മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.134.1
कस्मिन्वयसि संप्राप्ताः पाण्डवा गजसाह्वयम् ।
समपद्यन्त देवेभ्यस्तेषामायुश्च किं परम् ॥ १.१३४.१ ॥
പാണ്ഡവർ ഏത് പ്രായത്തിൽ ഗജസാഹ്വയത്തിൽ (ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ) എത്തി, ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് അവർക്ക് ലഭിച്ച ആയുസ്സ് എത്രയായിരുന്നു?
1.134.2
पाण्डवानामिहायुष्यं शृणु कौरवनन्दन ।
जगाम हास्तिनपुरं षोडशाब्दो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.२ ॥
കൗരവനന്ദനാ, പാണ്ഡവരുടെ ആയുസ്സിന്റെ വിവരണം ഇവിടെ കേൾക്കുക. പതിനാറാം വയസ്സിൽ യുധിഷ്ഠിരൻ ഹസ്തിനാപുരത്തേക്ക് പോയി.
1.134.3
भीमसेनः पञ्चदशो बीभत्सुर्वै चतुर्दशः ।
त्रयोदशाब्दौ च यमौ जग्मतुर्नागसाह्वयम् ॥ १.१३४.३ ॥
ഭീമസേനൻ പതിനഞ്ചാം വയസ്സിലും അർജ്ജുനൻ പതിന്നാലാം വയസ്സിലും, ഇരട്ടകളായ നകുലനും സഹദേവനും പതിമൂന്നാം വയസ്സിലും നാഗസാഹ്വയത്തിലേക്ക് (ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക്) പോയി.
1.134.4
तत्र त्रयोदशाब्दानि धार्तराष्ट्रैः सहोषिताः ।
षण्मासाञ्जातुषगृहान्मुक्ता जातो घटोत्कचः ॥ १.१३४.४ ॥
അവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടൊപ്പം പതിമൂന്ന് വർഷം വസിച്ചു; ആറുമാസത്തിനുശേഷം അരക്കുഭവനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ഘടോത്കചൻ ജനിച്ചു.
1.134.5
षण्मासानेकचक्रायां वर्षं पाञ्चालके गृहे ।
धार्तराष्ट्रैः सहोषित्वा पञ्च वर्षाणि भारत ॥ १.१३४.५ ॥
ഏകചക്രയിൽ ആറുമാസം, പാഞ്ചാല ദേശത്തെ വീട്ടിൽ ഒരു വർഷം; ഹേ ഭാരതാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടൊപ്പം അഞ്ചു വർഷം.
1.134.6
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते त्रीणि वर्षाणि विंशतिम् ।
द्वादशाब्दानथैकं च बभूवुर्द्यूतनिर्जिताः ॥ १.१३४.६ ॥
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ വസിച്ച അവർ മൂന്ന് വർഷവും ഇരുപത് വർഷവും; പിന്നീട് പന്ത്രണ്ട് വർഷവും ഒരു വർഷവും, ചൂതിൽ തോറ്റ്.
1.134.7
भुक्त्वा षट्त्रिंशतं राजन्सागरान्तां वसुन्धराम् ।
मासैः षड्भिर्महात्मानः सर्वे कृष्णपरायणाः ॥ १.१३४.७ ॥
രാജാവേ! സമുദ്രാന്തമായ ഭൂമിയെ മുപ്പത്തിയാറു വർഷം അനുഭവിച്ച്, ആറു മാസങ്ങളോടെ, ആ മഹാത്മാക്കളെല്ലാവരും കൃഷ്ണപരായണരായിരുന്നു.
1.134.8
राज्ये परीक्षितं स्थाप्य दिष्टां गतिमवाप्नुवन् ।
एवं युधिष्ठिरस्यासीदायुरष्टोत्तरं शतम् ॥ १.१३४.८ ॥
പരീക്ഷിത്തിനെ രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, വിധിക്കപ്പെട്ട ഗതി അവർ പ്രാപിച്ചു. ഇപ്രകാരം യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആയുസ്സ് നൂറ്റെട്ടു വർഷമായിരുന്നു.
1.134.9
अर्जुनात्केशवो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाद्युतिः ।
कृष्णात्संकर्षणो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाबलः ॥ १.१३४.९ ॥
അർജ്ജുനനേക്കാൾ മൂന്നു മാസം മൂത്തവനായ കേശവൻ മഹാതേജസ്വിയാണ്. കൃഷ്ണനേക്കാൾ മൂന്നു മാസം മൂത്തവനായ സങ്കർഷണൻ മഹാബലനാണ്.
1.134.10
पाण्डुः पञ्चमहातेजास्तान्पश्यन्पर्वते सुतान् ।
रेमे स काश्यपयुतः पत्नीभ्यां सुभृशं तदा ॥ १.१३४.१० ॥
അഞ്ച് മഹാതേജസ്വികളായ പാണ്ഡു അപ്പോൾ പർവതത്തിൽ ആ മക്കളെ കണ്ടുകൊണ്ട്, കശ്യപനോടൊപ്പം, തന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടുകൂടി വളരെ സന്തോഷിച്ചു.
1.134.11
सुपुष्पितवने काले प्रवृत्ते मधुमाधवे ।
पूर्णे चतुर्दशे वर्षे फल्गुनस्य च धीमतः ॥ १.१३४.११ ॥
നന്നായി പൂത്ത വനത്തിൽ, മധുമാധവ വസന്തകാലം വന്നപ്പോൾ, പതിനാലാം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ബുദ്ധിമാനായ ഫാൽഗുനമാസത്തിൽ.
1.134.12
यस्मिन्नृक्षे समुत्पन्नः पार्थस्तस्य च धीमतः ।
तस्मिन्नुत्तरफल्गुन्यां प्रवृत्ते स्वस्तिवाचने ॥ १.१३४.१२ ॥
പാർത്ഥൻ ജനിച്ച നക്ഷത്രം, ആ ബുദ്ധിമാന്റെ നക്ഷത്രമായ ഉത്തര ഫാൽഗുനി വന്നപ്പോൾ, സ്വസ്തിവാചനസമയത്ത്.
1.134.13
रक्षणे विस्मृता कुन्ती व्यग्रा ब्राह्मणभोजने ।
पुरोहितेन सहितान्ब्राह्मणान्पर्यवेषयत् ॥ १.१३४.१३ ॥
സംരക്ഷണകാര്യം കുന്തി മറന്നുപോയി; ബ്രാഹ്മണഭോജനത്തിൽ വ്യഗ്രയായിരുന്നു. പുരോഹിതനോടൊപ്പമുള്ള ബ്രാഹ്മണർക്ക് അവൾ വിളമ്പി.
