ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.134.1
कस्मिन्वयसि संप्राप्ताः पाण्डवा गजसाह्वयम् ।
समपद्यन्त देवेभ्यस्तेषामायुश्च किं परम् ॥ १.१३४.१ ॥
ಪಾಂಡವರು ಯಾವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಜಸಾಹ್ವಯವನ್ನು (ಹಸ್ತಿನಾಪುರವನ್ನು) ತಲುಪಿದರು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಆಯುಷ್ಯ ಎಷ್ಟು?
1.134.2
पाण्डवानामिहायुष्यं शृणु कौरवनन्दन ।
जगाम हास्तिनपुरं षोडशाब्दो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.२ ॥
ಕೌರವನಂದನನೇ, ಪಾಂಡವರ ಆಯುಷ್ಯದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳು. ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದವನಾಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.134.3
भीमसेनः पञ्चदशो बीभत्सुर्वै चतुर्दशः ।
त्रयोदशाब्दौ च यमौ जग्मतुर्नागसाह्वयम् ॥ १.१३४.३ ॥
ಭೀಮಸೇನನು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷದವನಾಗಿ, ಅರ್ಜುನನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವನಾಗಿ, ಅವಳಿಗಳಾದ ನಕುಲ-ಸಹದೇವರು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದವರಾಗಿ ನಾಗಸಾಹ್ವಯಕ್ಕೆ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ) ಹೋದರು.
1.134.4
तत्र त्रयोदशाब्दानि धार्तराष्ट्रैः सहोषिताः ।
षण्मासाञ्जातुषगृहान्मुक्ता जातो घटोत्कचः ॥ १.१३४.४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದರು; ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅರಗಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರು, ಘಟೋತ್ಕಚನು ಜನಿಸಿದನು.
1.134.5
षण्मासानेकचक्रायां वर्षं पाञ्चालके गृहे ।
धार्तराष्ट्रैः सहोषित्वा पञ्च वर्षाणि भारत ॥ १.१३४.५ ॥
ಏಕಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳು, ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ; ಓ ಭಾರತನೇ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದರು.
1.134.6
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते त्रीणि वर्षाणि विंशतिम् ।
द्वादशाब्दानथैकं च बभूवुर्द्यूतनिर्जिताः ॥ १.१३४.६ ॥
ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಅವರು ಮೂರು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ; ಆಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ, ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋತು.
1.134.7
भुक्त्वा षट्त्रिंशतं राजन्सागरान्तां वसुन्धराम् ।
मासैः षड्भिर्महात्मानः सर्वे कृष्णपरायणाः ॥ १.१३४.७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಸಾಗರಾಂತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿ, ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮರೆಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು.
1.134.8
राज्ये परीक्षितं स्थाप्य दिष्टां गतिमवाप्नुवन् ।
एवं युधिष्ठिरस्यासीदायुरष्टोत्तरं शतम् ॥ १.१३४.८ ॥
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಿಯತವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದರು. ಹೀಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಯುಷ್ಯ ನೂರೆಂಟು ವರ್ಷಗಳು.
1.134.9
अर्जुनात्केशवो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाद्युतिः ।
कृष्णात्संकर्षणो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाबलः ॥ १.१३४.९ ॥
ಅರ್ಜುನನಿಗಿಂತ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಹಿರಿಯನಾದ ಕೇಶವನು ಮಹಾದ್ಯುತಿ; ಕೃಷ್ಣನಿಗಿಂತ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಹಿರಿಯನಾದ ಸಂಕರ್ಷಣನು ಮಹಾಬಲ.
1.134.10
पाण्डुः पञ्चमहातेजास्तान्पश्यन्पर्वते सुतान् ।
रेमे स काश्यपयुतः पत्नीभ्यां सुभृशं तदा ॥ १.१३४.१० ॥
ಐದು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪಾಂಡುವು ಆಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ, ಕಶ್ಯಪರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
1.134.11
सुपुष्पितवने काले प्रवृत्ते मधुमाधवे ।
पूर्णे चतुर्दशे वर्षे फल्गुनस्य च धीमतः ॥ १.१३४.११ ॥
ಹೂಬಿಟ್ಟ ವನದಲ್ಲಿ, ಮಧು-ಮಾಧವ ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಾಗ, ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಫಾಲ್ಗುನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ.
1.134.12
यस्मिन्नृक्षे समुत्पन्नः पार्थस्तस्य च धीमतः ।
तस्मिन्नुत्तरफल्गुन्यां प्रवृत्ते स्वस्तिवाचने ॥ १.१३४.१२ ॥
ಪಾರ್ಥನು ಹುಟ್ಟಿದ ನಕ್ಷತ್ರ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ ಉತ್ತರ ಫಾಲ್ಗುನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದಾಗ, ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
1.134.13
रक्षणे विस्मृता कुन्ती व्यग्रा ब्राह्मणभोजने ।
पुरोहितेन सहितान्ब्राह्मणान्पर्यवेषयत् ॥ १.१३४.१३ ॥
ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುಂತಿ ಮರೆತಳು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಗ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು. ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅವಳು ಬಡಿಸಿದಳು.
