มหาภารตะ · อัธยายะ 1.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.129.1
कुन्त्युवाच ।
अपत्यकाम एवं स्यान्ममापत्यं भवेदिति।
विप्रं वा गुणसंपन्नं सर्वभूतहिते रतम् ॥ १.१२९.१ ॥
กุนตีกล่าวว่า ผู้ที่ปรารถนาบุตรพึงเป็นเช่นนี้ ขอให้ข้าพเจ้ามีบุตร หรือให้บุตรมาจากพราหมณ์ผู้ประกอบด้วยคุณธรรม ผู้ยินดีในความผาสุกของสรรพสัตว์
1.129.2
अनुजानीहि भद्रं ते दैवतं हि पतिः स्त्रियः ।
यं त्वं वक्ष्यसि धर्मज्ञ देवं ब्राह्मणमेव च ॥ १.१२९.२ ॥
ขอท่านจงอนุญาตเถิด ขอให้ท่านจงเจริญ เพราะสามีคือเทพเจ้าของสตรี ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ไม่ว่าท่านจะกล่าวถึงเทพองค์ใดหรือพราหมณ์ผู้ใด ข้าพเจ้าจะอัญเชิญองค์นั้น
1.129.3
यथोद्दिष्टं त्वया वीर तत्कर्तास्मि महाभुज ।
देवात्पुत्रफलं सद्यो विप्रात्कालान्तरे भवेत् ॥ १.१२९.३ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษผู้มีแขนทรงพลัง ข้าพเจ้าจะกระทำตามที่ท่านกำหนดไว้ บุตรที่ได้จากเทพย่อมเกิดขึ้นในทันที ส่วนบุตรที่ได้จากพราหมณ์จะเกิดขึ้นในกาลต่อมา
1.129.4
आवाहयामि कं देवं कदा वा भरतर्षभ ।
त्वत्त आज्ञां प्रतीक्षन्तीं विद्ध्यस्मिन्कर्मणीप्सिते ॥ १.१२९.४ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์ ข้าพเจ้าจะอัญเชิญเทพองค์ใด และเมื่อใด ขอท่านรับสั่งเถิด ข้าพเจ้ารอคอยพระบัญชาของท่าน ขอทรงแต่งตั้งข้าพเจ้าให้ประกอบพิธีอันปรารถนานี้
1.129.5
पाण्डुरुवाच ।
धन्योऽञस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वं नो धात्री कुलस्य हि।
नमो महर्षये तस्मै येन दत्तो वरस्तव ॥ १.१२९.५ ॥
ปาณฑุกล่าวว่า ข้าพเจ้าเป็นผู้มีโชค และได้รับความโปรดปราน ท่านเป็นผู้ค้ำจุนวงศ์ของเราอย่างแท้จริง ขอนอบน้อมต่อมหาฤๅษีผู้ประทานพรแก่ท่าน
1.129.6
न चाधर्मेण धर्मज्ञे शक्याः पालयितुं प्रजाः ।
तस्मात्त्वं पुत्रलाभाय सन्तानाय ममैव च ॥ १.१२९.६ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ประชาราษฎร์ไม่อาจคุ้มครองได้ด้วยอธรรม เพราะเหตุนั้น ท่านควรกระทำเพื่อให้ได้บุตร และเพื่อความสืบทอดวงศ์ของข้าพเจ้า
1.129.7
प्रवरं सर्वदेवानां धर्ममावाहयाबले ।
पाण्डुना समनुज्ञाता भारतेन यशस्विना।
मतिं चक्रे महाराज धर्मस्यावाहने तदा ॥ १.१२९.७ ॥
ข้าแต่ผู้อ่อนโยน ขอให้เราอัญเชิญพระธรรม ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพทั้งปวง เมื่อได้รับอนุญาตจากปาณฑุผู้มีชื่อเสียง พระภรตจึงตั้งใจอัญเชิญพระธรรม ข้าแต่มหาราช ในตอนนั้น
1.129.8
पाण्डुरुवाच ।
अद्यैव त्वं वरारोहे प्रयतस्व यथाविधि।
धार्मिकश्च कुरूणां हि भविष्यति न संशयः ॥ १.१२९.८ ॥
ปาณฑุกล่าวว่า ข้าแต่หญิงผู้มีสะโพกงาม ขอให้ท่านเตรียมตนเองตามพิธีที่กำหนดไว้ในทันทีเถิด บุตรผู้นั้นจะเป็นผู้ประพฤติธรรมในหมู่เการพอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย
1.129.9
दत्तस्य तस्य धर्मेण नाधर्मे रंस्यते मनः ।
धर्मादिकं हि धर्मज्ञे धर्मान्तं धर्ममध्यमम् ॥ १.१२९.९ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า จิตของบุตรที่ได้รับประทานมานั้นจะยินดีในธรรมเท่านั้น ไม่ยินดีในอธรรม ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ธรรมเป็นทั้งจุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด และท่ามกลาง