1.134.14
दर्शनीयांस्ततः पुत्रान्पाण्डुः पञ्च महावने ।
तान्पश्यन्पर्वते रम्ये स्वबाहुबलमाश्रितः ॥ १.१३४.१४ ॥
പിന്നീട് പാണ്ഡു ആ മഹാവനത്തിൽ തന്റെ സുന്ദരരായ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ കണ്ടു. രമണീയമായ പർവതത്തിൽ അവരെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, സ്വന്തം ബാഹുബലത്തെ ആശ്രയിച്ചു.
1.134.15
सुपुष्पितवने काले कदाचिन्मधुमाधवे ।
भूतसंमोहने राजा सभार्यो व्यचरद्वनम् ॥ १.१३४.१५ ॥
ഒരിക്കൽ മധുമാധവ വസന്തകാലത്ത്, നന്നായി പൂത്ത വനത്തിൽ, സർവചരാചരങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്ന കാലത്ത്, രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
1.134.16
पलाशैस्तिलकैश्चूतैश्चम्पकैः पारिभद्रकैः ।
अन्यैश्च बहुभिर्वृक्षैः फलपुष्पसमृद्धिभिः ॥ १.१३४.१६ ॥
പലാശ, തിലക, ചൂത, ചമ്പക, പാരിഭദ്രക മരങ്ങളാലും മറ്റനേകം വൃക്ഷങ്ങളാലും, ഫലപുഷ്പസമൃദ്ധിയാലും നിറഞ്ഞ വനം.
1.134.17
जलस्थानैश्च विविधैः पद्मिनीभिश्च शोभितम् ।
पाण्डोर्वनं तत्संप्रेक्ष्य प्रजज्ञे हृदि मन्मथः ॥ १.१३४.१७ ॥
വിവിധ ജലാശയങ്ങളും താമരക്കുളങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന പാണ്ഡുവിന്റെ ആ വനം കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കാമം ഉണർന്നു.
1.134.18
प्रहृष्टमनसं तत्र विचरन्तं यथाऽमरम् ।
तं माद्र्यनुजगामैका वसनं बिभ्रती शुभम् ॥ १.१३४.१८ ॥
അവിടെ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ ദേവനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന അവനെ, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച മാദ്രി ഒറ്റയ്ക്ക് പിന്തുടർന്നു.
1.134.19
समीक्षमाणः स तु तां वयःस्थां तनुवाससम् ।
तस्य कामः प्रवृते गहनेऽग्निरिवोद्गतः ॥ १.१३४.१९ ॥
യൗവനത്തിലായിരുന്ന, നേർത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച അവളെ അവൻ നോക്കി; ഇടതൂർന്ന കാട്ടിൽ ഉയർന്ന തീപോലെ അവന്റെ കാമം ജ്വലിച്ചു.
1.134.20
रहस्येकां तु तां दृष्ट्वा राजा राजीवलोचनाम् ।
न शशाक नियन्तुं तं कामं कामवशीकृतः ॥ १.१३४.२० ॥
ഏകാന്തതയിൽ തനിച്ചായിരുന്ന, താമരക്കണ്ണുള്ള അവളെ കണ്ട രാജാവ് കാമവശനായി ആ ആഗ്രഹം അടക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
1.134.21
अथ सोऽष्टादशे वर्षे ऋतौ माद्रमलङ्कृताम् ।
आजुहाव ततः पाण्डुः परीतात्मा यशस्विनीम् ॥ १.१३४.२१ ॥
പിന്നെ പതിനെട്ടാം വർഷത്തിൽ, ഋതുകാലത്ത്, അലങ്കരിച്ച മാദ്രിയെ, മനസ്സ് കൈവിട്ട പാണ്ഡു ആ യശസ്വിനിയെ വിളിച്ചു.
1.134.22
तत एनां बलाद्राजा निजग्राह रहोगताम् ।
वार्यमाणस्तया देव्या विस्फुरन्त्या यथाबलम् ॥ १.१३४.२२ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് ഏകാന്തത്തിൽ പോയിരുന്ന അവളെ ബലമായി പിടിച്ചു; ആ ദേവി തന്റെ ശക്തിയോടെ പിടഞ്ഞുകൊണ്ട് അവനെ തടഞ്ഞു.
1.134.23
स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत ।
माद्रीं मैथुनधर्मेण सोऽन्वगच्छद्बलादिव ॥ १.१३४.२३ ॥
കാമത്താൽ മനസ്സ് കീഴടങ്ങിയ അവൻ ആ ശാപം അറിഞ്ഞില്ല; സംഗമധർമ്മമനുസരിച്ച് മാദ്രിയെ ബലമായി പിന്തുടർന്നതുപോലെ അവൻ പോയി.
1.134.24
जीवितान्ताय कौरव्य मन्मथस्य वशं गतः ।
शापजं भयमुत्सृज्य विधिना संप्रचोदितः ॥ १.१३४.२४ ॥
ഹേ കൗരവ്യാ, മന്മഥന്റെ വശത്തായി അവൻ തന്റെ ജീവിതാന്ത്യത്തിനായി ചെന്നു; ശാപത്താൽ ജനിച്ച ഭയം ഉപേക്ഷിച്ച്, വിധിയാൽ പ്രേരിതനായി.
1.134.25
तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात्कालेन मोहिता ।
संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा ॥ १.१३४.२५ ॥
കാമാസക്തനായ അവന്റെ ബുദ്ധിയെ നേരിട്ട് കാലം മോഹിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ കലക്കി, അത് മനസ്സോടുകൂടി നശിച്ചു.
1.134.26
स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दनः ।
पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा ॥ १.१३४.२६ ॥
അവളോടൊപ്പം ചേർന്ന്, കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായ, പരമധർമ്മാത്മാവായ പാണ്ഡു കാലധർമ്മത്തിന് വശനായി.
1.134.27
ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम् ।
मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनरतीव हि ॥ १.१३४.२७ ॥
പിന്നെ മാദ്രി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, ദുഃഖത്താൽ ജനിച്ച ശബ്ദം ആവർത്തിച്ച് അതിതീവ്രമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു.
1.134.28
सह पुत्रैस्ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
आजग्मुः सहितास्तत्र यत्र राजा तथागतः ॥ १.१३४.२८ ॥
പിന്നെ കുന്തി മക്കളോടൊപ്പം, മാദ്രിയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം, രാജാവ് അങ്ങനെ വീണുകിടന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ഒന്നിച്ച് വന്നു.
