ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
किमर्थं राजशार्दूलः स राजा जनमेजयः ।
सर्पसत्रेण सर्पाणां गतोऽन्तं तद्वदस्व मे ॥ १.१३.१ ॥
ରାଜଶାର୍ଦୂଳ ସେହି ରାଜା ଜନମେଜୟ ସର୍ପସତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନଙ୍କ ବିନାଶକୁ କାହିଁକି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
1.13.2
निखिलेन यथातत्त्वं सौते सर्वमशेषतः ।
आस्तीकश्च द्विजश्रेष्ठः किमर्थं जपतां वरः ॥ १.१३.२ ॥
ହେ ସୌତି, ସବୁକିଛି ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ଅବଶେଷ ନ ରଖି କୁହନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସ୍ତୀକ କାହିଁକି ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
1.13.3
मोक्षयामास भुजगान्प्रदीप्ताद्वसुरेतसः ।
कस्य पुत्रः स राजासीत्सर्पसत्रं य आहरत् ॥ १.१३.३ ॥
ବସୁରେତସ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶିଖାରୁ ସେ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ସର୍ପସତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ସେ ରାଜା କାହାର ପୁତ୍ର ଥିଲେ?
1.13.4
स च द्विजातिप्रवरः कस्य पुत्रोऽभिधत्स्व मे ।
महदाक्यानमास्तीकं यथैतत्प्रोच्यते द्विज ॥ १.१३.४ ॥
ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାର ପୁତ୍ର? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଆସ୍ତୀକଙ୍କର ଏହି ମହାନ ଆଖ୍ୟାନ ଯେପରି କୁହାଯାଏ, ସେପରି କୁହନ୍ତୁ।
1.13.5
सर्वमेतदशेषेण शृणु मे वदतां वर ।
श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण कथामेतां मनोरमाम् ॥ १.१३.५ ॥
ହେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ ସବୁ ମୋ ଠାରୁ ଅବଶେଷ ନ ରଖି ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ମନୋରମ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.13.6
आस्तीकस्य पुराणर्षेर्ब्राह्मणस्य यशस्विनः ।
इतिहासमिमं विप्राः पुराणं परिचक्षते ॥ १.१३.६ ॥
ଯଶସ୍ବୀ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସ୍ତୀକଙ୍କର ଏହି ଇତିହାସ। ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ଏହାକୁ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ।
1.13.7
कृष्णद्वैपायनप्रोक्तं नैमिषारण्यवासिषु ।
पूर्वं प्रचोदितः सूतः पिता मे लोमहर्षणः ॥ १.१३.७ ॥
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ନୈମିଷାରଣ୍ୟବାସୀ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବେ ମୋ ପିତା ଲୋମହର୍ଷଣ ସୂତ କହିଥିଲେ।
1.13.8
शिष्यो व्यासस्य मेधावी ब्राह्मणेष्विदमुक्तवान् ।
तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवक्ष्यामि यथातथम् ॥ १.१३.८ ॥
ବ୍ୟାସଙ୍କ ମେଧାବୀ ଶିଷ୍ୟ ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଥିଲେ। ତେଣୁ ମୁଁ ତାହା ଶୁଣି ଯଥାଯଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
1.13.9
इदमास्तीकमाख्यानं तुभ्यं शौनक पृच्छते ।
कथयिष्याम्यशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १.१३.९ ॥
ହେ ଶୌନକ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବାରୁ, ସର୍ବପାପନାଶକ ଏହି ଆସ୍ତୀକ ଆଖ୍ୟାନ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବି।
1.13.10
आस्तीकस्य पिता ह्यासीत्प्रजापतिसमः प्रभुः ।
ब्रह्मचारी यताहारस्तपस्युग्रे रतः सदा ॥ १.१३.१० ॥
ଆସ୍ତୀକଙ୍କ ପିତା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସଂଯତ ଆହାରୀ ଏବଂ ସଦା କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଥିଲେ।
1.13.11
जरत्कारुरिति ख्यात ऊर्ध्वरेता महातपाः ।
यायावराणां प्रवरो धर्मज्ञः संशितव्रतः ॥ १.१३.११ ॥
ସେ ଜରତ୍କାରୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା, ମହାତପସ୍ୱୀ, ଯାଯାବରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ଥିଲେ।
1.13.12
स कदाचिन्महाभागस्तपोबलसमन्वितः ।