1.134.14
दर्शनीयांस्ततः पुत्रान्पाण्डुः पञ्च महावने ।
तान्पश्यन्पर्वते रम्ये स्वबाहुबलमाश्रितः ॥ १.१३४.१४ ॥
ನಂತರ ಪಾಂಡು ಆ ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸುಂದರ ಐವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಂಡನು. ರಮಣೀಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದನು.
1.134.15
सुपुष्पितवने काले कदाचिन्मधुमाधवे ।
भूतसंमोहने राजा सभार्यो व्यचरद्वनम् ॥ १.१३४.१५ ॥
ಒಮ್ಮೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಹೂವು ಅರಳಿದ ವನದಲ್ಲಿ, ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
1.134.16
पलाशैस्तिलकैश्चूतैश्चम्पकैः पारिभद्रकैः ।
अन्यैश्च बहुभिर्वृक्षैः फलपुष्पसमृद्धिभिः ॥ १.१३४.१६ ॥
ಪಲಾಶ, ತಿಲಕ, ಚೂತ, ಚಂಪಕ, ಪಾರಿಭದ್ರಕ ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಇತರ ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಫಲಪುಷ್ಪಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ್ದ ವನವು.
1.134.17
जलस्थानैश्च विविधैः पद्मिनीभिश्च शोभितम् ।
पाण्डोर्वनं तत्संप्रेक्ष्य प्रजज्ञे हृदि मन्मथः ॥ १.१३४.१७ ॥
ವಿವಿಧ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಕೊಳಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡುವಿನ ಆ ವನವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಥನು ಉದಯಿಸಿದನು.
1.134.18
प्रहृष्टमनसं तत्र विचरन्तं यथाऽमरम् ।
तं माद्र्यनुजगामैका वसनं बिभ्रती शुभम् ॥ १.१३४.१८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಮನದಿಂದ ದೇವತೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಮಾದ್ರಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಳು.
1.134.19
समीक्षमाणः स तु तां वयःस्थां तनुवाससम् ।
तस्य कामः प्रवृते गहनेऽग्निरिवोद्गतः ॥ १.१३४.१९ ॥
ಯೌವನದಲ್ಲಿದ್ದ, ತೆಳುವಾದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅವನ ಕಾಮ ಉರಿಯಿತು.
1.134.20
रहस्येकां तु तां दृष्ट्वा राजा राजीवलोचनाम् ।
न शशाक नियन्तुं तं कामं कामवशीकृतः ॥ १.१३४.२० ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿದ್ದ, ಕಮಲನೇತ್ರೆಯಾದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಮಕ್ಕೆ ವಶನಾದ ರಾಜನು ಆ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಹೋದನು.
1.134.21
अथ सोऽष्टादशे वर्षे ऋतौ माद्रमलङ्कृताम् ।
आजुहाव ततः पाण्डुः परीतात्मा यशस्विनीम् ॥ १.१३४.२१ ॥
ನಂತರ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು, ಮನಸ್ಸು ವಶವಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡುವು ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಕರೆದನು.
1.134.22
तत एनां बलाद्राजा निजग्राह रहोगताम् ।
वार्यमाणस्तया देव्या विस्फुरन्त्या यथाबलम् ॥ १.१३४.२२ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು; ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು ತಳಮಳಿಸುತ್ತ ಅವನನ್ನು ತಡೆದಳು.
1.134.23
स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत ।
माद्रीं मैथुनधर्मेण सोऽन्वगच्छद्बलादिव ॥ १.१३४.२३ ॥
ಕಾಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವಶವಾದ ಅವನು ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ; ಮಿಲನಧರ್ಮದಂತೆ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.
1.134.24
जीवितान्ताय कौरव्य मन्मथस्य वशं गतः ।
शापजं भयमुत्सृज्य विधिना संप्रचोदितः ॥ १.१३४.२४ ॥
ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಮನ್ಮಥನ ವಶವಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವಾಂತಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದನು; ಶಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯವನ್ನು ತೊರೆದು, ವಿಧಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ.
1.134.25
तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात्कालेन मोहिता ।
संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा ॥ १.१३४.२५ ॥
ಕಾಮಾಸಕ್ತನಾದ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಲವೇ ನೇರವಾಗಿ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿತು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕಲಕಿ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ನಾಶವಾಯಿತು.
1.134.26
स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दनः ।
पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा ॥ १.१३४.२६ ॥
ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ, ಕುರುವಂಶದ ಆನಂದನಾದ ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪಾಂಡು ಕಾಲಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ.
1.134.27
ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम् ।
मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनरतीव हि ॥ १.१३४.२७ ॥
ಆಗ ಮಾದ್ರಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ ರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಗನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಹೊರಡಿಸಿದಳು.
1.134.28
सह पुत्रैस्ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
आजग्मुः सहितास्तत्र यत्र राजा तथागतः ॥ १.१३४.२८ ॥
ನಂತರ ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಾಜನು ಹಾಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.
1.134.29
ततो माद्र्यब्रवीद्राजन्नार्ता कुन्तीमिदं वचः ।
एकैव त्वमिहागच्छ तिष्ठन्त्वत्रैव दारकाः ॥ १.१३४.२९ ॥
ಆಗ ರಾಜನೇ, ದುಃಖಿತಳಾದ ಮಾದ್ರಿ ಕುಂತಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು: ನೀನೊಬ್ಬಳೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಾ; ಮಕ್ಕಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ.