1.129.10
अपत्यमिष्टं लोकेषु यशःकीर्तिविवर्धनम् ।
तस्माद्धर्मं पुरस्कृत्य नियता त्वं शुचिस्मिते ॥ १.१२९.१० ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า บุตรเป็นที่ปรารถนาในโลก เพิ่มพูนเกียรติยศและชื่อเสียง เพราะเหตุนั้น ข้าแต่หญิงผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ท่านจงตั้งธรรมไว้เบื้องหน้า และรักษาตนให้สำรวมอยู่เสมอ
1.129.11
आकाराचारसंपन्ना भजस्वाराधय स्वयम् ॥ १.१२९.११ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ท่านจงมีรูปร่างและความประพฤติงดงามพร้อม แล้วจงปรนนิบัติและบูชาพระองค์ด้วยตนเอง
1.129.12
सा तथोक्ता तथेत्युक्त्वा तेन भर्त्रा वराङ्गना ।
अभिवाद्याभ्यनुज्ञाता प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ १.१२९.१२ ॥
เมื่อสามีกล่าวดังนั้น หญิงผู้มีร่างงดงามจึงกล่าวว่า เช่นนั้นเถิด แล้วถวายความเคารพ ได้รับอนุญาต จากนั้นจึงเดินเวียนขวารอบสามี
1.129.13
संवत्सरोषिते गर्भे गान्धार्या जनमेजय ।
आजुबहाव ततो धर्मं कुन्ती गर्भार्थमच्युतम् ॥ १.१२९.१३ ॥
ข้าแต่ชนเมชัย เมื่อครรภ์ของคานธารีอยู่ได้หนึ่งปี กุนตีจึงอัญเชิญพระธรรมผู้ไม่เสื่อมสลาย เพื่อให้ได้บุตร
1.129.14
सा बलिं त्वरिता देवी धर्मायोपजहार ह ।
जजाप विधिवज्जप्यं दत्तं दुर्वाससा पुरा ॥ १.१२९.१४ ॥
เทวีกุนตีรีบถวายเครื่องบูชาแด่พระธรรม และสวดมนตร์ที่ทุรวาสะเคยประทานแก่นางในกาลก่อน ตามวิธีที่กำหนดไว้
1.129.15
जानन्ती धर्ममग्र्यं वै धर्मं वशमुपानयत् ।
आहूतो नियमात्कुन्त्या सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १.१२९.१५ ॥
กุนตีผู้รู้ว่าพระธรรมเป็นสิ่งประเสริฐยิ่ง จึงทำให้พระธรรมอยู่ในอำนาจของตน เมื่อกุนตีอัญเชิญตามวิธีที่กำหนด พระธรรมผู้ที่สรรพสัตว์นอบน้อมก็เสด็จมา
1.129.16
आजगाम ततो देवीं धर्मो मन्त्रबलात्ततः ।
विमाने सूर्यसङ्काशे कुन्ती यत्र जपस्थिता ॥ १.१२९.१६ ॥
จากนั้นพระธรรมก็เสด็จมาหาเทวีด้วยพลังของมนตร์ ในวิมานที่รุ่งโรจน์ดั่งดวงอาทิตย์ มายังที่ซึ่งกุนตีนั่งสวดมนตร์อยู่
1.129.17
ददृशे भगवान्धर्मः सन्तानार्थाय पाण्डवे ।
विहस्य तां ततो ब्रूयाः कुन्ति किं ते ददाम्यहम्।
सा तं विहस्यमानापि पुत्रं देह्यब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.१७ ॥
พระผู้เป็นเจ้าพระธรรมทรงปรากฏต่อหน้าพระปาณฑพ เพื่อให้มีบุตรสืบวงศ์ ทรงยิ้มแล้วตรัสกับนางว่า กุนตี เราจะประทานอะไรแก่เจ้า นางก็ยิ้มตอบแล้วทูลว่า ขอประทานบุตรแก่หม่อมฉันเถิด
1.129.18
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये शतशृङ्गे नगोत्तमे ।
पाण्डोरर्थे महाभागा कुन्ती धर्ममुपागमत् ॥ १.१२९.१८ ॥
ในป่าที่มีกวางมากมายนั้น บนยอดภูเขาที่สูงที่สุดซึ่งมีร้อยยอด พระนางกุนตีผู้ได้รับโชคอย่างยิ่งได้เข้าเฝ้าพระธรรมเพื่อประโยชน์ของปาณฑุ
1.129.19
ऋतुकाले शुचिः स्नाता शुक्लवस्त्रा यशस्विनी ।
शय्यां जग्राह सुश्रोणी सह धर्मेण सुव्रता ॥ १.१२९.१९ ॥
ในฤดูที่เหมาะสม นางผู้บริสุทธิ์ อาบน้ำแล้ว สวมผ้าขาว ผู้มีชื่อเสียง มีสะโพกงาม มีวัตรมั่นคง ได้ขึ้นนอนร่วมกับพระธรรม
