ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.134.1
कस्मिन्वयसि संप्राप्ताः पाण्डवा गजसाह्वयम् ।
समपद्यन्त देवेभ्यस्तेषामायुश्च किं परम् ॥ १.१३४.१ ॥
ਪਾਂਡਵ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਜਸਾਹਵਯ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਸੀ?
1.134.2
पाण्डवानामिहायुष्यं शृणु कौरवनन्दन ।
जगाम हास्तिनपुरं षोडशाब्दो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵਨੰਦਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਥੇ ਸੁਣ। ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਗਏ।
1.134.3
भीमसेनः पञ्चदशो बीभत्सुर्वै चतुर्दशः ।
त्रयोदशाब्दौ च यमौ जग्मतुर्नागसाह्वयम् ॥ १.१३४.३ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਸਾਹਵਯ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਗਏ।
1.134.4
तत्र त्रयोदशाब्दानि धार्तराष्ट्रैः सहोषिताः ।
षण्मासाञ्जातुषगृहान्मुक्ता जातो घटोत्कचः ॥ १.१३४.४ ॥
ਉੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਰਹੇ; ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਜਨਮਿਆ।
1.134.5
षण्मासानेकचक्रायां वर्षं पाञ्चालके गृहे ।
धार्तराष्ट्रैः सहोषित्वा पञ्च वर्षाणि भारत ॥ १.१३४.५ ॥
ਏਕਚਕ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਪੰਜ ਸਾਲ।
1.134.6
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते त्रीणि वर्षाणि विंशतिम् ।
द्वादशाब्दानथैकं च बभूवुर्द्यूतनिर्जिताः ॥ १.१३४.६ ॥
ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੀਹ ਸਾਲ; ਫਿਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ।
1.134.7
भुक्त्वा षट्त्रिंशतं राजन्सागरान्तां वसुन्धराम् ।
मासैः षड्भिर्महात्मानः सर्वे कृष्णपरायणाः ॥ १.१३४.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਪਰਾਇਣ ਸਨ।
1.134.8
राज्ये परीक्षितं स्थाप्य दिष्टां गतिमवाप्नुवन् ।
एवं युधिष्ठिरस्यासीदायुरष्टोत्तरं शतम् ॥ १.१३४.८ ॥
ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਿਯਤ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਉਮਰ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਸਾਲ ਸੀ।
1.134.9
अर्जुनात्केशवो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाद्युतिः ।
कृष्णात्संकर्षणो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाबलः ॥ १.१३४.९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵੱਡੇ ਕੇਸ਼ਵ ਮਹਾਦਿਉਤੀ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵੱਡੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ।
1.134.10
पाण्डुः पञ्चमहातेजास्तान्पश्यन्पर्वते सुतान् ।
रेमे स काश्यपयुतः पत्नीभ्यां सुभृशं तदा ॥ १.१३४.१० ॥
ਪੰਜ ਮਹਾਤੇਜਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡੂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।
1.134.11
सुपुष्पितवने काले प्रवृत्ते मधुमाधवे ।
पूर्णे चतुर्दशे वर्षे फल्गुनस्य च धीमतः ॥ १.१३४.११ ॥
ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬਨ ਵਿੱਚ, ਮਧੂ-ਮਾਧਵ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੇ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ।
1.134.12
यस्मिन्नृक्षे समुत्पन्नः पार्थस्तस्य च धीमतः ।
तस्मिन्नुत्तरफल्गुन्यां प्रवृत्ते स्वस्तिवाचने ॥ १.१३४.१२ ॥
ਜਿਸ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਉੱਤਰ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਛੱਤਰ ਆਉਣ ਤੇ, ਸ੍ਵਸਤਿਵਾਚਨ ਦੇ ਸਮੇਂ।
1.134.13
रक्षणे विस्मृता कुन्ती व्यग्रा ब्राह्मणभोजने ।
पुरोहितेन सहितान्ब्राह्मणान्पर्यवेषयत् ॥ १.१३४.१३ ॥
ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕੁੰਤੀ ਭੁੱਲ ਗਈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਆਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪਰੋਸਿਆ।
1.134.14
दर्शनीयांस्ततः पुत्रान्पाण्डुः पञ्च महावने ।
तान्पश्यन्पर्वते रम्ये स्वबाहुबलमाश्रितः ॥ १.१३४.१४ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਂਬਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖੇ। ਰਮਣੀਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ।
