर्थे महाभागा कुन्ती धर्ममुपागमत् ॥ १.१२९.१८ ॥
En aquel bosque abundante en ciervos, sobre la mejor de las montañas de cien cumbres, la muy afortunada Kuntī se acercó a Dharma por causa de Pāṇḍu.
1.129.19
ऋतुकाले शुचिः स्नाता शुक्लवस्त्रा यशस्विनी ।
शय्यां जग्राह सुश्रोणी सह धर्मेण सुव्रता ॥ १.१२९.१९ ॥
En la estación propicia, pura y bañada, vestida de blanco, la renombrada Kuntī, de bellas caderas y votos firmes, tomó el lecho junto con Dharma.
1.129.20
धर्मेण सह संगम्य योगमूर्तिधरेण सा ।
लेभे पुत्रं महाबाहुं सर्वप्राणभृतां वरम् ॥ १.१२९.२० ॥
Unida a Dharma, que porta una forma yóguica, obtuvo un hijo de grandes brazos, el mejor de todos los seres vivientes.
1.129.21
ऐन्द्रे चन्द्रमसा युक्ते मुहूर्तेऽभिजितेऽष्टमे ।
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पूर्णे हि पूजिते ॥ १.१२९.२१ ॥
Cuando la Luna estaba unida al asterismo Aindra, en el octavo momento de Abhijit, con el sol en pleno mediodía, en el día lunar lleno, en una hora honrada.
1.129.22
समृद्धयसशं कुन्ती सुषाव प्रवरं सुतम् ।
जातमात्रे सुते तस्मिन्वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.२२ ॥
Kuntī, de gran renombre, dio a luz a aquel excelente hijo. En cuanto el hijo nació, habló una voz incorpórea.
1.129.23
एष धर्मभृतां श्रेष्ठो भविष्यति नरोत्तमः ।
विक्रान्तः सत्यवाक्चैव राजा पृथ्व्यां भविष्यति ॥ १.१२९.२३ ॥
Este será el mejor de los que sostienen el dharma, el más excelso de los hombres. Valiente y veraz, será rey sobre la tierra.
1.129.24
युधिष्ठिर इति ख्यातः पाण्डोः प्रथमजः सुतः ।
भविता प्रथितो राजा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वितः ॥ १.१२९.२४ ॥
Conocido con el nombre de Yudhiṣṭhira, el primogénito hijo de Pāṇḍu, será un rey renombrado, célebre en los tres mundos, dotado de gloria, esplendor y buena conducta.
1.129.25
संवत्सरे द्वितीये तु गान्धार्या उदरं महत् ।
न च प्राजायत तदा ततस्तां दुःखमाविशत् ॥ १.१२९.२५ ॥
En el segundo año el vientre de Gāndhārī creció enormemente, pero entonces nada nació; y el dolor la invadió.
1.129.26
श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम् ।
उदस्यात्मनः स्थैर्यमुपालभ्य च सौबली ॥ १.१२९.२६ ॥
Al oír que había nacido el hijo de Kuntī, de un esplendor igual al del sol naciente, Saubalī (Gāndhārī) perdió la compostura y se reprochó a sí misma.
1.129.27
कौरवस्यापरिज्ञातं यत्नेन महता स्वयम् ।
उदरं घातयामास गान्धारी शोकमूर्छिता ॥ १.१२९.२७ ॥
Sin que lo supiera el Kaurava, con gran esfuerzo, la propia Gāndhārī, aturdida por el dolor, hizo golpear su vientre.
1.129.28
ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ।
द्विवर्षसंभृता कुक्षौ तामुत्स्रष्टुं प्रचक्रमे ॥ १.१२९.२८ ॥
Entonces surgió una masa de carne, compacta como una bola de hierro, que había llevado en el vientre durante dos años; entonces comenzó a expulsarla.
1.129.29
अथ द्वैपायनो ज्ञात्वा त्वरितः समुपागमत् ।
तां स मांसमयीं पेशीं ददर्श जपतां वरः ॥ १.१२९.२९ ॥
Entonces Dvaipāyana (Vyāsa), al enterarse, llegó rápidamente; el mejor de los que recitan vio aquella masa de carne.