1.129.20
धर्मेण सह संगम्य योगमूर्तिधरेण सा ।
लेभे पुत्रं महाबाहुं सर्वप्राणभृतां वरम् ॥ १.१२९.२० ॥
เมื่อได้ร่วมกับพระธรรมผู้ทรงรูปแห่งโยคะ นางได้บุตรผู้มีแขนทรงพลัง ประเสริฐที่สุดในหมู่สรรพชีวิตทั้งปวง
1.129.21
ऐन्द्रे चन्द्रमसा युक्ते मुहूर्तेऽभिजितेऽष्टमे ।
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पूर्णे हि पूजिते ॥ १.१२९.२१ ॥
เมื่อดวงจันทร์โคจรอยู่ในดาวไอนทระ ในมุหูรตะที่แปดแห่งอภิชิต เมื่อดวงอาทิตย์อยู่กลางวัน ในดิถีเพ็ญอันเป็นที่สักการะ
1.129.22
समृद्धयसशं कुन्ती सुषाव प्रवरं सुतम् ।
जातमात्रे सुते तस्मिन्वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.२२ ॥
กุนตีผู้มีชื่อเสียงอันรุ่งเรืองได้ให้กำเนิดโอรสผู้ประเสริฐนั้น ทันทีที่โอรสประสูติ ก็มีเสียงที่ไม่มีร่างกล่าวขึ้น
1.129.23
एष धर्मभृतां श्रेष्ठो भविष्यति नरोत्तमः ।
विक्रान्तः सत्यवाक्चैव राजा पृथ्व्यां भविष्यति ॥ १.१२९.२३ ॥
ผู้นี้จะเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม เป็นยอดแห่งมนุษย์ เขาจะกล้าหาญและซื่อสัตย์ และจะเป็นกษัตริย์ปกครองแผ่นดิน
1.129.24
युधिष्ठिर इति ख्यातः पाण्डोः प्रथमजः सुतः ।
भविता प्रथितो राजा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वितः ॥ १.१२९.२४ ॥
เขาจะเป็นที่รู้จักในนามยุธิษฐิระ เป็นโอรสองค์หัวปีของปาณฑุ จะเป็นกษัตริย์ผู้มีชื่อเสียง เลื่องลือในสามโลก ประกอบด้วยเกียรติยศ ความรุ่งโรจน์ และความประพฤติอันดีงาม
1.129.25
संवत्सरे द्वितीये तु गान्धार्या उदरं महत् ।
न च प्राजायत तदा ततस्तां दुःखमाविशत् ॥ १.१२९.२५ ॥
ในปีที่สองครรภ์ของคันธารีโตขึ้นมาก แต่ก็ไม่มีสิ่งใดประสูติ ความทุกข์จึงเข้าครอบงำนาง
1.129.26
श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम् ।
उदस्यात्मनः स्थैर्यमुपालभ्य च सौबली ॥ १.१२९.२६ ॥
เมื่อได้ยินว่าโอรสของกุนตีประสูติแล้ว มีความรุ่งโรจน์เทียบเท่าดวงอาทิตย์ยามอรุณ สาวลีผู้นั้นก็สิ้นความมั่นคงในใจ และตำหนิตนเอง
1.129.27
कौरवस्यापरिज्ञातं यत्नेन महता स्वयम् ।
उदरं घातयामास गान्धारी शोकमूर्छिता ॥ १.१२९.२७ ॥
คันธารีผู้จมอยู่ในความโศก ได้ทำให้ครรภ์ของตนกระทบกระแทกอย่างหนัก ด้วยความพยายามยิ่งใหญ่ โดยที่พระกุรุไม่ทรงรู้
1.129.28
ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ।
द्विवर्षसंभृता कुक्षौ तामुत्स्रष्टुं प्रचक्रमे ॥ १.१२९.२८ ॥
แล้วก็เกิดเป็นก้อนเนื้อ แข็งดุจลูกเหล็ก ซึ่งอยู่ในครรภ์มาถึงสองปี แล้วนางก็เริ่มจะคลอดมันออกมา
1.129.29
अथ द्वैपायनो ज्ञात्वा त्वरितः समुपागमत् ।
तां स मांसमयीं पेशीं ददर्श जपतां वरः ॥ १.१२९.२९ ॥
ครั้นทราบเรื่องแล้ว ทไวปายนะก็รีบเสด็จมาอย่างรวดเร็ว ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ท่องบทสวด เห็นก้อนเนื้อนั้น
1.129.30
ततोऽवदत्सौबलेयीं किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
सा चात्मनो मतं सर्वं शशंस परमर्षये ॥ १.१२९.३० ॥
แล้วท่านก็ถามธิดาของสุพละว่า "เจ้าตั้งใจจะทำอะไรเช่นนี้" นางจึงเล่าความคิดทั้งหมดของตนแก่มหาฤๅษี
1.129.31