1.134.15
सुपुष्पितवने काले कदाचिन्मधुमाधवे ।
भूतसंमोहने राजा सभार्यो व्यचरद्वनम् ॥ १.१३४.१५ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਣ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬਣ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ।
1.134.16
पलाशैस्तिलकैश्चूतैश्चम्पकैः पारिभद्रकैः ।
अन्यैश्च बहुभिर्वृक्षैः फलपुष्पसमृद्धिभिः ॥ १.१३४.१६ ॥
ਢਾਕ, ਤਿਲਕ, ਅੰਬ, ਚੰਪਾ, ਪਾਰਿਭਦਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
1.134.17
जलस्थानैश्च विविधैः पद्मिनीभिश्च शोभितम् ।
पाण्डोर्वनं तत्संप्रेक्ष्य प्रजज्ञे हृदि मन्मथः ॥ १.१३४.१७ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲ-ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਉਸ ਬਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਜਾਗ ਪਿਆ।
1.134.18
प्रहृष्टमनसं तत्र विचरन्तं यथाऽमरम् ।
तं माद्र्यनुजगामैका वसनं बिभ्रती शुभम् ॥ १.१३४.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁੰਦਰ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਮਾਦਰੀ ਇਕੱਲੀ ਤੁਰੀ।
1.134.19
समीक्षमाणः स तु तां वयःस्थां तनुवाससम् ।
तस्य कामः प्रवृते गहनेऽग्निरिवोद्गतः ॥ १.१३४.१९ ॥
ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਪਤਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਸਦੀ ਕਾਮਨਾ ਭੜਕ ਉੱਠੀ।
1.134.20
रहस्येकां तु तां दृष्ट्वा राजा राजीवलोचनाम् ।
न शशाक नियन्तुं तं कामं कामवशीकृतः ॥ १.१३४.२० ॥
ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ, ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਉਸ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ।
1.134.21
अथ सोऽष्टादशे वर्षे ऋतौ माद्रमलङ्कृताम् ।
आजुहाव ततः पाण्डुः परीतात्मा यशस्विनीम् ॥ १.१३४.२१ ॥
ਫਿਰ ਅਠਾਰ੍ਹਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ, ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਮਾਦ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਏ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.134.22
तत एनां बलाद्राजा निजग्राह रहोगताम् ।
वार्यमाणस्तया देव्या विस्फुरन्त्या यथाबलम् ॥ १.१३४.२२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੜਫਦੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਰਹੀ।
1.134.23
स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत ।
माद्रीं मैथुनधर्मेण सोऽन्वगच्छद्बलादिव ॥ १.१३४.२३ ॥
ਪਰ ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਿਆ; ਮੈਥੁਨ-ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
1.134.24
जीवितान्ताय कौरव्य मन्मथस्य वशं गतः ।
शापजं भयमुत्सृज्य विधिना संप्रचोदितः ॥ १.१३४.२४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ ਚੱਲ ਪਿਆ; ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਭੈ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ।
1.134.25
तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात्कालेन मोहिता ।
संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा ॥ १.१३४.२५ ॥
ਕਾਮ-ਵਸ਼ ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਕਾਲ ਨੇ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ ਉਹ ਮਨ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
1.134.26
स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दनः ।
पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा ॥ १.१३४.२६ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਕਾਲਧਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
1.134.27
ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम् ।
मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनरतीव हि ॥ १.१३४.२७ ॥
ਫਿਰ ਮਾਦ੍ਰੀ ਨੇ ਚੇਤਨਾ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਚੀਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਕੀਤੀ।
1.134.28
सह पुत्रैस्ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
