మహాభారతం · అధ్యాయం 1.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.135.1
पाण्डोरुपरमं दृष्ट्वा देवकल्पा महर्षयः ।
ततो मन्त्रविदः सर्वे मन्त्रयांचक्रिरे मिथः ॥ १.१३५.१ ॥
పాండు మరణాన్ని చూసి దేవతలతో సమానులైన మహర్షులు, తర్వాత మంత్రజ్ఞులందరూ తమలో తాము ఆలోచించుకున్నారు.
1.135.2
हित्वा राज्यं च राष्ट्रं च स महात्मा महायशाः ।
अस्मिंस्थाने तपस्तप्त्वा तापसाञ्शरणं गतः ॥ १.१३५.२ ॥
రాజ్యాన్ని, రాష్ట్రాన్ని విడిచిపెట్టి ఆ మహాత్ముడు, మహాయశస్వి, ఈ ప్రదేశంలో తపస్సు చేసి తాపసుల శరణు పొందాడు.
1.135.3
स जातमात्रान्पुत्रांश्च दारांश्च भवतामिह ।
प्रादायोपनिधिं राजा पाण्डुः स्वर्गमितो गतः ॥ १.१३५.३ ॥
ఆ రాజు పాండుడు నవజాత కుమారులను, భార్యలను మీకు న్యాసంగా అప్పగించి ఇక్కడి నుండి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
1.135.4
तस्येमानात्मजान्देहं भार्यां च सुमहात्मनः ।
स्वराष्ट्रं गृह्य गच्छामो धर्म एष हि नः स्मृतः ॥ १.१३५.४ ॥
ఆ మహాత్ముని ఈ కుమారులను, శరీరాన్ని, భార్యను తీసుకొని మన రాజ్యానికి వెళ్దాం; ఇదే మనకు ధర్మమని తలువబడింది.
1.135.5
ते परस्परमामन्त्र्य देवकल्पा महर्षयः ।
पाण्डोः पुत्रान्पुरस्कृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.१३५.५ ॥
ఆ దేవతలతో సమానులైన మహర్షులు ఒకరికొకరు వీడ్కోలు చెప్పి, పాండు కుమారులను ముందుంచుకుని నాగసాహ్వయ నగరానికి వెళ్ళారు.
1.135.6
उदारमनसः सिद्धा गमने चक्रिरे मनः ।
भीष्माय पण्डवान्दातुं धृतराष्ट्राय चैव हि ॥ १.१३५.६ ॥
ఉదారహృదయులైన సిద్ధ మహర్షులు, పాండవులను భీష్ముడికి, ధృతరాష్ట్రునికి అప్పగించాలని నిశ్చయించి ప్రయాణమయ్యారు.
1.135.7
तस्मिन्नेव क्षणे सर्वे तानादाय प्रतस्थिरे ।
पाण्डोर्दारांश्च पुत्रांश्च शरीरे ते च तापसाः ॥ १.१३५.७ ॥
ఆ క్షణంలోనే అందరూ వారిని తీసుకుని బయలుదేరారు — పాండుని భార్యలను, కుమారులను; ఆ తపస్వులు కూడా.
1.135.8
सुखिनी सा पुरा भूत्वा सततं पुत्रवत्सला ।
प्रपन्ना दीर्घमध्वानं संक्षिप्तं तदमन्यत ॥ १.१३५.८ ॥
పూర్వం ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా, కుమారులపై ప్రేమతో ఉన్న ఆమె, సుదీర్ఘ మార్గంలో నడుస్తూ దాన్ని చిన్నదిగా భావించింది.
1.135.9
सा त्वदीर्घेण कालेन संप्राप्ता कुरुजाङ्गलम् ।
वर्धमानपुरद्वारमाससाद यशस्विनी ॥ १.१३५.९ ॥
ఆ యశస్విని ఎక్కువ కాలం గడవకముందే కురు-జాంగల ప్రదేశానికి చేరి, వర్ధమానపుర ద్వారానికి వచ్చింది.
1.135.10
द्वारिणं तापसा ऊचू राजानं च प्रकाशय ।
ते तु गत्वा क्षणेनैव सभायां विनिवेदिताः ॥ १.१३५.१० ॥
తపస్విలు ద్వారపాలకునితో అన్నారు, "రాజుకు తెలియజేయి." వారు (దూతలు) క్షణంలోనే వెళ్లి సభలో తెలియజేయబడ్డారు.
1.135.11
तं चारणसहस्राणां मुनीनामागमं तदा ।
श्रुत्वा नागपुरे नॄणां विस्मयः समपद्यत ॥ १.१३५.११ ॥
వేలాది చారణులు, మునుల రాకను విని, అప్పుడు నాగపురంలోని ప్రజల్లో ఆశ్చర్యం కలిగింది.
1.135.12
मुहूर्तोदित आदित्ये सर्वे बालपुरस्कृताः ।
सदारास्तापसान्द्रष्टुं निर्ययुः पुरवासिनः ॥ १.१३५.१२ ॥
ముహూర్తం ఉదయించగా, సూర్యుడు ఉదయించగానే, పుర వాసులందరూ తమ భార్యలతో, పిల్లలను ముందుంచుకుని, తపస్విలను చూడటానికి బయలుదేరారు.
1.135.13
स्त्रीसङ्घाः क्षत्रसङ्घाश्च यानसङ्घसमास्थिताः ।
ब्राह्मणैः सह निर्जग्मुर्ब्राह्मणानां च योषितः ॥ १.१३५.१३ ॥
స్త్రీల సమూహాలు, క్షత్రియ సమూహాలు వాహన సమూహాలపై ఎక్కి బ్రాహ్మణులతో కలిసి బయలుదేరారు; బ్రాహ్మణుల స్త్రీలూ బయలుదేరారు.
1.135.14
तथा विट्शूद्रसङ्घानां महान्यतिकरोऽभवत् ।
न कश्चिदकरोदीर्ष्यामभवन्धर्मबुद्धयः ॥ १.१३५.१४ ॥
అలాగే వైశ్య, శూద్ర సమూహాలలో కూడా గొప్ప రద్దీ ఏర్పడింది; ఎవరూ ఈర్ష్య చూపలేదు, వారు ధర్మబుద్ధి గలవారు.
1.135.15
तथा भीष्मः शान्तनवः सोमदत्तो।ञथ बाह्लिकः ।
प्रज्ञाचक्षुश्च राजर्षिः क्षत्ता च विदुरः स्वयम् ॥ १.१३५.१५ ॥
అలాగే శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు, సోమదత్తుడు, బాహ్లికుడు, రాజర్షి ప్రజ్ఞాచక్షువు (ధృతరాష్ట్రుడు), క్షత్త విదురుడు స్వయంగా కూడా.
1.135.16
सा च सत्यवती देवी कौसल्या च यशस्विनी ।
राजदारैः परिवृता गान्धारी चापि निर्ययौ ॥ १.१३५.१६ ॥
ఆ దేవి సత్యవతి, యశస్విని కౌసల్య కూడా రాజస్త్రీలతో చుట్టబడి బయలుదేరారు; గాంధారి కూడా బయలుదేరింది.
1.135.17
धृतराष्ट्रस्य दायादा दुर्योधनपुरोगमाः ।
भूषिता भूषणैश्चित्रैः शतसङ्ख्या विनिर्ययुः ॥ १.१३५.१७ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, దుర్యోధనుడు ముందుండగా, చిత్రమైన ఆభరణాలతో అలంకరించుకొని వంద మందిగా బయలుదేరారు.
1.135.18
तान्महर्षिगणान्दृष्ट्वा शिरोभिरभिवाद्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे कौरव्याः सपुरोहिताः ॥ १.१३५.१८ ॥
ఆ మహర్షి సమూహాలను చూసి, తలవంచి నమస్కరించి, పురోహితులతో కూడిన కౌరవులంతా వారి సమీపంలో కూర్చున్నారు.
1.135.19
तथैव शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे पौरजानपदा अपि ॥ १.१३५.१९ ॥
అదేవిధంగా తలతో నేలపై వంగి నమస్కరించి, నగరవాసులూ గ్రామవాసులూ అందరూ కూర్చున్నారు.