चचार पृथिवीं सर्वां यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १.१३.१२ ॥
ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ତପୋବଳସମ୍ପନ୍ନ ମୁନି ଥରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଉଥିଲା, ସେଇଠି ତାଙ୍କର ଘର ଥିଲା।
1.13.13
तीर्थेषु च समाप्लावं कुर्वन्नटति सर्वशः ।
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः ॥ १.१३.१३ ॥
ମହାତେଜା ସେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ସର୍ବତ୍ର ସ୍ନାନ କରି ବୁଲୁଥିଲେ; ଅସଂଯତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଦୀକ୍ଷା ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
1.13.14
वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्ननिमिषो मुनिः ।
इतस्ततः परिचरन्दीप्तपावकसप्रभः ॥ १.१३.१४ ॥
ପବନକୁ ଆହାର କରି, ନିରାହାରୀ ହୋଇ, ଶୁଖି ଯାଉ ଯାଉ, ଅନିମେଷ ନୟନରେ ସେ ମୁନି ଏଠାରୁ ସେଠାକୁ ବୁଲୁଥିଲେ; ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ।
1.13.15
अटमानः कदाचित्स्वान्स ददर्श पितामहान् ।
लम्बमानान्महागर्ते पादैरूर्ध्वैरवाङ्मुखान् ॥ १.१३.१५ ॥
ଥରେ ବୁଲୁ ବୁଲୁ ସେ ନିଜର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଏକ ବଡ଼ ଗାତରେ ଗୋଡ଼ ଉପରକୁ ଓ ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଝୁଲୁଥିଲେ।
1.13.16
तानब्रवीत्स दृष्ट्वै जरत्कारुः पितामहान् ।
के भवन्तोऽवलम्बन्ते गर्ते ह्यस्मिन्नधोमुखाः ॥ १.१३.१६ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଜରତ୍କାରୁ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଗାତରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଝୁଲୁଥିବା ଆପଣମାନେ କିଏ?'
1.13.17
वीरणस्तम्भके लग्नाः सर्वतः परिभक्षिते ।
मूषकेन निगूढेन गर्तेऽस्मिन्नित्यवासिना ॥ १.१३.१७ ॥
ବୀରଣ ଘାସର ଗଣ୍ଠିରେ ଲାଗି, ଚାରିପାଶରୁ କାଟି ଖଣ୍ଡିତ ହେଉଥିବା, ଏହି ଗାତରେ ସର୍ବଦା ବାସ କରୁଥିବା ଲୁଚିଥିବା ମୂଷାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
1.13.18
यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः ।
संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्नधो गच्छाम मेदिनीम् ॥ १.१३.१८ ॥
ଆମେ ଯାଯାବର ନାମକ, କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ଋଷି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବଂଶଧରଙ୍କ କ୍ଷୟ ହେତୁ ଆମେ ଏହି ପୃଥିବୀ ତଳକୁ ଯାଉଛୁ।
1.13.19
अस्माकं संततिस्त्वेको जरत्कारुरिति स्मृतः ।
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः ॥ १.१३.१९ ॥
ଆମ ବଂଶରେ ଜରତ୍କାରୁ ନାମରେ ଜଣେ ମାତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟ ସେ ଏକାକୀ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ।
1.13.20
न स पुत्राञ्जनयितुं दारान्मूढश्चिकीर्षति ।
तेन लम्बामहे गर्ते संतानस्य क्षयादिह ॥ १.१३.२० ॥
ସେ ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବା ପାଇଁ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହାଁନ୍ତି। ତେଣୁ ବଂଶ ନାଶ ହେତୁ ଆମେ ଏଠାରେ ଗର୍ତ୍ତରେ ଓହଳ ଲଟକି ରହିଛୁ।
1.13.21
अनाथास्तेन नाथेन यथा दुष्कृतिनस्तथा ।
येषां तु संततिर्नास्ति मर्त्यलोके सुखावहा ॥ १.१३.२१ ॥
ତାଙ୍କ କାରଣରୁ, ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନଙ୍କର ଯେପରି ରକ୍ଷକ ନ ଥାଏ, ସେପରି ଆମେ ନାଥହୀନ ହୋଇଛୁ। ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ସନ୍ତାନ ଯାହାଙ୍କର ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
1.13.22
न ते लभन्ते वसतिं स्वर्गे पुण्यकृतोऽपि हि ।
कस्त्वं बन्धुरिवास्माकमनुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२२ ॥
ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସସ୍ଥାନ ମିଳେ ନାହିଁ। ହେ ସତ୍ତମ, ଆମ ବନ୍ଧୁ ପରି ଆମ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଥିବା ତୁମେ କିଏ?