1.134.30
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्यास्तत्रैवाधाय दरकान् ।
हता।हमिति विक्रुश्च सहसैवाजगाम सा ॥ १.१३४.३० ॥
ಆಕೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು, "ನಾನು ನಾಶವಾದೆ" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತ ಆಕೆ ತಕ್ಷಣ ಬಂದಳು.
1.134.31
दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले ।
कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता ॥ १.१३४.३१ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೋಕದಿಂದ ದೇಹ ಕುಗ್ಗಿದ ಕುಂತಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ಗೋಳಾಡಿದಳು.
1.134.32
रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततमात्मवान् ।
कथं त्वामत्यतिक्रान्तः शापं जानन्वनौकसः ॥ १.१३४.३२ ॥
ನಾನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡಿದ ವೀರನೂ ಸದಾ ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯೂ ಆದವನು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ಶಾಪವನ್ನು ತಿಳಿದೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೀರಿದನು?
1.134.33
ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो नराधिपः ।
सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम् ॥ १.१३४.३३ ॥
ಮಾದ್ರಿ! ನೀನು ಆ ರಾಜನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಿರುವಾಗ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ?
1.134.34
कथं दीनस्य सततं त्वामासाद्य रहोगताम् ।
तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत ॥ १.१३४.३४ ॥
ದೀನನಾಗಿ ಸದಾ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಶಾಪವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು?
1.134.35
धन्या त्वमसि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा ।
दृष्टवत्यसि यद्वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः ॥ १.१३४.३५ ॥
ಬಾಹ್ಲೀಕಿ! ನೀನು ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ್ಯವಂತಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಆ ರಾಜನ ಮುಖವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದೆ.
1.134.36
विलपन्त्या मया देवि वार्यमाणेन चासकृत् ।
आत्मा न वारितोऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा ॥ १.१३४.३६ ॥
ದೇವಿ! ನಾನು ಗೋಳಾಡುತ್ತ, ಪದೇ ಪದೇ ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಬಯಸಿ ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು.
1.134.37
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती शोकाग्निदीपिता ।
पपात सहसा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ १.१३४.३७ ॥
ಅವಳ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶೋಕಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಉರಿದ ಕುಂತಿ, ಬೇರು ಕಡಿದ ಮರದಂತೆ ಸಹಸಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು.
1.134.38
निश्चेष्टा पतिता भूमौ मोहेन न चचाल सा ।
तस्मिन्क्षणे कृतस्नानमहताम्बरसंवृतम् ॥ १.१३४.३८ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಳಾಗಿ ಬಿದ್ದ ಅವಳು ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ ಚಲಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದರು.
1.134.39
अलङ्कारकृतं पाण्डुं शयानं शयने शुभे ।
कुन्तीमुत्थाप्य माद्री तु मोहेनाविष्टचेतनाम् ॥ १.१३४.३९ ॥
ಸುಂದರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಪಾಂಡುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಂತಿಯನ್ನು ಮಾದ್ರಿ ಎತ್ತಿದಳು.
1.134.40
आर्ये एहीति तां कुन्तीं दर्शयामास कौरव ।
पादयोः पतिता कुन्ती पुनरुत्थाय भूमिपम् ॥ १.१३४.४० ॥
"ಆರ್ಯೇ, ಬಾ" ಎಂದು ಕರೆದು, ಓ ಕೌರವನೇ, ಮಾದ್ರಿ ಕುಂತಿಗೆ (ಪಾಂಡುವನ್ನು) ತೋರಿಸಿದಳು. ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಕುಂತಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ರಾಜನ ಬಳಿ ಹೋದಳು.
1.134.41
रक्तचन्दनदिग्धांङ्गं महारजनवाससम् ।
सस्मितेन च वक्त्रेण वदन्तमिव भारतम् ॥ १.१३४.४१ ॥
ಕೆಂಪು ಶ್ರೀಗಂಧ ಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳು, ಗಾಢ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ನಗುಮುಖದಿಂದ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ಇದ್ದ ಭಾರತ (ಪಾಂಡು).
1.134.42
परिरभ्य ततो मोहाद्विललापाकुलेन्द्रिया ।
माद्री चापि समालिङ्ग्य राजानं विललाप सा ॥ १.१३४.४२ ॥
ನಂತರ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕಲಕಿ ಹೋದ ಕುಂತಿ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅಳಲಿಟ್ಟಳು. ಮಾದ್ರಿಯೂ ರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ವಿಲಾಪ ಮಾಡಿದಳು.
1.134.43
तं तथा शायिनं पुत्रा ऋषयः सह चारणैः ।
अभ्येत्य सहिताः सर्वे शोकादश्रूण्यवर्तयन् ॥ १.१३४.४३ ॥
ಹಾಗೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪುತ್ರರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ದುಃಖದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದರು.