1.134.29
ततो माद्र्यब्रवीद्राजन्नार्ता कुन्तीमिदं वचः ।
एकैव त्वमिहागच्छ तिष्ठन्त्वत्रैव दारकाः ॥ १.१३४.२९ ॥
പിന്നെ രാജാവേ, ദുഃഖിതയായ മാദ്രി കുന്തിയോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു: നീ ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ ഇവിടെ വരൂ; കുട്ടികൾ ഇവിടെത്തന്നെ നിൽക്കട്ടെ.
1.134.30
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्यास्तत्रैवाधाय दरकान् ।
हता।हमिति विक्रुश्च सहसैवाजगाम सा ॥ १.१३४.३० ॥
അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട്, കുട്ടികളെ അവിടെത്തന്നെ വെച്ച്, "ഞാൻ നശിച്ചു" എന്ന് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ പെട്ടെന്ന് വന്നു.
1.134.31
दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले ।
कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता ॥ १.१३४.३१ ॥
ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്ന പാണ്ഡുവിനെയും മാദ്രിയെയും കണ്ട കുന്തി, ശോകത്താൽ ശരീരം തളർന്ന്, അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി വിലപിച്ചു.
1.134.32
रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततमात्मवान् ।
कथं त्वामत्यतिक्रान्तः शापं जानन्वनौकसः ॥ १.१३४.३२ ॥
ഞാൻ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിച്ച, വീരനും എപ്പോഴും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനുമായ അദ്ദേഹം, വനവാസികളുടെ ശാപം അറിഞ്ഞിട്ടും നിന്നെ എങ്ങനെ ലംഘിച്ചു?
1.134.33
ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो नराधिपः ।
सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम् ॥ १.१३४.३३ ॥
മാദ്രീ! നീ ആ രാജാവിനെ രക്ഷിക്കേണ്ടതല്ലേ? എന്നിട്ടും ഏകാന്തതയിൽ നീ ആ രാജാവിനെ എങ്ങനെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചു?
1.134.34
कथं दीनस्य सततं त्वामासाद्य रहोगताम् ।
तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत ॥ १.१३४.३४ ॥
ദീനനായി എപ്പോഴും ഏകാന്തതയിൽ നിന്റെ അടുത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, ശാപത്തെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അവനിൽ എങ്ങനെ സന്തോഷമുണ്ടായി?
1.134.35
धन्या त्वमसि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा ।
दृष्टवत्यसि यद्वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः ॥ १.१३४.३५ ॥
ബാഹ്ലീകീ! നീ എന്നെക്കാൾ ഭാഗ്യവതിയാണ്; സന്തോഷിച്ച ആ രാജാവിന്റെ മുഖം നീ കണ്ടിരിക്കുന്നുവല്ലോ.
1.134.36
विलपन्त्या मया देवि वार्यमाणेन चासकृत् ।
आत्मा न वारितोऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा ॥ १.१३४.३६ ॥
ദേവീ! ഞാൻ വിലപിച്ചുകൊണ്ടും പലതവണ തടയപ്പെട്ടുകൊണ്ടും ഇരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹം എന്നെ തടഞ്ഞില്ല; സത്യമായും വിധിയെ നിറവേറ്റാൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ചെയ്തു.
1.134.37
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती शोकाग्निदीपिता ।
पपात सहसा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ १.१३४.३७ ॥
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദുഃഖാഗ്നിയാൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ട കുന്തി, വേരറ്റ വൃക്ഷംപോലെ പെട്ടെന്ന് നിലത്തുവീണു.
1.134.38
निश्चेष्टा पतिता भूमौ मोहेन न चचाल सा ।
तस्मिन्क्षणे कृतस्नानमहताम्बरसंवृतम् ॥ १.१३४.३८ ॥
നിലത്ത് ചലനമറ്റ് വീണുകിടന്ന അവൾ മോഹത്താൽ അനങ്ങിയില്ല. ആ നിമിഷത്തിൽ അദ്ദേഹം കുളിച്ച് പുത്തൻ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു.
1.134.39
अलङ्कारकृतं पाण्डुं शयानं शयने शुभे ।
कुन्तीमुत्थाप्य माद्री तु मोहेनाविष्टचेतनाम् ॥ १.१३४.३९ ॥
മനോഹരമായ ശയ്യയിൽ അലങ്കരിച്ചു കിടക്കുന്ന പാണ്ഡുവിനെ കണ്ട്, മോഹത്താൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട കുന്തിയെ മാദ്രി എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
1.134.40
आर्ये एहीति तां कुन्तीं दर्शयामास कौरव ।
पादयोः पतिता कुन्ती पुनरुत्थाय भूमिपम् ॥ १.१३४.४० ॥
"ആര്യേ, വരൂ" എന്നു വിളിച്ച്, ഹേ കൗരവാ, മാദ്രി കുന്തിക്ക് (പാണ്ഡുവിനെ) കാണിച്ചുകൊടുത്തു. കാൽക്കൽ വീണ കുന്തി വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
1.134.41
रक्तचन्दनदिग्धांङ्गं महारजनवाससम् ।
सस्मितेन च वक्त्रेण वदन्तमिव भारतम् ॥ १.१३४.४१ ॥
ചുവന്ന ചന്ദനം പൂശിയ ശരീരവും, കടുംചുവപ്പ് വസ്ത്രവും ധരിച്ച്, പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഭാരതൻ (പാണ്ഡു).
1.134.42
परिरभ्य ततो मोहाद्विललापाकुलेन्द्रिया ।
माद्री चापि समालिङ्ग्य राजानं विललाप सा ॥ १.१३४.४२ ॥
പിന്നെ മോഹത്താൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങിയ കുന്തി അദ്ദേഹത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് വിലപിച്ചു. മാദ്രിയും രാജാവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് വിലപിച്ചു.
1.134.43
तं तथा शायिनं पुत्रा ऋषयः सह चारणैः ।
अभ्येत्य सहिताः सर्वे शोकादश्रूण्यवर्तयन् ॥ १.१३४.४३ ॥
അങ്ങനെ കിടക്കുന്ന അവനെ കണ്ട്, പുത്രന്മാരും ഋഷിമാരും ചാരണന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചെത്തി ദുഃഖത്താൽ കണ്ണീരൊഴുക്കി.