गान्धार्युवाच ।
ज्येष्ठं कुन्तीसुतं जातं श्रुत्वा रविसमप्रभम्।
दुःखेन परमेणेदमुदरं घातितं मया ॥ १.१२९.३१ ॥
คันธารีกล่าวว่า เมื่อข้าได้ยินว่าโอรสองค์หัวปีของกุนตี มีรัศมีเสมอด้วยดวงอาทิตย์ ประสูติแล้ว ข้าก็ตีครรภ์ของตนด้วยความทุกข์อย่างยิ่ง
1.129.32
शतं च किल पुत्राणां वितीर्णं मे त्वया पुरा ।
इयं च मे मांसपेशी जाता पुत्रशताय वै ॥ १.१२९.३२ ॥
พระองค์เคยประทานโอรสร้อยคนแก่หม่อมฉันมาแต่ก่อน และก้อนเนื้อนี้ของหม่อมฉันก็ได้เกิดขึ้นเพื่อเป็นโอรสร้อยคนจริง ๆ
1.129.33
एवमेतत्सौबलेयि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
वितथं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.१२९.३३ ॥
เป็นเช่นนั้นจริง ธิดาของสุพละ สิ่งนี้จะเป็นอย่างอื่นไม่ได้เลย หม่อมฉันไม่เคยกล่าววาจาเท็จมาก่อน แล้วจะกล่าวเป็นอย่างอื่นได้อย่างไร แม้ในเวลาเล่นสนุก
1.129.34
घृतपूर्णं कुण्डशतं क्षिप्रमेव विधीयताम् ।
सुगुप्तेषु च देशेषु रक्षा चैव विधीयताम् ॥ १.१२९.३४ ॥
ขอให้เตรียมหม้อร้อยใบที่เต็มด้วยเนยใสโดยเร็ว และให้จัดการคุ้มครองไว้ในที่ที่ได้รับการรักษาอย่างมั่นคง
1.129.35
शीताभिरद्भिरष्ठीलामिमां च परिषिञ्चय ॥ १.१२९.३५ ॥
และจงประพรมก้อนเนื้อนี้ด้วยน้ำเย็น
1.129.36
सा सिच्यमाना ह्यष्ठीला ह्यभवच्छतधा तदा ।
अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां गर्भाणां तत्क्षणं तथा ॥ १.१२९.३६ ॥
เมื่อถูกประพรมด้วยน้ำ ก้อนนั้นก็แตกออกเป็นร้อยส่วนในทันที และในขณะนั้นเองก็เกิดเป็นครรภ์ร้อยตัว แต่ละตัวมีขนาดเท่าข้อนิ้วหัวแม่มือ
1.129.37
एकाधिकशतं पूर्णं यथायोगं विशांपते ।
ततः कुण्डशतं तत्र आनाय्य तु महानृषिः ॥ १.१२९.३७ ॥
โอ้เจ้าแห่งประชาชน ครบร้อยเอ็ดตามลำดับอันเหมาะสม แล้วมหาฤๅษีก็ให้นำหม้อร้อยใบมาไว้ที่นั่น
1.129.38
मांसपेश्यास्तदा राजन्क्रमशः कालपर्ययात् ।
ततस्तांस्तेषु कुण्डेषु गर्भान्सर्वान्समादधत् ॥ १.१२९.३८ ॥
โอ้พระราชา ก้อนเนื้อเหล่านั้นก็ค่อย ๆ เกิดขึ้นทีละก้อนตามกาลเวลา แล้วท่านก็บรรจุครรภ์ทั้งหมดลงในหม้อเหล่านั้น
1.129.39
स्वनुगुप्तेषु देशेषु रक्षां चैषां व्यधापयत् ।
शशास चैव कृष्णो वै गर्भाणां रक्षणं तथा ॥ १.१२९.३९ ॥
ท่านให้คุ้มครองหม้อเหล่านั้นไว้ในที่ที่ปกป้องอย่างดี และพระกฤษณะก็ทรงสั่งให้คุ้มครองครรภ์เหล่านั้นไว้เช่นกัน
1.129.40
उवाच चैनां भगवान्कालेनैतावता पुनः ।
स्फुटमानेषु कुण्डेषु जाताञ्जानीहि शोभने ॥ १.१२९.४० ॥
และพระผู้เป็นเจ้าได้ตรัสกับนางอีกครั้งหนึ่งหลังจากเวลาผ่านไปมากเพียงนั้นว่า "โอ้ผู้งดงาม เมื่อหม้อเหล่านั้นเริ่มแตกออก จงรู้ไว้ว่าผู้ที่เกิดแล้วก็คือผู้ที่เกิดนั้น"
1.129.41
उद्धाटनीयान्येतानि कुण्डानीति च सौबलीम् ।
इत्युक्त्वा भगवान्व्यासस्तथा प्रतिविधाय च ॥ १.१२९.४१ ॥
ตรัสกับเจ้าหญิงเสาพลีว่า กุณฑะเหล่านี้ต้องเปิดออก ดังนั้นพระภควันวยาสจึงจัดการให้เป็นไปตามนั้น
1.129.42
जगाम तपसे धीमान्हिमवन्तं शिलोच्चयम् ।
अह्नोत्तराः कुमारस्ते कुण्डेभ्यस्तु समुत्थिताः ॥ १.१२९.४२ ॥
ฤๅษีวยาสผู้มีปัญญาเสด็จไปยังเทือกเขาหิมาลัย กองหินใหญ่ เพื่อบำเพ็ญตบะ ส่วนหนึ่งวันต่อมา เจ้าชายเหล่านั้นก็ลุกขึ้นจากกุณฑะ