1.134.44
अस्तं गतमिवादित्यं संशुष्कमिव सागरम् ।
दृष्ट्वा पाण्डुं नरव्याघ्रं शोचन्ति स्म महर्षयः ॥ १.१३४.४४ ॥
ಅಸ್ತಂಗತನಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಬತ್ತಿದ ಸಾಗರದಂತೆ ಇದ್ದ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಪಾಂಡುವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶೋಕಿಸಿದರು.
1.134.45
समानशोका ऋषयः पाण्डवाश्च बभूविरे ।
ते समाश्वासिते विप्रैर्विलेपतुरनिन्दिते ॥ १.१३४.४५ ॥
ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಸಮಾನ ದುಃಖಿತರಾದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರೂ ಆ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ವಿಲಪಿಸಿದರು.
1.134.46
हा राजन्कस्य नो हित्वा गच्छसि त्रिदशालयम् ।
हा राजन्मम मन्दायाः कथं माद्रीं समेत्य वै ॥ १.१३४.४६ ॥
ಅಯ್ಯೋ ರಾಜನೇ! ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆಯಾ! ಅಯ್ಯೋ ರಾಜನೇ, ದುರದೃಷ್ಟವಂತೆಯಾದ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ?
1.134.47
निधनं प्राप्तवान्राजन्मद्भाग्यपरिसंक्षयात् ।
युधिष्ठिरं भीमसेनमर्जुनं च यमावुभौ ॥ १.१३४.४७ ॥
ರಾಜನೇ! ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶದಿಂದ ನೀನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಭೀಮಸೇನ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಯಮಳರು.
1.134.48
कस्य हित्वा प्रियान्पुत्रान्प्रयातोऽसि विशांपते ।
नूनं त्वां त्रिदशा देवाः प्रतिनन्दन्ति भारत ॥ १.१३४.४८ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ? ಭಾರತನೇ! ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
1.134.49
यतो हि तप उग्रं वै चरितं ब्रह्मसंसदि ।
आवाभ्यां सहितो राजन्गमिष्यसि दिवं शुभम् ॥ १.१३४.४९ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ರಾಜನೇ, ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನೀನು ಶುಭ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ.
1.134.50
आजमीढाजमीढानां कर्मणा चरतां गतिम् ।
ननु नाम सहावाभ्यां गमिष्यामीति यत्त्वया ॥ १.१३४.५० ॥
ಅಜಮೀಢ ವಂಶಜನೇ, ಕರ್ಮದಿಂದ ತಪಿಸುವವರ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು; 'ನಾವಿಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೆ ನಾನೂ ಹೋಗುವೆನು' ಎಂದು ನೀನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸತ್ಯವಲ್ಲವೇ?
1.134.51
प्रतिज्ञाता कुरुश्रेष्ठ यदाऽस्मि वनमागता ।
आवाभ्यां चैव सहितो गमिष्यसि विशांपते।
मुहूर्तं क्षम्यतां राजन्द्रक्ष्येऽहं च मुखं तव ॥ १.१३४.५१ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೆ ನೀನು ಹೋಗುವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ; ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ರಾಜನೇ, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಮಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವೆನು.
1.134.52
विलपित्वा भृशं चैव निःसंज्ञे पतिते भुवि ।
यथा हते मृगे मृग्यौ लुब्धैर्वनगते तथा ॥ १.१३४.५२ ॥
ಬಹಳವಾಗಿ ಕೊರಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಜಿಂಕೆ ಜೋಡಿಯಂತೆ.
1.134.53
युधिष्ठिरमुखाः सर्वे पाण्डवा वेदपरागाः ।
तेऽभ्यागत्य पितुर्मूले निःसंज्ञाः पतिता भुवि ॥ १.१३४.५३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮುಂದಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಡವರು, ವೇದಪಾರಂಗತರು, ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
1.134.54
पाण्डोः पादौ परिष्वज्य विलपन्ति स्म पाण्डवाः ।
हा विनष्टाः स्म तातेति हा अनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५४ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪಾಂಡವರು ಕೊರಗಿದರು — "ಅಯ್ಯೋ, ತಂದೆಯೇ, ನಾವು ನಾಶವಾದೆವು! ಅಯ್ಯೋ, ನಾವು ಅನಾಥರಾದೆವು!"
1.134.55
त्वद्विहीना महाप्राज्ञ कथं जीवाम बालकाः ।
लोकनाथस्य पुत्राः स्मो न सनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५५ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಬಾಲಕರು ಹೇಗೆ ಬದುಕೋಣ? ಲೋಕನಾಥನ ಪುತ್ರರಾಗಿಯೂ ನಾವು ಸನಾಥರಾಗಿಲ್ಲ.
1.134.56
क्षणेनैव महाराज अहो लोकस्य चित्रता ।
नास्मद्विधा राजपुत्रा अधन्याः सन्ति भारत ॥ १.१३४.५६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಲೋಕದ ಎಂಥ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ! ಭಾರತನೇ, ನಮ್ಮಂತಹ ರಾಜಪುತ್ರರೂ ಅದೃಷ್ಟಹೀನರಾದರು.
1.134.57
त्वद्विनाशाच्च राजेन्द्र राज्यप्रस्खलनात्तदा ।
पाण्डवाश्च वयं सर्वे प्राप्ताः स्म व्यसनं महत् ॥ १.१३४.५७ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ವಿನಾಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಆಗ ರಾಜ್ಯ ಕೈತಪ್ಪಿದ ಕಾರಣ ನಾವು ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆವು.
1.134.58
किं करिष्यामहे राजन्कर्तव्यं च प्रसीदताम् ।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च शतशृङ्गनिवासिना ॥ १.१३४.५८ ॥
ರಾಜನೇ, ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ? ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೇನೆಂದು ಹೇಳು — ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶತಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನೊಂದಿಗೆ.
1.134.59
त्वया लब्धाः स्म राजेन्द्र महता तपसा वयम् ।
हित्वा मानं वनं गत्वा स्वयमाहृत्य भक्षणम् ॥ १.१३४.५९ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಾವು ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟೆವು; ಮಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಾವೇ ಆಹಾರವನ್ನು ತರಬೇಕು.
1.134.60
शाकमूलफलैर्वन्यैर्भरणं वै त्वया कृतम् ।
पुत्रानुत्पाद्य पितरो यमिच्छ्ति महातम्नः ॥ १.१३४.६० ॥
ಸೊಪ್ಪು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದೆ. ತಂದೆಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಓ ಮಹಾತ್ಮನೇ…
1.134.61
त्रिवर्गफलमिच्छन्तस्तस्य कालोऽयमागतः ।
अभुक्त्वैव फलं राजन्गन्तुं नार्हसि भारत ॥ १.१३४.६१ ॥
ತ್ರಿವರ್ಗ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಈಗ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ಭಾರತನೇ, ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆ ನೀನು ಹೋಗಬಾರದು.
1.134.62
इत्येवमुक्त्वा पितरं भीमोऽपि विललाप ॥ १.१३४.६२ ॥
ಹೀಗೆ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿ ಭೀಮನೂ ಸಹ ಶೋಕಿಸಿದನು.
1.134.63
प्रनष्टं भारतं वंशं पाण्डुना पुनरुद्धृतम् ।
तस्मिंस्तदा वनगते नष्टं राज्यमराजकम् ॥ १.१३४.६३ ॥
ಭರತ ವಂಶ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು; ಪಾಂಡುವು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ರಾಜ್ಯವು ರಾಜನಿಲ್ಲದೆ ನಾಶವಾಯಿತು.
1.134.64
पुनर्निःसारितं क्षत्रं पाण्डुपुत्रैश्च पञ्चभिः ।
एतच्छ्रुत्वाऽनुमोदित्वा गन्तुमर्हसि शङ्कर ॥ १.१३४.६४ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಐವರು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತೆ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅನುಮೋದಿಸಿ, ಓ ಶಂಕರ, ನೀನು ಹೋಗಬೇಕು.
1.134.65
इत्येवमुक्त्वा पितरं विललाप धनञ्जयः ।
दुःसहं च तपः कृत्वा लब्ध्वा नो भरतर्षभ ॥ १.१३४.६५ ॥
ಹೀಗೆ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿ ಧನಂಜಯನು ಶೋಕಿಸಿದನು. ದುಃಸಹ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪಡೆದೆ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
1.134.66
पुत्रलाभस्य महतः शुश्रूषादिफलं त्वया ।
न चावाप्तं किंचिदेव पुरा दशरथो यथा ॥ १.१३४.६६ ॥
ಮಹಾ ಪುತ್ರಲಾಭದ ಸೇವೆ ಮೊದಲಾದ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಏನೂ ಪಡೆದಿಲ್ಲ; ಹಿಂದೆ ದಶರಥನಂತೆ.
1.134.67
एवमुक्त्वा यमौ चापि विलेपतुरथातुरौ ॥ १.१३४.६७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದುಃಖಿತರಾದ ಆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳೂ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
1.134.68
अहं ज्येष्ठा धर्मपत्नी ज्येष्ठं धर्मफलं मम ।
अवश्यं भाविनो भावान्मा मां माद्रि निवर्तय ॥ १.१३४.६८ ॥
ನಾನು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ; ಧರ್ಮಫಲ ಹಿರಿಯವಳಿಗೆ ಸೇರಿದದ್ದು. ಮಾದ್ರಿ, ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಗುವುದನ್ನು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡ.
1.134.69
अन्विष्यामीह भर्तारमहं प्रेतवशं गतम् ।
उत्तिष्ठ त्वं विसृज्यैनमिमान्रक्षस्व दारकान् ॥ १.१३४.६९ ॥
ಮೃತ್ಯುವಶನಾದ ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಏಳು; ಇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
1.134.70
अवाप्य पुत्रांल्लब्धार्थान्वीरपत्नीत्वमर्थये ।
मद्रराजसुता कुन्तीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१३४.७० ॥
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿದವಳಾಗಿ, ವೀರಪತ್ನಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಮದ್ರರಾಜನ ಮಗಳು ಕುಂತಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
1.134.71
अहमेवानुयास्यामि भर्तारमपलापिनम् ।
न हि तृप्ताऽस्मि कामानां ज्येष्ठा मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.७१ ॥
ಅಗಲಿ ಹೋದ ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನಾನೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಆಸೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಳಾಗಿಲ್ಲ; ಹಿರಿಯವಳೇ, ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡು.