1.135.20
तमकूजमभिज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा ।
पूजयित्वा यथान्यायं पाद्येनार्घ्येण च प्रभो ॥ १.१३५.२० ॥
ఆ శాంతమైన జనసమూహాన్ని పూర్తిగా గుర్తించి, ఓ ప్రభూ, అప్పుడు యథావిధిగా పాద్యముతో, అర్ఘ్యముతో పూజించారు.
1.135.21
भीष्मो राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यो न्यवेदयत् ।
तेषामथो वृद्धतमः प्रत्युत्थाय जटाजिनी।
ऋषीणां मतमाज्ञाय महर्षिरिदमब्रवीत् ॥ १.१३५.२१ ॥
భీష్ముడు రాజ్యాన్ని, రాష్ట్రాన్ని మహర్షులకు నివేదించాడు. అనంతరం వారిలో అత్యంత వృద్ధుడైన, జటలు మృగచర్మము ధరించిన మహర్షి లేచి, ఋషుల అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని ఇలా అన్నాడు.
1.135.22
यः स कौरव्यदायादः पाण्डुर्नाम नराधिपः ।
कामभोगान्परित्यज्य शतशृङ्गमितो गतः ॥ १.१३५.२२ ॥
కౌరవ వంశ వారసుడైన పాండు అనే రాజు, కామభోగాలను త్యజించి ఇక్కడినుండి శతశృంగానికి వెళ్ళాడు.
1.135.23
राजा भोगान्परित्यज्य तपस्वी संबभूव ह ।
स यथोक्तं तपस्तेपे पत्रमूलफलाशनः ॥ १.१३५.२३ ॥
రాజు భోగాలను త్యజించి తపస్వి అయ్యాడు. అతడు చెప్పిన విధంగా ఆకులు, వేర్లు, పండ్లు తింటూ తపస్సు చేశాడు.
1.135.24
पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा संचित्कालमतन्द्रितः ।
तेन वृत्तसमाचारैस्तपसा च तपस्विनः ॥ १.१३५.२४ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడు తన ఇద్దరు భార్యలతో కలిసి చాలా కాలం అలుపు లేకుండా ఉన్నాడు. అతని ఆచారం, తపస్సుల వల్ల అతడు తపస్వుల మధ్య గౌరవం పొందాడు.
1.135.25
तोषितास्तापसास्तत्र शतशृङ्गनिवासिनः ।
स्वर्गलोकं गन्तुकामं तापसाः संनिवार्य तम् ॥ १.१३५.२५ ॥
శతశృంగంలో నివసించే ఆ తాపసులు సంతోషించి, స్వర్గలోకానికి వెళ్లాలనుకున్న అతన్ని అక్కడే ఆపారు.
1.135.26
उद्यन्तं सह पत्नीभ्यां विप्रा वचनमब्रुवन् ।
अनपत्यस्य राजेन्द्र पुण्या लोका न सन्ति ते ॥ १.१३५.२६ ॥
భార్యలతో కలిసి బయలుదేరబోతున్న అతనితో బ్రాహ్మణులు ఇలా అన్నారు: ఓ రాజేంద్రా, సంతానం లేనివారికి పుణ్యలోకాలు లేవు.
1.135.27
तस्माद्धर्मं च वायुं च महेन्द्रं च तथाऽश्विनौ ।
आराधयस्व राजेन्द्र पत्नीभ्यां सह देवताः ॥ १.१३५.२७ ॥
కాబట్టి, ఓ రాజేంద్రా, భార్యలతో కలిసి ధర్ముడు, వాయువు, మహేంద్రుడు, అశ్వినులు అనే దేవతలను ఆరాధించు.
1.135.28
प्रीताः पुत्रान्प्रदास्यन्ति ऋणमुक्तो भविष्यसि ।
तपसा दिव्यचक्षुष्ट्वात्पश्यामस्ते तथा सुतान् ॥ १.१३५.२८ ॥
ప్రసన్నులై వారు నీకు పుత్రులను ప్రసాదిస్తారు; నీవు ఋణవిముక్తుడవు అవుతావు. తపస్సు వల్ల, దివ్యదృష్టి వల్ల నీ పుత్రులను మేము ఇలా చూస్తున్నాము.
