ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.129.1
कुन्त्युवाच ।
अपत्यकाम एवं स्यान्ममापत्यं भवेदिति।
विप्रं वा गुणसंपन्नं सर्वभूतहिते रतम् ॥ १.१२९.१ ॥
ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਮੇਰੇ ਸੰਤਾਨ ਹੋਵੇ — ਜਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ।
1.129.2
अनुजानीहि भद्रं ते दैवतं हि पतिः स्त्रियः ।
यं त्वं वक्ष्यसि धर्मज्ञ देवं ब्राह्मणमेव च ॥ १.१२९.२ ॥
ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ; ਪਤੀ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਤੂੰ ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਨਾਮ ਲਵੇਂਗਾ (ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਬੁਲਾਵਾਂਗੀ)।
1.129.3
यथोद्दिष्टं त्वया वीर तत्कर्तास्मि महाभुज ।
देवात्पुत्रफलं सद्यो विप्रात्कालान्तरे भवेत् ॥ १.१२९.३ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ। ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ-ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ।
1.129.4
आवाहयामि कं देवं कदा वा भरतर्षभ ।
त्वत्त आज्ञां प्रतीक्षन्तीं विद्ध्यस्मिन्कर्मणीप्सिते ॥ १.१२९.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਬੁਲਾਵਾਂ? ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਇੱਛਿਤ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦੇ।
1.129.5
पाण्डुरुवाच ।
धन्योऽञस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वं नो धात्री कुलस्य हि।
नमो महर्षये तस्मै येन दत्तो वरस्तव ॥ १.१२९.५ ॥
ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਹੈ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈਂ। ਜਿਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
1.129.6
न चाधर्मेण धर्मज्ञे शक्याः पालयितुं प्रजाः ।
तस्मात्त्वं पुत्रलाभाय सन्तानाय ममैव च ॥ १.१२९.६ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਤੂੰ ਯਤਨ ਕਰ।
1.129.7
प्रवरं सर्वदेवानां धर्ममावाहयाबले ।
पाण्डुना समनुज्ञाता भारतेन यशस्विना।
मतिं चक्रे महाराज धर्मस्यावाहने तदा ॥ १.१२९.७ ॥
ਹੇ ਅਬਲਾ, ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯਸ਼ਸਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
1.129.8
पाण्डुरुवाच ।
अद्यैव त्वं वरारोहे प्रयतस्व यथाविधि।
धार्मिकश्च कुरूणां हि भविष्यति न संशयः ॥ १.१२९.८ ॥
ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਤੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਹੋ। ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
1.129.9
दत्तस्य तस्य धर्मेण नाधर्मे रंस्यते मनः ।
धर्मादिकं हि धर्मज्ञे धर्मान्तं धर्ममध्यमम् ॥ १.१२९.९ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਦੱਤ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਗਾ, ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਧਰਮਗਿਆਤਾ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਹੈ, ਧਰਮ ਅੰਤ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
1.129.10
अपत्यमिष्टं लोकेषु यशःकीर्तिविवर्धनम् ।
तस्माद्धर्मं पुरस्कृत्य नियता त्वं शुचिस्मिते ॥ १.१२९.१० ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੰਤਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ।
1.129.11
आकाराचारसंपन्ना भजस्वाराधय स्वयम् ॥ १.१२९.११ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।
1.129.12
सा तथोक्ता तथेत्युक्त्वा तेन भर्त्रा वराङ्गना ।
अभिवाद्याभ्यनुज्ञाता प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ १.१२९.१२ ॥
ਉਸ ਪਤੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰੀ 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
1.129.13
संवत्सरोषिते गर्भे गान्धार्या जनमेजय ।
आजुबहाव ततो धर्मं कुन्ती गर्भार्थमच्युतम् ॥ १.१२९.१३ ॥
ਜਨਮੇਜਯ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਦਾ ਗਰਭ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅਚਿਊਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.129.14
सा बलिं त्वरिता देवी धर्मायोपजहार ह ।
जजाप विधिवज्जप्यं दत्तं दुर्वाससा पुरा ॥ १.१२९.१४ ॥
ਉਸ ਦੇਵੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਝਟਪਟ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਮੰਤਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪਿਆ।