आजग्मुः सहितास्तत्र यत्र राजा तथागतः ॥ १.१३४.२८ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ ਇਕੱਠੇ ਉੱਥੇ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆ ਸੀ।
1.134.29
ततो माद्र्यब्रवीद्राजन्नार्ता कुन्तीमिदं वचः ।
एकैव त्वमिहागच्छ तिष्ठन्त्वत्रैव दारकाः ॥ १.१३४.२९ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਖੀ ਮਾਦ੍ਰੀ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆ; ਬੱਚੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ।
1.134.30
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्यास्तत्रैवाधाय दरकान् ।
हता।हमिति विक्रुश्च सहसैवाजगाम सा ॥ १.१३४.३० ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ, "ਮੈਂ ਮਾਰੀ ਗਈ" ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਹ ਝੱਟ ਆ ਗਈ।
1.134.31
दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले ।
कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता ॥ १.१३४.३१ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪਈ ਕੁੰਤੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
1.134.32
रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततमात्मवान् ।
कथं त्वामत्यतिक्रान्तः शापं जानन्वनौकसः ॥ १.१३४.३२ ॥
ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਉਹ, ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਰਾਪ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ?
1.134.33
ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो नराधिपः ।
सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम् ॥ १.१३४.३३ ॥
ਮਾਦਰੀ! ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਨਾ? ਫਿਰ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਤੈਂ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਲਚਾਇਆ?
1.134.34
कथं दीनस्य सततं त्वामासाद्य रहोगताम् ।
तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत ॥ १.१३४.३४ ॥
ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਸਰਾਪ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
1.134.35
धन्या त्वमसि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा ।
दृष्टवत्यसि यद्वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः ॥ १.१३४.३५ ॥
ਹੇ ਬਾਹਲੀਕੀ! ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੁਖ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
1.134.36
विलपन्त्या मया देवि वार्यमाणेन चासकृत् ।
आत्मा न वारितोऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा ॥ १.१३४.३६ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਝ ਕੀਤਾ।
1.134.37
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती शोकाग्निदीपिता ।
पपात सहसा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ १.१३४.३७ ॥
ਉਸਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੋਕ-ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਤਪੀ ਕੁੰਤੀ ਅਚਾਨਕ ਜੜ੍ਹ ਕੱਟੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
1.134.38
निश्चेष्टा पतिता भूमौ मोहेन न चचाल सा ।
तस्मिन्क्षणे कृतस्नानमहताम्बरसंवृतम् ॥ १.१३४.३८ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹਰਕਤ ਡਿੱਗੀ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਹਿੱਲੀ। ਉਸ ਪਲ ਉਹ (ਪਾਂਡੂ) ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਵਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.134.39
अलङ्कारकृतं पाण्डुं शयानं शयने शुभे ।
कुन्तीमुत्थाप्य माद्री तु मोहेनाविष्टचेतनाम् ॥ १.१३४.३९ ॥
ਸੁੰਦਰ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਲੇਟੇ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ।
1.134.40
आर्ये एहीति तां कुन्तीं दर्शयामास कौरव ।
पादयोः पतिता कुन्ती पुनरुत्थाय भूमिपम् ॥ १.१३४.४० ॥
"ਆਰਯੇ, ਆਓ" ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ (ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ) ਵਿਖਾਇਆ। ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ ਕੁੰਤੀ ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਈ।
1.134.41
रक्तचन्दनदिग्धांङ्गं महारजनवाससम् ।
सस्मितेन च वक्त्रेण वदन्तमिव भारतम् ॥ १.१३४.४१ ॥
ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲੱਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਦੇ ਭਾਰਤ (ਪਾਂਡੂ)।
1.134.42
परिरभ्य ततो मोहाद्विललापाकुलेन्द्रिया ।
माद्री चापि समालिङ्ग्य राजानं विललाप सा ॥ १.१३४.४२ ॥
ਫਿਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ। ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
1.134.43
तं तथा शायिनं पुत्रा ऋषयः सह चारणैः ।
अभ्येत्य सहिताः सर्वे शोकादश्रूण्यवर्तयन् ॥ १.१३४.४३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਆਏ ਅਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ।
1.134.44
अस्तं गतमिवादित्यं संशुष्कमिव सागरम् ।
दृष्ट्वा पाण्डुं नरव्याघ्रं शोचन्ति स्म महर्षयः ॥ १.१३४.४४ ॥
ਅਸਤ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਸਾਗਰ ਵਰਗੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.134.45
समानशोका ऋषयः पाण्डवाश्च बभूविरे ।
ते समाश्वासिते विप्रैर्विलेपतुरनिन्दिते ॥ १.१३४.४५ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲਾਸਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.134.46
हा राजन्कस्य नो हित्वा गच्छसि त्रिदशालयम् ।
हा राजन्मम मन्दायाः कथं माद्रीं समेत्य वै ॥ १.१३४.४६ ॥
ਹਾਏ ਰਾਜਨ! ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ! ਹਾਏ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਅਭਾਗਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਵੇਂ?
1.134.47
निधनं प्राप्तवान्राजन्मद्भाग्यपरिसंक्षयात् ।
युधिष्ठिरं भीमसेनमर्जुनं च यमावुभौ ॥ १.१३४.४७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾਸ਼ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ।
1.134.48
कस्य हित्वा प्रियान्पुत्रान्प्रयातोऽसि विशांपते ।
नूनं त्वां त्रिदशा देवाः प्रतिनन्दन्ति भारत ॥ १.१३४.४८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ! ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆ? ਹੇ ਭਾਰਤ! ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1.134.49
यतो हि तप उग्रं वै चरितं ब्रह्मसंसदि ।
आवाभ्यां सहितो राजन्गमिष्यसि दिवं शुभम् ॥ १.१३४.४९ ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਭ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਓਗੇ।
1.134.50
आजमीढाजमीढानां कर्मणा चरतां गतिम् ।
ननु नाम सहावाभ्यां गमिष्यामीति यत्त्वया ॥ १.१३४.५० ॥
ਹੇ ਅਜਮੀਢ ਵੰਸ਼ੀ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ?
1.134.51
प्रतिज्ञाता कुरुश्रेष्ठ यदाऽस्मि वनमागता ।
आवाभ्यां चैव सहितो गमिष्यसि विशांपते।
मुहूर्तं क्षम्यतां राजन्द्रक्ष्येऽहं च मुखं तव ॥ १.१३४.५१ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਚਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓਗੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਠਹਿਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਖ ਵੇਖਾਂਗੀ।
1.134.52
विलपित्वा भृशं चैव निःसंज्ञे पतिते भुवि ।
यथा हते मृगे मृग्यौ लुब्धैर्वनगते तथा ॥ १.१३४.५२ ॥
ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਬਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਿਰਨ-ਜੋੜੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
1.134.53
युधिष्ठिरमुखाः सर्वे पाण्डवा वेदपरागाः ।
तेऽभ्यागत्य पितुर्मूले निःसंज्ञाः पतिता भुवि ॥ १.१३४.५३ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
1.134.54
पाण्डोः पादौ परिष्वज्य विलपन्ति स्म पाण्डवाः ।
हा विनष्टाः स्म तातेति हा अनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५४ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ — "ਹਾਏ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਅਸੀਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ! ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਏ!"
