మహాభారతం · అధ్యాయం 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
किमर्थं राजशार्दूलः स राजा जनमेजयः ।
सर्पसत्रेण सर्पाणां गतोऽन्तं तद्वदस्व मे ॥ १.१३.१ ॥
రాజశార్దూలుడైన ఆ జనమేజయ రాజు సర్పసత్రం ద్వారా సర్పాల నాశనానికి ఎందుకు కారణమయ్యాడు? దాన్ని నాకు చెప్పు.
1.13.2
निखिलेन यथातत्त्वं सौते सर्वमशेषतः ।
आस्तीकश्च द्विजश्रेष्ठः किमर्थं जपतां वरः ॥ १.१३.२ ॥
సౌతీ, అంతా యథార్థంగా, సంపూర్ణంగా, మిగలకుండా చెప్పు. ద్విజశ్రేష్ఠుడైన ఆస్తీకుడు జపించే వారిలో ఎందుకు శ్రేష్ఠుడు?
1.13.3
मोक्षयामास भुजगान्प्रदीप्ताद्वसुरेतसः ।
कस्य पुत्रः स राजासीत्सर्पसत्रं य आहरत् ॥ १.१३.३ ॥
వసురేతసుడు (అగ్ని) యొక్క మండుతున్న జ్వాల నుండి అతడు సర్పాలను విడిపించాడు. సర్పసత్రం చేసిన ఆ రాజు ఎవరి కుమారుడు?
1.13.4
स च द्विजातिप्रवरः कस्य पुत्रोऽभिधत्स्व मे ।
महदाक्यानमास्तीकं यथैतत्प्रोच्यते द्विज ॥ १.१३.४ ॥
ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఎవరి కుమారుడు? నాకు చెప్పు. ఓ ద్విజా, ఆస్తీకుని ఈ మహా ఆఖ్యానం ఎలా చెప్పబడుతుందో అలాగే చెప్పు.
1.13.5
सर्वमेतदशेषेण शृणु मे वदतां वर ।
श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण कथामेतां मनोरमाम् ॥ १.१३.५ ॥
వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, ఇదంతా నా నుండి మిగలకుండా వినుము. ఈ మనోహరమైన కథను పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను.
1.13.6
आस्तीकस्य पुराणर्षेर्ब्राह्मणस्य यशस्विनः ।
इतिहासमिमं विप्राः पुराणं परिचक्षते ॥ १.१३.६ ॥
కీర్తివంతుడైన ప్రాచీన ఋషి, బ్రాహ్మణుడైన ఆస్తీకుని ఈ ఇతిహాసం ఇది. ఓ విప్రులారా, దీనిని పురాణం అని పిలుస్తారు.
1.13.7
कृष्णद्वैपायनप्रोक्तं नैमिषारण्यवासिषु ।
पूर्वं प्रचोदितः सूतः पिता मे लोमहर्षणः ॥ १.१३.७ ॥
కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన ఈ కథను, నైమిషారణ్యంలో నివసించే ఋషులకు పూర్వం నా తండ్రి లోమహర్షణ సూతుడు వివరించాడు.
1.13.8
शिष्यो व्यासस्य मेधावी ब्राह्मणेष्विदमुक्तवान् ।
तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवक्ष्यामि यथातथम् ॥ १.१३.८ ॥
వ్యాసుని మేధావి శిష్యుడు దీనిని బ్రాహ్మణుల మధ్య చెప్పాడు. కాబట్టి దానిని విని, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా నేను వివరిస్తాను.
1.13.9
इदमास्तीकमाख्यानं तुभ्यं शौनक पृच्छते ।
कथयिष्याम्यशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १.१३.९ ॥
ఓ శౌనకా, నీవు అడిగినందున, సర్వ పాపాలను నాశనం చేసే ఈ ఆస్తీక ఆఖ్యానాన్ని పూర్తిగా నీకు వివరిస్తాను.
1.13.10
आस्तीकस्य पिता ह्यासीत्प्रजापतिसमः प्रभुः ।
ब्रह्मचारी यताहारस्तपस्युग्रे रतः सदा ॥ १.१३.१० ॥
ఆస్తీకుని తండ్రి ప్రజాపతితో సమానమైన ప్రభావశాలి. ఆయన బ్రహ్మచారి, ఆహారనియమం కలవాడు, ఎల్లప్పుడూ కఠిన తపస్సులో నిమగ్నుడు.
1.13.11
जरत्कारुरिति ख्यात ऊर्ध्वरेता महातपाः ।
यायावराणां प्रवरो धर्मज्ञः संशितव्रतः ॥ १.१३.११ ॥
ఆయన జరత్కారు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు. ఊర్ధ్వరేతుడు, మహాతపస్వి, యాయావరులలో శ్రేష్ఠుడు, ధర్మజ్ఞుడు, దృఢవ్రతుడు.
