มหาภารตะ · อัธยายะ 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
किमर्थं राजशार्दूलः स राजा जनमेजयः ।
सर्पसत्रेण सर्पाणां गतोऽन्तं तद्वदस्व मे ॥ १.१३.१ ॥
ด้วยเหตุใดพระเจ้าชนเมชัยผู้เป็นเสือแห่งกษัตริย์ จึงถึงจุดจบของงูทั้งหลายด้วยพิธียัญงู ขอท่านจงเล่าเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
1.13.2
निखिलेन यथातत्त्वं सौते सर्वमशेषतः ।
आस्तीकश्च द्विजश्रेष्ठः किमर्थं जपतां वरः ॥ १.१३.२ ॥
ขอท่านเล่าทุกสิ่งโดยแท้จริง ครบถ้วนไม่มีเหลือ โอ สูตะ เหตุใดอาสตีกะ ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ จึงเป็นยอดของผู้สาธยายมนต์
1.13.3
मोक्षयामास भुजगान्प्रदीप्ताद्वसुरेतसः ।
कस्य पुत्रः स राजासीत्सर्पसत्रं य आहरत् ॥ १.१३.३ ॥
ท่านได้ปลดปล่อยงูทั้งหลายจากไฟที่ลุกโชนของวสุเรตัส (พระอัคนี) ราชาผู้ได้จัดพิธียัญงูนั้นเป็นบุตรของผู้ใด
1.13.4
स च द्विजातिप्रवरः कस्य पुत्रोऽभिधत्स्व मे ।
महदाक्यानमास्तीकं यथैतत्प्रोच्यते द्विज ॥ १.१३.४ ॥
และผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาตินั้นเป็นบุตรของผู้ใด ขอท่านบอกข้าพเจ้า โอ ทวิชาติ ขอท่านเล่าเรื่องราวอันยิ่งใหญ่ของอาสตีกะให้ตรงตามที่กล่าวกันมา
1.13.5
सर्वमेतदशेषेण शृणु मे वदतां वर ।
श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण कथामेतां मनोरमाम् ॥ १.१३.५ ॥
โอ ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้พูด ขอท่านฟังข้าพเจ้าเล่าทั้งหมดนี้โดยไม่มีเหลือ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องอันน่ารื่นรมย์นี้อย่างครบถ้วน
1.13.6
आस्तीकस्य पुराणर्षेर्ब्राह्मणस्य यशस्विनः ।
इतिहासमिमं विप्राः पुराणं परिचक्षते ॥ १.१३.६ ॥
นี่คือประวัติของอาสตีกะ ฤๅษีโบราณและพราหมณ์ผู้มีชื่อเสียง โอ วิปรา ท่านทั้งหลายเรียกประวัติเก่าแก่นี้ว่าปุราณะ
1.13.7
कृष्णद्वैपायनप्रोक्तं नैमिषारण्यवासिषु ।
पूर्वं प्रचोदितः सूतः पिता मे लोमहर्षणः ॥ १.१३.७ ॥
เรื่องนี้กฤษณทไวปายนะได้เล่าไว้แก่บรรดาฤๅษีผู้อาศัยอยู่ในป่านไมมิษะ ก่อนหน้านี้ บิดาของข้าพเจ้าคือสูตะโลมหรรษณะได้รับการขอให้เล่า
1.13.8
शिष्यो व्यासस्य मेधावी ब्राह्मणेष्विदमुक्तवान् ।
तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवक्ष्यामि यथातथम् ॥ १.१३.८ ॥
ศิษย์ผู้ฉลาดของวยาสะได้กล่าวเรื่องนี้ท่ามกลางพราหมณ์ ดังนั้น เมื่อข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้ว ข้าพเจ้าจะเล่าให้ตรงตามที่เป็นจริง
1.13.9
इदमास्तीकमाख्यानं तुभ्यं शौनक पृच्छते ।
कथयिष्याम्यशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १.१३.९ ॥
โอ เศานกะ เพราะท่านได้ถาม ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องอาสตีกะนี้แก่ท่านโดยครบถ้วน เรื่องที่ขจัดบาปทั้งปวง
1.13.10
आस्तीकस्य पिता ह्यासीत्प्रजापतिसमः प्रभुः ।
ब्रह्मचारी यताहारस्तपस्युग्रे रतः सदा ॥ १.१३.१० ॥
บิดาของอาสตีกะนั้นเป็นผู้ปกครองที่เสมอด้วยประชาบดีอย่างแท้จริง เป็นพรหมจารีผู้สำรวมอาหาร และยินดีในตบะอันเข้มงวดอยู่เสมอ
1.13.11
जरत्कारुरिति ख्यात ऊर्ध्वरेता महातपाः ।