1.134.72
मां चाभिगम्य क्षीणोऽयं कामाद्भरतसत्तमः ।
समुच्छिद्यामि तत्कामं कथं नु यमसादने ॥ १.१३४.७२ ॥
ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಕಾಮದಿಂದ ಕ್ಷೀಣರಾದ ಈ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಆ ಆಸೆಯನ್ನು ಯಮನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಈಡೇರಿಸಲಿ?
1.134.73
मम हतोर्हि राजाऽयं दिवं राजर्पिसत्तमः ।
न चैव तादृशी बुद्धिर्बान्धवाश्च न तादृशाः ॥ १.१३४.७३ ॥
ನನ್ನ ಪತಿ ಮರಣಿಸಿದ ಕಾರಣ ಈ ರಾಜನು, ರಾಜರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಂತಹ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತಹ ಬಂಧುಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
1.134.74
न चोत्सहे धारयितुं प्राणान्भर्त्रा विना कृता ।
तस्मात्तमनुयास्यामि यान्तं वैवस्वतक्षयम् ॥ १.१३४.७४ ॥
ಪತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶಕ್ತಳಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸುವೆನು.
1.134.75
वर्तेयं न समां वृत्तिं जात्वहं न सुतेषु ते ।
तथाहि वर्तमानां मामधर्मः संस्पृशेन्महान् ॥ १.१३४.७५ ॥
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಸಮಾನ ನಡತೆಯಿಂದ ಬದುಕಲಾರೆ. ಹಾಗೆ ನಡೆದರೆ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮ ತಟ್ಟುವುದು.
1.134.76
तस्मान्मे सुतयोर्देवि वर्तितव्यं स्वपुत्रवत् ।
अन्वेष्यामि च भर्तारं व्रजन्तं यमसादनम् ॥ १.१३४.७६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ದೇವಿ, ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವೆನು.
1.134.77
मां हि कामयमानोऽयं राजा प्रेतवशं गतः ।
राज्ञः शरीरेण सह मामपीदं कलेवरम् ॥ १.१३४.७७ ॥
ಈ ರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಲೇ ಮರಣದ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ರಾಜನ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಈ ದೇಹವೂ.
1.134.78
दग्धव्यं सुप्रतिच्छन्नं त्वेतदार्ये प्रियं कुरु ।
दारकेष्वप्रमत्ता त्वं भवेश्चाभिहिता मया।
अतोऽहं न प्रपश्यामि संदेष्टव्यं हितं तव ॥ १.१३४.७८ ॥
ಈ ದೇಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮರೆಮಾಡಿ ದಹಿಸಬೇಕು. ಆರ್ಯೆ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು. ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರು, ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
1.134.79
ऋषयस्तान्समाश्वास्य पाण्डवान्सत्यविक्रमान् ।
ऊचुः कुन्तीं च माद्रीं च समाश्वास्य तपस्विनः ॥ १.१३४.७९ ॥
ಸತ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಆ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದ ತಪಸ್ವಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು, ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯರನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.
1.134.80
सुभगे बालपुत्रा तु न मर्तव्यं तथंचन ।
पाण्डवांश्चापि नेष्यामः कुरुराष्ट्रं परन्तपान् ॥ १.१३४.८० ॥
ಸುಭಗೆಯೇ, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವಳು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮರಣ ಹೊಂದಬಾರದು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಕುರುರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇವೆ.
1.134.81
अधर्मेष्वर्थजातेषु धृतराष्ट्रश्च लोभवान् ।
स कदाचिन्न वर्तेत पाण्डवेषु यथाविधि ॥ १.१३४.८१ ॥
ಅಧರ್ಮದ ಸಂಪತ್ತು ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಲೋಭಿಯಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಪಾಂಡವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
1.134.82
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
माद्र्याश्च बलिनांश्रेष्ठः शल्यो भ्राता महारथः ॥ १.१३४.८२ ॥
ಕುಂತಿಯ ರಕ್ಷಕರು ವೃಷ್ಣಿಗಳು; ಕುಂತಿಭೋಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಮಾದ್ರಿಯ ಸಹೋದರನೂ ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಮಹಾರಥನೂ ಆದ ಶಲ್ಯನೇ ಅವಳ ರಕ್ಷಕ.
1.134.83
भर्त्रा तु मरणं सार्धं फलवन्नात्र संशयः ।
युवाभ्यां दुष्करं चैतद्वदन्ति द्विजपुङ्गवाः ॥ १.१३४.८३ ॥
ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದುವುದು ಫಲದಾಯಕವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಇದು ಕಷ್ಟಕರ ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
1.134.84
मृते भर्तरि साध्वी स्त्री ब्रह्मचर्यव्रते स्थिता ।
यमैश्च नियमैः पूता मनोवाक्कायजैः शुभा ॥ १.१३४.८४ ॥
ಗಂಡ ಮೃತನಾದ ನಂತರ ಸಾಧ್ವಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಬೇಕು; ಯಮ ನಿಯಮಗಳಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ವಾಕ್ಕು ದೇಹಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪವಿತ್ರತೆಯಿಂದ ಶುಭಳಾಗಿ.