1.129.30
ततोऽवदत्सौबलेयीं किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
सा चात्मनो मतं सर्वं शशंस परमर्षये ॥ १.१२९.३० ॥
Entonces le dijo a la hija de Subala: "¿Qué es lo que pretendes hacer?", y ella le contó al gran sabio toda su intención.
1.129.31
गान्धार्युवाच ।
ज्येष्ठं कुन्तीसुतं जातं श्रुत्वा रविसमप्रभम्।
दुःखेन परमेणेदमुदरं घातितं मया ॥ १.१२९.३१ ॥
Gāndhārī dijo: Al oír que había nacido el primogénito, hijo de Kuntī, de brillo semejante al sol, con suma aflicción me golpeé este vientre.
1.129.32
शतं च किल पुत्राणां वितीर्णं मे त्वया पुरा ।
इयं च मे मांसपेशी जाता पुत्रशताय वै ॥ १.१२९.३२ ॥
Antes me concediste cien hijos, y esta masa de carne mía ha nacido en verdad para cien hijos.
1.129.33
एवमेतत्सौबलेयि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
वितथं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.१२९.३३ ॥
Así es, hija de Subala; esto nunca podría ser de otra manera. Jamás antes hablé falsamente, ¿cómo, pues, hablaría de otro modo ni siquiera en broma?
1.129.34
घृतपूर्णं कुण्डशतं क्षिप्रमेव विधीयताम् ।
सुगुप्तेषु च देशेषु रक्षा चैव विधीयताम् ॥ १.१२९.३४ ॥
Que se preparen rápidamente cien vasijas llenas de mantequilla clarificada, y que se disponga su protección en lugares bien custodiados.
1.129.35
शीताभिरद्भिरष्ठीलामिमां च परिषिञ्चय ॥ १.१२९.३५ ॥
Y rocía esta masa con agua fría.
1.129.36
सा सिच्यमाना ह्यष्ठीला ह्यभवच्छतधा तदा ।
अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां गर्भाणां तत्क्षणं तथा ॥ १.१२९.३६ ॥
Al ser rociada, aquella masa se dividió de inmediato en cien partes, y en ese mismo instante surgieron cien embriones, cada uno del tamaño de una falange del pulgar.
1.129.37
एकाधिकशतं पूर्णं यथायोगं विशांपते ।
ततः कुण्डशतं तत्र आनाय्य तु महानृषिः ॥ १.१२९.३७ ॥
Oh señor de los pueblos, los ciento uno se completaron a su debido tiempo. Entonces el gran sabio hizo traer allí cien recipientes.
1.129.38
मांसपेश्यास्तदा राजन्क्रमशः कालपर्ययात् ।
ततस्तांस्तेषु कुण्डेषु गर्भान्सर्वान्समादधत् ॥ १.१२९.३८ ॥
Oh rey, entonces, con el paso del tiempo, las masas de carne se formaron una a una. Luego colocó todos los embriones en esos recipientes.
1.129.39
स्वनुगुप्तेषु देशेषु रक्षां चैषां व्यधापयत् ।
शशास चैव कृष्णो वै गर्भाणां रक्षणं तथा ॥ १.१२९.३९ ॥
Hizo organizar su protección en lugares bien resguardados, y Kṛṣṇa también dio instrucciones para la protección de los embriones.
1.129.40
उवाच चैनां भगवान्कालेनैतावता पुनः ।
स्फुटमानेषु कुण्डेषु जाताञ्जानीहि शोभने ॥ १.१२९.४० ॥
Y el bienaventurado le habló de nuevo tras tanto tiempo: 'Oh hermosa, cuando los recipientes comiencen a abrirse, sabe que los que han nacido han nacido.'
1.129.41
उद्धाटनीयान्येतानि कुण्डानीति च सौबलीम् ।
इत्युक्त्वा भगवान्व्यासस्तथा प्रतिविधाय च ॥ १.१२९.४१ ॥
Tras decir a Saubalī (Gāndhārī): 'Estos recipientes deben abrirse', el bienaventurado Vyāsa dispuso todo en consecuencia.