1.134.44
अस्तं गतमिवादित्यं संशुष्कमिव सागरम् ।
दृष्ट्वा पाण्डुं नरव्याघ्रं शोचन्ति स्म महर्षयः ॥ १.१३४.४४ ॥
അസ്തമിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെയും വറ്റിയ സമുദ്രംപോലെയും കിടന്ന നരവ്യാഘ്രനായ പാണ്ഡുവിനെ കണ്ട് മഹർഷിമാർ ദുഃഖിച്ചു.
1.134.45
समानशोका ऋषयः पाण्डवाश्च बभूविरे ।
ते समाश्वासिते विप्रैर्विलेपतुरनिन्दिते ॥ १.१३४.४५ ॥
ഋഷിമാരും പാണ്ഡവരും ഒരേപോലെ ദുഃഖിതരായി. ബ്രാഹ്മണരാൽ ആശ്വസിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ആ നിർദോഷരായ രണ്ടുപേരും വിലപിച്ചു.
1.134.46
हा राजन्कस्य नो हित्वा गच्छसि त्रिदशालयम् ।
हा राजन्मम मन्दायाः कथं माद्रीं समेत्य वै ॥ १.१३४.४६ ॥
ഹാ രാജാവേ! ഞങ്ങളെ വിട്ട് ദേവലോകത്തേക്കാണോ നീ പോകുന്നത്! ഹാ രാജാവേ, ഭാഗ്യഹീനയായ എനിക്കുവേണ്ടി മാദ്രിയെ കണ്ടിട്ടാണോ നീ പോകുന്നത്?
1.134.47
निधनं प्राप्तवान्राजन्मद्भाग्यपरिसंक्षयात् ।
युधिष्ठिरं भीमसेनमर्जुनं च यमावुभौ ॥ १.१३४.४७ ॥
രാജാവേ! എന്റെ ഭാഗ്യം പൂർണ്ണമായി നശിച്ചതുകൊണ്ട് നീ മരണം പ്രാപിച്ചു. യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമസേനനും അർജുനനും ഇരട്ടകളായ യമന്മാരും.
1.134.48
कस्य हित्वा प्रियान्पुत्रान्प्रयातोऽसि विशांपते ।
नूनं त्वां त्रिदशा देवाः प्रतिनन्दन्ति भारत ॥ १.१३४.४८ ॥
ജനാധിപാ! നിന്റെ പ്രിയ പുത്രന്മാരെ വിട്ട് നീ ആരുടെ അടുത്തേക്കാണ് പോയത്? ഭാരതാ! തീർച്ചയായും ദേവന്മാർ നിന്നെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.
1.134.49
यतो हि तप उग्रं वै चरितं ब्रह्मसंसदि ।
आवाभ्यां सहितो राजन्गमिष्यसि दिवं शुभम् ॥ १.१३४.४९ ॥
കാരണം ബ്രഹ്മസഭയിൽ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്യപ്പെട്ടു; രാജാവേ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരോടുമൊപ്പം നീ ശുഭമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകും.
1.134.50
आजमीढाजमीढानां कर्मणा चरतां गतिम् ।
ननु नाम सहावाभ्यां गमिष्यामीति यत्त्वया ॥ १.१३४.५० ॥
അജമീഢ വംശജനേ, കർമ്മത്താൽ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നവരുടെ ഗതി നേടും; 'ഞങ്ങളിരുവരോടുമൊപ്പം ഞാനും പോകും' എന്ന് നീ നൽകിയ വാക്ക് സത്യമല്ലേ?
1.134.51
प्रतिज्ञाता कुरुश्रेष्ठ यदाऽस्मि वनमागता ।
आवाभ्यां चैव सहितो गमिष्यसि विशांपते।
मुहूर्तं क्षम्यतां राजन्द्रक्ष्येऽहं च मुखं तव ॥ १.१३४.५१ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ വനത്തിൽ വന്നപ്പോൾ ഞങ്ങളിരുവരോടുമൊപ്പം നീ പോകുമെന്ന് വാക്ക് നൽകിയിരുന്നു; ജനപതേ, രാജാവേ, ഒരു നിമിഷം ക്ഷമിക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെ മുഖം കാണട്ടെ.
1.134.52
विलपित्वा भृशं चैव निःसंज्ञे पतिते भुवि ।
यथा हते मृगे मृग्यौ लुब्धैर्वनगते तथा ॥ १.१३४.५२ ॥
അതിയായി വിലപിച്ച്, അവർ ഇരുവരും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് നിലത്തുവീണു; കാട്ടിൽ വേടന്മാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട മാൻജോടിപോലെ.
1.134.53
युधिष्ठिरमुखाः सर्वे पाण्डवा वेदपरागाः ।
तेऽभ्यागत्य पितुर्मूले निःसंज्ञाः पतिता भुवि ॥ १.१३४.५३ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ നയിച്ച എല്ലാ പാണ്ഡവരും, വേദപാരംഗതരും, പിതാവിന്റെ അടുത്തെത്തി ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് നിലത്തുവീണു.
1.134.54
पाण्डोः पादौ परिष्वज्य विलपन्ति स्म पाण्डवाः ।
हा विनष्टाः स्म तातेति हा अनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५४ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പാദങ്ങൾ ആലിംഗനം ചെയ്ത് പാണ്ഡവർ വിലപിച്ചു — "അയ്യോ, പിതാവേ, ഞങ്ങൾ നശിച്ചു! അയ്യോ, ഞങ്ങൾ അനാഥരായി!"
1.134.55
त्वद्विहीना महाप्राज्ञ कथं जीवाम बालकाः ।
लोकनाथस्य पुत्राः स्मो न सनाथा भवामहे ॥ १.१३४.५५ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനേ, അങ്ങില്ലാതെ ഞങ്ങൾ ബാലകർ എങ്ങനെ ജീവിക്കും? ലോകനാഥന്റെ പുത്രരായിട്ടും ഞങ്ങൾ സനാഥരല്ല.
1.134.56
क्षणेनैव महाराज अहो लोकस्य चित्रता ।
नास्मद्विधा राजपुत्रा अधन्याः सन्ति भारत ॥ १.१३४.५६ ॥
മഹാരാജാവേ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ടുതന്നെ ലോകത്തിന്റെ എന്തൊരു വിചിത്രത! ഭാരതാ, ഞങ്ങളെപ്പോലുള്ള രാജപുത്രരും ഭാഗ്യഹീനരായി.
1.134.57
त्वद्विनाशाच्च राजेन्द्र राज्यप्रस्खलनात्तदा ।
पाण्डवाश्च वयं सर्वे प्राप्ताः स्म व्यसनं महत् ॥ १.१३४.५७ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അങ്ങയുടെ നാശത്താലും അന്ന് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാലും ഞങ്ങൾ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും മഹാദുരിതത്തിൽ വീണു.