1.13.23
ज्ञातुमिच्छामहे ब्रह्मन्को भवानिह नः स्थितः ।
किमर्थं चैव नः शोच्याननुशोचसि सत्तम ॥ १.१३.२३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆପଣ କିଏ, ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଆମେ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ଶୋଚନୀୟ ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି? ହେ ସତ୍ତମ!
1.13.24
मम पूर्वे भवन्तो वै पितरः सपितामहाः ।
ब्रूत किं करवाण्यद्य जरत्कारुरहं स्वयम् ॥ १.१३.२४ ॥
ଆପଣ ମୋ ପୂର୍ବପୁରୁଷ, ପିତା ଓ ପିତାମହ। ଆଜି ମୁଁ କଣ କରିବି କୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ନିଜେ ଜରତ୍କାରୁ।
1.13.25
यतस्व यत्नवांस्तात संतानाय कुलस्य नः ।
आत्मनोऽर्थेऽस्मदर्थे च धर्म इत्येव वा विभो ॥ १.१३.२५ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ଆମ କୁଳର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଚେଷ୍ଟା କର। ନିଜ ପାଇଁ ଓ ଆମ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଧର୍ମ, ହେ ବିଭୋ।
1.13.26
न हि धर्मफलैस्तात न तपोऽभिः सुसंचितैः ।
तां गतिं प्राप्नुवन्तीह पुत्रिणो यां व्रजन्ति वै ॥ १.१३.२६ ॥
ହେ ତାତ, ଧର୍ମଫଳ ବା ସୁସଞ୍ଚିତ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେହି ଗତି ମିଳେ ନାହିଁ, ଯାହା ପୁତ୍ରବାନମାନେ ଏଠାରେ ପାଆନ୍ତି।
1.13.27
तद्दारग्रहणे यत्नं संतत्यां च मनः कुरु ।
पुत्रकास्मन्नियोगात्त्वमेतन्नः परमं हितम् ॥ १.१३.२७ ॥
ତେଣୁ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କର ଓ ସନ୍ତାନରେ ମନ ଦିଅ। ହେ ପୁତ୍ର, ଆମ ଆଦେଶରେ ଏହା ଆମର ପରମ ହିତ।
1.13.28
न दारान्वै करिष्येऽहं न धनं जीवितार्थतः ।
भवतां तु हितार्थाय करिष्ये दारसंग्रहम् ॥ १.१३.२८ ॥
ମୁଁ ଜୀବନ ପାଇଁ ପତ୍ନୀ ବା ଧନ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.13.29
समयेन च कर्ताऽहमनेन विधिपूर्वकम् ।
तथा यद्युपलप्स्यामि करिष्ये नान्यथा ह्यहम् ॥ १.१३.२९ ॥
ମୁଁ ଏହି ସର୍ତ୍ତ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ଏହା କରିବି। ଯଦି ମୋତେ ସେହିପରି ପତ୍ନୀ ମିଳେ, ତେବେ ମୁଁ ଏହା କରିବି, ନହେଲେ କରିବି ନାହିଁ।
1.13.30
सनाम्नी या भवित्री मे दित्सिता चैव बन्धुभिः ।
भैक्ष्यवत्तामहं कन्यामुपयंस्ये विधानतः ॥ १.१३.३० ॥
ଯିଏ ମୋ ନାମରେ ନାମିତା ହେବ ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମୋତେ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେହି କନ୍ୟାକୁ ମୁଁ ଭିକ୍ଷା ପରି ବିଧିପୂର୍ବକ ବିବାହ କରିବି।
1.13.31
दरिद्राय हि मे भार्यां को दास्यति विशेषतः ।
प्रतिग्रहीष्ये भिक्षां तु यदि कश्चित्प्रदास्यति ॥ १.१३.३१ ॥
ଦରିଦ୍ର ମୋ ପରି ଲୋକକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ କିଏ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେବ? କେହି ଦେଲେ ମୁଁ ତାହା ଭିକ୍ଷା ଭାବରେ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.13.32
एवं दारक्रियाहेतोः प्रयतिष्ये पितामहाः ।
अनेन विधिना शश्वन्न करिष्येऽहमन्यथा ॥ १.१३.३२ ॥
ଏହିପରି ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ହେ ପିତାମହଗଣ। ଏହି ବିଧିରେ ହିଁ ସର୍ବଦା କରିବି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
1.13.33
तत्र चोत्पत्स्यते जन्तुर्भवतां तारणाय वै ।
शाश्वतं स्थानमासाद्य मोदन्तां पितरो मम ॥ १.१३.३३ ॥
ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଜୀବ ଜନ୍ମିବ। ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ଥାନ ପାଇ ମୋ ପିତୃଗଣ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ।