ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.129.1
कुन्त्युवाच ।
अपत्यकाम एवं स्यान्ममापत्यं भवेदिति।
विप्रं वा गुणसंपन्नं सर्वभूतहिते रतम् ॥ १.१२९.१ ॥
କୁନ୍ତୀ କହିଲେ: ସନ୍ତାନ-କାମନାକାରୀ ଏପରି ହେଉ; ମୋର ସନ୍ତାନ ହେଉ — କିମ୍ବା ସର୍ବଭୂତ-ହିତରେ ରତ, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଠାରୁ।
1.129.2
अनुजानीहि भद्रं ते दैवतं हि पतिः स्त्रियः ।
यं त्वं वक्ष्यसि धर्मज्ञ देवं ब्राह्मणमेव च ॥ १.१२९.२ ॥
ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ; ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀର ଦେବତା। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନାମ କହିବ (ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବି)।
1.129.3
यथोद्दिष्टं त्वया वीर तत्कर्तास्मि महाभुज ।
देवात्पुत्रफलं सद्यो विप्रात्कालान्तरे भवेत् ॥ १.१२९.३ ॥
ହେ ବୀର, ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ମୁଁ ତାହା କରିବି, ହେ ମହାବାହୁ। ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ପୁତ୍ରଫଳ ଶୀଘ୍ର ହେବ; ବ୍ରାହ୍ମଣଠାରୁ କାଳାନ୍ତରରେ।
1.129.4
आवाहयामि कं देवं कदा वा भरतर्षभ ।
त्वत्त आज्ञां प्रतीक्षन्तीं विद्ध्यस्मिन्कर्मणीप्सिते ॥ १.१२९.४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ, କେବେ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରିବି? ତୁମ ଆଜ୍ଞାର ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଥିବା ମୋତେ ଏହି ଇଚ୍ଛିତ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କର।
1.129.5
पाण्डुरुवाच ।
धन्योऽञस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वं नो धात्री कुलस्य हि।
नमो महर्षये तस्मै येन दत्तो वरस्तव ॥ १.१२९.५ ॥
ପାଣ୍ଡୁ କହିଲେ: ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଅନୁଗୃହୀତ; ତୁମେ ହିଁ ଆମ କୁଳର ପାଳନକର୍ତ୍ରୀ। ଯେଉଁ ମହର୍ଷି ତୁମକୁ ବର ଦେଲେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
1.129.6
न चाधर्मेण धर्मज्ञे शक्याः पालयितुं प्रजाः ।
तस्मात्त्वं पुत्रलाभाय सन्तानाय ममैव च ॥ १.१२९.६ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞେ, ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାପାଳନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ଓ ମୋ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କର।
1.129.7
प्रवरं सर्वदेवानां धर्ममावाहयाबले ।
पाण्डुना समनुज्ञाता भारतेन यशस्विना।
मतिं चक्रे महाराज धर्मस्यावाहने तदा ॥ १.१२९.७ ॥
ହେ ଅବଳା, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଯଶସ୍ବୀ ଭାରତ, ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
1.129.8
पाण्डुरुवाच ।
अद्यैव त्वं वरारोहे प्रयतस्व यथाविधि।
धार्मिकश्च कुरूणां हि भविष्यति न संशयः ॥ १.१२९.८ ॥
ପାଣ୍ଡୁ କହିଲେ: ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ଆଜି ହିଁ ତୁମେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ। ସେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ଧାର୍ମିକ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.129.9
दत्तस्य तस्य धर्मेण नाधर्मे रंस्यते मनः ।
धर्मादिकं हि धर्मज्ञे धर्मान्तं धर्ममध्यमम् ॥ १.१२९.९ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ସେହି ଦତ୍ତ ପୁତ୍ରର ମନ ଧର୍ମରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ, ଅଧର୍ମରେ ନୁହେଁ। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞେ, ଧର୍ମ ଆଦି, ଧର୍ମ ଅନ୍ତ ଓ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ।
1.129.10
अपत्यमिष्टं लोकेषु यशःकीर्तिविवर्धनम् ।
तस्माद्धर्मं पुरस्कृत्य नियता त्वं शुचिस्मिते ॥ १.१२९.१० ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ସନ୍ତାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇଷ୍ଟ ଓ ଯଶ-କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ। ତେଣୁ ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି ସଂଯତ ରୁହ।
1.129.11
आकाराचारसंपन्ना भजस्वाराधय स्वयम् ॥ १.१२९.११ ॥
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ: ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ଆଚରଣରେ ସଂପନ୍ନା, ତୁମେ ନିଜେ ତାଙ୍କର ସେବା କର ଓ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।