1.134.58
किं करिष्यामहे राजन्कर्तव्यं च प्रसीदताम् ।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च शतशृङ्गनिवासिना ॥ १.१३४.५८ ॥
രാജാവേ, ഞങ്ങൾ എന്തുചെയ്യും? ദയവായി ഞങ്ങളുടെ കർത്തവ്യമെന്തെന്ന് പറയൂ — രാജ്യവും ഭോഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ശതശൃംഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവനോടൊപ്പം.
1.134.59
त्वया लब्धाः स्म राजेन्द्र महता तपसा वयम् ।
हित्वा मानं वनं गत्वा स्वयमाहृत्य भक्षणम् ॥ १.१३४.५९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അങ്ങയുടെ മഹത്തായ തപസ്സിനാൽ മാത്രമാണ് ഞങ്ങൾ ലഭിക്കപ്പെട്ടത്; മാനം ഉപേക്ഷിച്ച് കാട്ടിൽ പോയി സ്വയം ആഹാരം കൊണ്ടുവരണം.
1.134.60
शाकमूलफलैर्वन्यैर्भरणं वै त्वया कृतम् ।
पुत्रानुत्पाद्य पितरो यमिच्छ्ति महातम्नः ॥ १.१३४.६० ॥
ഇലക്കറി, വേര്, പഴങ്ങൾ, കാട്ടുവസ്തുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ടാണ് അങ്ങ് ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിച്ചത്. പിതാക്കന്മാർ പുത്രരെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, ഓ മഹാത്മാവേ…
1.134.61
त्रिवर्गफलमिच्छन्तस्तस्य कालोऽयमागतः ।
अभुक्त्वैव फलं राजन्गन्तुं नार्हसि भारत ॥ १.१३४.६१ ॥
ത്രിവർഗഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ആ കാലം ഇതാ വന്നിരിക്കുന്നു. ഓ രാജാവേ, ഓ ഭാരത, ഫലം അനുഭവിക്കാതെ നീ പോകരുത്.
1.134.62
इत्येवमुक्त्वा पितरं भीमोऽपि विललाप ॥ १.१३४.६२ ॥
ഇങ്ങനെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞിട്ട് ഭീമനും വിലപിച്ചു.
1.134.63
प्रनष्टं भारतं वंशं पाण्डुना पुनरुद्धृतम् ।
तस्मिंस्तदा वनगते नष्टं राज्यमराजकम् ॥ १.१३४.६३ ॥
ഭരതവംശം നശിച്ചിരുന്നു; പാണ്ഡു അതിനെ വീണ്ടും ഉയർത്തി. അവൻ വനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ രാജ്യം രാജാവില്ലാതെ നശിച്ചു.
1.134.64
पुनर्निःसारितं क्षत्रं पाण्डुपुत्रैश्च पञ्चभिः ।
एतच्छ्रुत्वाऽनुमोदित्वा गन्तुमर्हसि शङ्कर ॥ १.१३४.६४ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ അഞ്ച് പുത്രന്മാർ ക്ഷത്രിയരെ വീണ്ടും പുറത്താക്കി. ഇത് കേട്ട് അനുവദിച്ച് ഓ ശങ്കരാ, നീ പോകണം.
1.134.65
इत्येवमुक्त्वा पितरं विललाप धनञ्जयः ।
दुःसहं च तपः कृत्वा लब्ध्वा नो भरतर्षभ ॥ १.१३४.६५ ॥
ഇങ്ങനെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞ് ധനഞ്ജയൻ വിലപിച്ചു. ദുസ്സഹമായ തപസ്സ് ചെയ്ത് ഞങ്ങളെ നേടി, ഓ ഭരതർഷഭാ.
1.134.66
पुत्रलाभस्य महतः शुश्रूषादिफलं त्वया ।
न चावाप्तं किंचिदेव पुरा दशरथो यथा ॥ १.१३४.६६ ॥
മഹത്തായ പുത്രലാഭത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷ മുതലായ ഫലം നീ ഒന്നും നേടിയില്ല; മുൻപ് ദശരഥനെപ്പോലെ.
1.134.67
एवमुक्त्वा यमौ चापि विलेपतुरथातुरौ ॥ १.१३४.६७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ദുഃഖിതരായ ആ ഇരട്ടകളും വിലപിച്ചു.
1.134.68
अहं ज्येष्ठा धर्मपत्नी ज्येष्ठं धर्मफलं मम ।
अवश्यं भाविनो भावान्मा मां माद्रि निवर्तय ॥ १.१३४.६८ ॥
ഞാൻ മൂത്ത ധർമ്മപത്നിയാണ്; ധർമ്മഫലം മൂത്തവളുടേതാണ്. മാദ്രീ, അവശ്യം സംഭവിക്കേണ്ടതിന് എന്നെ തടയരുത്.
1.134.69
अन्विष्यामीह भर्तारमहं प्रेतवशं गतम् ।
उत्तिष्ठ त्वं विसृज्यैनमिमान्रक्षस्व दारकान् ॥ १.१३४.६९ ॥
മരണവശനായ എന്റെ ഭർത്താവിനെ ഞാൻ ഇവിടെ അന്വേഷിക്കും. നീ എഴുന്നേറ്റ്, ഇദ്ദേഹത്തെ വിട്ട്, ഈ കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കൂ.
1.134.70
अवाप्य पुत्रांल्लब्धार्थान्वीरपत्नीत्वमर्थये ।
मद्रराजसुता कुन्तीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१३४.७० ॥
പുത്രന്മാരെ നേടി, ലക്ഷ്യം നേടിയവളായി, വീരപത്നിത്വം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മദ്രരാജപുത്രി കുന്തിയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.134.71
अहमेवानुयास्यामि भर्तारमपलापिनम् ।
न हि तृप्ताऽस्मि कामानां ज्येष्ठा मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.७१ ॥
വിട്ടുപോയ എന്റെ ഭർത്താവിനെ ഞാൻ തന്നെ പിന്തുടരും. ആഗ്രഹങ്ങളാൽ ഞാൻ തൃപ്തയല്ല; മൂത്തവളേ, എനിക്ക് അനുമതി തരൂ.