1.134.55
त्वद्विहीना महाप्राज्ञ कथं जीवाम बालकाः ।
लोकनाथस्य पुत्राः स्मो न सनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਬਾਲਕ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂਗੇ? ਲੋਕਨਾਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸਨਾਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
1.134.56
क्षणेनैव महाराज अहो लोकस्य चित्रता ।
नास्मद्विधा राजपुत्रा अधन्याः सन्ति भारत ॥ १.१३४.५६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕੀ ਵਿਚਿੱਤਰਤਾ! ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੀ ਅਭਾਗੇ ਹੋ ਗਏ।
1.134.57
त्वद्विनाशाच्च राजेन्द्र राज्यप्रस्खलनात्तदा ।
पाण्डवाश्च वयं सर्वे प्राप्ताः स्म व्यसनं महत् ॥ १.१३४.५७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਰਾਜ ਖੁੱਸਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
1.134.58
किं करिष्यामहे राजन्कर्तव्यं च प्रसीदताम् ।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च शतशृङ्गनिवासिना ॥ १.१३४.५८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਦੱਸੋ — ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸ਼ਤਸ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ।
1.134.59
त्वया लब्धाः स्म राजेन्द्र महता तपसा वयम् ।
हित्वा मानं वनं गत्वा स्वयमाहृत्य भक्षणम् ॥ १.१३४.५९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾ ਕੇ ਖੁਦ ਭੋਜਨ ਲਿਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
1.134.60
शाकमूलफलैर्वन्यैर्भरणं वै त्वया कृतम् ।
पुत्रानुत्पाद्य पितरो यमिच्छ्ति महातम्नः ॥ १.१३४.६० ॥
ਸਾਗ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮ ਕੇ ਜਿਸਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ…
1.134.61
त्रिवर्गफलमिच्छन्तस्तस्य कालोऽयमागतः ।
अभुक्त्वैव फलं राजन्गन्तुं नार्हसि भारत ॥ १.१३४.६१ ॥
ਤ੍ਰਿਵਰਗ ਦਾ ਫਲ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਫਲ ਭੋਗੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
1.134.62
इत्येवमुक्त्वा पितरं भीमोऽपि विललाप ॥ १.१३४.६२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਭੀਮ ਵੀ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
1.134.63
प्रनष्टं भारतं वंशं पाण्डुना पुनरुद्धृतम् ।
तस्मिंस्तदा वनगते नष्टं राज्यमराजकम् ॥ १.१३४.६३ ॥
ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਉਭਾਰਿਆ। ਉਹ ਵਣ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਰਾਜ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
1.134.64
पुनर्निःसारितं क्षत्रं पाण्डुपुत्रैश्च पञ्चभिः ।
एतच्छ्रुत्वाऽनुमोदित्वा गन्तुमर्हसि शङ्कर ॥ १.१३४.६४ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮੰਨ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.134.65
इत्येवमुक्त्वा पितरं विललाप धनञ्जयः ।
दुःसहं च तपः कृत्वा लब्ध्वा नो भरतर्षभ ॥ १.१३४.६५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਧਨੰਜੈ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਦੁਸਹਿ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਇਆ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
1.134.66
पुत्रलाभस्य महतः शुश्रूषादिफलं त्वया ।
न चावाप्तं किंचिदेव पुरा दशरथो यथा ॥ १.१३४.६६ ॥
ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਆਦਿ ਦਾ ਫਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਵਾਂਗ।
1.134.67
एवमुक्त्वा यमौ चापि विलेपतुरथातुरौ ॥ १.१३४.६७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.134.68
अहं ज्येष्ठा धर्मपत्नी ज्येष्ठं धर्मफलं मम ।
अवश्यं भाविनो भावान्मा मां माद्रि निवर्तय ॥ १.१३४.६८ ॥
ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਹਾਂ; ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੱਡੀ ਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਰੀ, ਜੋ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕ।
1.134.69
अन्विष्यामीह भर्तारमहं प्रेतवशं गतम् ।
उत्तिष्ठ त्वं विसृज्यैनमिमान्रक्षस्व दारकान् ॥ १.१३४.६९ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਗਏ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੱਭਾਂਗੀ। ਤੂੰ ਉੱਠ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
1.134.70
अवाप्य पुत्रांल्लब्धार्थान्वीरपत्नीत्वमर्थये ।
मद्रराजसुता कुन्तीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१३४.७० ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੀਰ-ਪਤਨੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਮਦਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.134.71
अहमेवानुयास्यामि भर्तारमपलापिनम् ।
न हि तृप्ताऽस्मि कामानां ज्येष्ठा मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.७१ ॥
ਚਲੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਵੱਡੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ।
1.134.72
मां चाभिगम्य क्षीणोऽयं कामाद्भरतसत्तमः ।
समुच्छिद्यामि तत्कामं कथं नु यमसादने ॥ १.१३४.७२ ॥
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਖੀਣ ਹੋਏ ਇਹ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਉਸ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ?
1.134.73
मम हतोर्हि राजाऽयं दिवं राजर्पिसत्तमः ।
न चैव तादृशी बुद्धिर्बान्धवाश्च न तादृशाः ॥ १.१३४.७३ ॥
ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਨਾ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਬੰਧੂ ਰਹੇ।
1.134.74
न चोत्सहे धारयितुं प्राणान्भर्त्रा विना कृता ।
तस्मात्तमनुयास्यामि यान्तं वैवस्वतक्षयम् ॥ १.१३४.७४ ॥
ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।
1.134.75
वर्तेयं न समां वृत्तिं जात्वहं न सुतेषु ते ।
तथाहि वर्तमानां मामधर्मः संस्पृशेन्महान् ॥ १.१३४.७५ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਾਓ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗੀ। ਐਸਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਲੱਗੇਗਾ।
1.134.76
तस्मान्मे सुतयोर्देवि वर्तितव्यं स्वपुत्रवत् ।
अन्वेष्यामि च भर्तारं व्रजन्तं यमसादनम् ॥ १.१३४.७६ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰੀਂ। ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੈਂ ਭਾਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗੀ।
1.134.77
मां हि कामयमानोऽयं राजा प्रेतवशं गतः ।
राज्ञः शरीरेण सह मामपीदं कलेवरम् ॥ १.१३४.७७ ॥
ਇਹ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ।
1.134.78
दग्धव्यं सुप्रतिच्छन्नं त्वेतदार्ये प्रियं कुरु ।
दारकेष्वप्रमत्ता त्वं भवेश्चाभिहिता मया।
अतोऽहं न प्रपश्यामि संदेष्टव्यं हितं तव ॥ १.१३४.७८ ॥
ਇਹ ਸਰੀਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਆਰਿਆ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਕਰ। ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
1.134.79
ऋषयस्तान्समाश्वास्य पाण्डवान्सत्यविक्रमान् ।
ऊचुः कुन्तीं च माद्रीं च समाश्वास्य तपस्विनः ॥ १.१३४.७९ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
1.134.80
सुभगे बालपुत्रा तु न मर्तव्यं तथंचन ।
पाण्डवांश्चापि नेष्यामः कुरुराष्ट्रं परन्तपान् ॥ १.१३४.८० ॥
ਹੇ ਸੁਭਗੇ, ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨਾ ਨਹੀਂ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕੁਰੂ ਰਾਜ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ।
1.134.81
अधर्मेष्वर्थजातेषु धृतराष्ट्रश्च लोभवान् ।
स कदाचिन्न वर्तेत पाण्डवेषु यथाविधि ॥ १.१३४.८१ ॥
ਅਧਰਮੀ ਧਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਭੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਾਓ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
1.134.82
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
माद्र्याश्च बलिनांश्रेष्ठः शल्यो भ्राता महारथः ॥ १.१३४.८२ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਭਰਾ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਉਸ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ।
1.134.83
भर्त्रा तु मरणं सार्धं फलवन्नात्र संशयः ।
युवाभ्यां दुष्करं चैतद्वदन्ति द्विजपुङ्गवाः ॥ १.१३४.८३ ॥
ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਰਨਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.134.84
मृते भर्तरि साध्वी स्त्री ब्रह्मचर्यव्रते स्थिता ।
यमैश्च नियमैः पूता मनोवाक्कायजैः शुभा ॥ १.१३४.८४ ॥
ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਧਵੀ ਇਸਤਰੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੇ; ਯਮ-ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਕੇ।
1.134.85
भर्तारं चिन्तयन्ती सा भर्तारं निस्तरेच्छुभा ।
तारितश्चापि भर्ता स्यादात्मा पुत्रस्तथैव च ॥ १.१३४.८५ ॥
ਪਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੀ ਉਹ ਸ਼ੁਭਾ ਇਸਤਰੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ ਵੀ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
1.134.86
तस्माञ्जीवितमेवैतद्युवयोर्विद्म शोभनम् ॥ १.१३४.८६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
1.134.87
यथा पाण्डोस्तु निर्देशस्तथा विप्रगणस्य च ।
आज्ञा शिरसि निक्षिप्ता करिष्यामि च तत्तथा ॥ १.१३४.८७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵੀ। ਹੁਕਮ ਮੈਂ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਧਾਰਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀ।
1.134.88
यदाद्दुर्भगवन्तोऽपि तन्मन्ये शोभनं परम् ।
भर्तुश्च मम पुत्राणामात्मनश्च न संशयः ॥ १.१३४.८८ ॥
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਦੁਰਭਾਗਣੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
1.134.89
कुन्ती समर्था पुत्राणां योगक्षेमस्य धारणे ।
अस्या हि न समा बुद्ध्या यद्यपि स्यादरुन्धती ॥ १.१३४.८९ ॥
ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਯੋਗ-ਕਸ਼ੇਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੋਵੇ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.134.90
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
नाहं त्वमिव पुत्राणां समर्था धारणे तथा ॥ १.१३४.९० ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਵੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
1.134.91
साऽहं भर्तारमन्विष्ये संतृप्ता नापि भोगतः ।
भर्तृलोकस्य तु ज्येष्ठा देवी मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.९१ ॥
ਮੈਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ। ਪਤੀਲੋਕ ਦੀ ਜੇਠੀ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ।
1.134.92
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य सत्यसन्धस्य धीमतः ।
पादौ परिचरिष्यामि तथार्याऽद्यानुमन्यताम् ॥ १.१३४.९२ ॥
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੀ। ਹੇ ਆਰਿਆ, ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
1.134.93
एवमुक्त्वा तदा राजन्मद्रराजसुता शुभा ।
ददौ कुन्त्यै यमौ माद्री शिरसाऽभिप्रणम्य च ॥ १.१३४.९३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ ਉਦੋਂ ਮਦਰਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਧੀ ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਜੁੜਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ।
1.134.94
अभिवाद्य महर्षीन्सा परिष्वज्य च पाण्डवान् ।
मूर्ध्न्युपाघ्राय बहुशः पार्थानात्मसुतौ तदा ॥ १.१३४.९४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁੰਘੇ।
1.134.95
हस्ते युधिष्ठिरं गृह्य माद्री वाक्यमभाषत ।
कुन्ती माता अहं धात्री युष्माकं तु पिता मृतः ॥ १.१३४.९५ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: 'ਕੁੰਤੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਾਈ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।'
1.134.96
युधिष्ठिरः पिता ज्येष्ठश्चतुर्णां धर्मतः सदा ।
वृद्धाद्युपासनासक्ताः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १.१३४.९६ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਠਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ।
1.134.97
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ।
तस्मात्सर्वे कुरुध्वं वै गुरुवृत्तिमतन्द्रिताः ॥ १.१३४.९७ ॥
ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਲਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾ-ਭਾਵ ਨਿਭਾਓ।
1.134.98
ऋषीणां च पृथायाश्च नमस्कृत्य पुनःपुनः ।
आयासकृपणा माद्री प्रत्युवाच पृथां तदा ॥ १.१३४.९८ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਤਦ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.134.99
ऋषीणां संनिधावेषां यथा वागभ्युदीरिता ।
दिदृक्षमाणायाः स्वर्गं न ममैषा वृथा भवेत् ॥ १.१३४.९९ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ।
1.134.100
धन्या त्वमसि वार्ष्णेयि नास्ति स्त्री सदृशी त्वया ।
वीर्यं तेजश्च योगं च माहात्म्यं च यशस्विनाम् ॥ १.१३४.१०० ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯੀ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ। ਯਸ਼ਸਵੀਆਂ ਦਾ ਵੀਰਜ, ਤੇਜ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
1.134.101
कुन्ति द्रक्ष्यसि पुत्राणां पञ्चानाममितौजसाम् ।
आर्या चाप्यभिवाद्या च मम पूज्या च सर्वतः ॥ १.१३४.१०१ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਆਰਯਾ ਹੈਂ, ਵੰਦਨਾ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈਂ।
1.134.102
ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वं देवि भूषिता स्वगुणैः शुभैः ।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि त्वया यावनन्दिनि ॥ १.१३४.१०२ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਜੇਠੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ। ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
1.134.103
धर्मं स्वर्गं च कीर्तिं च त्वत्कृतेऽहमवाप्नुयाम् ।
यथा तथा विधत्स्वेह मा च कार्षीर्विचारणां ॥ १.१३४.१०३ ॥
ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਧਰਮ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ, ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ।
1.134.104
बाष्पसंदिग्धया वाचा कुन्त्युवाच यशस्विनी ।
अनुज्ञाताऽसि कल्याणि त्रिदिवे सङ्गमोऽस्तु ते ॥ १.१३४.१०४ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਲਿਆਣੀ, ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਮੇਲ ਹੋਵੇ।
1.134.105
भर्त्रा सह विशालिक्षि क्षिप्रमद्यैव भामिनि ।
संगतास्वर्गलोके त्वं रमेथाः शाश्वतीः समाः ॥ १.१३४.१०५ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਜਲਦੀ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਦੀਵੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
1.134.106
ततः पुरोहितः स्नात्वा प्रेतकर्मणि पारगः ।
हिरण्यशकलानाज्यं तिलं दधि च तण्डुलान् ॥ १.१३४.१०६ ॥
ਫਿਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਘਿਓ, ਤਿਲ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਚੌਲ (ਮੰਗਵਾਏ)।
1.134.107
उदकुम्भांश्च परशुं समानीय तपस्विभिः ।
अश्वमेधाग्निमाहृत्य यथान्यायं समन्ततः ॥ १.१३४.१०७ ॥
ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੀ ਅੱਗ ਲਿਆ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਫੇਰੇ (ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ)।
1.134.108
काश्यपः कारयामास पाण्डोः प्रेतस्य तां क्रियाम् ।
पुरोहितोक्तविधिना पाण्डोः पुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.१०८ ॥
ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਉਹ ਕਿਰਿਆ ਕਰਵਾਈ; ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ (ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ)।
1.134.109
तेनाग्निनाऽदहत्पाण्डुं कृत्वा चापि क्रियास्तदा ।
रुदञ्छोकाभिसंतप्तः पपात भुवि पाण्डवः ॥ १.१३४.१०९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
1.134.110
ऋषीन्पुत्रान्पृथां चैव विसृज्य च नृपात्मज ।
नमस्कृत्य चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम् ॥ १.१३४.११० ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਚਿਤਾ ਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਮਪਤਨੀ।
1.134.111
मद्रराजसुता तूर्णमन्वारोहद्यशस्विनी ॥ १.१३४.१११ ॥
ਮਦ੍ਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਤੁਰੰਤ (ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ) ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
1.134.112
अहताम्बरसंवीतो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
उदकं कृतवांस्तत्र पुरोहितमते स्थितः ॥ १.१३४.११२ ॥
ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਦਕ ਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ।
1.134.113
अर्हतस्तस्य कृत्यानि शतशृङ्गनिवासिनः ।
तापसा विधिवच्चक्रुश्चारणा ऋषिभिः सह ॥ १.१३४.११३ ॥
ਸ਼ਤਸ਼ੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ, ਚਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਪੂਜਨੀਯ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।