1.129.43
तेनैवैषां क्रमेणासीज्ज्योष्ठानुज्येष्ठता तदा ।
जन्मतश्च प्रमाणेन ज्येष्ठः कुन्तीसुतोऽभवत् ॥ १.१२९.४३ ॥
ด้วยลำดับนั้นเอง การจัดลำดับอาวุโสของพวกเขาจึงลงตัว โดยนับตามลำดับการเกิดและอายุ โอรสของกุนตีจึงกลายเป็นพี่คนโต
1.129.44
धार्मिकं च सुतं दृष्ट्वा पाण्डुः कुन्तीमथाऽब्रवीत् ।
प्राहुः क्षत्रं बलज्येष्ठं बलज्येष्ठं सुतं वृणु ॥ १.१२९.४४ ॥
ปาณฑุเห็นโอรสผู้ทรงธรรมแล้ว จึงกล่าวกับกุนตีว่า "ผู้คนกล่าวว่า กษัตริย์ผู้เป็นพี่ในด้านกำลัง ขอท่านเลือกโอรสผู้เป็นพี่ในด้านกำลังเถิด"
1.129.45
ततः कुन्तीमभिक्रम्य शशासातीव भारत ।
वायुमावाहयस्वेति स देवो बलवत्तरः ॥ १.१२९.४५ ॥
จากนั้น ข้าแต่ภรต ปาณฑุเข้าไปใกล้กุนตีและรบเร้าอย่างยิ่งว่า "จงอัญเชิญพระวายุเถิด เทพองค์นั้นทรงพลังยิ่งกว่าใคร"
1.129.46
अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठश्च मारुतः ॥ १.१२९.४६ ॥
การบูชายัญอัศวเมธเป็นพิธีที่เลิศที่สุด ดวงอาทิตย์เป็นแสงสว่างที่เลิศที่สุด พราหมณ์เป็นผู้เลิศที่สุดในหมู่สัตว์สองเท้า และพระมารุตเป็นเทพผู้เลิศที่สุด
1.129.47
मारुतं मरुतां श्रेष्ठं सर्वप्राणिभिरीडितम् ।
आवाहय त्वं नियमात्पुत्रार्थं वरवर्णिनि ॥ १.१२९.४७ ॥
จงอัญเชิญพระมารุต ผู้เลิศที่สุดในหมู่มรุต ซึ่งสรรพสัตว์ทั้งปวงสรรเสริญ ข้าแต่ผู้มีผิวพรรณงาม จงอัญเชิญพระองค์ด้วยความสำรวมตนเพื่อให้ได้โอรส
1.129.48
स नो यं दास्यति सुतं स प्राणबलवान्नृषु ।
भविष्यति वरारोहे बलज्येष्ठा हि भूमिपाः ॥ १.१२९.४८ ॥
โอรสที่พระองค์ประทานแก่เรา ผู้นั้นจะมีพลังชีวิตอันแข็งแกร่งในหมู่มนุษย์ ข้าแต่ผู้มีสะโพกงาม เพราะกษัตริย์ทั้งหลายย่อมปรารถนาผู้เป็นพี่ในด้านกำลัง
1.129.49
तथोक्तवति सा काले वायुमेवाजुहाव ह ।
द्वितीयेनोपहारेण तेनोक्तविधिना पुनः ॥ १.१२९.४९ ॥
เมื่อนางได้รับคำเช่นนั้นแล้ว ในเวลาอันควร นางจึงอัญเชิญพระวายุเอง ด้วยเครื่องบูชาครั้งที่สอง และทำตามพิธีที่ได้รับบอกไว้อีกครั้ง
1.129.50
तैरेव नियमैः स्थित्वा मन्त्रग्राममुदैरयत् ।
आजगाम ततो वायुः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १.१२९.५० ॥
นางดำรงอยู่ในข้อปฏิบัติเดิมนั้นเอง แล้วสวดบทมนตร์ทั้งหมด จากนั้นพระวายุก็เสด็จมาและตรัสว่า "เราจะทำอะไรดี"
1.129.51
लज्जान्विता ततः कुन्ती पुत्रमैच्छन्महाबलम् ।
तथास्त्विति च तां वायुः समालभ्य दिवं गतः ॥ १.१२९.५१ ॥
จากนั้น กุนตีเต็มไปด้วยความอาย จึงปรารถนาโอรสผู้มีกำลังมหาศาล พระวายุตรัสว่า "จงเป็นเช่นนั้นเถิด" แล้วทรงสัมผัสนางและเสด็จสู่สวรรค์
1.129.52
तस्यां जज्ञे महावीर्यो भीमो भीमपराक्रमः ।
तमप्यतिबलं जातं वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.५२ ॥
จากนางนั้นเอง ภีมะผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่และมีพละกำลังน่าสะพรึงกลัวได้ประสูติ เมื่อโอรสผู้มีกำลังมากนี้ประสูติ มีเสียงที่ไร้รูปกายดังขึ้น
1.129.53
सर्वेषां बलिनां श्रेष्ठो जातोऽयमिति भारत ।
जातमात्रे कुमारे तु सर्वलोकस्य पार्थिवाः ॥ १.१२९.५३ ॥
"ข้าแต่ภรต ผู้นี้ประสูติเป็นผู้เลิศที่สุดในหมู่ผู้มีกำลังทั้งปวง" และเมื่อองค์กุมารประสูติ บรรดากษัตริย์ทั่วโลก...