1.134.85
भर्तारं चिन्तयन्ती सा भर्तारं निस्तरेच्छुभा ।
तारितश्चापि भर्ता स्यादात्मा पुत्रस्तथैव च ॥ १.१३४.८५ ॥
ಪತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಆ ಶುಭೆಯು ಪತಿಯನ್ನು ದಾಟಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪತಿಯೂ ತರಿಸಲ್ಪಡುವನು, ಆತ್ಮವೂ, ಪುತ್ರನೂ ಕೂಡ.
1.134.86
तस्माञ्जीवितमेवैतद्युवयोर्विद्म शोभनम् ॥ १.१३४.८६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಜೀವನವೇ ಶುಭವೆಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ.
1.134.87
यथा पाण्डोस्तु निर्देशस्तथा विप्रगणस्य च ।
आज्ञा शिरसि निक्षिप्ता करिष्यामि च तत्तथा ॥ १.१३४.८७ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಆಜ್ಞೆ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮೂಹದ ಆಜ್ಞೆಯೂ. ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆನು.
1.134.88
यदाद्दुर्भगवन्तोऽपि तन्मन्ये शोभनं परम् ।
भर्तुश्च मम पुत्राणामात्मनश्च न संशयः ॥ १.१३४.८८ ॥
ನೀನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು, ದುರದೃಷ್ಟವಂತೆಯೇ, ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಪತಿಗೂ, ನನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೂ, ನನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಒಳಿತಾಗುವುದು, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
1.134.89
कुन्ती समर्था पुत्राणां योगक्षेमस्य धारणे ।
अस्या हि न समा बुद्ध्या यद्यपि स्यादरुन्धती ॥ १.१३४.८९ ॥
ಕುಂತಿ ಪುತ್ರರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಹೊರುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಳು; ಅರುಂಧತಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಕೆಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ.
1.134.90
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
नाहं त्वमिव पुत्राणां समर्था धारणे तथा ॥ १.१३४.९० ॥
ಕುಂತಿಗೆ ರಕ್ಷಕರು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂತಿಭೋಜನೂ; ನಾನು ನಿನ್ನಂತೆ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೊರುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಳಲ್ಲ.
1.134.91
साऽहं भर्तारमन्विष्ये संतृप्ता नापि भोगतः ।
भर्तृलोकस्य तु ज्येष्ठा देवी मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.९१ ॥
ನಾನು ಪತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಭೋಗದಿಂದ ತೃಪ್ತಳಾದವಳಲ್ಲ. ಪತಿಲೋಕದ ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯಾದ ದೇವಿ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿ.
1.134.92
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य सत्यसन्धस्य धीमतः ।
पादौ परिचरिष्यामि तथार्याऽद्यानुमन्यताम् ॥ १.१३४.९२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಕೃತಜ್ಞ, ಸತ್ಯಸಂಧ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪತಿಯ ಪಾದಗಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆರ್ಯೆ, ಈಗ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ.
1.134.93
एवमुक्त्वा तदा राजन्मद्रराजसुता शुभा ।
ददौ कुन्त्यै यमौ माद्री शिरसाऽभिप्रणम्य च ॥ १.१३४.९३ ॥
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆಗ ಮದ್ರರಾಜನ ಶುಭೆಯಾದ ಮಗಳು ಮಾದ್ರಿ ತಲೆಬಾಗಿ ಕುಂತಿಗೆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದಳು.
1.134.94
अभिवाद्य महर्षीन्सा परिष्वज्य च पाण्डवान् ।
मूर्ध्न्युपाघ्राय बहुशः पार्थानात्मसुतौ तदा ॥ १.१३४.९४ ॥
ಅವಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಾಂಡವರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮೂಸಿದಳು.
1.134.95
हस्ते युधिष्ठिरं गृह्य माद्री वाक्यमभाषत ।
कुन्ती माता अहं धात्री युष्माकं तु पिता मृतः ॥ १.१३४.९५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕೈಹಿಡಿದು ಮಾದ್ರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಕುಂತಿ ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ; ನಾನು ದಾದಿ; ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.'
1.134.96
युधिष्ठिरः पिता ज्येष्ठश्चतुर्णां धर्मतः सदा ।
वृद्धाद्युपासनासक्ताः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १.१३४.९६ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು, ಸದಾ ತಂದೆಯಂತೆ. ಹಿರಿಯರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು, ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರು.
1.134.97
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ।
तस्मात्सर्वे कुरुध्वं वै गुरुवृत्तिमतन्द्रिताः ॥ १.१३४.९७ ॥
ಇಂತಹವರು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪರಾಭವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹಿರಿಯರ ಕಡೆಗಿನ ಸೇವಾನಡತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರಿ.
1.134.98
ऋषीणां च पृथायाश्च नमस्कृत्य पुनःपुनः ।
आयासकृपणा माद्री प्रत्युवाच पृथां तदा ॥ १.१३४.९८ ॥
ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಪೃಥೆಗೂ ಪದೇಪದೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಮಾದ್ರಿ ಆಗ ಪೃಥೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
1.134.99
ऋषीणां संनिधावेषां यथा वागभ्युदीरिता ।
दिदृक्षमाणायाः स्वर्गं न ममैषा वृथा भवेत् ॥ १.१३४.९९ ॥
ಈ ಋಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೋಡಬಯಸುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು.
