Mahābhārata · Adhyāya 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
किमर्थं राजशार्दूलः स राजा जनमेजयः ।
सर्पसत्रेण सर्पाणां गतोऽन्तं तद्वदस्व मे ॥ १.१३.१ ॥
¿Por qué aquel tigre entre los reyes, el rey Janamejaya, llegó al fin de las serpientes mediante el sacrificio de serpientes? Dímelo.
1.13.2
निखिलेन यथातत्त्वं सौते सर्वमशेषतः ।
आस्तीकश्च द्विजश्रेष्ठः किमर्थं जपतां वरः ॥ १.१३.२ ॥
Oh Sauti, cuéntalo todo tal como es, completamente, sin omitir nada. ¿Por qué Āstīka, el mejor de los nacidos dos veces, es el primero entre los que recitan?
1.13.3
मोक्षयामास भुजगान्प्रदीप्ताद्वसुरेतसः ।
कस्य पुत्रः स राजासीत्सर्पसत्रं य आहरत् ॥ १.१३.३ ॥
Liberó a las serpientes del fuego ardiente de Vasu-retas (Agni). ¿De quién era hijo aquel rey que llevó a cabo el sacrificio de serpientes?
1.13.4
स च द्विजातिप्रवरः कस्य पुत्रोऽभिधत्स्व मे ।
महदाक्यानमास्तीकं यथैतत्प्रोच्यते द्विज ॥ १.१३.४ ॥
¿Y de quién era hijo aquel primero de los nacidos dos veces? Dímelo. Oh nacido dos veces, cuenta la gran historia de Āstīka tal como se narra.
1.13.5
सर्वमेतदशेषेण शृणु मे वदतां वर ।
श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण कथामेतां मनोरमाम् ॥ १.१३.५ ॥
Oh el mejor de los oradores, escucha todo esto de mí sin omitir nada. Deseo oír esta encantadora historia por completo.
1.13.6
आस्तीकस्य पुराणर्षेर्ब्राह्मणस्य यशस्विनः ।
इतिहासमिमं विप्राः पुराणं परिचक्षते ॥ १.१३.६ ॥
Esta es la historia de Āstīka, el célebre antiguo sabio y brahmán. Oh brahmanes, a esto lo llaman Purāṇa.
1.13.7
कृष्णद्वैपायनप्रोक्तं नैमिषारण्यवासिषु ।
पूर्वं प्रचोदितः सूतः पिता मे लोमहर्षणः ॥ १.१३.७ ॥
Este relato, recitado por Kṛṣṇa Dvaipāyana, fue contado primero a los sabios que habitan en el bosque de Naimiṣa por mi padre, el bardo Lomaharṣaṇa.
1.13.8
शिष्यो व्यासस्य मेधावी ब्राह्मणेष्विदमुक्तवान् ।
तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवक्ष्यामि यथातथम् ॥ १.१३.८ ॥
El sabio discípulo de Vyāsa lo recitó entre los brahmanes. Por eso, habiéndolo escuchado, lo relataré tal como es.
1.13.9
इदमास्तीकमाख्यानं तुभ्यं शौनक पृच्छते ।
कथयिष्याम्यशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १.१३.९ ॥
Oh Śaunaka, puesto que lo preguntas, te relataré íntegramente este relato de Āstīka, que destruye todos los pecados.
1.13.10
आस्तीकस्य पिता ह्यासीत्प्रजापतिसमः प्रभुः ।
ब्रह्मचारी यताहारस्तपस्युग्रे रतः सदा ॥ १.१३.१० ॥
El padre de Āstīka fue, en efecto, un señor igual a Prajāpati. Estudiante célibe, moderado en su alimentación, siempre se entregaba a la austera ascesis.
1.13.11
जरत्कारुरिति ख्यात ऊर्ध्वरेता महातपाः ।
यायावराणां प्रवरो धर्मज्ञः संशितव्रतः ॥ १.१३.११ ॥
Era conocido con el nombre de Jaratkāru, un asceta célibe de gran austeridad, el primero entre los Yāyāvaras, conocedor del dharma y firme en sus votos.