1.129.42
जगाम तपसे धीमान्हिमवन्तं शिलोच्चयम् ।
अह्नोत्तराः कुमारस्ते कुण्डेभ्यस्तु समुत्थिताः ॥ १.१२९.४२ ॥
El sabio Vyāsa partió hacia el Himālaya, el montón de rocas, para la austeridad. Luego, un día después, aquellos príncipes se levantaron de los recipientes.
1.129.43
तेनैवैषां क्रमेणासीज्ज्योष्ठानुज्येष्ठता तदा ।
जन्मतश्च प्रमाणेन ज्येष्ठः कुन्तीसुतोऽभवत् ॥ १.१२९.४३ ॥
Según ese mismo orden, entonces se estableció entre ellos la precedencia de mayor y menor; por orden de nacimiento y por edad, el hijo de Kuntī llegó a ser el mayor.
1.129.44
धार्मिकं च सुतं दृष्ट्वा पाण्डुः कुन्तीमथाऽब्रवीत् ।
प्राहुः क्षत्रं बलज्येष्ठं बलज्येष्ठं सुतं वृणु ॥ १.१२९.४४ ॥
Al ver al hijo justo, Pāṇḍu dijo a Kuntī: "Dicen que el guerrero es el mayor en fuerza; elige al hijo que es el mayor en fuerza."
1.129.45
ततः कुन्तीमभिक्रम्य शशासातीव भारत ।
वायुमावाहयस्वेति स देवो बलवत्तरः ॥ १.१२९.४५ ॥
Entonces, oh Bhārata, se acercó a Kuntī y le insistió con fervor: "Invoca a Vāyu; ese dios es el más poderoso."
1.129.46
अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठश्च मारुतः ॥ १.१२९.४६ ॥
El sacrificio del caballo es el mejor de los ritos, el sol la mejor de las luces, el brahmán el mejor de los bípedos y Māruta el mejor de los dioses.
1.129.47
मारुतं मरुतां श्रेष्ठं सर्वप्राणिभिरीडितम् ।
आवाहय त्वं नियमात्पुत्रार्थं वरवर्णिनि ॥ १.१२९.४७ ॥
Invoca a Māruta, el mejor de los Marutas, alabado por todos los seres — oh tú de bello color, invócalo con disciplina por un hijo.
1.129.48
स नो यं दास्यति सुतं स प्राणबलवान्नृषु ।
भविष्यति वरारोहे बलज्येष्ठा हि भूमिपाः ॥ १.१२९.४८ ॥
El hijo que nos dé será poderoso en vigor vital entre los hombres; oh tú de bellas caderas, pues los reyes desean en verdad al mayor en fuerza.
1.129.49
तथोक्तवति सा काले वायुमेवाजुहाव ह ।
द्वितीयेनोपहारेण तेनोक्तविधिना पुनः ॥ १.१२९.४९ ॥
Habiendo hablado así, en el momento oportuno invocó al mismo Vāyu. Con una segunda ofrenda, y nuevamente según el rito indicado.
1.129.50
तैरेव नियमैः स्थित्वा मन्त्रग्राममुदैरयत् ।
आजगाम ततो वायुः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १.१२९.५० ॥
Permaneciendo firme en esas mismas observancias, recitó la multitud de mantras. Entonces llegó Vāyu y dijo: '¿Qué debo hacer?'
1.129.51
लज्जान्विता ततः कुन्ती पुत्रमैच्छन्महाबलम् ।
तथास्त्विति च तां वायुः समालभ्य दिवं गतः ॥ १.१२९.५१ ॥
Entonces Kuntī, llena de vergüenza, deseó un hijo de gran poder. Diciendo «Así sea», Vāyu la tocó y fue al cielo.
1.129.52
तस्यां जज्ञे महावीर्यो भीमो भीमपराक्रमः ।
तमप्यतिबलं जातं वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.५२ ॥
De ella nació Bhīma, de gran valor, cuyo poder era terrible. Y al nacer este de gran fuerza, habló una voz incorpórea.
1.129.53
सर्वेषां बलिनां श्रेष्ठो जातोऽयमिति भारत ।
जातमात्रे कुमारे तु सर्वलोकस्य पार्थिवाः ॥ १.१२९.५३ ॥
«Oh Bhārata, este ha nacido el mejor de todos los fuertes.» Y en el mismo nacimiento del príncipe, los reyes de todo el mundo...