1.129.12
सा तथोक्ता तथेत्युक्त्वा तेन भर्त्रा वराङ्गना ।
अभिवाद्याभ्यनुज्ञाता प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ १.१२९.१२ ॥
ସେହି ସ୍ବାମୀ ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ 'ସେପରି ହେଉ' କହି, ପ୍ରଣାମ କରି, ଅନୁମତି ପାଇ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
1.129.13
संवत्सरोषिते गर्भे गान्धार्या जनमेजय ।
आजुबहाव ततो धर्मं कुन्ती गर्भार्थमच्युतम् ॥ १.१२९.१३ ॥
ଜନମେଜୟ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ କୁନ୍ତୀ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଅଚ୍ୟୁତ ଧର୍ମଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
1.129.14
सा बलिं त्वरिता देवी धर्मायोपजहार ह ।
जजाप विधिवज्जप्यं दत्तं दुर्वाससा पुरा ॥ १.१२९.१४ ॥
ସେହି ଦେବୀ କୁନ୍ତୀ ଶୀଘ୍ର ଧର୍ମଙ୍କୁ ବଳି ଅର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବେ ଦୁର୍ବାସା ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ବିଧିପୂର୍ବକ ଜପିଲେ।
1.129.15
जानन्ती धर्ममग्र्यं वै धर्मं वशमुपानयत् ।
आहूतो नियमात्कुन्त्या सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १.१२९.१५ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମକୁ ଜାଣି କୁନ୍ତୀ ଧର୍ମଙ୍କୁ ବଶରେ ଆଣିଲେ; ନିୟମାନୁସାରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ନମସ୍କୃତ ଧର୍ମ ଆସିଲେ।
1.129.16
आजगाम ततो देवीं धर्मो मन्त्रबलात्ततः ।
विमाने सूर्यसङ्काशे कुन्ती यत्र जपस्थिता ॥ १.१२९.१६ ॥
ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ଧର୍ମ ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ବିମାନରେ, ଜପରେ ବସିଥିବା କୁନ୍ତୀ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ।
1.129.17
ददृशे भगवान्धर्मः सन्तानार्थाय पाण्डवे ।
विहस्य तां ततो ब्रूयाः कुन्ति किं ते ददाम्यहम्।
सा तं विहस्यमानापि पुत्रं देह्यब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.१७ ॥
ପାଣ୍ଡୁ ବଂଶର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଭଗବାନ ଧର୍ମ ଦେଖା ଦେଲେ; ପରେ ହସି ସେ କହିଲେ, "କୁନ୍ତୀ, ତୁମକୁ ମୁଁ କଣ ଦେବି?" ସେ ମଧ୍ୟ ହସି କହିଲେ, "ମୋତେ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଦିଅ।"
1.129.18
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये शतशृङ्गे नगोत्तमे ।
पाण्डोरर्थे महाभागा कुन्ती धर्ममुपागमत् ॥ १.१२९.१८ ॥
ବହୁ ହରିଣ ଥିବା ସେହି ବନରେ, ଶହେ ଶିଖର ବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଇଁ, ମହାଭାଗା କୁନ୍ତୀ ଧର୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
1.129.19
ऋतुकाले शुचिः स्नाता शुक्लवस्त्रा यशस्विनी ।
शय्यां जग्राह सुश्रोणी सह धर्मेण सुव्रता ॥ १.१२९.१९ ॥
ଋତୁକାଳରେ ଶୁଚି ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି, ଶୁକ୍ଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଯଶସ୍ବିନୀ, ସୁଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ସୁବ୍ରତା କୁନ୍ତୀ ଧର୍ମଙ୍କ ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.129.20
धर्मेण सह संगम्य योगमूर्तिधरेण सा ।
लेभे पुत्रं महाबाहुं सर्वप्राणभृतां वरम् ॥ १.१२९.२० ॥
ଯୋଗରୂପଧାରୀ ଧର୍ମଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସେ ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବାହୁ ପୁତ୍ର ଲାଭ କଲେ।
1.129.21
ऐन्द्रे चन्द्रमसा युक्ते मुहूर्तेऽभिजितेऽष्टमे ।
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पूर्णे हि पूजिते ॥ १.१२९.२१ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଐନ୍ଦ୍ର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଯୁକ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଅଭିଜିତ୍ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗରେ, ଦିବାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାବେଳେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଥିରେ, ପୂଜିତ ସମୟରେ।
1.129.22
समृद्धयसशं कुन्ती सुषाव प्रवरं सुतम् ।
जातमात्रे सुते तस्मिन्वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.२२ ॥
ସମୃଦ୍ଧ ଯଶସ୍ୱିନୀ କୁନ୍ତୀ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ। ସେହି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବା ମାତ୍ରେ ଏକ ଅଶରୀରିଣୀ ବାଣୀ କହିଲା।
1.129.23
एष धर्मभृतां श्रेष्ठो भविष्यति नरोत्तमः ।
विक्रान्तः सत्यवाक्चैव राजा पृथ्व्यां भविष्यति ॥ १.१२९.२३ ॥
ଏ ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ନରୋତ୍ତମ ହେବେ। ପରାକ୍ରମୀ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଏ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ହେବେ।
1.129.24
युधिष्ठिर इति ख्यातः पाण्डोः प्रथमजः सुतः ।
भविता प्रथितो राजा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वितः ॥ १.१२९.२४ ॥
'ଯୁଧିଷ୍ଠିର' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରଥମଜାତ ପୁତ୍ର ରାଜା ହେବେ। ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ, ଯଶ, ତେଜ ଓ ଆଚରଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବେ।
1.129.25
संवत्सरे द्वितीये तु गान्धार्या उदरं महत् ।
न च प्राजायत तदा ततस्तां दुःखमाविशत् ॥ १.१२९.२५ ॥
ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷରେ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଉଦର ବହୁତ ବଡ଼ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ କିଛି ଜନ୍ମିଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଘେରିଲା।
1.129.26
श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम् ।
उदस्यात्मनः स्थैर्यमुपालभ्य च सौबली ॥ १.१२९.२६ ॥
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ଏହା ଶୁଣି ସୌବଲୀ (ଗାନ୍ଧାରୀ) ନିଜ ସ୍ଥିରତା ହରାଇ ନିଜକୁ ହିଁ ଧିକ୍କାର ଦେଲେ।
1.129.27
कौरवस्यापरिज्ञातं यत्नेन महता स्वयम् ।
उदरं घातयामास गान्धारी शोकमूर्छिता ॥ १.१२९.२७ ॥
କୌରବଙ୍କୁ ନ ଜଣାଇ, ମହା ଚେଷ୍ଟାରେ, ଶୋକରେ ମୂର୍ଛିତ ଗାନ୍ଧାରୀ ନିଜେ ନିଜ ଉଦରରେ ଆଘାତ କରାଇଲେ।
1.129.28
ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ।
द्विवर्षसंभृता कुक्षौ तामुत्स्रष्टुं प्रचक्रमे ॥ १.१२९.२८ ॥
ତା ପରେ ଲୁହାର ଗୋଲା ପରି ଦୃଢ଼ ମାଂସପିଣ୍ଡ ଜନ୍ମିଲା; ଦୁଇ ବର୍ଷ ଗର୍ଭରେ ଧରା ଯାଇଥିବା ସେହି ପିଣ୍ଡକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
1.129.29
अथ द्वैपायनो ज्ञात्वा त्वरितः समुपागमत् ।
तां स मांसमयीं पेशीं ददर्श जपतां वरः ॥ १.१२९.२९ ॥
ତା ପରେ ଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) ଜାଣି ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ; ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ସେହି ମାଂସପିଣ୍ଡକୁ ଦେଖିଲେ।
1.129.30
ततोऽवदत्सौबलेयीं किमिदं ते चिकीर्षितम् ।
सा चात्मनो मतं सर्वं शशंस परमर्षये ॥ १.१२९.३० ॥
ତା ପରେ ସେ ସୌବଲୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହା କ'ଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?" ଏବଂ ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ମତ ସେହି ପରମ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.129.31
गान्धार्युवाच ।
ज्येष्ठं कुन्तीसुतं जातं श्रुत्वा रविसमप्रभम्।
दुःखेन परमेणेदमुदरं घातितं मया ॥ १.१२९.३१ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀ କହିଲେ — କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଜନ୍ମିଥିବା ଶୁଣି, ପରମ ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ମୋ ଉଦର ଆଘାତ କଲି।
1.129.32
शतं च किल पुत्राणां वितीर्णं मे त्वया पुरा ।
इयं च मे मांसपेशी जाता पुत्रशताय वै ॥ १.१२९.३२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ମୋତେ ଶହେ ପୁତ୍ରର ବର ଦେଇଥିଲେ; ମୋର ଏହି ମାଂସପିଣ୍ଡ ଶହେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ଜନ୍ମିଛି।
1.129.33
एवमेतत्सौबलेयि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
वितथं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १.१२९.३३ ॥
ହେ ସୌବଳୀ କନ୍ୟା, ଏହା ଏହିପରି ହିଁ; ଏହା କଦାପି ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ। ମୁଁ ପୂର୍ବରେ କଦାପି ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ, ତେବେ କୌତୁକରେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଅନ୍ୟଥା କହିବି?
1.129.34
घृतपूर्णं कुण्डशतं क्षिप्रमेव विधीयताम् ।
सुगुप्तेषु च देशेषु रक्षा चैव विधीयताम् ॥ १.१२९.३४ ॥
ଘିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶହେ କୁଣ୍ଡ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ; ଅତି ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥାମଧ୍ୟ କରାଯାଉ।
1.129.35
शीताभिरद्भिरष्ठीलामिमां च परिषिञ्चय ॥ १.१२९.३५ ॥
ଏହି ଗାଠିରେ ଶୀତଳ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କର।
1.129.36
सा सिच्यमाना ह्यष्ठीला ह्यभवच्छतधा तदा ।
अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां गर्भाणां तत्क्षणं तथा ॥ १.१२९.३६ ॥
ସିଞ୍ଚନ ହେବାରୁ ସେ ଗାଠି ସେହିକ୍ଷଣି ଶହେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା; ସେହିକ୍ଷଣି ଅଙ୍ଗୁଠାର ପର୍ବ ପରିମାଣର ଶହେ ଗର୍ଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
1.129.37
एकाधिकशतं पूर्णं यथायोगं विशांपते ।
ततः कुण्डशतं तत्र आनाय्य तु महानृषिः ॥ १.१२९.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ରୂପେ ଏକଶହ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ତା'ପରେ ସେଠାରେ ମହାଋଷି ଶହେ କୁଣ୍ଡ ଆଣି ଦେଲେ।
1.129.38
मांसपेश्यास्तदा राजन्क्रमशः कालपर्ययात् ।
ततस्तांस्तेषु कुण्डेषु गर्भान्सर्वान्समादधत् ॥ १.१२९.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ କାଳ ବିତିବା ସହ ମାଂସପିଣ୍ଡ କ୍ରମଶଃ ଗଠିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ସେ ସେ ସମସ୍ତ ଗର୍ଭକୁ ସେହି କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକରେ ରଖିଲେ।
1.129.39
स्वनुगुप्तेषु देशेषु रक्षां चैषां व्यधापयत् ।
शशास चैव कृष्णो वै गर्भाणां रक्षणं तथा ॥ १.१२९.३९ ॥
ଭଲ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇଲେ। କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭଙ୍କ ରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ସେହିପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ।
1.129.40
उवाच चैनां भगवान्कालेनैतावता पुनः ।
स्फुटमानेषु कुण्डेषु जाताञ्जानीहि शोभने ॥ १.१२९.४० ॥
ଭଗବାନ ଏତେ କାଳ ପରେ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ, 'ହେ ଶୋଭନେ, କୁଣ୍ଡ ଫାଟିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବ।'
1.129.41
उद्धाटनीयान्येतानि कुण्डानीति च सौबलीम् ।
इत्युक्त्वा भगवान्व्यासस्तथा प्रतिविधाय च ॥ १.१२९.४१ ॥
'ଏହି କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲିବାକୁ ହେବ' ବୋଲି ସୌବଳୀ (ଗାନ୍ଧାରୀ)ଙ୍କୁ କହି, ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ସେହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
1.129.42
जगाम तपसे धीमान्हिमवन्तं शिलोच्चयम् ।
अह्नोत्तराः कुमारस्ते कुण्डेभ्यस्तु समुत्थिताः ॥ १.१२९.४२ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଶିଳାସ୍ତୂପ ହିମାଳୟ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ଏକ ଦିନ ପରେ ସେହି କୁମାରମାନେ କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକରୁ ଉଠିଲେ।
1.129.43
तेनैवैषां क्रमेणासीज्ज्योष्ठानुज्येष्ठता तदा ।
जन्मतश्च प्रमाणेन ज्येष्ठः कुन्तीसुतोऽभवत् ॥ १.१२९.४३ ॥
ସେହି କ୍ରମରେ ତଦା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ଓ କନିଷ୍ଠତା ସ୍ଥିର ହେଲା; ଜନ୍ମକ୍ରମ ଓ ବୟସ ଅନୁସାରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହେଲେ।
1.129.44
धार्मिकं च सुतं दृष्ट्वा पाण्डुः कुन्तीमथाऽब्रवीत् ।
प्राहुः क्षत्रं बलज्येष्ठं बलज्येष्ठं सुतं वृणु ॥ १.१२९.४४ ॥
ଧାର୍ମିକ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ପାଣ୍ଡୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଳରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ; ବଳରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ହିଁ ବାଛ।"
1.129.45
ततः कुन्तीमभिक्रम्य शशासातीव भारत ।
वायुमावाहयस्वेति स देवो बलवत्तरः ॥ १.१२९.४५ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହରେ କହିଲେ: "ବାୟୁଙ୍କୁ ଆବାହନ କର; ସେ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ।"
1.129.46
अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठश्च मारुतः ॥ १.१२९.४६ ॥
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଦ୍ୱିପଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାରୁତ।
1.129.47
मारुतं मरुतां श्रेष्ठं सर्वप्राणिभिरीडितम् ।
आवाहय त्वं नियमात्पुत्रार्थं वरवर्णिनि ॥ १.१२९.४७ ॥
ମରୁତ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାରୁତଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି — ହେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣବତୀ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ନିୟମରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆବାହନ କର।
1.129.48
स नो यं दास्यति सुतं स प्राणबलवान्नृषु ।
भविष्यति वरारोहे बलज्येष्ठा हि भूमिपाः ॥ १.१२९.४८ ॥
ସେ ଆମକୁ ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ଦେବେ, ସେ ପ୍ରାଣବଳରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳବାନ ହେବେ; ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବତୀ, ରାଜାମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ବଳରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ହିଁ ଚାହାଁନ୍ତି।
1.129.49
तथोक्तवति सा काले वायुमेवाजुहाव ह ।
द्वितीयेनोपहारेण तेनोक्तविधिना पुनः ॥ १.१२९.४९ ॥
ଏପରି କହି ସେ ଯଥାସମୟରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ହିଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଉପହାର ସହିତ, ସେହି କଥିତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ପୁନର୍ବାର।
1.129.50
तैरेव नियमैः स्थित्वा मन्त्रग्राममुदैरयत् ।
आजगाम ततो वायुः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ १.१२९.५० ॥
ସେହି ନିୟମରେ ସ୍ଥିର ରହି ସେ ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ତା'ପରେ ବାୟୁ ଆସି କହିଲେ, 'ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?'
1.129.51
लज्जान्विता ततः कुन्ती पुत्रमैच्छन्महाबलम् ।
तथास्त्विति च तां वायुः समालभ्य दिवं गतः ॥ १.१२९.५१ ॥
ତେବେ ଲଜ୍ଜାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା କୁନ୍ତୀ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
1.129.52
तस्यां जज्ञे महावीर्यो भीमो भीमपराक्रमः ।
तमप्यतिबलं जातं वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.१२९.५२ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଭୀମ ଜନ୍ମଲେ; ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ସେହି ଅତିବଳୀ ଜାତ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଲା।
1.129.53
सर्वेषां बलिनां श्रेष्ठो जातोऽयमिति भारत ।
जातमात्रे कुमारे तु सर्वलोकस्य पार्थिवाः ॥ १.१२९.५३ ॥
'ହେ ଭାରତ, ଏ ସମସ୍ତ ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ଜନ୍ମିଛି।' କୁମାର ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ଜଗତର ରାଜାମାନେ...
