महाभारत · अध्याय 1.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.130.1
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामादितः कथितं त्वया ।
ऋषेः प्रसादात्तु शतं न च कन्या प्रकीर्तिता ॥ १.१३०.१ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्रांविषयी आपण आरंभापासून सांगितले; ऋषींच्या कृपेने शंभर; पण कन्येचा उल्लेख झाला नाही.
1.130.2
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च कन्या चैका शताधिका ।
गान्धारराजदुहिता शतपुत्रेति चानघ ॥ १.१३०.२ ॥
वैश्यापुत्र युयुत्सु आणि शंभराहून अधिक एक कन्या; गांधारराजाची कन्या शंभर पुत्रांची माता म्हटली आहे, हे निष्पाप.
1.130.3
उक्ता महर्षिणा तेन व्यासेनामिततेजसा ।
कथं त्विदानीं भगवन्कन्यां त्वं तु ब्रवीषि मे ॥ १.१३०.३ ॥
अमित तेजस्वी महर्षी व्यासांनी असे सांगितले होते; तर हे भगवन्, आता आपण मला कन्येविषयी का सांगत आहात?
1.130.4
यदि भागशतं पेशी कृता तेन महर्षिणा ।
न प्रजास्यति चेद्भूयः सौबलेयी कथंचन ॥ १.१३०.४ ॥
त्या महर्षींनी मांसपिंडाचे शंभर भाग केले असतील, तर सौबलेयी पुन्हा कोणत्याही प्रकारे संतती देणार नाही का?
1.130.5
कथं तु संभवस्तस्या दुःशलाया वदस्व मे ।
यथावदिह विप्रर्षे परं मेऽत्र कुतूहलम् ॥ १.१३०.५ ॥
मग तिचा जन्म, दुःशलेचा, कसा झाला? हे विप्र ऋषी, येथे मला यथायोग्य सांगा; या विषयी मला फार कुतूहल आहे.
1.130.6
साध्वयं प्रश्न उद्दिष्टः पाण्डवेय ब्रवीमि ते ।
तां मांसपेशीं भगवान्स्वयमेव महातपाः ॥ १.१३०.६ ॥
हा प्रश्न योग्यच विचारला आहे, हे पांडवा; ते मांसपिंड महातपस्वी भगवंतांनीच स्वतः कसे घडवले, ते मी तुला सांगतो.
1.130.7
शीताभिरद्भिरासिच्य भागं भागमकल्पयत् ।
यो यथा कल्पितो भागस्तंत धात्र्या तथा नृप ॥ १.१३०.७ ॥
थंड पाणी शिंपडून त्यांनी प्रत्येक भाग वेगवेगळा तयार केला. हे राजा, धात्रीने जसा तो भाग तयार केला होता, तसाच.
1.130.8
घृतपूर्णेषु कुण्डेषु एकैकं प्राक्षिपत्तदा ।
एतस्मिन्नन्तरे साध्वी गान्धारी सुदृढव्रता ॥ १.१३०.८ ॥
तूपाने भरलेल्या कुंडांत तेव्हा त्यांनी एकेक ठेवला. याच दरम्यान साध्वी गांधारी, जी दृढव्रता होती.
1.130.9
दुहितुः स्नेहसंयोगमनुध्याय वराङ्गना ।
नाब्रवीत्तमृषिं किंचिद्गौरवाच्च यशस्विनी।
मनसा चिन्तयद्देवी एतत्पुत्रशतं मम ॥ १.१३०.९ ॥
कन्येच्या स्नेहबंधाचा विचार करून ती श्रेष्ठ स्त्री, यशस्विनी, आदरामुळे त्या ऋषींना काहीच बोलली नाही. देवी मनात विचार करू लागली की हे माझे शंभर पुत्र होतील.
1.130.10
भविष्यति न संदेहो न ब्रवीत्यन्यथा मुनिः ।
ममेयं परमा तुष्टिर्दुहिता मे भवेद्यदि ॥ १.१३०.१० ॥
हे घडेल, यात संशय नाही; मुनी वेगळे बोलत नाहीत. माझी एक कन्या झाली तर ते माझे परम समाधान होईल.
1.130.11
एका शताधिका बाला भविष्यति कनीयसी ।
ततो दौहित्रजाल्लोकादबाह्योऽसौ पतिर्मम ॥ १.१३०.११ ॥
शंभरापेक्षा अधिक अशी एक बाला, धाकटी होईल. तेव्हा नातवाने उत्पन्न झालेल्या लोकांतून हे माझे पती बाहेर राहणार नाहीत.
1.130.12
अधिका किल नारीणां प्रीतिर्जामातृजा भवेत् ।
यदि नाम ममापि स्याद्दुहितैका शताधिका ॥ १.१३०.१२ ॥
स्त्रियांचे प्रेम जावयापासून उत्पन्न होणारे अधिक असते. माझी एक कन्या शंभरापेक्षा अधिक असेल तर.
1.130.13
कृतकृत्या भवेयं वै पुत्रदौहित्रसंवृता ।
यदि सत्यं तपस्तप्तं दत्तं वाऽप्यथवा हुतम् ॥ १.१३०.१३ ॥
मी खरोखर तप केले असेल, दान दिले असेल किंवा हवन केले असेल, तर पुत्र आणि कन्येच्या पुत्रांनी वेढलेली मी कृतकृत्य होईन.
1.130.14
गुरवस्तोषिता वापि तथाऽस्तु दुहिता मम ।
एतस्मिन्नेव काले तु कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ १.१३०.१४ ॥
गुरुजन प्रसन्न झाले असतील तर माझी कन्याही तशीच होवो. त्याच वेळी कृष्णद्वैपायन स्वतः आले.
1.130.15
व्यभजत्स तदा पेशीं भगवानृषिसत्तमः ।
गण्यमानेषु कुण्डेषु शते पूर्णे महात्मना ॥ १.१३०.१५ ॥
तेव्हा भगवान, ऋषिश्रेष्ठ त्या मांसपिंडाचे वाटप करू लागले. महात्मा कुंड मोजत असताना, शंभर पूर्ण झाल्यावर.
1.130.16
अभवच्चापरं खण्डं वामहस्ते तदा किल ।
गणयित्वा शतं पूर्णमंशानामाह सौबलीम् ॥ १.१३०.१६ ॥
तेव्हा डाव्या हातात आणखी एक तुकडा झाला. शंभर भाग मोजून पूर्ण करून त्याने सौबलीला (गांधारीला) सांगितले.
1.130.17
पूर्णं पुत्रशतं त्वेतन्न मिथ्या वागुदाहृता ।
दैवयोगाच्च भागैकः परिशिष्टः शतात्परः ॥ १.१३०.१७ ॥
हे शंभर पुत्रांचे पूर्णत्व आहे; माझे वचन खोटे बोलले गेले नाही. दैवयोगाने शंभरापेक्षा एक भाग शिल्लक राहिला आहे.
1.130.18
एषा ते सुभगा कन्या भविष्यति यतेप्सिता ।
ततोऽन्यं घृतकुम्भं च समानाय्य महातपाः ॥ १.१३०.१८ ॥
ही तुझी सौभाग्यवती कन्या होईल, जशी तू इच्छिली आहेस. मग महातपस्वीने दुसरा तुपाचा घडा आणवला.
1.130.19
तं चापि प्राक्षिपत्तत्र कन्याभागं तपोधनः ।
संभूता चैव कालेन सर्वेषां च यवीयसी ॥ १.१३०.१९ ॥
तपोधन त्या मुनींनी तिथे कन्याभागही त्यात टाकला. कालांतराने जन्मलेली ती सर्वांत धाकटी होती.
1.130.20
ऐतत्ते कथितं राजन्दुःशलाजन्म भारत ।
ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयो वर्तयिष्यामि तेऽनघ ॥ १.१३०.२० ॥
हे राजा, हे भरतवंशजा, दुःशलेच्या जन्माची कथा तुम्हाला अशी सांगितली. हे राजेंद्रा, हे निष्पाप, सांगा, आणखी काय सांगू?