1.135.29
अस्माकं वचनं श्रुत्वा देवानाराधयत्तदा ।
ब्रह्मचर्यव्रतस्थस्य तस्य दिव्येन हेतुना ॥ १.१३५.२९ ॥
మా మాటలు విని అతడు అప్పుడు దేవతలను ఆరాధించాడు. బ్రహ్మచర్య వ్రతంలో నిలిచిన అతడు దివ్య మార్గం ద్వారా అలా చేశాడు.
1.135.30
साक्षाद्धर्मादयं पुत्रस्तत्र जातो युधिष्ठिरः ।
तथैनं बलिनां श्रेष्ठं तस्य राज्ञो महात्मनः ॥ १.१३५.३० ॥
ఈ పుత్రుడు నేరుగా ధర్మం నుండి అక్కడ జన్మించాడు — యుధిష్ఠిరుడు. అలాగే బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన ఇతడిని ఆ మహాత్ముడైన రాజుకు (పుత్రునిగా) తెలుసుకో.
1.135.31
मातरिश्वा ददौ पुत्रं भीमं नाम महाबलम् ।
पुरन्दरादयं जज्ञे कुन्त्यां सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३१ ॥
మాతరిశ్వ మహాబలుడైన భీముడనే కుమారుని ఇచ్చెను. పురందరుని (ఇంద్రుని) వలన ఈ సత్యపరాక్రముడు కుంతియందు జన్మించెను.
1.135.32
अस्मिञ्जाते महेष्वासे पृथामिन्द्रस्तदाऽब्रवीत् ।
मत्प्रसादादयं जातः कुन्ति सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३२ ॥
ఈ మహాధనుర్ధరుడు జన్మించినప్పుడు ఇంద్రుడు పృథతో ఇలా పలికెను: 'కుంతీ, నా అనుగ్రహం వలన ఈ సత్యపరాక్రముడు జన్మించాడు.'
1.135.33
अजेयानपि जेताऽरीन्देवतादीन्न संशयः ।
यस्य कीर्तिर्महेष्वासान्सर्वानभिभविष्यति ॥ १.१३५.३३ ॥
దేవతలు మొదలైన అజేయ శత్రువులను కూడా ఇతడు జయిస్తాడు, సందేహం లేదు. ఇతని కీర్తి మహాధనుర్ధరులందరినీ అధిగమిస్తుంది.
1.135.34
युधिष्ठिरो राजसूयं भ्रातृवीर्यादवाप्स्यति ।
एष जेता मनुष्यांश्च सर्वान्गन्धर्वराक्षसान् ॥ १.१३५.३४ ॥
యుధిష్ఠిరుడు సోదరుల పరాక్రమం వలన రాజసూయ యాగాన్ని పొందుతాడు. ఇతడు మానవులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు అందరినీ జయిస్తాడు.
1.135.35
एष दुर्योधनादीनां कौरवाणां च जेष्यति ।
वीरस्यैतस्य विक्रान्तैर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३५.३५ ॥
ఇతడు దుర్యోధనుడు మొదలైన కౌరవులను కూడా జయిస్తాడు. ఈ వీరుని పరాక్రమంతో ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు (విజయం పొందును).
1.135.36
यक्ष्यते राजसूयाद्यैर्धर्म एव परः सदा ।
यौ तु माद्री महेष्वासावसूत पुरुषोत्तमौ ॥ १.१३५.३६ ॥
రాజసూయాది యాగాలను చేస్తాడు; ధర్మమే ఎల్లప్పుడూ అతనికి పరమము. మాద్రి కన్న ఆ ఇద్దరు మహాధనుర్ధరులు పురుషోత్తములు.
1.135.37
अश्विभ्यां पुरुषव्याघ्राविमौ तावपि तिष्ठतः ।
नकुलः सहदेवश्च तावप्यमिततेजसौ ॥ १.१३५.३७ ॥
అశ్వినీ దేవతల వల్ల జన్మించిన పురుషవ్యాఘ్రులు ఈ ఇద్దరు, వారు కూడా అక్కడే ఉంటారు. నకులుడు, సహదేవుడు, ఆ ఇద్దరూ అపార తేజస్సు కలవారు.