1.129.54
मूत्रं प्रसुस्रुवुः सर्वे व्यथां चापि प्रपेदिरे ।
वाहनानि व्यशीर्यन्त व्यमुञ्चन्नश्रुबिन्दवः ॥ १.१२९.५४ ॥
Todos orinaron y también sintieron dolor. Los vehículos se rompieron y cayeron lágrimas.
1.129.55
यथाऽनिलः समुद्भूतः समर्थः कम्पने भुवः ।
तथा ह्युपचिताङ्गो वै भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१२९.५५ ॥
Así como el viento, al levantarse, es capaz de sacudir la tierra, así Bhīma, de miembros robustos y terrible valor, creció.
1.129.56
इदं चाद्भुतमत्रासीज्जातमात्रे वृकोदरे ।
यदऱ्कात्पतितो मातुः शिलां गात्रैरचूर्णयत् ॥ १.१२९.५६ ॥
Y esto fue un prodigio: en el mismo instante de nacer, Vṛkodara cayó de su madre sobre una roca y con sus miembros la redujo a polvo.
1.129.57
कुन्ती तु सह पुत्रेण याता सुरुचिरं सरः ।
स्नात्वा च सुतमादाय दशमेऽहनि यादवी ॥ १.१२९.५७ ॥
Kuntī fue con su hijo a un lago muy hermoso; y en el décimo día, la mujer yādava, habiéndose bañado, tomó a su hijo.
1.129.58
दैवतान्यर्चयिष्यन्ती निर्जगामाश्रमात्पृथा ।
शैलाभ्याशेन गच्छन्त्यास्तदा भरतसत्तम ॥ १.१२९.५८ ॥
Pṛthā, deseando honrar a los dioses, salió del ermitaño; y mientras iba cerca de la montaña, oh mejor de los Bharatas.
1.129.59
निश्चक्राम महाव्याघ्रो जिघांसुर्गिरिगह्वरात् ।
तमापतन्तं शार्दूलं विकृष्य धनुरुत्तमम् ॥ १.१२९.५९ ॥
Un gran tigre salió de una cueva de montaña, deseoso de matar; y Pāṇḍu, tensando su excelente arco contra el tigre que se abalanzaba…
1.129.60
निर्बिभेद शरैः पाण्डुस्त्रिभिस्तिरदशविक्रमः ।
नादेन महता तां तु पूरयन्तं गिरेर्गुहाम् ॥ १.१२९.६० ॥
Pāṇḍu lo atravesó con tres flechas, su valor capaz de hender al enemigo; y el tigre, con un gran rugido, llenaba aquella cueva de la montaña.
1.129.61
दृष्ट्वा शैलमुपारोढुमैच्छत्कुन्ती भयात्तदा ।
त्रासात्तस्याः सुतस्त्वङ्कात्पपात भरतर्षभ ॥ १.१२९.६१ ॥
Al ver la montaña, Kuntī deseó entonces subir a ella por miedo; pero en su terror su hijo cayó de su regazo, oh toro de los Bharatas.
1.129.62
पर्वतस्योपरिस्थायामधस्तादपतच्छिशुः ।
स शिलां चूर्णयामास वज्रवद्वज्रिचोदितः ॥ १.१२९.६२ ॥
El niño cayó debajo de su madre, que estaba de pie sobre la montaña. Impulsado por Indra, pulverizó la roca como un rayo.
1.129.63
पुत्रस्नेहात्ततः पाण्डुरभ्यधावद्गिरेस्तटम् ।
पतता तेन शतधा शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१२९.६३ ॥
Entonces Pāṇḍu, por amor a su hijo, corrió hacia la ladera de la montaña; al caer el niño, la roca se hizo añicos en cien pedazos y fue triturada por su cuerpo.
1.129.64
शिलां च चूर्णितां दृष्ट्वा परं विस्मयमागमत् ।
स तु जन्मनि भीमस्य विनदन्तं विनादितम् ॥ १.१२९.६४ ॥
Al ver la roca triturada, Pāṇḍu se llenó de gran asombro: aquel que rugía en el nacimiento de Bhīma, y fue hecho rugir.
1.129.65
ददर्श गिरिशृङ्गस्थं व्याघ्रं व्याघ्रपराक्रमः ।
दारसंरक्षणार्थाय पुत्रसंरक्षणाय च ॥ १.१२९.६५ ॥
Pāṇḍu, valiente como un tigre, vio un tigre de pie en la cumbre de la montaña, para proteger a su esposa y a su hijo.
1.129.66
सदा बाणधनुष्पाणिरभवत्कुरुनन्दनः ।
मघे चन्द्रमसा युक्ते सिंहे चाभ्युदिते गुरौ ॥ १.१२९.६६ ॥
El deleite de los Kurus estaba siempre con arco y flecha en mano, cuando la luna estaba unida a Maghā y Júpiter había salido en Leo.
1.129.67
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पुण्ये त्रयोदशे ।
पित्र्ये मुहूर्ते सा कुन्ती सुषुवे भीममच्युतम् ॥ १.१२९.६७ ॥
Al mediodía, cuando el sol estaba en su punto más alto, en el auspicioso decimotercer día lunar, en el momento de los antepasados, Kuntī dio a luz a Bhīma, el inmutable.
1.129.68
यस्मिन्नहनि भमस्तु जज्ञे भीमपराक्रमः ।
तामेव रात्रिं पूर्वां तु जज्ञे दुर्योधनो नृपः ॥ १.१२९.६८ ॥
En el mismo día en que nació Bhīma de gran valor, en la noche anterior, nació el rey Duryodhana.
1.129.69
स जातमात्र एवाथ धृतराष्ट्रसुतो नृप ।
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च ॥ १.१२९.६९ ॥
Entonces, oh rey, aquel hijo de Dhṛtarāṣṭra, apenas nacido, rebuznó como un asno y rugió.
1.129.70
तं खराः प्रत्यभाषन्त गृध्रगोमायुवायसाः ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७० ॥
Los asnos, buitres, chacales y cuervos le respondieron; los terribles devoradores de carne, las chacales, gritaron con sonidos de mal agüero.
1.129.71
वाताश्च प्रववुश्चापि दिग्दाहश्चाभवत्तदा ।
ततस्तु भीतवद्राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.७१ ॥
Soplaron vientos y las direcciones parecían arder. Entonces el rey Dhṛtarāṣṭra, como asustado, dijo esto.
1.129.72
समानीय बहून्विप्रान्भीष्मं विदुरमेव च ।
अन्यांश्च सुहृदो राजन्कुरून्सर्वांस्तथैव च ॥ १.१२९.७२ ॥
Habiendo convocado a muchos brahmanes, a Bhīṣma y a Vidura, y también a otros amigos, oh rey, y a todos los Kurus.
1.129.73
युधिष्ठिरो राजपुत्रो ज्येष्ठो नः कुलवर्धनः ।
प्राप्तः स्वगुणतो राज्यं न तस्मिन्वाच्यमस्तिनः ॥ १.१२९.७३ ॥
Yudhiṣṭhira, hijo del rey, nuestro primogénito y acrecentador del linaje, ha obtenido el reino por sus propias virtudes; no hay nada que objetar en él.
1.129.74
अयं त्वनन्तरस्तस्मादपि राजा भविष्यति ।
एतद्विब्रूत मे तथ्यं यदत्र भविता ध्रुवम् ॥ १.१२९.७४ ॥
Pero después de él, este (Duryodhana) será rey. Dime con verdad lo que ciertamente sucederá aquí.
1.129.75
अस्मिञ्जाते निमित्तानि शंसन्ती हाशिवं महत् ।
अतो ब्रवीमि विदुर द्रुतं मां भयमाविशत् ॥ १.१२९.७५ ॥
A su nacimiento han aparecido grandes presagios funestos que anuncian una gran desgracia. Por eso, Vidura, lo digo: el miedo ha entrado de pronto en mí.
1.129.76
वाक्यस्यैतस्य निधेन दिक्षु सर्वासु भारत ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७६ ॥
Oh Bhārata, en cuanto se pronunciaron estas palabras, en todas las direcciones aullaron terribles carnívoros, y los chacales lanzaron gritos de mal agüero.