1.129.15
जानन्ती धर्ममग्र्यं वै धर्मं वशमुपानयत् ।
आहूतो नियमात्कुन्त्या सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १.१२९.१५ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕੀਤਾ; ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਮਸਕਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਆਇਆ।
1.129.16
आजगाम ततो देवीं धर्मो मन्त्रबलात्ततः ।
विमाने सूर्यसङ्काशे कुन्ती यत्र जपस्थिता ॥ १.१२९.१६ ॥
ਮੰਤਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਉਸ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਕੁੰਤੀ ਸੀ।
1.129.17
ददृशे भगवान्धर्मः सन्तानार्थाय पाण्डवे ।
विहस्य तां ततो ब्रूयाः कुन्ति किं ते ददाम्यहम्।
सा तं विहस्यमानापि पुत्रं देह्यब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.१७ ॥
ਪਾਂਡੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਧਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁੰਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਆਂ?" ਉਹ ਵੀ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ, "ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ।"
1.129.18
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये शतशृङ्गे नगोत्तमे ।
पाण्डोरर्थे महाभागा कुन्ती धर्ममुपागमत् ॥ १.१२९.१८ ॥
ਬਹੁਤ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਪਾਂਡੂ ਲਈ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਕੁੰਤੀ ਧਰਮ ਕੋਲ ਗਈ।
1.129.19
ऋतुकाले शुचिः स्नाता शुक्लवस्त्रा यशस्विनी ।
शय्यां जग्राह सुश्रोणी सह धर्मेण सुव्रता ॥ १.१२९.१९ ॥
ਰੁਤੂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੇਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ।
1.129.20
धर्मेण सह संगम्य योगमूर्तिधरेण सा ।
लेभे पुत्रं महाबाहुं सर्वप्राणभृतां वरम् ॥ १.१२९.२० ॥
ਯੋਗ-ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.129.21
ऐन्द्रे चन्द्रमसा युक्ते मुहूर्तेऽभिजितेऽष्टमे ।
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पूर्णे हि पूजिते ॥ १.१२९.२१ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਐਂਦਰ ਨਛੱਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਭਿਜਿਤ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪੂਰਨ ਤਿਥੀ ਤੇ, ਪੂਜਿਤ ਸਮੇਂ।
1.129.22
समृद्धयसशं कुन्ती सुषाव प्रवरं सुतम् ।
जातमात्रे सुते तस्मिन्वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.२२ ॥
ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਯਸ਼ ਵਾਲੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਬਾਣੀ ਬੋਲੀ।
1.129.23
एष धर्मभृतां श्रेष्ठो भविष्यति नरोत्तमः ।
विक्रान्तः सत्यवाक्चैव राजा पृथ्व्यां भविष्यति ॥ १.१२९.२३ ॥
ਇਹ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਨਰੋਤਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.129.24
युधिष्ठिर इति ख्यातः पाण्डोः प्रथमजः सुतः ।
भविता प्रथितो राजा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वितः ॥ १.१२९.२४ ॥
'ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰੁਤ, ਯਸ਼, ਤੇਜ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।
1.129.25
संवत्सरे द्वितीये तु गान्धार्या उदरं महत् ।
न च प्राजायत तदा ततस्तां दुःखमाविशत् ॥ १.१२९.२५ ॥
ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦਾ ਪੇਟ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਨਾ ਜੰਮਿਆ। ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
1.129.26
श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम् ।
उदस्यात्मनः स्थैर्यमुपालभ्य च सौबली ॥ १.१२९.२६ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਤੇਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸੌਬਲੀ (ਗਾਂਧਾਰੀ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਰਤਾ ਗੁਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਧਿਕਾਰਿਆ।
1.129.27
कौरवस्यापरिज्ञातं यत्नेन महता स्वयम् ।
उदरं घातयामास गान्धारी शोकमूर्छिता ॥ १.१२९.२७ ॥
ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਬਿਨਾਂ, ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਵਾਇਆ।
1.129.28
ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ।
द्विवर्षसंभृता कुक्षौ तामुत्स्रष्टुं प्रचक्रमे ॥ १.१२९.२८ ॥