1.129.54
मूत्रं प्रसुस्रुवुः सर्वे व्यथां चापि प्रपेदिरे ।
वाहनानि व्यशीर्यन्त व्यमुञ्चन्नश्रुबिन्दवः ॥ १.१२९.५४ ॥
ทั้งหมดต่างปัสสาวะราด และยังได้รับความเจ็บปวด ยานพาหนะแตกกระจาย หยาดน้ำตาก็หลั่งไหลออกมา
1.129.55
यथाऽनिलः समुद्भूतः समर्थः कम्पने भुवः ।
तथा ह्युपचिताङ्गो वै भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१२९.५५ ॥
เหมือนลมพายุที่พัดขึ้นมาย่อมสามารถทำให้แผ่นดินสั่นสะเทือนได้ ฉันใด ภีมะผู้มีแขนขาพัฒนาเต็มที่และมีความกล้าน่าสะพรึงกลัวก็เติบโตแข็งแกร่งฉันนั้น
1.129.56
इदं चाद्भुतमत्रासीज्जातमात्रे वृकोदरे ।
यदऱ्कात्पतितो मातुः शिलां गात्रैरचूर्णयत् ॥ १.१२९.५६ ॥
และเรื่องอัศจรรย์เกิดขึ้นเมื่อวฤโกทรประสูติ พระองค์พลัดตกจากพระมารดาลงบนก้อนหิน และทรงบดก้อนหินให้เป็นผงด้วยพระกาย
1.129.57
कुन्ती तु सह पुत्रेण याता सुरुचिरं सरः ।
स्नात्वा च सुतमादाय दशमेऽहनि यादवी ॥ १.१२९.५७ ॥
กุนตีพร้อมด้วยโอรสเสด็จไปยังสระน้ำอันงดงามยิ่ง ในวันที่สิบ นางผู้เป็นธิดาของยาทพ อาบน้ำแล้วอุ้มโอรสขึ้น
1.129.58
दैवतान्यर्चयिष्यन्ती निर्जगामाश्रमात्पृथा ।
शैलाभ्याशेन गच्छन्त्यास्तदा भरतसत्तम ॥ १.१२९.५८ ॥
ปฤถาผู้ตั้งใจจะบูชาเทพทั้งหลาย เสด็จออกจากอาศรม ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภรต ขณะที่นางเดินใกล้ภูเขาในเวลานั้น
1.129.59
निश्चक्राम महाव्याघ्रो जिघांसुर्गिरिगह्वरात् ।
तमापतन्तं शार्दूलं विकृष्य धनुरुत्तमम् ॥ १.१२९.५९ ॥
เสือโคร่งตัวใหญ่ตัวหนึ่งปรากฏออกจากถ้ำในภูเขา ด้วยปรารถนาจะฆ่า ปาณฑุจึงง้างธนูอันวิเศษสุดเข้าต่อสู้กับเสือที่พุ่งเข้ามา...
1.129.60
निर्बिभेद शरैः पाण्डुस्त्रिभिस्तिरदशविक्रमः ।
नादेन महता तां तु पूरयन्तं गिरेर्गुहाम् ॥ १.१२९.६० ॥
ปาณฑุยิงเสือด้วยลูกศรสามดอก ด้วยพระปรีชาสามารถอันเหนือกว่าศัตรู ส่วนเสือนั้นคำรามเสียงดังลั่น เติมเต็มถ้ำในภูเขานั้น
1.129.61
दृष्ट्वा शैलमुपारोढुमैच्छत्कुन्ती भयात्तदा ।
त्रासात्तस्याः सुतस्त्वङ्कात्पपात भरतर्षभ ॥ १.१२९.६१ ॥
กุนตีเห็นภูเขาแล้วก็อยากปีนขึ้นไปด้วยความกลัวในขณะนั้น แต่ด้วยความหวาดกลัว บุตรของนางจึงตกลงจากตักของนาง โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ
1.129.62
पर्वतस्योपरिस्थायामधस्तादपतच्छिशुः ।
स शिलां चूर्णयामास वज्रवद्वज्रिचोदितः ॥ १.१२९.६२ ॥
ทารกตกลงมาอยู่ใต้มารดาซึ่งยืนอยู่บนยอดเขา ถูกพระอินทร์ผลักดัน เขาจึงบดหินให้แหลกเหมือนสายฟ้า
1.129.63
पुत्रस्नेहात्ततः पाण्डुरभ्यधावद्गिरेस्तटम् ।
पतता तेन शतधा शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१२९.६३ ॥
จากนั้นพระปาณฑุด้วยความรักต่อบุตร จึงวิ่งไปทางไหล่เขา ขณะที่เด็กตกลงมา ก้อนหินก็แตกเป็นร้อยชิ้นและถูกร่างของเขาบดแหลก
1.129.64
शिलां च चूर्णितां दृष्ट्वा परं विस्मयमागमत् ।
स तु जन्मनि भीमस्य विनदन्तं विनादितम् ॥ १.१२९.६४ ॥
เมื่อเห็นก้อนหินที่ถูกบดแหลก พระปาณฑุก็เกิดความอัศจรรย์ใจยิ่งนัก พระองค์ผู้เคยคำรามเมื่อภีมะประสูติ และทำให้ผู้อื่นคำรามตาม
1.129.65
ददर्श गिरिशृङ्गस्थं व्याघ्रं व्याघ्रपराक्रमः ।
दारसंरक्षणार्थाय पुत्रसंरक्षणाय च ॥ १.१२९.६५ ॥
พระปาณฑุผู้กล้าหาญดุจเสือ ทอดพระเนตรเห็นเสือตัวหนึ่งยืนอยู่บนยอดเขา เพื่อปกป้องพระชายาและเพื่อปกป้องบุตร
1.129.66
सदा बाणधनुष्पाणिरभवत्कुरुनन्दनः ।
मघे चन्द्रमसा युक्ते सिंहे चाभ्युदिते गुरौ ॥ १.१२९.६६ ॥