1.13.12
स कदाचिन्महाभागस्तपोबलसमन्वितः ।
चचार पृथिवीं सर्वां यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १.१३.१२ ॥
ఆ మహాభాగ్యుడైన, తపోబలం కలిగిన ముని ఒకసారి భూమి అంతటా సంచరించాడు; సాయంకాలం ఎక్కడ అవుతుందో అదే ఆయన ఇల్లు.
1.13.13
तीर्थेषु च समाप्लावं कुर्वन्नटति सर्वशः ।
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः ॥ १.१३.१३ ॥
ఆ మహాతేజుడు తీర్థాల్లో అన్ని చోట్ల స్నానం చేస్తూ తిరిగాడు; అసంయమిగా ఉన్నవారికి సాధ్యం కాని కఠిన దీక్షను ఆచరించాడు.
1.13.14
वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्ननिमिषो मुनिः ।
इतस्ततः परिचरन्दीप्तपावकसप्रभः ॥ १.१३.१४ ॥
గాలిని ఆహారంగా తీసుకుంటూ, ఆహారం లేకుండా, శరీరం క్షీణిస్తూ, రెప్పవేయకుండా, ఆ ముని ఇటూ అటూ తిరిగాడు; మండే అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
1.13.15
अटमानः कदाचित्स्वान्स ददर्श पितामहान् ।
लम्बमानान्महागर्ते पादैरूर्ध्वैरवाङ्मुखान् ॥ १.१३.१५ ॥
ఒకసారి తిరుగుతూ, ఆయన తన పితామహులను చూశాడు; ఒక పెద్ద గుంతలో కాళ్లు పైకి, ముఖం క్రిందికి వేలాడుతూ ఉన్నారు.
1.13.16
तानब्रवीत्स दृष्ट्वै जरत्कारुः पितामहान् ।
के भवन्तोऽवलम्बन्ते गर्ते ह्यस्मिन्नधोमुखाः ॥ १.१३.१६ ॥
వారిని చూసి జరత్కారుడు తన పితామహులతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ గుంతలో తలకిందులుగా వేలాడుతున్న మీరు ఎవరు?'
1.13.17
वीरणस्तम्भके लग्नाः सर्वतः परिभक्षिते ।
मूषकेन निगूढेन गर्तेऽस्मिन्नित्यवासिना ॥ १.१३.१७ ॥
వీరణ గడ్డి కాండానికి అంటుకొని, అన్ని వైపుల నుండి కొరకబడుతూ, ఈ గుంతలో ఎప్పుడూ నివసించే దాగిన ఎలుక చేత.
1.13.18
यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः ।
संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्नधो गच्छाम मेदिनीम् ॥ १.१३.१८ ॥
మేము యాయావరులనే పేరుగల ఋషులం, కఠిన వ్రతులం. ఓ బ్రాహ్మణుడా, సంతానం క్షీణించడం వల్ల మేము ఈ భూమి క్రిందికి పోతున్నాం.
1.13.19
अस्माकं संततिस्त्वेको जरत्कारुरिति स्मृतः ।
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः ॥ १.१३.१९ ॥
మా సంతానంలో ఒక్కడే మిగిలాడు, అతని పేరు జరత్కారుడు. అల్పభాగ్యుల్లో మందభాగ్యుడైన అతడు ఒక్కడే తపస్సులో నిలిచి ఉన్నాడు.
1.13.20
न स पुत्राञ्जनयितुं दारान्मूढश्चिकीर्षति ।
तेन लम्बामहे गर्ते संतानस्य क्षयादिह ॥ १.१३.२० ॥
ఆ మూఢుడు కుమారులను కనడానికి భార్యలను స్వీకరించాలని కోరుకోవడం లేదు. అందువల్ల సంతతి నశించడంతో ఇక్కడ గోతిలో తలకిందులుగా వేలాడుతున్నాము.
1.13.21
अनाथास्तेन नाथेन यथा दुष्कृतिनस्तथा ।
येषां तु संततिर्नास्ति मर्त्यलोके सुखावहा ॥ १.१३.२१ ॥
ఆ కారణంగా, దుష్కర్ములకు రక్షకుడు లేనట్లు మేము నాథుడు లేనివారమయ్యాము. మర్త్యలోకంలో సుఖాన్నిచ్చే సంతానం ఎవరికి లేదో వారు ఇలాగే ఉంటారు.
1.13.22
न ते लभन्ते वसतिं स्वर्गे पुण्यकृतोऽपि हि ।
कस्त्वं बन्धुरिवास्माकमनुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२२ ॥
పుణ్యం చేసినవారికి కూడా స్వర్గంలో నివాసం లభించదు. సత్పురుషుల్లో శ్రేష్ఠుడా, మా బంధువులా మమ్మల్ని శోకిస్తున్న నీవు ఎవరు?