1.134.72
मां चाभिगम्य क्षीणोऽयं कामाद्भरतसत्तमः ।
समुच्छिद्यामि तत्कामं कथं नु यमसादने ॥ १.१३४.७२ ॥
എന്റെ അടുത്തെത്തി, ആഗ്രഹത്താൽ ക്ഷീണിച്ച ഈ ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ. ആ ആഗ്രഹം യമലോകത്ത് ഞാൻ എങ്ങനെ നിറവേറ്റും?
1.134.73
मम हतोर्हि राजाऽयं दिवं राजर्पिसत्तमः ।
न चैव तादृशी बुद्धिर्बान्धवाश्च न तादृशाः ॥ १.१३४.७३ ॥
എന്റെ ഭർത്താവ് മരിച്ചതിനാൽ ഈ രാജാവ്, രാജർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. അത്തരം ബുദ്ധിയും ഇല്ല, അത്തരം ബന്ധുക്കളും ഇല്ല.
1.134.74
न चोत्सहे धारयितुं प्राणान्भर्त्रा विना कृता ।
तस्मात्तमनुयास्यामि यान्तं वैवस्वतक्षयम् ॥ १.१३४.७४ ॥
ഭർത്താവില്ലാതാക്കപ്പെട്ട ഞാൻ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ശക്തയല്ല. അതിനാൽ വൈവസ്വത യമലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ പിന്തുടരും.
1.134.75
वर्तेयं न समां वृत्तिं जात्वहं न सुतेषु ते ।
तथाहि वर्तमानां मामधर्मः संस्पृशेन्महान् ॥ १.१३४.७५ ॥
നിന്റെ പുത്രന്മാരോട് ഞാൻ ഒരിക്കലും സമമായ രീതിയിൽ ജീവിക്കില്ല. അങ്ങനെ ജീവിച്ചാൽ എനിക്ക് വലിയ അധർമം പിടിപെടും.
1.134.76
तस्मान्मे सुतयोर्देवि वर्तितव्यं स्वपुत्रवत् ।
अन्वेष्यामि च भर्तारं व्रजन्तं यमसादनम् ॥ १.१३४.७६ ॥
അതിനാൽ, ദേവീ, എന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോട് നീ സ്വന്തം പുത്രനോടെന്നപോലെ പെരുമാറണം. യമലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന ഭർത്താവിനെ ഞാൻ അന്വേഷിച്ച് പിന്തുടരും.
1.134.77
मां हि कामयमानोऽयं राजा प्रेतवशं गतः ।
राज्ञः शरीरेण सह मामपीदं कलेवरम् ॥ १.१३४.७७ ॥
ഈ രാജാവ് എന്നെ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ മരണത്തിന്റെ വശത്തേക്ക് പോയി. രാജാവിന്റെ ശരീരത്തോടൊപ്പം എന്റെ ഈ ശരീരവും.
1.134.78
दग्धव्यं सुप्रतिच्छन्नं त्वेतदार्ये प्रियं कुरु ।
दारकेष्वप्रमत्ता त्वं भवेश्चाभिहिता मया।
अतोऽहं न प्रपश्यामि संदेष्टव्यं हितं तव ॥ १.१३४.७८ ॥
ഈ ശരീരം നന്നായി മറച്ച് ദഹിപ്പിക്കണം. ആര്യേ, നിനക്ക് പ്രിയമായത് ചെയ്യുക. കുട്ടികളോട് ജാഗ്രത പാലിക്കുക, ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഓർക്കുക. അതിനാൽ നിനക്ക് ഹിതകരമായ ഉപദേശം നൽകേണ്ടതായി ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
1.134.79
ऋषयस्तान्समाश्वास्य पाण्डवान्सत्यविक्रमान् ।
ऊचुः कुन्तीं च माद्रीं च समाश्वास्य तपस्विनः ॥ १.१३४.७९ ॥
സത്യപരാക്രമികളായ ആ പാണ്ഡവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം തപസ്വികളായ ഋഷിമാർ കുന്തിയെയും മാദ്രിയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു.
1.134.80
सुभगे बालपुत्रा तु न मर्तव्यं तथंचन ।
पाण्डवांश्चापि नेष्यामः कुरुराष्ट्रं परन्तपान् ॥ १.१३४.८० ॥
സുഭഗേ, ചെറിയ പുത്രന്മാരുള്ളവൾ ഒരു വിധത്തിലും മരിക്കരുത്. ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പാണ്ഡവരെയും കുരുരാഷ്ട്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.
1.134.81
अधर्मेष्वर्थजातेषु धृतराष्ट्रश्च लोभवान् ।
स कदाचिन्न वर्तेत पाण्डवेषु यथाविधि ॥ १.१३४.८१ ॥
അധർമകരമായ ധനസമ്പാദനങ്ങളിൽ ലോഭിയായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പാണ്ഡവരോട് യഥാവിധി ഒരിക്കലും പെരുമാറില്ല.
1.134.82
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
माद्र्याश्च बलिनांश्रेष्ठः शल्यो भ्राता महारथः ॥ १.१३४.८२ ॥
കുന്തിയുടെ രക്ഷകർ വൃഷ്ണികളാണ്; കുന്തിഭോജനും അപ്രകാരം തന്നെ. മാദ്രിയുടെ സഹോദരനും ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹാരഥനുമായ ശല്യനാണ് അവളുടെ രക്ഷകൻ.
1.134.83
भर्त्रा तु मरणं सार्धं फलवन्नात्र संशयः ।
युवाभ्यां दुष्करं चैतद्वदन्ति द्विजपुङ्गवाः ॥ १.१३४.८३ ॥
ഭർത്താവിനോടൊപ്പം മരിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും അത് ദുഷ്കരമാണെന്ന് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു.
1.134.84
मृते भर्तरि साध्वी स्त्री ब्रह्मचर्यव्रते स्थिता ।
यमैश्च नियमैः पूता मनोवाक्कायजैः शुभा ॥ १.१३४.८४ ॥
ഭർത്താവ് മരിച്ചാൽ സാധ്വിയായ സ്ത്രീ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തിൽ സ്ഥിതയാകണം; യമനിയമങ്ങളാൽ, മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ശുദ്ധിയോടെ ശുഭയായി.
1.134.85
भर्तारं चिन्तयन्ती सा भर्तारं निस्तरेच्छुभा ।
तारितश्चापि भर्ता स्यादात्मा पुत्रस्तथैव च ॥ १.१३४.८५ ॥
ഭർത്താവിനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ആ ശുഭവതി ഭർത്താവിനെ കരകടത്തണം. അങ്ങനെ ഭർത്താവും, ആത്മാവും, പുത്രനും ഒരുപോലെ തരണം ചെയ്യപ്പെടും.