1.129.54
मूत्रं प्रसुस्रुवुः सर्वे व्यथां चापि प्रपेदिरे ।
वाहनानि व्यशीर्यन्त व्यमुञ्चन्नश्रुबिन्दवः ॥ १.१२९.५४ ॥
ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ରାବ କଲେ ଏବଂ ବ୍ୟଥା ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ବାହନ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା; ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ଝରିଲା।
1.129.55
यथाऽनिलः समुद्भूतः समर्थः कम्पने भुवः ।
तथा ह्युपचिताङ्गो वै भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१२९.५५ ॥
ପବନ ଉଠି ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ, ସେହିପରି ପୁଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଓ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମ ବଢ଼ିଲେ।
1.129.56
इदं चाद्भुतमत्रासीज्जातमात्रे वृकोदरे ।
यदऱ्कात्पतितो मातुः शिलां गात्रैरचूर्णयत् ॥ १.१२९.५६ ॥
ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା: ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ବୃକୋଦର ମାତାଙ୍କ ଠାରୁ ପଥର ଉପରେ ପଡ଼ି ନିଜ ଶରୀରରେ ସେହି ଶିଳାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
1.129.57
कुन्ती तु सह पुत्रेण याता सुरुचिरं सरः ।
स्नात्वा च सुतमादाय दशमेऽहनि यादवी ॥ १.१२९.५७ ॥
କୁନ୍ତୀ ପୁତ୍ର ସହ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସରୋବରକୁ ଗଲେ; ଦଶମ ଦିନରେ ସେହି ଯାଦବୀ ସ୍ନାନ କରି ପୁତ୍ରକୁ ଧରି ଆସିଲେ।
1.129.58
दैवतान्यर्चयिष्यन्ती निर्जगामाश्रमात्पृथा ।
शैलाभ्याशेन गच्छन्त्यास्तदा भरतसत्तम ॥ १.१२९.५८ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ପୃଥା ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେତେବେଳେ ପର୍ବତ ନିକଟରେ ଯାଉଥିଲେ।
1.129.59
निश्चक्राम महाव्याघ्रो जिघांसुर्गिरिगह्वरात् ।
तमापतन्तं शार्दूलं विकृष्य धनुरुत्तमम् ॥ १.१२९.५९ ॥
ଗିରିଗୁହାରୁ ଏକ ବଡ଼ ବାଘ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବାହାରି ଆସିଲା; ସେହି ଝମ୍ପି ଆସୁଥିବା ବାଘ ଉପରେ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଟାଣି (ପାଣ୍ଡୁ)…
1.129.60
निर्बिभेद शरैः पाण्डुस्त्रिभिस्तिरदशविक्रमः ।
नादेन महता तां तु पूरयन्तं गिरेर्गुहाम् ॥ १.१२९.६० ॥
ପାଣ୍ଡୁ ତିନି ବାଣରେ ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଶତ୍ରୁକୁ ଚିରିଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ଥିଲା। ସେହି ବାଘ ମହା ଗର୍ଜନରେ ଗିରିଗୁହାକୁ ଭରି ଦେଉଥିଲା।
1.129.61
दृष्ट्वा शैलमुपारोढुमैच्छत्कुन्ती भयात्तदा ।
त्रासात्तस्याः सुतस्त्वङ्कात्पपात भरतर्षभ ॥ १.१२९.६१ ॥
ପର୍ବତକୁ ଦେଖି କୁନ୍ତୀ ସେତେବେଳେ ଭୟରେ ତାହା ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଭୟରୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ କୋଳରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.129.62
पर्वतस्योपरिस्थायामधस्तादपतच्छिशुः ।
स शिलां चूर्णयामास वज्रवद्वज्रिचोदितः ॥ १.१२९.६२ ॥
ପର୍ବତ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମାତାଙ୍କ ତଳେ ଶିଶୁଟି ପଡ଼ିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ବଜ୍ର ପରି ସେହି ଶିଳାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
1.129.63
पुत्रस्नेहात्ततः पाण्डुरभ्यधावद्गिरेस्तटम् ।
पतता तेन शतधा शिला गात्रैर्विचूर्णिता ॥ १.१२९.६३ ॥
ପୁତ୍ରସ୍ନେହରୁ ପାଣ୍ଡୁ ତା'ପରେ ପର୍ବତର ତଟ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ସେ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ସେହି ଶିଳା ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
1.129.64
शिलां च चूर्णितां दृष्ट्वा परं विस्मयमागमत् ।
स तु जन्मनि भीमस्य विनदन्तं विनादितम् ॥ १.१२९.६४ ॥
ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଶିଳାକୁ ଦେଖି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା। ଭୀମଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ଗର୍ଜୁଥିବା ସେ, ଗର୍ଜନ କରାଯାଇଥିବା।
1.129.65
ददर्श गिरिशृङ्गस्थं व्याघ्रं व्याघ्रपराक्रमः ।
दारसंरक्षणार्थाय पुत्रसंरक्षणाय च ॥ १.१२९.६५ ॥
ବାଘ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବାଘକୁ ଦେଖିଲେ; ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ।