ਤਦ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਸੰਘਣਾ ਮਾਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਦੋ ਸਾਲ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
1.129.29
अथ द्वैपायनो ज्ञात्वा त्वरितः समुपागमत् ।
तां स मांसमयीं पेशीं ददर्श जपतां वरः ॥ १.१२९.२९ ॥
ਤਦ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ (ਵਿਆਸ) ਜਾਣ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ; ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮਾਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੇਖਿਆ।
1.129.30
ततोऽवदत्सौबलेयीं किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
सा चात्मनो मतं सर्वं शशंस परमर्षये ॥ १.१२९.३० ॥
ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੌਬਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇਹ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?" ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
1.129.31
गान्धार्युवाच ।
ज्येष्ठं कुन्तीसुतं जातं श्रुत्वा रविसमप्रभम्।
दुःखेन परमेणेदमुदरं घातितं मया ॥ १.१२९.३१ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਜੇਠਾ ਜੰਮਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਪੇਟ ਕੁੱਟ ਲਿਆ।
1.129.32
शतं च किल पुत्राणां वितीर्णं मे त्वया पुरा ।
इयं च मे मांसपेशी जाता पुत्रशताय वै ॥ १.१२९.३२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਮੇਰਾ ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਗੋਲਾ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਹੈ।
1.129.33
एवमेतत्सौबलेयि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
वितथं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.१२९.३३ ॥
ਹੇ ਸੌਬਲੀ ਦੀਏ ਧੀਏ, ਇਹ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲਾਂਗਾ?
1.129.34
घृतपूर्णं कुण्डशतं क्षिप्रमेव विधीयताम् ।
सुगुप्तेषु च देशेषु रक्षा चैव विधीयताम् ॥ १.१२९.३४ ॥
ਘਿਓ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੌ ਕੁੰਡ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ; ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
1.129.35
शीताभिरद्भिरष्ठीलामिमां च परिषिञ्चय ॥ १.१२९.३५ ॥
ਇਸ ਗੰਢ ਉੱਤੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕੋ।
1.129.36
सा सिच्यमाना ह्यष्ठीला ह्यभवच्छतधा तदा ।
अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां गर्भाणां तत्क्षणं तथा ॥ १.१२९.३६ ॥
ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਉਹ ਗੰਢ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ; ਉਸੇ ਪਲ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਪੋਰੇ ਜਿੰਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸੌ ਗਰਭ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
1.129.37
एकाधिकशतं पूर्णं यथायोगं विशांपते ।
ततः कुण्डशतं तत्र आनाय्य तु महानृषिः ॥ १.१२९.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯਥਾਯੋਗ ਇਕ ਸੌ ਇਕ ਪੂਰੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੌ ਕੁੰਡ ਮੰਗਵਾਏ।
1.129.38
मांसपेश्यास्तदा राजन्क्रमशः कालपर्ययात् ।
ततस्तांस्तेषु कुण्डेषु गर्भान्सर्वान्समादधत् ॥ १.१२९.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਮਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਰਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
1.129.39
स्वनुगुप्तेषु देशेषु रक्षां चैषां व्यधापयत् ।
शशास चैव कृष्णो वै गर्भाणां रक्षणं तथा ॥ १.१२९.३९ ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਗਰਭਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ।
1.129.40
उवाच चैनां भगवान्कालेनैतावता पुनः ।
स्फुटमानेषु कुण्डेषु जाताञ्जानीहि शोभने ॥ १.१२९.४० ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਜਦੋਂ ਕੁੰਡ ਫੁੱਟਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਜੋ ਜੰਮੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣਾ।'
1.129.41
उद्धाटनीयान्येतानि कुण्डानीति च सौबलीम् ।
इत्युक्त्वा भगवान्व्यासस्तथा प्रतिविधाय च ॥ १.१२९.४१ ॥
'ਇਹ ਕੁੰਡ ਖੋਲ੍ਹਣੇ ਹਨ' ਇਹ ਸੌਬਲੀ (ਗਾਂਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.129.42
जगाम तपसे धीमान्हिमवन्तं शिलोच्चयम् ।