1.134.86
तस्माञ्जीवितमेवैतद्युवयोर्विद्म शोभनम् ॥ १.१३४.८६ ॥
അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ഈ ജീവിതം തന്നെയാണ് ശുഭമെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു.
1.134.87
यथा पाण्डोस्तु निर्देशस्तथा विप्रगणस्य च ।
आज्ञा शिरसि निक्षिप्ता करिष्यामि च तत्तथा ॥ १.१३४.८७ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ നിർദ്ദേശം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തിന്റെയും. ആജ്ഞ ശിരസ്സിൽ വഹിച്ചിരിക്കുന്നു; അത് അപ്രകാരം ചെയ്യും.
1.134.88
यदाद्दुर्भगवन्तोऽपि तन्मन्ये शोभनं परम् ।
भर्तुश्च मम पुत्राणामात्मनश्च न संशयः ॥ १.१३४.८८ ॥
നീ പറഞ്ഞത് ഭാഗ്യഹീനേ, ഞാൻ ഏറ്റവും ശുഭമെന്ന് കരുതുന്നു; ഇതിൽ ഭർത്താവിനും എന്റെ പുത്രന്മാർക്കും എന്റെ ആത്മാവിനും ഗുണമുണ്ട്, സംശയമില്ല.
1.134.89
कुन्ती समर्था पुत्राणां योगक्षेमस्य धारणे ।
अस्या हि न समा बुद्ध्या यद्यपि स्यादरुन्धती ॥ १.१३४.८९ ॥
കുന്തി പുത്രന്മാരുടെ യോഗക്ഷേമം വഹിക്കാൻ സമർത്ഥയാണ്; അരുന്ധതിയാണെങ്കിലും ബുദ്ധിയിൽ ഇവൾക്കു തുല്യയില്ല.
1.134.90
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च ।
नाहं त्वमिव पुत्राणां समर्था धारणे तथा ॥ १.१३४.९० ॥
കുന്തിക്ക് നാഥന്മാർ വൃഷ്ണികളും കുന്തിഭോജനും ആണ്; ഞാൻ നിന്നെപ്പോലെ പുത്രന്മാരെ താങ്ങാൻ സമർത്ഥയല്ല.
1.134.91
साऽहं भर्तारमन्विष्ये संतृप्ता नापि भोगतः ।
भर्तृलोकस्य तु ज्येष्ठा देवी मामनुमन्यताम् ॥ १.१३४.९१ ॥
ഞാൻ ഭർത്താവിനെ അന്വേഷിക്കുന്നു; ഭോഗങ്ങളാൽ തൃപ്തയായവളല്ല ഞാൻ. ഭർതൃലോകത്തിലെ ജ്യേഷ്ഠയായ ദേവി എനിക്ക് അനുമതി നൽകട്ടെ.
1.134.92
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य सत्यसन्धस्य धीमतः ।
पादौ परिचरिष्यामि तथार्याऽद्यानुमन्यताम् ॥ १.१३४.९२ ॥
ധർമ്മജ്ഞനും കൃതജ്ഞനും സത്യസന്ധനും ബുദ്ധിമാനുമായ ഭർത്താവിന്റെ പാദങ്ങളെ ഞാൻ ശുശ്രൂഷിക്കും. ആര്യേ, ഇപ്പോൾ അനുമതി നൽകൂ.
1.134.93
एवमुक्त्वा तदा राजन्मद्रराजसुता शुभा ।
ददौ कुन्त्यै यमौ माद्री शिरसाऽभिप्रणम्य च ॥ १.१३४.९३ ॥
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അപ്പോൾ മദ്രരാജാവിന്റെ ശുഭയായ പുത്രി മാദ്രി ശിരസ്സ് നമിച്ച് കുന്തിക്ക് ഇരട്ടകളെ ഏൽപ്പിച്ചു.
1.134.94
अभिवाद्य महर्षीन्सा परिष्वज्य च पाण्डवान् ।
मूर्ध्न्युपाघ्राय बहुशः पार्थानात्मसुतौ तदा ॥ १.१३४.९४ ॥
അവൾ മഹർഷിമാരെ വണങ്ങി, പാണ്ഡവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; അപ്പോൾ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരെയും സ്വന്തം പുത്രന്മാരെയും ശിരസ്സിൽ പലതവണ മണത്തു.
1.134.95
हस्ते युधिष्ठिरं गृह्य माद्री वाक्यमभाषत ।
कुन्ती माता अहं धात्री युष्माकं तु पिता मृतः ॥ १.१३४.९५ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ കൈപിടിച്ച് മാദ്രി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'കുന്തി നിങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; ഞാൻ പോറ്റമ്മ; നിങ്ങളുടെ പിതാവ് മരിച്ചുപോയി.'
1.134.96
युधिष्ठिरः पिता ज्येष्ठश्चतुर्णां धर्मतः सदा ।
वृद्धाद्युपासनासक्ताः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १.१३४.९६ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ ധർമ്മപ്രകാരം നാലുപേരിൽ ജ്യേഷ്ഠനാണ്, എപ്പോഴും പിതൃതുല്യൻ. മുതിർന്നവരുടെ സേവനത്തിൽ മുഴുകിയവരും സത്യധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരുമാണ്.
1.134.97
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ।
तस्मात्सर्वे कुरुध्वं वै गुरुवृत्तिमतन्द्रिताः ॥ १.१३४.९७ ॥
അത്തരക്കാർ നശിക്കുന്നില്ല, പരാജയം പ്രാപിക്കുന്നുമില്ല. അതിനാൽ നിങ്ങളെല്ലാവരും അലസതയില്ലാതെ ഗുരുജനങ്ങളോടുള്ള സേവനവൃത്തി പാലിക്കുക.
1.134.98
ऋषीणां च पृथायाश्च नमस्कृत्य पुनःपुनः ।
आयासकृपणा माद्री प्रत्युवाच पृथां तदा ॥ १.१३४.९८ ॥
ഋഷിമാരെയും പൃഥയെയും വീണ്ടുംവീണ്ടും നമസ്കരിച്ച ശേഷം, ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിതയായ മാദ്രി അപ്പോൾ പൃഥയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
1.134.99
ऋषीणां संनिधावेषां यथा वागभ्युदीरिता ।
दिदृक्षमाणायाः स्वर्गं न ममैषा वृथा भवेत् ॥ १.१३४.९९ ॥
ഈ ഋഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ പറഞ്ഞ വാക്ക്, സ്വർഗം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എനിക്ക് വ്യർഥമാകരുത്.