1.129.66
सदा बाणधनुष्पाणिरभवत्कुरुनन्दनः ।
मघे चन्द्रमसा युक्ते सिंहे चाभ्युदिते गुरौ ॥ १.१२९.६६ ॥
କୁରୁନନ୍ଦନ ସର୍ବଦା ହାତରେ ବାଣ-ଧନୁ ଧରି ରହୁଥିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ର ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଥିବା ବେଳେ ଏବଂ ସିଂହରେ ଗୁରୁ ଉଦିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ।
1.129.67
दिवा मध्यगते सूर्ये तिथौ पुण्ये त्रयोदशे ।
पित्र्ये मुहूर्ते सा कुन्ती सुषुवे भीममच्युतम् ॥ १.१२९.६७ ॥
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାବେଳେ, ପୁଣ୍ୟ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ପିତୃ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୁନ୍ତୀ ଅଚ୍ୟୁତ ଭୀମଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ।
1.129.68
यस्मिन्नहनि भमस्तु जज्ञे भीमपराक्रमः ।
तामेव रात्रिं पूर्वां तु जज्ञे दुर्योधनो नृपः ॥ १.१२९.६८ ॥
ଯେଉଁ ଦିନ ଭୀମପରାକ୍ରମ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ସେହି ଦିନର ପୂର୍ବ ରାତ୍ରିରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଜନ୍ମିଲେ।
1.129.69
स जातमात्र एवाथ धृतराष्ट्रसुतो नृप ।
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च ॥ १.१२९.६९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେହି ପୁଅ ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ଗଧର ଡାକ ପରି ଚିତ୍କାର ଓ ଗର୍ଜନ କଲା।
1.129.70
तं खराः प्रत्यभाषन्त गृध्रगोमायुवायसाः ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७० ॥
ଗଧ, ଶାଗୁଣା, ଶିଆଳ ଓ କାଉମାନେ ତାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ମାଂସଭୋଜୀ ଭୟଙ୍କର ଶିଆଳୀମାନେ ଅଶୁଭ ସ୍ବରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
1.129.71
वाताश्च प्रववुश्चापि दिग्दाहश्चाभवत्तदा ।
ततस्तु भीतवद्राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१२९.७१ ॥
ସେତେବେଳେ ପବନ ବହିଲା, ଦିଗରେ ଅଗ୍ନି ଜଳିଲା ପରି ହେଲା। ତେବେ ଭୟଭୀତ ପରି ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହା କହିଲେ।
1.129.72
समानीय बहून्विप्रान्भीष्मं विदुरमेव च ।
अन्यांश्च सुहृदो राजन्कुरून्सर्वांस्तथैव च ॥ १.१२९.७२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର, ଅନ୍ୟ ସୁହୃଦ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଡକାଇଲେ।
1.129.73
युधिष्ठिरो राजपुत्रो ज्येष्ठो नः कुलवर्धनः ।
प्राप्तः स्वगुणतो राज्यं न तस्मिन्वाच्यमस्तिनः ॥ १.१२९.७३ ॥
ରାଜପୁତ୍ର, ଆମ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ଗୁଣରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ କିଛି କହିବାର ନାହିଁ।
1.129.74
अयं त्वनन्तरस्तस्मादपि राजा भविष्यति ।
एतद्विब्रूत मे तथ्यं यदत्र भविता ध्रुवम् ॥ १.१२९.७४ ॥
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରେ ଏହି (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ରାଜା ହେବେ। ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ କଣ ହେବ ତାହା ମୋତେ ସତ୍ୟରେ କୁହନ୍ତୁ।
1.129.75
अस्मिञ्जाते निमित्तानि शंसन्ती हाशिवं महत् ।
अतो ब्रवीमि विदुर द्रुतं मां भयमाविशत् ॥ १.१२९.७५ ॥
ଏହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବଡ଼ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖା ଦେଇ ବଡ଼ ଅନିଷ୍ଟ ସୂଚାଉଛନ୍ତି। ତେଣୁ ହେ ବିଦୁର, ମୁଁ କହୁଛି; ଶୀଘ୍ର ମୋ ମନରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
1.129.76
वाक्यस्यैतस्य निधेन दिक्षु सर्वासु भारत ।
क्रव्यादाः प्राणदन्घोराः शिवाश्चाशिवनिस्वनाः ॥ १.१२९.७६ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ବାକ୍ୟ କହିବା ମାତ୍ରେ ସବୁ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ମାଂସାଶୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଶିଆଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଶବ୍ଦ କଲେ।
1.129.77
लक्षयित्वा निमित्तानि तानि घोराणि सर्वशः ।
तेऽब्रुवन्ब्राह्मणा राजन्विदुरश्च महामतिः ॥ १.१२९.७७ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କେତସମୂହକୁ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖି, ହେ ରାଜନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ମହାମତି ବିଦୁର କହିଲେ।