1.129.77
लक्षयित्वा निमित्तानि तानि घोराणि सर्वशः ।
तेऽब्रुवन्ब्राह्मणा राजन्विदुरश्च महामतिः ॥ १.१२९.७७ ॥
Habiendo observado aquellos terribles presagios por todas partes, oh rey, los brahmanes y el sabio Vidura hablaron.
1.129.78
यथेमानि निमित्तानि घोराणि मनुजाधिप ।
उत्थितानि सुते जाते ज्येष्ठे ते पुरुषर्षभ ॥ १.१२९.७८ ॥
Oh señor de los hombres, estos terribles presagios han surgido con el nacimiento de tu hijo mayor, oh toro entre los hombres.
1.129.79
व्यक्तं कुलान्तकरणो भवितैष सुतस्तव ।
तस्य शान्तिः परित्यागे गुप्तावपनयो महान् ॥ १.१२९.७९ ॥
Está claro que este hijo tuyo será el destructor de la familia; en abandonarlo está la paz, pero en protegerlo hay una gran pérdida.
1.129.80
एष दुर्योधनो राजा मधुपिङ्गललोचनः ।
न केवलं कुलस्यान्तं क्षत्रियान्तं करिष्यति ॥ १.१२९.८० ॥
Este rey Duryodhana, de ojos pardos como la miel, causará el fin no solo de la familia, sino también de los kṣatriyas.
1.129.81
शतमेकोनमप्यस्तु पुत्राणां ते महीपते ।
त्यजैनमेकं शान्तिं चेत्कुलस्येच्छसि भारत ॥ १.१२९.८१ ॥
Oh Bhārata, señor de la tierra, que haya uno menos entre tus cien hijos; si deseas la paz para la familia, abandona a este uno.
1.129.82
एकेन कुरु वै क्षेमं कुलस्य जगतस्तथा ।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ॥ १.१२९.८२ ॥
Por uno, procura el bienestar de la familia y también del mundo. Se debe abandonar a uno por la familia, y a la familia por la aldea.
1.129.83
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ।
स तथा विदुरेणोक्तस्तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ १.१२९.८३ ॥
Por el país se debe abandonar la aldea; por uno mismo, la tierra. Así lo había dicho Vidura, y también todos los mejores de los nacidos dos veces.
1.129.84
न चकार तथा राजा पुत्रस्नेहसमन्वितः ।
ततः पुत्रशतं पूर्ण धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ १.१२९.८४ ॥
El rey, lleno de afecto por sus hijos, no lo hizo. Entonces, oh rey, los cien hijos de Dhṛtarāṣṭra quedaron completos.
1.129.85
अह्नांशतेन संजज्ञे कन्या चैका शताधिका ।
गान्धार्यां क्लिश्यमानायामुदरेण विवर्धता ॥ १.१२९.८५ ॥
Mientras Gāndhārī sufría en su vientre, del feto que crecía, en cien partes de un día nació una hija, siendo más de cien.
1.129.86
वैश्या सा त्वम्बिकापुत्रं कन्या परिचचार ह ।
तया समभवद्राजा धृतराष्ट्रो यदृच्छया ॥ १.१२९.८६ ॥
Aquella doncella vaiśya servía al hijo de Ambikā, y por ella el rey Dhṛtarāṣṭra llegó a tener hijos por azar.
1.129.87
तस्मिन्संवत्सरे राजन्धृतराष्ट्रान्महायशाः ।
जज्ञे धीमांस्ततस्तस्यां युयुत्सुः करमो नृप।
एवं पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ १.१२९.८७ ॥
En ese mismo año, oh rey, de Dhṛtarāṣṭra, el de gran renombre, nacieron en ella el sabio Yuyutsu y Karama. Así nacieron cien hijos del sabio Dhṛtarāṣṭra.
1.129.88
महारथानां वीराणां कन्या चैका शताधिका ।
युयुत्सुश्च महातेजा वैश्यापुत्रः प्रतापवान् ॥ १.१२९.८८ ॥
Entre los heroes de grandes carros nació una hija, siendo más de cien; y Yuyutsu, de gran esplendor y poderío, era el hijo de la mujer vaiśya.