1.13.12
स कदाचिन्महाभागस्तपोबलसमन्वितः ।
चचार पृथिवीं सर्वां यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १.१३.१२ ॥
Aquel sabio de gran fortuna, dotado del poder de la ascesis, vagó una vez por toda la tierra, teniendo su hogar allí donde le sorprendía la noche.
1.13.13
तीर्थेषु च समाप्लावं कुर्वन्नटति सर्वशः ।
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः ॥ १.१३.१३ ॥
El de gran esplendor vagaba bañándose en los vados sagrados por todas partes, observando el voto difícil que no pueden cumplir los de mente indisciplinada.
1.13.14
वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्ननिमिषो मुनिः ।
इतस्ततः परिचरन्दीप्तपावकसप्रभः ॥ १.१३.१४ ॥
El sabio, alimentándose de aire y sin comer, consumiéndose con ojos que no parpadeaban, iba de un lado a otro, resplandeciente como fuego ardiente.
1.13.15
अटमानः कदाचित्स्वान्स ददर्श पितामहान् ।
लम्बमानान्महागर्ते पादैरूर्ध्वैरवाङ्मुखान् ॥ १.१३.१५ ॥
Una vez, mientras vagaba, vio a sus antepasados colgando en un gran pozo, con los pies hacia arriba y los rostros hacia abajo.
1.13.16
तानब्रवीत्स दृष्ट्वै जरत्कारुः पितामहान् ।
के भवन्तोऽवलम्बन्ते गर्ते ह्यस्मिन्नधोमुखाः ॥ १.१३.१६ ॥
Al verlos, Jaratkāru les dijo a sus antepasados: '¿Quiénes son ustedes, que cuelgan con la cabeza hacia abajo en este pozo?'
1.13.17
वीरणस्तम्भके लग्नाः सर्वतः परिभक्षिते ।
मूषकेन निगूढेन गर्तेऽस्मिन्नित्यवासिना ॥ १.१३.१७ ॥
Aferrados al tallo de la hierba vīraṇa, roídos por todas partes por una rata oculta que siempre habita en este pozo.
1.13.18
यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः ।
संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्नधो गच्छाम मेदिनीम् ॥ १.१३.१८ ॥
Somos sabios llamados Yāyāvaras, de votos rigurosos. Oh brahmán, porque nuestra descendencia ha fracasado, descendemos bajo la tierra.
1.13.19
अस्माकं संततिस्त्वेको जरत्कारुरिति स्मृतः ।
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः ॥ १.१३.१९ ॥
Nuestra descendencia descansa en uno solo, llamado Jaratkāru. Desdichado entre los desdichados, se ha entregado solo a la austeridad.
1.13.20
न स पुत्राञ्जनयितुं दारान्मूढश्चिकीर्षति ।
तेन लम्बामहे गर्ते संतानस्य क्षयादिह ॥ १.१३.२० ॥
Ese necio no quiere tomar esposas para engendrar hijos; por eso, por la ruina de nuestra descendencia, colgamos aquí en el pozo.
1.13.21
अनाथास्तेन नाथेन यथा दुष्कृतिनस्तथा ।
येषां तु संततिर्नास्ति मर्त्यलोके सुखावहा ॥ १.१३.२१ ॥
Por causa de él estamos desamparados, como los malhechores sin protector; así están quienes no tienen descendencia que traiga felicidad en el mundo mortal.
1.13.22
न ते लभन्ते वसतिं स्वर्गे पुण्यकृतोऽपि हि ।
कस्त्वं बन्धुरिवास्माकमनुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२२ ॥
Ni siquiera los que han hecho obras meritorias obtienen morada en el cielo. Mejor de los justos, ¿quién eres tú que nos lamentas como si fueras nuestro pariente?