1.134.100
धन्या त्वमसि वार्ष्णेयि नास्ति स्त्री सदृशी त्वया ।
वीर्यं तेजश्च योगं च माहात्म्यं च यशस्विनाम् ॥ १.१३४.१०० ॥
വാർഷ്ണേയീ, നീ ധന്യയാണ്; നിനക്കു സമാനയായ സ്ത്രീ ഇല്ല. യശസ്വികളുടെ വീര്യവും തേജസ്സും യോഗവും മഹിമയും നിന്നിലുണ്ട്.
1.134.101
कुन्ति द्रक्ष्यसि पुत्राणां पञ्चानाममितौजसाम् ।
आर्या चाप्यभिवाद्या च मम पूज्या च सर्वतः ॥ १.१३४.१०१ ॥
കുന്തീ, അളവറ്റ ഓജസ്സുള്ള അഞ്ചു പുത്രന്മാരെയും നീ കാണും. നീ ആര്യയാണ്, വന്ദനീയയാണ്, എല്ലാവിധത്തിലും എന്നാൽ പൂജ്യയാണ്.
1.134.102
ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वं देवि भूषिता स्वगुणैः शुभैः ।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि त्वया यावनन्दिनि ॥ १.१३४.१०२ ॥
ദേവീ, നീ ജ്യേഷ്ഠയും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്; നിന്റെ ശുഭഗുണങ്ങളാൽ അലംകൃതയാണ്. നന്ദിനീ, നിന്നോട് അനുവാദം ചോദിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.134.103
धर्मं स्वर्गं च कीर्तिं च त्वत्कृतेऽहमवाप्नुयाम् ।
यथा तथा विधत्स्वेह मा च कार्षीर्विचारणां ॥ १.१३४.१०३ ॥
നിന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ ധർമ്മവും സ്വർഗ്ഗവും കീർത്തിയും നേടട്ടെ. എങ്ങനെയെങ്കിലും ഇവിടെ ഏർപ്പാടു ചെയ്യുക, സംശയിക്കരുത്.
1.134.104
बाष्पसंदिग्धया वाचा कुन्त्युवाच यशस्विनी ।
अनुज्ञाताऽसि कल्याणि त्रिदिवे सङ्गमोऽस्तु ते ॥ १.१३४.१०४ ॥
കണ്ണീരിനാൽ ഇടറിയ വാക്കിൽ യശസ്വിനിയായ കുന്തി പറഞ്ഞു: കല്യാണീ, നിനക്ക് അനുവാദമുണ്ട്; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിനക്ക് സംഗമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
1.134.105
भर्त्रा सह विशालिक्षि क्षिप्रमद्यैव भामिनि ।
संगतास्वर्गलोके त्वं रमेथाः शाश्वतीः समाः ॥ १.१३४.१०५ ॥
വിശാലാക്ഷീ, ഇന്നുതന്നെ വേഗം ഭർത്താവിനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നീ നിത്യവർഷങ്ങളോളം രമിക്കുക.
1.134.106
ततः पुरोहितः स्नात्वा प्रेतकर्मणि पारगः ।
हिरण्यशकलानाज्यं तिलं दधि च तण्डुलान् ॥ १.१३४.१०६ ॥
അനന്തരം പുരോഹിതൻ സ്നാനം ചെയ്ത്, പ്രേതകർമ്മത്തിൽ നിപുണനായി, സ്വർണ്ണക്കഷണങ്ങളും നെയ്യും എള്ളും തൈരും അരിയും (കൊണ്ടുവന്നു).
1.134.107
उदकुम्भांश्च परशुं समानीय तपस्विभिः ।
अश्वमेधाग्निमाहृत्य यथान्यायं समन्ततः ॥ १.१३४.१०७ ॥
ജലകുംഭങ്ങളും കോടാലിയും തപസ്വികൾ കൊണ്ടുവന്ന്, അശ്വമേധാഗ്നി കൊണ്ടുവന്ന്, ന്യായപ്രകാരം ചുറ്റും (ഏർപ്പെടുത്തി).
1.134.108
काश्यपः कारयामास पाण्डोः प्रेतस्य तां क्रियाम् ।
पुरोहितोक्तविधिना पाण्डोः पुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३४.१०८ ॥
കശ്യപൻ പാണ്ഡുവിന്റെ പ്രേതത്തിനായി ആ ക്രിയ ചെയ്യിച്ചു; പുരോഹിതൻ പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ (അതിൽ പങ്കെടുത്തു).
1.134.109
तेनाग्निनाऽदहत्पाण्डुं कृत्वा चापि क्रियास्तदा ।
रुदञ्छोकाभिसंतप्तः पपात भुवि पाण्डवः ॥ १.१३४.१०९ ॥
അവൻ അഗ്നിയാൽ പാണ്ഡുവിനെ ദഹിപ്പിച്ചു; പിന്നീട് മറ്റു ക്രിയകളും ചെയ്തു. ദുഃഖത്താൽ തപിച്ച് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ പാണ്ഡവൻ നിലത്തു വീണു.
1.134.110
ऋषीन्पुत्रान्पृथां चैव विसृज्य च नृपात्मज ।
नमस्कृत्य चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम् ॥ १.१३४.११० ॥
രാജകുമാരാ, ഋഷിമാരെയും പുത്രന്മാരെയും പൃഥയെയും യാത്രയാക്കി, ചിതാഗ്നിയിൽ നിൽക്കുന്ന നരശ്രേഷ്ഠനെ നമസ്കരിച്ച് ധർമപത്നി.
1.134.111
मद्रराजसुता तूर्णमन्वारोहद्यशस्विनी ॥ १.१३४.१११ ॥
മദ്രരാജപുത്രി, യശസ്വിനിയായ അവൾ വേഗം (ചിതയിൽ) കയറി.
1.134.112
अहताम्बरसंवीतो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
उदकं कृतवांस्तत्र पुरोहितमते स्थितः ॥ १.१३४.११२ ॥
പുതിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, നിർമ്മലനായ അവൻ പുരോഹിതന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം അവിടെ നിന്ന് ഉദകക്രിയ ചെയ്തു.
1.134.113
अर्हतस्तस्य कृत्यानि शतशृङ्गनिवासिनः ।
तापसा विधिवच्चक्रुश्चारणा ऋषिभिः सह ॥ १.१३४.११३ ॥
ശതശൃംഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന തപസ്വികൾ, ചാരണന്മാർ, ഋഷിമാർ എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ആ പൂജ്യന് വിധിപ്രകാരം ക്രിയകൾ ചെയ്തു.