1.134.100
धन्या त्वमसि वार्ष्णेयि नास्ति स्त्री सदृशी त्वया ।
वीर्यं तेजश्च योगं च माहात्म्यं च यशस्विनाम् ॥ १.१३४.१०० ॥
ವಾರ್ಷ್ಣೇಯಿ, ನೀನು ಧನ್ಯಳು; ನಿನ್ನಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ. ಯಶಸ್ವಿಗಳ ವೀರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸು, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿದೆ.
1.134.101
कुन्ति द्रक्ष्यसि पुत्राणां पञ्चानाममितौजसाम् ।
आर्या चाप्यभिवाद्या च मम पूज्या च सर्वतः ॥ १.१३४.१०१ ॥
ಕುಂತಿ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಐವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ. ನೀನು ಆರ್ಯೆ, ವಂದನೀಯಳು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನನ್ನಿಂದ ಪೂಜ್ಯಳು.
1.134.102
ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वं देवि भूषिता स्वगुणैः शुभैः ।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि त्वया यावनन्दिनि ॥ १.१३४.१०२ ॥
ದೇವಿ, ನೀನು ಜ್ಯೇಷ್ಠಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ನಿನ್ನ ಶುಭ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು. ನಂದಿನಿ, ನಿನ್ನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.134.103
धर्मं स्वर्गं च कीर्तिं च त्वत्कृतेऽहमवाप्नुयाम् ।
यथा तथा विधत्स्वेह मा च कार्षीर्विचारणां ॥ १.१३४.१०३ ॥
ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ನಾನು ಧರ್ಮ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಹೇಗಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು, ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಡ.
1.134.104
बाष्पसंदिग्धया वाचा कुन्त्युवाच यशस्विनी ।
अनुज्ञाताऽसि कल्याणि त्रिदिवे सङ्गमोऽस्तु ते ॥ १.१३४.१०४ ॥
ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಕುಂತಿ ಹೇಳಿದಳು: ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಂಗಮವಾಗಲಿ.
1.134.105
भर्त्रा सह विशालिक्षि क्षिप्रमद्यैव भामिनि ।
संगतास्वर्गलोके त्वं रमेथाः शाश्वतीः समाः ॥ १.१३४.१०५ ॥
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಇಂದೇ ಬೇಗನೆ ಪತಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆನಂದಿಸು.
1.134.106
ततः पुरोहितः स्नात्वा प्रेतकर्मणि पारगः ।
हिरण्यशकलानाज्यं तिलं दधि च तण्डुलान् ॥ १.१३४.१०६ ॥
ಆಗ ಪುರೋಹಿತನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರೇತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾಗಿ, ಚಿನ್ನದ ತುಂಡುಗಳು, ತುಪ್ಪ, ಎಳ್ಳು, ಮೊಸರು, ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು (ತಂದನು).
1.134.107
उदकुम्भांश्च परशुं समानीय तपस्विभिः ।
अश्वमेधाग्निमाहृत्य यथान्यायं समन्ततः ॥ १.१३४.१०७ ॥
ನೀರಿನ ಕೊಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಂದು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಂದು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ (ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು).
1.134.108
काश्यपः कारयामास पाण्डोः प्रेतस्य तां क्रियाम् ।
पुरोहितोक्तविधिना पाण्डोः पुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.१०८ ॥
ಕಾಶ್ಯಪನು ಪಾಂಡುವಿನ ಪ್ರೇತಕ್ಕೆ ಆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು; ಪುರೋಹಿತನು ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು (ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದನು).
1.134.109
तेनाग्निनाऽदहत्पाण्डुं कृत्वा चापि क्रियास्तदा ।
रुदञ्छोकाभिसंतप्तः पपात भुवि पाण्डवः ॥ १.१३४.१०९ ॥
ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾಂಡುವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ನಂತರ ಇತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು. ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಆ ಪಾಂಡವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.
1.134.110
ऋषीन्पुत्रान्पृथां चैव विसृज्य च नृपात्मज ।
नमस्कृत्य चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम् ॥ १.१३४.११० ॥
ಓ ರಾಜಕುಮಾರ, ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಪೃಥೆಯನ್ನೂ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು, ಚಿತೆಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ.
1.134.111
मद्रराजसुता तूर्णमन्वारोहद्यशस्विनी ॥ १.१३४.१११ ॥
ಮದ್ರರಾಜನ ಪುತ್ರಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ (ಚಿತೆಯನ್ನು) ಏರಿದಳು.
1.134.112
अहताम्बरसंवीतो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
उदकं कृतवांस्तत्र पुरोहितमते स्थितः ॥ १.१३४.११२ ॥
ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಹೋದರರೊಡನೆ, ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಿಂತು ಉದಕಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದನು.
1.134.113
अर्हतस्तस्य कृत्यानि शतशृङ्गनिवासिनः ।
तापसा विधिवच्चक्रुश्चारणा ऋषिभिः सह ॥ १.१३४.११३ ॥
ಶತಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಆ ಪೂಜ್ಯನಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.