กษัตริย์แห่งกุรุผู้เป็นที่ชื่นชมของตระกูลนั้น ทรงถือธนูและลูกศรอยู่เสมอ ในเวลาที่พระจันทร์อยู่ร่วมกับมฆา และพระพฤหัสบดีขึ้นอยู่ในราศีสิงห์
1.129.67
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पुण्ये त्रयोदशे ।
पित्र्ये मुहूर्ते सा कुन्ती सुषुवे भीममच्युतम् ॥ १.१२९.६७ ॥
ตอนเที่ยงวัน เมื่อพระอาทิตย์อยู่ตรงกลางท้องฟ้า ในวันขึ้นสิบสามค่ำอันเป็นมงคล ในมุหูรตะของบรรพบุรุษ นางกุนตีคลอดภีมะผู้มั่นคงไม่หวั่นไหว
1.129.68
यस्मिन्नहनि भमस्तु जज्ञे भीमपराक्रमः ।
तामेव रात्रिं पूर्वां तु जज्ञे दुर्योधनो नृपः ॥ १.१२९.६८ ॥
ในวันเดียวกับที่ภีมะผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่ประสูติ ในคืนก่อนหน้านั้นพระเจ้าทุรโยธน์ผู้เป็นกษัตริย์ก็ประสูติ
1.129.69
स जातमात्र एवाथ धृतराष्ट्रसुतो नृप ।
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च ॥ १.१२९.६९ ॥
โอ้กษัตริย์ เมื่อบุตรของธฤตราษฎร์ประสูติ ก็ร้องเสียงคล้ายลาและคำรามออกมาทันที
1.129.70
तं खराः प्रत्यभाषन्त गृध्रगोमायुवायसाः ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७० ॥
ลา แร้ง หมาจิ้งจอก และอีกาตอบเสียงนั้น สัตว์กินเนื้อที่น่าสะพรึงกลัว และหมาจิ้งจอกตัวเมียก็ร้องออกมาด้วยเสียงอัปมงคล
1.129.71
वाताश्च प्रववुश्चापि दिग्दाहश्चाभवत्तदा ।
ततस्तु भीतवद्राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.७१ ॥
ลมพัดแรง และทิศทั้งหลายก็ดูราวกับไฟไหม้ ครั้นนั้นพระเจ้าธฤตราษฎร์ทรงหวาดกลัวดุจผู้ตกใจ จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
1.129.72
समानीय बहून्विप्रान्भीष्मं विदुरमेव च ।
अन्यांश्च सुहृदो राजन्कुरून्सर्वांस्तथैव च ॥ १.१२९.७२ ॥
โอ้กษัตริย์ พระองค์ทรงเชิญพราหมณ์จำนวนมาก ภีษมะและวิทุระเช่นกัน และมิตรสหายอื่น ๆ รวมทั้งชาวกุรุทั้งหมดด้วย
1.129.73
युधिष्ठिरो राजपुत्रो ज्येष्ठो नः कुलवर्धनः ।
प्राप्तः स्वगुणतो राज्यं न तस्मिन्वाच्यमस्तिनः ॥ १.१२९.७३ ॥
ยุธิษฐิระ พระโอรสของกษัตริย์ เป็นพี่คนโตของเรา ผู้ทำให้ตระกูลเจริญรุ่งเรือง ท่านได้ราชสมบัติด้วยคุณธรรมของตนเอง ไม่มีสิ่งใดในตัวท่านที่ควรถูกตำหนิ
1.129.74
अयं त्वनन्तरस्तस्मादपि राजा भविष्यति ।
एतद्विब्रूत मे तथ्यं यदत्र भविता ध्रुवम् ॥ १.१२९.७४ ॥
แต่หลังจากท่าน คนนี้ (ทุรโยธน์) จะได้เป็นกษัตริย์ จงบอกความจริงแก่เราว่า สิ่งที่จะเกิดขึ้นจากเรื่องนี้จะเป็นอย่างไรอย่างแน่นอน
1.129.75
अस्मिञ्जाते निमित्तानि शंसन्ती हाशिवं महत् ।
अतो ब्रवीमि विदुर द्रुतं मां भयमाविशत् ॥ १.१२९.७५ ॥
เมื่อเขาประสูติ ได้เกิดนิมิตอัปมงคลอันยิ่งใหญ่ บอกถึงภัยพิบัติครั้งใหญ่ ดังนั้น วิทุระ เรากล่าวดังนี้ ความกลัวได้เข้ามาในใจเราอย่างรวดเร็ว
1.129.76
वाक्यस्यैतस्य निधेन दिक्षु सर्वासु भारत ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७६ ॥
โอ้ภารตะ ขณะที่ถ้อยคำนี้ถูกกล่าวออกมา ในทุกทิศ สัตว์กินเนื้อที่น่าสะพรึงกลัวก็ร้องขึ้น และหมาจิ้งจอกก็ส่งเสียงหอนอัปมงคล
1.129.77
लक्षयित्वा निमित्तानि तानि घोराणि सर्वशः ।
तेऽब्रुवन्ब्राह्मणा राजन्विदुरश्च महामतिः ॥ १.१२९.७७ ॥
เมื่อสังเกตนิมิตอันน่าสะพรึงกลัวเหล่านั้นทุกแห่ง โอ้กษัตริย์ พวกพราหมณ์และวิทุระผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ก็กล่าวขึ้น
1.129.78
यथेमानि निमित्तानि घोराणि मनुजाधिप ।