1.13.23
ज्ञातुमिच्छामहे ब्रह्मन्को भवानिह नः स्थितः ।
किमर्थं चैव नः शोच्याननुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२३ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ఇక్కడ మా ఎదుట నిలిచిన మీరు ఎవరో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము. శోచనీయులైన మా కోసం మీరు ఎందుకు శోకిస్తున్నారు? సత్పురుషుల్లో శ్రేష్ఠుడా!
1.13.24
मम पूर्वे भवन्तो वै पितरः सपितामहाः ।
ब्रूत किं करवाण्यद्य जरत्कारुरहं स्वयम् ॥ १.१३.२४ ॥
మీరు నా పూర్వులు, తండ్రులు మరియు తాతలు. ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలో చెప్పండి. నేనే జరత్కారుడను.
1.13.25
यतस्व यत्नवांस्तात संतानाय कुलस्य नः ।
आत्मनोऽर्थेऽस्मदर्थे च धर्म इत्येव वा विभो ॥ १.१३.२५ ॥
ప్రియ పుత్రా, మన కులపు సంతానం కోసం ప్రయత్నంతో కృషి చేయి. నీ కోసం, మా కోసం, ఇదే ధర్మం, ఓ విభూ.
1.13.26
न हि धर्मफलैस्तात न तपोऽभिः सुसंचितैः ।
तां गतिं प्राप्नुवन्तीह पुत्रिणो यां व्रजन्ति वै ॥ १.१३.२६ ॥
ప్రియ పుత్రా, ధర్మ ఫలాలవల్లగానీ, బాగా సంపాదించిన తపస్సుల వల్లగానీ, పుత్రులు కలవారు ఇక్కడ పొందే ఆ గతిని పొందలేరు.
1.13.27
तद्दारग्रहणे यत्नं संतत्यां च मनः कुरु ।
पुत्रकास्मन्नियोगात्त्वमेतन्नः परमं हितम् ॥ १.१३.२७ ॥
కాబట్టి భార్యను స్వీకరించుటకు ప్రయత్నించు, సంతానంపై మనసు నిలుపు. ప్రియ పుత్రా, మా ఆజ్ఞవల్ల ఇదే మాకు పరమ హితం.
1.13.28
न दारान्वै करिष्येऽहं न धनं जीवितार्थतः ।
भवतां तु हितार्थाय करिष्ये दारसंग्रहम् ॥ १.१३.२८ ॥
నా జీవితం కోసం నేను భార్యలను గానీ ధనాన్ని గానీ స్వీకరించను. కానీ మీ హితం కోసం నేను భార్యను స్వీకరిస్తాను.
1.13.29
समयेन च कर्ताऽहमनेन विधिपूर्वकम् ।
तथा यद्युपलप्स्यामि करिष्ये नान्यथा ह्यहम् ॥ १.१३.२९ ॥
నేను ఈ ఒప్పందంతో విధిప్రకారం ఇది చేస్తాను. అలాంటి భార్య నాకు లభిస్తే నేను ఇలాగే చేస్తాను, లేకపోతే చేయను.
1.13.30
सनाम्नी या भवित्री मे दित्सिता चैव बन्धुभिः ।
भैक्ष्यवत्तामहं कन्यामुपयंस्ये विधानतः ॥ १.१३.३० ॥
నా పేరునే కలిగిన, బంధువులు నాకు ఇవ్వగోరే ఆ కన్యను, భిక్షలాగా విధిప్రకారం నేను వివాహమాడుతాను.
1.13.31
दरिद्राय हि मे भार्यां को दास्यति विशेषतः ।
प्रतिग्रहीष्ये भिक्षां तु यदि कश्चित्प्रदास्यति ॥ १.१३.३१ ॥
దరిద్రుడినైన నాకు ఎవరు ప్రత్యేకంగా భార్యను ఇస్తారు? ఎవరైనా ఇస్తే నేను భిక్షగా మాత్రమే స్వీకరిస్తాను.
1.13.32
एवं दारक्रियाहेतोः प्रयतिष्ये पितामहाः ।
अनेन विधिना शश्वन्न करिष्येऽहमन्यथा ॥ १.१३.३२ ॥
ఇలా భార్యను పొందడానికి నేను ప్రయత్నిస్తాను, ఓ పితామహులారా. ఈ విధానంలోనే ఎల్లప్పుడూ చేస్తాను, ఇతర విధంగా కాదు.
1.13.33
तत्र चोत्पत्स्यते जन्तुर्भवतां तारणाय वै ।
शाश्वतं स्थानमासाद्य मोदन्तां पितरो मम ॥ १.१३.३३ ॥
అక్కడ మీ తారణం కోసం ఒక జీవి జన్మిస్తుంది. శాశ్వత స్థానాన్ని పొంది నా పితరులు ఆనందించుదురు గాక.