अह्नोत्तराः कुमारस्ते कुण्डेभ्यस्तु समुत्थिताः ॥ १.१२९.४२ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਆਸ ਤਪ ਲਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
1.129.43
तेनैवैषां क्रमेणासीज्ज्योष्ठानुज्येष्ठता तदा ।
जन्मतश्च प्रमाणेन ज्येष्ठः कुन्तीसुतोऽभवत् ॥ १.१२९.४३ ॥
ਉਸੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਹੋਇਆ; ਜਨਮ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੇਠਾ ਬਣਿਆ।
1.129.44
धार्मिकं च सुतं दृष्ट्वा पाण्डुः कुन्तीमथाऽब्रवीत् ।
प्राहुः क्षत्रं बलज्येष्ठं बलज्येष्ठं सुतं वृणु ॥ १.१२९.४४ ॥
ਧਾਰਮਿਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਜੇਠਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਬਲ ਵਿੱਚ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣ।"
1.129.45
ततः कुन्तीमभिक्रम्य शशासातीव भारत ।
वायुमावाहयस्वेति स देवो बलवत्तरः ॥ १.१२९.४५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਕੁੰਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: "ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ; ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ।"
1.129.46
अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठश्च मारुतः ॥ १.१२९.४६ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਰੁਤ ਹੈ।
1.129.47
मारुतं मरुतां श्रेष्ठं सर्वप्राणिभिरीडितम् ।
आवाहय त्वं नियमात्पुत्रार्थं वरवर्णिनि ॥ १.१२९.४७ ॥
ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਰੁਤ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾ।
1.129.48
स नो यं दास्यति सुतं स प्राणबलवान्नृषु ।
भविष्यति वरारोहे बलज्येष्ठा हि भूमिपाः ॥ १.१२९.४८ ॥
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਰਾਜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਲ ਵਿੱਚ ਜੇਠੇ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1.129.49
तथोक्तवति सा काले वायुमेवाजुहाव ह ।
द्वितीयेनोपहारेण तेनोक्तविधिना पुनः ॥ १.१२९.४९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਹੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਦੂਜੀ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਦੱਸੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰ।
1.129.50
तैरेव नियमैः स्थित्वा मन्त्रग्राममुदैरयत् ।
आजगाम ततो वायुः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १.१२९.५० ॥
ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੰਤਰ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵਾਯੂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
1.129.51
लज्जान्विता ततः कुन्ती पुत्रमैच्छन्महाबलम् ।
तथास्त्विति च तां वायुः समालभ्य दिवं गतः ॥ १.१२९.५१ ॥
ਤਦ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਵਾਯੂ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.129.52
तस्यां जज्ञे महावीर्यो भीमो भीमपराक्रमः ।
तमप्यतिबलं जातं वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.५२ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਸ ਅਤਿਬਲੀ ਜਨਮੇ ਬਾਲਕ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਬੋਲੀ।
1.129.53
सर्वेषां बलिनां श्रेष्ठो जातोऽयमिति भारत ।
जातमात्रे कुमारे तु सर्वलोकस्य पार्थिवाः ॥ १.१२९.५३ ॥
'ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।' ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੇ ਰਾਜੇ...
1.129.54
मूत्रं प्रसुस्रुवुः सर्वे व्यथां चापि प्रपेदिरे ।
वाहनानि व्यशीर्यन्त व्यमुञ्चन्नश्रुबिन्दवः ॥ १.१२९.५४ ॥
ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਵਾਹਨ ਟੁੱਟ ਗਏ; ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ।
1.129.55
यथाऽनिलः समुद्भूतः समर्थः कम्पने भुवः ।
तथा ह्युपचिताङ्गो वै भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१२९.५५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਉੱਠ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਭੀਮ ਵਧਿਆ।
1.129.56
इदं चाद्भुतमत्रासीज्जातमात्रे वृकोदरे ।
यदऱ्कात्पतितो मातुः शिलां गात्रैरचूर्णयत् ॥ १.१२९.५६ ॥
ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.129.57
कुन्ती तु सह पुत्रेण याता सुरुचिरं सरः ।
स्नात्वा च सुतमादाय दशमेऽहनि यादवी ॥ १.१२९.५७ ॥
ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਈ; ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਉਸ ਯਾਦਵੀ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ।
1.129.58
दैवतान्यर्चयिष्यन्ती निर्जगामाश्रमात्पृथा ।
शैलाभ्याशेन गच्छन्त्यास्तदा भरतसत्तम ॥ १.१२९.५८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਾ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਜਾਂਦਿਆਂ।
1.129.59
निश्चक्राम महाव्याघ्रो जिघांसुर्गिरिगह्वरात् ।
तमापतन्तं शार्दूलं विकृष्य धनुरुत्तमम् ॥ १.१२९.५९ ॥
ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਾਘ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ; ਉਸ ਝਪਟਦੇ ਬਾਘ ਵੱਲ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ (ਪਾਂਡੂ ਨੇ)…
1.129.60
निर्बिभेद शरैः पाण्डुस्त्रिभिस्तिरदशविक्रमः ।
नादेन महता तां तु पूरयन्तं गिरेर्गुहाम् ॥ १.१२९.६० ॥
ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਘ ਵੱਡੀ ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.129.61
दृष्ट्वा शैलमुपारोढुमैच्छत्कुन्ती भयात्तदा ।
त्रासात्तस्याः सुतस्त्वङ्कात्पपात भरतर्षभ ॥ १.१२९.६१ ॥
ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹਿਆ; ਪਰ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
1.129.62
पर्वतस्योपरिस्थायामधस्तादपतच्छिशुः ।
स शिलां चूर्णयामास वज्रवद्वज्रिचोदितः ॥ १.१२९.६२ ॥
ਪਰਬਤ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਾਲਕ ਡਿੱਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
1.129.63
पुत्रस्नेहात्ततः पाण्डुरभ्यधावद्गिरेस्तटम् ।
पतता तेन शतधा शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१२९.६३ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਪਾਂਡੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਉਸਦੇ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਈ।
1.129.64
शिलां च चूर्णितां दृष्ट्वा परं विस्मयमागमत् ।
स तु जन्मनि भीमस्य विनदन्तं विनादितम् ॥ १.१२९.६४ ॥
ਚੂਰ ਹੋਈ ਚੱਟਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਭੀਮ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਗਰਜਾਇਆ ਗਿਆ।
1.129.65
ददर्श गिरिशृङ्गस्थं व्याघ्रं व्याघ्रपराक्रमः ।
दारसंरक्षणार्थाय पुत्रसंरक्षणाय च ॥ १.१२९.६५ ॥
ਬਾਘ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।
1.129.66
सदा बाणधनुष्पाणिरभवत्कुरुनन्दनः ।
मघे चन्द्रमसा युक्ते सिंहे चाभ्युदिते गुरौ ॥ १.१२९.६६ ॥
ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਸਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਾਣ-ਧਨੁਸ਼ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਮਘਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.129.67
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पुण्ये त्रयोदशे ।
पित्र्ये मुहूर्ते सा कुन्ती सुषुवे भीममच्युतम् ॥ १.१२९.६७ ॥
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਪੁੰਨ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਪਿਤ੍ਰ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਅੱਚੁਤ ਭੀਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.129.68
यस्मिन्नहनि भमस्तु जज्ञे भीमपराक्रमः ।
तामेव रात्रिं पूर्वां तु जज्ञे दुर्योधनो नृपः ॥ १.१२९.६८ ॥
ਜਿਸ ਦਿਨ ਭੀਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਜਨਮਿਆ।
1.129.69
स जातमात्र एवाथ धृतराष्ट्रसुतो नृप ।
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च ॥ १.१२९.६९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਗਧੇ ਦੀ ਰੇਂਕ ਵਾਂਗ ਚੀਕਿਆ ਤੇ ਗਰਜਿਆ।
1.129.70
तं खराः प्रत्यभाषन्त गृध्रगोमायुवायसाः ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७० ॥
ਗਧੇ, ਗਿੱਧ, ਗਿੱਦੜ ਤੇ ਕਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗੇ; ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭਿਆਨਕ ਗਿੱਦੜੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗੀਆਂ।
1.129.71
वाताश्च प्रववुश्चापि दिग्दाहश्चाभवत्तदा ।
ततस्तु भीतवद्राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.७१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਜਾਪੀ। ਫਿਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.129.72
समानीय बहून्विप्रान्भीष्मं विदुरमेव च ।
अन्यांश्च सुहृदो राजन्कुरून्सर्वांस्तथैव च ॥ १.१२९.७२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ, ਹੋਰ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.129.73