1.135.38
चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना ।
एष पैतामहो वंशः पाण्डुना पुनरुद्धृतः ॥ १.१३५.३८ ॥
ధర్మనిష్ఠుడు, యశస్వి అయిన పాండు వనవాసంలో సంచరిస్తూ ఈ పితామహ వంశాన్ని మళ్లీ ఉద్ధరించాడు.
1.135.39
पुत्राणां जन्म वृद्धिं च वैदिकाध्ययनानि च ।
पश्यन्तः सततं पाण्डोः परां प्रीतिमवाप्स्यथ ॥ १.१३५.३९ ॥
కుమారుల జననం, వారి వృద్ధి, వేద అధ్యయనాలను నిరంతరం చూస్తూ, మీరు పాండునికి పరమ ప్రీతిని పొందుతారు.
1.135.40
वर्तमानः सतां वृत्ते पुत्रलाभमवाप च ।
पितृलोकं गतः पाण्डुरितः सप्तदशेऽहनि ॥ १.१३५.४० ॥
సత్పురుషుల ప్రవర్తనలో నిలిచి, పుత్రలాభాన్ని పొందిన పాండు పదిహేడవ రోజున ఇక్కడ నుండి పితృలోకానికి వెళ్ళాడు.
1.135.41
तं चितागतमाज्ञाय वैश्वानरमुखे हुतम् ।
प्रविष्टा पावकं माद्री हित्वा जीवितमात्मनः ॥ १.१३५.४१ ॥
ఆయనను చితిపై ఉంచి, వైశ్వానరుని ముఖంలో ఆహుతి చేశారని తెలిసి, మాద్రి తన ప్రాణాన్ని విడిచి అగ్నిలో ప్రవేశించింది.
1.135.42
सा गता सह तेनैव पतिलोकमनुव्रता ।
तस्यास्तस्य च यत्कार्यं क्रियतां तदनन्तरम् ॥ १.१३५.४२ ॥
భర్తను అనుసరించి ఆమె అతనితోనే భర్తల లోకానికి వెళ్ళింది. వారిద్దరికీ చేయవలసిన కర్మ దీని తర్వాత జరగాలి.
1.135.43
पृथां च शरणं प्राप्तां पाण्डवांश्च यशस्विनः ।
यथावदनुमन्यन्तां धर्मो ह्येष सनातनः ॥ १.१३५.४३ ॥
శరణు కోరి వచ్చిన పృథను, యశస్వులైన పాండవులను యథావిధిగా అంగీకరించాలి; ఇదే సనాతన ధర్మం.
1.135.44
इमे तयोः शरीरे द्वे पुत्राश्चेमे तयोर्वराः ।
क्रियाभिरनुगृह्यन्तां सह मात्रा परंतपाः ॥ १.१३५.४४ ॥
ఇవి వారిద్దరి శరీరాలు; ఇద్దరు శ్రేష్ఠ పుత్రులు ఇక్కడ ఉన్నారు. శత్రుతాపకులారా, తల్లితో కలిసి వీరిని క్రియల ద్వారా గౌరవించండి.
1.135.45
प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृमेधं महायशाः ।
लभतां सर्वधर्मज्ञः पाण्डुः कुरुकुलोद्वहः ॥ १.१३५.४५ ॥
ప్రేతకార్యం పూర్తయ్యాక, మహాయశస్వి, సర్వధర్మజ్ఞుడు, కురుకులభారాన్ని మోసేవాడు అయిన పాండు పితృమేధాన్ని పొందాలి.
1.135.46
एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्कुरूणामेव पश्यताम् ।
क्षणेनान्तर्हिताः सर्वे तापसा गुह्यकैः सह ॥ १.१३५.४६ ॥
ఇలా చెప్పి, కురువులందరూ చూస్తుండగానే, తపస్వులందరూ గుహ్యకులతో కలిసి క్షణంలో అదృశ్యమయ్యారు.
1.135.47
गन्धर्वनगराकारं तथैवान्तर्हितं पुनः ।
ऋषिसिद्धगणं दृष्ट्वा विस्मयं ते परं ययुः ॥ १.१३५.४७ ॥
గంధర్వనగరం వంటిది ఆ దృశ్యం మళ్లీ అదృశ్యమైంది; ఋషులు, సిద్ధుల సమూహాన్ని చూసి వారు మిక్కిలి విస్మయం చెందారు.