उत्थितानि सुते जाते ज्येष्ठे ते पुरुषर्षभ ॥ १.१२९.७८ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่บุรุษ นิมิตอันน่าสะพรึงกลัวเหล่านี้ได้ปรากฏขึ้นเมื่อบุตรชายคนโตของพระองค์ประสูติ
1.129.79
व्यक्तं कुलान्तकरणो भवितैष सुतस्तव ।
तस्य शान्तिः परित्यागे गुप्तावपनयो महान् ॥ १.१२९.७९ ॥
เห็นได้ชัดว่าบุตรของพระองค์คนนี้จะเป็นผู้ทำลายตระกูล การสละเขาจะนำมาซึ่งความสงบ แต่การปกป้องเขาจะนำมาซึ่งความสูญเสียอันใหญ่หลวง
1.129.80
एष दुर्योधनो राजा मधुपिङ्गललोचनः ।
न केवलं कुलस्यान्तं क्षत्रियान्तं करिष्यति ॥ १.१२९.८० ॥
กษัตริย์ทุรโยธน์ผู้มีดวงตาสีเหลืองทองดุจน้ำผึ้งนี้ จะนำไปสู่การล่มสลายไม่เพียงแต่ของตระกูล แต่ยังของกษัตริย์ทั้งหลายด้วย
1.129.81
शतमेकोनमप्यस्तु पुत्राणां ते महीपते ।
त्यजैनमेकं शान्तिं चेत्कुलस्येच्छसि भारत ॥ १.१२९.८१ ॥
ภารตะ ผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน แม้จะให้เหลือบุตรของพระองค์น้อยกว่าร้อยคนหนึ่งก็ตามที ถ้าปรารถนาความสงบแก่วงศ์ตระกูล จงสละคนนี้เสียเถิด
1.129.82
एकेन कुरु वै क्षेमं कुलस्य जगतस्तथा ।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ॥ १.१२९.८२ ॥
เพื่อคนหนึ่ง จงให้มีความปลอดภัยแก่วงศ์ตระกูลและแก่โลกเช่นกัน พึงสละคนหนึ่งเพื่อประโยชน์ของวงศ์ตระกูล และพึงสละวงศ์ตระกูลเพื่อประโยชน์ของหมู่บ้าน
1.129.83
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ।
स तथा विदुरेणोक्तस्तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ १.१२९.८३ ॥
เพื่อประโยชน์ของแคว้น พึงสละหมู่บ้าน และเพื่อประโยชน์ของตนเอง พึงสละแผ่นดิน วิทูรได้กล่าวไว้เช่นนั้น และพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดทั้งหมดก็กล่าวเช่นนั้นเช่นกัน
1.129.84
न चकार तथा राजा पुत्रस्नेहसमन्वितः ।
ततः पुत्रशतं पूर्ण धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ १.१२९.८४ ॥
พระราชาผู้เปี่ยมด้วยความรักต่อบุตรมิได้ทำเช่นนั้น ต่อมา ข้าแต่พระราชา บุตรของท้าวธฤตราษฎร์จึงครบร้อยคน
1.129.85
अह्नांशतेन संजज्ञे कन्या चैका शताधिका ।
गान्धार्यां क्लिश्यमानायामुदरेण विवर्धता ॥ १.१२९.८५ ॥
ขณะที่คานธารีกำลังทนทุกข์ทรมานอยู่ในครรภ์ ทารกที่เติบโตขึ้นทุกวัน ในเวลาเพียงหนึ่งร้อยส่วนของวัน ก็คลอดธิดาหนึ่งคน ซึ่งมีจำนวนเกินกว่าร้อยคน
1.129.86
वैश्या सा त्वम्बिकापुत्रं कन्या परिचचार ह ।
तया समभवद्राजा धृतराष्ट्रो यदृच्छया ॥ १.१२९.८६ ॥
ธิดาแห่งวรรณะแพศย์นั้นได้รับใช้บุตรของอัมพิกา และด้วยนางนั้น ท้าวธฤตราษฎร์จึงได้เป็นบิดาของบุตรโดยบังเอิญ
1.129.87
तस्मिन्संवत्सरे राजन्धृतराष्ट्रान्महायशाः ।
जज्ञे धीमांस्ततस्तस्यां युयुत्सुः करमो नृप।
एवं पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ १.१२९.८७ ॥
ข้าแต่พระราชา ในปีนั้นเอง จากท้าวธฤตราษฎร์ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ยุยุตสุผู้ฉลาดได้ถือกำเนิดขึ้นในครรภ์ของนาง และต่อมาคือกรมะ ข้าแต่พระราชา บุตรร้อยคนของท้าวธฤตราษฎร์ผู้ฉลาดจึงถือกำเนิดขึ้นเช่นนี้
1.129.88
महारथानां वीराणां कन्या चैका शताधिका ।
युयुत्सुश्च महातेजा वैश्यापुत्रः प्रतापवान् ॥ १.१२९.८८ ॥
ในหมู่วีรบุรุษผู้เป็นมหารถ มีธิดาหนึ่งคนซึ่งมีจำนวนเกินกว่าร้อยคน และยุยุตสุผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่และทรงอานุภาพ เป็นบุตรของหญิงแพศย์