युधिष्ठिरो राजपुत्रो ज्येष्ठो नः कुलवर्धनः ।
प्राप्तः स्वगुणतो राज्यं न तस्मिन्वाच्यमस्तिनः ॥ १.१२९.७३ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੇਠੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.129.74
अयं त्वनन्तरस्तस्मादपि राजा भविष्यति ।
एतद्विब्रूत मे तथ्यं यदत्र भविता ध्रुवम् ॥ १.१२९.७४ ॥
ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
1.129.75
अस्मिञ्जाते निमित्तानि शंसन्ती हाशिवं महत् ।
अतो ब्रवीमि विदुर द्रुतं मां भयमाविशत् ॥ १.१२९.७५ ॥
ਇਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਵੱਡੇ ਅਨਰਥ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਦੁਰ, ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੁਰੰਤ ਡਰ ਆ ਵੜਿਆ ਹੈ।
1.129.76
वाक्यस्यैतस्य निधेन दिक्षु सर्वासु भारत ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ।
1.129.77
लक्षयित्वा निमित्तानि तानि घोराणि सर्वशः ।
तेऽब्रुवन्ब्राह्मणा राजन्विदुरश्च महामतिः ॥ १.१२९.७७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਮਤੀ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.129.78
यथेमानि निमित्तानि घोराणि मनुजाधिप ।
उत्थितानि सुते जाते ज्येष्ठे ते पुरुषर्षभ ॥ १.१२९.७८ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉੱਠੇ ਹਨ।
1.129.79
व्यक्तं कुलान्तकरणो भवितैष सुतस्तव ।
तस्य शान्तिः परित्यागे गुप्तावपनयो महान् ॥ १.१२९.७९ ॥
ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਾਨੀ ਹੈ।
1.129.80
एष दुर्योधनो राजा मधुपिङ्गललोचनः ।
न केवलं कुलस्यान्तं क्षत्रियान्तं करिष्यति ॥ १.१२९.८० ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੇਵਲ ਕੁਲ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅੰਤ ਕਰੇਗਾ।
1.129.81
शतमेकोनमप्यस्तु पुत्राणां ते महीपते ।
त्यजैनमेकं शान्तिं चेत्कुलस्येच्छसि भारत ॥ १.१२९.८१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੇਰੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ; ਜੇ ਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ।
1.129.82
एकेन कुरु वै क्षेमं कुलस्य जगतस्तथा ।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ॥ १.१२९.८२ ॥
ਇੱਕ ਲਈ ਕੁਲ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰ। ਕੁਲ ਲਈ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ; ਪਿੰਡ ਲਈ ਕੁਲ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ।
1.129.83
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ।
स तथा विदुरेणोक्तस्तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ १.१२९.८३ ॥
ਜਨਪਦ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ। ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1.129.84
न चकार तथा राजा पुत्रस्नेहसमन्वितः ।
ततः पुत्रशतं पूर्ण धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ १.१२९.८४ ॥
ਪੁੱਤਰ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ।
1.129.85
अह्नांशतेन संजज्ञे कन्या चैका शताधिका ।
गान्धार्यां क्लिश्यमानायामुदरेण विवर्धता ॥ १.१२९.८५ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦਿਆਂ, ਵਧ ਰਹੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਦਿਨ ਦੇ ਸੌ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਕੰਨਿਆ ਜਨਮੀ।
1.129.86
वैश्या सा त्वम्बिकापुत्रं कन्या परिचचार ह ।
तया समभवद्राजा धृतराष्ट्रो यदृच्छया ॥ १.१२९.८६ ॥
ਉਹ ਵੈਸ਼ ਕੰਨਿਆ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ (ਪੁੱਤਰਵਾਨ) ਹੋਇਆ।
1.129.87
तस्मिन्संवत्सरे राजन्धृतराष्ट्रान्महायशाः ।
जज्ञे धीमांस्ततस्तस्यां युयुत्सुः करमो नृप।
एवं पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ १.१२९.८७ ॥
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਯੁਤਸੂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਜਨਮੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
1.129.88
महारथानां वीराणां कन्या चैका शताधिका ।
युयुत्सुश्च महातेजा वैश्यापुत्रः प्रतापवान् ॥ १.१२९.८८ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਕੰਨਿਆ ਜਨਮੀ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਯੁਯੁਤਸੂ ਵੈਸ਼ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।