यायावराणां प्रवरो धर्मज्ञः संशितव्रतः ॥ १.१३.११ ॥
ท่านมีชื่อเสียงว่า ชรัตการุ เป็นผู้มีตบะยิ่งใหญ่และรักษาพรหมจรรย์ เป็นยอดของยายาวระ ผู้รู้ธรรม และมั่นคงในวัตรปฏิบัติ
1.13.12
स कदाचिन्महाभागस्तपोबलसमन्वितः ।
चचार पृथिवीं सर्वां यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १.१३.१२ ॥
ฤๅษีผู้โชคดียิ่งนั้น ผู้เปี่ยมด้วยกำลังแห่งตบะ วันหนึ่งได้เที่ยวไปทั่วทั้งแผ่นดิน มีบ้านอยู่ ณ ที่ที่ยามเย็นพาไปถึง
1.13.13
तीर्थेषु च समाप्लावं कुर्वन्नटति सर्वशः ।
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः ॥ १.१३.१३ ॥
ท่านผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้เที่ยวไป อาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ทุกแห่ง รักษาวัตรอันยากยิ่ง ซึ่งผู้ไม่สำรวมตนไม่อาจปฏิบัติได้
1.13.14
वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्ननिमिषो मुनिः ।
इतस्ततः परिचरन्दीप्तपावकसप्रभः ॥ १.१३.१४ ॥
ฤๅษีผู้กินลมและอดอาหาร ร่างกายเหี่ยวแห้งไปด้วยตาที่ไม่กะพริบ เดินไปเดินมาที่นั่นที่นี่ มีรัศมีประดุจไฟที่ลุกโชน
1.13.15
अटमानः कदाचित्स्वान्स ददर्श पितामहान् ।
लम्बमानान्महागर्ते पादैरूर्ध्वैरवाङ्मुखान् ॥ १.१३.१५ ॥
วันหนึ่งขณะท่องเที่ยวไป ท่านได้เห็นบรรพบุรุษของตนถูกห้อยอยู่ในหลุมลึกแห่งหนึ่ง เท้าชี้ขึ้นและหน้าก้มลง
1.13.16
तानब्रवीत्स दृष्ट्वै जरत्कारुः पितामहान् ।
के भवन्तोऽवलम्बन्ते गर्ते ह्यस्मिन्नधोमुखाः ॥ १.१३.१६ ॥
ชรัตการุเห็นบรรพบุรุษเหล่านั้นแล้วจึงกล่าวว่า “ท่านทั้งหลายเป็นใคร จึงห้อยหัวลงอยู่ในหลุมนี้”
1.13.17
वीरणस्तम्भके लग्नाः सर्वतः परिभक्षिते ।
मूषकेन निगूढेन गर्तेऽस्मिन्नित्यवासिना ॥ १.१३.१७ ॥
ยึดติดอยู่กับต้นวีรณะ ถูกหนูที่ซ่อนอยู่กัดแทะไปทุกด้าน หนูที่อาศัยอยู่ในหลุมนี้เป็นประจำ
1.13.18
यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः ।
संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्नधो गच्छाम मेदिनीम् ॥ १.१३.१८ ॥
พวกข้าพเจ้าคือฤๅษีผู้มีนามว่ายายาวระ มีวัตรอันเคร่งครัด โอ พราหมณ์ เพราะสายเลือดของพวกข้าพเจ้าสิ้นไป พวกข้าพเจ้าจึงกำลังจะลงไปใต้พิภพ
1.13.19
अस्माकं संततिस्त्वेको जरत्कारुरिति स्मृतः ।
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः ॥ १.१३.१९ ॥
สายสืบเชื้อสายของพวกข้าพเจ้าขึ้นอยู่กับเพียงผู้เดียว ผู้มีนามว่าชรัตการุ ผู้โชคร้ายในหมู่ผู้โชคร้าย เขาได้เลือกเจริญตบะเพียงลำพัง
1.13.20
न स पुत्राञ्जनयितुं दारान्मूढश्चिकीर्षति ।
तेन लम्बामहे गर्ते संतानस्य क्षयादिह ॥ १.१३.२० ॥
ผู้หลงงมงายนั้นไม่ประสงค์จะมีภรรยาเพื่อให้กำเนิดบุตร เพราะเหตุนี้ เมื่อสายเลือดของพวกข้าพเจ้าสิ้นไป พวกข้าพเจ้าจึงต้องห้อยอยู่ในหลุมนี้
1.13.21
अनाथास्तेन नाथेन यथा दुष्कृतिनस्तथा ।
येषां तु संततिर्नास्ति मर्त्यलोके सुखावहा ॥ १.१३.२१ ॥
เพราะท่าน เราจึงไร้ผู้คุ้มครอง ดุจคนชั่วที่ไร้ที่พึ่ง และผู้ใดไม่มีบุตรที่นำความสุขมาให้ในโลกมนุษย์ ผู้นั้นก็เช่นเดียวกัน
1.13.22
न ते लभन्ते वसतिं स्वर्गे पुण्यकृतोऽपि हि ।