1.13.23
ज्ञातुमिच्छामहे ब्रह्मन्को भवानिह नः स्थितः ।
किमर्थं चैव नः शोच्याननुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२३ ॥
Brahmán, deseamos saber quién eres tú, que estás aquí ante nosotros. ¿Por qué te afliges por nosotros, que somos dignos de lástima? ¡Mejor de los justos!
1.13.24
मम पूर्वे भवन्तो वै पितरः सपितामहाः ।
ब्रूत किं करवाण्यद्य जरत्कारुरहं स्वयम् ॥ १.१३.२४ ॥
Vosotros sois mis antepasados, padres y abuelos. Decidme, ¿qué debo hacer hoy? Yo mismo soy Jaratkāru.
1.13.25
यतस्व यत्नवांस्तात संतानाय कुलस्य नः ।
आत्मनोऽर्थेऽस्मदर्थे च धर्म इत्येव वा विभो ॥ १.१३.२५ ॥
Querido hijo, esfuérzate diligentemente por la continuidad de nuestro linaje. Para ti y para nosotros, esto es dharma, oh poderoso.
1.13.26
न हि धर्मफलैस्तात न तपोऽभिः सुसंचितैः ।
तां गतिं प्राप्नुवन्तीह पुत्रिणो यां व्रजन्ति वै ॥ १.१३.२६ ॥
Querido hijo, ni por los frutos del dharma ni por austeridades bien acumuladas se alcanza aquel destino que aquí alcanzan los que tienen hijos.
1.13.27
तद्दारग्रहणे यत्नं संतत्यां च मनः कुरु ।
पुत्रकास्मन्नियोगात्त्वमेतन्नः परमं हितम् ॥ १.१३.२७ ॥
Por tanto, esfuérzate por tomar esposa y pon tu mente en la descendencia. Querido hijo, por nuestro mandato, este es nuestro supremo bien.
1.13.28
न दारान्वै करिष्येऽहं न धनं जीवितार्थतः ।
भवतां तु हितार्थाय करिष्ये दारसंग्रहम् ॥ १.१३.२८ ॥
No tomaré esposas ni riquezas por el sustento de mi vida. Pero por vuestro bien, tomaré una esposa.
1.13.29
समयेन च कर्ताऽहमनेन विधिपूर्वकम् ।
तथा यद्युपलप्स्यामि करिष्ये नान्यथा ह्यहम् ॥ १.१३.२९ ॥
Lo haré con este acuerdo, según la regla. Si obtengo tal esposa, así lo haré; de lo contrario, no lo haré.
1.13.30
सनाम्नी या भवित्री मे दित्सिता चैव बन्धुभिः ।
भैक्ष्यवत्तामहं कन्यामुपयंस्ये विधानतः ॥ १.१३.३० ॥
A la doncella que llevará mi mismo nombre y que mis parientes desean darme, la tomaré en matrimonio según la regla, como quien recibe limosna.
1.13.31
दरिद्राय हि मे भार्यां को दास्यति विशेषतः ।
प्रतिग्रहीष्ये भिक्षां तु यदि कश्चित्प्रदास्यति ॥ १.१३.३१ ॥
¿Quién, en particular, me dará una esposa siendo pobre como soy? Si alguien la diere, la aceptaré solo como limosna.
1.13.32
एवं दारक्रियाहेतोः प्रयतिष्ये पितामहाः ।
अनेन विधिना शश्वन्न करिष्येऽहमन्यथा ॥ १.१३.३२ ॥
Así, por obtener esposa, me esforzaré, oh abuelos. Siempre actuaré por este método y no de otra manera.
1.13.33
तत्र चोत्पत्स्यते जन्तुर्भवतां तारणाय वै ।
शाश्वतं स्थानमासाद्य मोदन्तां पितरो मम ॥ १.१३.३३ ॥
Allí nacerá un ser para vuestra liberación. Habiendo alcanzado un lugar eterno, que se regocijen mis antepasados.