1.129.78
यथेमानि निमित्तानि घोराणि मनुजाधिप ।
उत्थितानि सुते जाते ज्येष्ठे ते पुरुषर्षभ ॥ १.१२९.७८ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟାଧିପ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କେତସମୂହ ଯେପରି ଉଠିଛି, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ତୁମ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏସବ ଉଠିଥିଲା।
1.129.79
व्यक्तं कुलान्तकरणो भवितैष सुतस्तव ।
तस्य शान्तिः परित्यागे गुप्तावपनयो महान् ॥ १.१२९.७९ ॥
ଏ ତୁମ ପୁତ୍ର କୁଳର ବିନାଶକାରୀ ହେବ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ। ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାରେ ଶାନ୍ତି; ରକ୍ଷା କଲେ ବଡ଼ କ୍ଷତି ହେବ।
1.129.80
एष दुर्योधनो राजा मधुपिङ्गललोचनः ।
न केवलं कुलस्यान्तं क्षत्रियान्तं करिष्यति ॥ १.१२९.८० ॥
ମହୁ ପରି ପିଙ୍ଗଳ ଆଖିର ଏହି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କେବଳ କୁଳର ନୁହେଁ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତ ଘଟାଇବ।
1.129.81
शतमेकोनमप्यस्तु पुत्राणां ते महीपते ।
त्यजैनमेकं शान्तिं चेत्कुलस्येच्छसि भारत ॥ १.१२९.८१ ॥
ହେ ଭାରତ, ହେ ମହୀପତି! ତୁମ ଶହେ ପୁତ୍ରରୁ ଗୋଟିଏ କମ ହେଲେ ହେଉ; କୁଳର ଶାନ୍ତି ଚାହଁ ତ ଏହି ଜଣକୁ ତ୍ୟାଗ କର।
1.129.82
एकेन कुरु वै क्षेमं कुलस्य जगतस्तथा ।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ॥ १.१२९.८२ ॥
ଗୋଟିଏ ପାଇଁ କୁଳ ଓ ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ କର। କୁଳ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଜଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଗ୍ରାମ ପାଇଁ କୁଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
1.129.83
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ।
स तथा विदुरेणोक्तस्तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ १.१२९.८३ ॥
ଜନପଦ ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ, ନିଜ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ। ବିଦୁର ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେହିପରି କହିଥିଲେ।
1.129.84
न चकार तथा राजा पुत्रस्नेहसमन्वितः ।
ततः पुत्रशतं पूर्ण धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ १.१२९.८४ ॥
ପୁତ୍ର-ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସେପରି କଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ, ହେ ପାର୍ଥିବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ଶହେ ପୁତ୍ର ପୂରଣ ହେଲେ।
1.129.85
अह्नांशतेन संजज्ञे कन्या चैका शताधिका ।
गान्धार्यां क्लिश्यमानायामुदरेण विवर्धता ॥ १.१२९.८५ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀ ଉଦରରେ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବା ସମୟରେ, ବଢ଼ୁଥିବା ଗର୍ଭରୁ ଦିନର ଶହେ ଅଂଶ ସମୟରେ ଶହରୁ ଅଧିକ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା।
1.129.86
वैश्या सा त्वम्बिकापुत्रं कन्या परिचचार ह ।
तया समभवद्राजा धृतराष्ट्रो यदृच्छया ॥ १.१२९.८६ ॥
ସେହି ବୈଶ୍ୟ କନ୍ୟା ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ରଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲା; ତାହାଠାରୁ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯଦୃଚ୍ଛାରେ (ପୁତ୍ରବାନ) ହେଲେ।
1.129.87
तस्मिन्संवत्सरे राजन्धृतराष्ट्रान्महायशाः ।
जज्ञे धीमांस्ततस्तस्यां युयुत्सुः करमो नृप।
एवं पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ १.१२९.८७ ॥
ସେହି ବର୍ଷରେ, ହେ ରାଜନ୍, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କଠାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ଓ କରମ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ଶହେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
1.129.88
महारथानां वीराणां कन्या चैका शताधिका ।
युयुत्सुश्च महातेजा वैश्यापुत्रः प्रतापवान् ॥ १.१२९.८८ ॥
ମହାରଥୀ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶହରୁ ଅଧିକ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ବୈଶ୍ୟା ନାରୀର ପୁତ୍ର।