कस्त्वं बन्धुरिवास्माकमनुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२२ ॥
แม้ผู้ที่ได้กระทำบุญกุศลก็ไม่อาจได้ที่อยู่ในสวรรค์ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คนดี ท่านเป็นผู้ใด ที่ทุกข์โศกเพื่อพวกเราราวกับเป็นญาติของพวกเรา
1.13.23
ज्ञातुमिच्छामहे ब्रह्मन्को भवानिह नः स्थितः ।
किमर्थं चैव नः शोच्याननुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२३ ॥
พราหมณ์ เราปรารถนาจะทราบว่าท่านเป็นผู้ใด ผู้ยืนอยู่ตรงนี้ต่อหน้าพวกเรา และเหตุใดท่านจึงโศกเศร้าเพื่อพวกเราผู้ควรแก่ความโศก โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คนดี
1.13.24
मम पूर्वे भवन्तो वै पितरः सपितामहाः ।
ब्रूत किं करवाण्यद्य जरत्कारुरहं स्वयम् ॥ १.१३.२४ ॥
ท่านทั้งหลายเป็นบรรพบุรุษของเรา คือบิดาและปู่ทวด จงบอกเราเถิดว่าวันนี้เราควรทำสิ่งใด เราคือชรัตการุผู้นี้เอง
1.13.25
यतस्व यत्नवांस्तात संतानाय कुलस्य नः ।
आत्मनोऽर्थेऽस्मदर्थे च धर्म इत्येव वा विभो ॥ १.१३.२५ ॥
ลูกรัก จงพากเพียรอย่างขยันขันแข็งเพื่อให้สกุลของเราสืบต่อไป เพื่อตัวเจ้าเองและเพื่อพวกเรา นี่คือธรรม โอ ผู้ทรงอำนาจ
1.13.26
न हि धर्मफलैस्तात न तपोऽभिः सुसंचितैः ।
तां गतिं प्राप्नुवन्तीह पुत्रिणो यां व्रजन्ति वै ॥ १.१३.२६ ॥
ลูกรัก มิใช่ด้วยผลแห่งธรรมและมิใช่ด้วยตบะที่สั่งสมไว้อย่างดี ที่ทำให้ได้ถึงคติที่ผู้มีบุตรไปถึงในโลกนี้
1.13.27
तद्दारग्रहणे यत्नं संतत्यां च मनः कुरु ।
पुत्रकास्मन्नियोगात्त्वमेतन्नः परमं हितम् ॥ १.१३.२७ ॥
เพราะฉะนั้น จงพยายามแต่งงานและตั้งใจให้มีบุตร ลูกรัก ตามคำสั่งของเรา นี่คือประโยชน์สูงสุดของเรา
1.13.28
न दारान्वै करिष्येऽहं न धनं जीवितार्थतः ।
भवतां तु हितार्थाय करिष्ये दारसंग्रहम् ॥ १.१३.२८ ॥
เราจะไม่แต่งงาน และจะไม่แสวงทรัพย์เพื่อความเป็นอยู่ของตนเอง แต่เพื่อประโยชน์ของพวกท่าน เราจะแต่งงาน
1.13.29
समयेन च कर्ताऽहमनेन विधिपूर्वकम् ।
तथा यद्युपलप्स्यामि करिष्ये नान्यथा ह्यहम् ॥ १.१३.२९ ॥
เราจะทำตามข้อตกลงนี้ตามแบบแผนที่ถูกต้อง หากเราได้ภรรยาเช่นนั้น เราจะทำ มิฉะนั้นเราจะไม่ทำ
1.13.30
सनाम्नी या भवित्री मे दित्सिता चैव बन्धुभिः ।
भैक्ष्यवत्तामहं कन्यामुपयंस्ये विधानतः ॥ १.१३.३० ॥
หญิงพรหมจารีที่จะมีชื่อเดียวกับเรา และที่ญาติของเรามุ่งจะยกให้เรา เราจะรับนางเป็นภรรยาตามแบบแผน ดุจรับทานบิณฑบาต
1.13.31
दरिद्राय हि मे भार्यां को दास्यति विशेषतः ।
प्रतिग्रहीष्ये भिक्षां तु यदि कश्चित्प्रदास्यति ॥ १.१३.३१ ॥
ใครเล่าจะยกภรรยาให้ผู้ยากจนเช่นเราโดยเฉพาะ หากมีผู้ใดให้ เราจะรับเธอเพียงเป็นทานบิณฑบาตเท่านั้น
1.13.32
एवं दारक्रियाहेतोः प्रयतिष्ये पितामहाः ।
अनेन विधिना शश्वन्न करिष्येऽहमन्यथा ॥ १.१३.३२ ॥
ดังนั้น เพื่อจะได้ภรรยา เราจะพยายาม โอ บรรพบุรุษทั้งหลาย เราจะกระทำตามวิธีนี้เสมอไป และจะไม่กระทำเป็นอย่างอื่น
1.13.33
तत्र चोत्पत्स्यते जन्तुर्भवतां तारणाय वै ।
शाश्वतं स्थानमासाद्य मोदन्तां पितरो मम ॥ १.१३.३३ ॥
ที่นั่นสัตว์ตัวหนึ่งจะเกิดขึ้นเพื่อการช่วยพวกท่านให้พ้นทุกข์ เมื่อได้ถึงที่อันเป็นนิรันดร์แล้ว ขอให้บรรพบุรุษของเรามีความยินดีเถิด