มหาภารตะ · อัธยายะ 1.135

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.135.1

पाण्डोरुपरमं दृष्ट्वा देवकल्पा महर्षयः ।
ततो मन्त्रविदः सर्वे मन्त्रयांचक्रिरे मिथः ॥ १.१३५.१ ॥

เมื่อเห็นปาณฑุสิ้นพระชนม์แล้ว บรรดามหาฤๅษีผู้เสมอด้วยเทวดา และบรรดาผู้รู้มนตร์ทั้งหมด จึงเริ่มปรึกษากันเอง

1.135.2

हित्वा राज्यं च राष्ट्रं च स महात्मा महायशाः ।
अस्मिंस्थाने तपस्तप्त्वा तापसाञ्शरणं गतः ॥ १.१३५.२ ॥

พระองค์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีเกียรติยศไพศาลนั้น ทรงสละราชสมบัติและแผ่นดิน ทรงบำเพ็ญตบะในที่นี้ แล้วเสด็จเข้าพึ่งพาบรรดาดาบส

1.135.3

स जातमात्रान्पुत्रांश्च दारांश्च भवतामिह ।
प्रादायोपनिधिं राजा पाण्डुः स्वर्गमितो गतः ॥ १.१३५.३ ॥

พระราชาปาณฑุทรงมอบบุตรและภริยาที่เพิ่งประสูติไว้กับท่านทั้งหลาย ในฐานะเป็นของฝากไว้ แล้วเสด็จจากที่นี่ไปสู่สวรรค์

1.135.4

तस्येमानात्मजान्देहं भार्यां च सुमहात्मनः ।
स्वराष्ट्रं गृह्य गच्छामो धर्म एष हि नः स्मृतः ॥ १.१३५.४ ॥

เราควรพาบุตรของพระองค์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ พร้อมทั้งร่างและภริยา กลับไปยังแคว้นของเราเอง เพราะนี่คือธรรมที่เราได้รับการสอนไว้

1.135.5

ते परस्परमामन्त्र्य देवकल्पा महर्षयः ।
पाण्डोः पुत्रान्पुरस्कृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.१३५.५ ॥

บรรดามหาฤๅษีผู้เสมอด้วยเทวดา ครั้นกล่าวลากันแล้ว ก็ให้บุตรของปาณฑุนำหน้า แล้วออกเดินทางมุ่งสู่นครที่เรียกว่านาคสาหวัย

1.135.6

उदारमनसः सिद्धा गमने चक्रिरे मनः ।
भीष्माय पण्डवान्दातुं धृतराष्ट्राय चैव हि ॥ १.१३५.६ ॥

บรรดาสิทธิผู้มีจิตประเสริฐ ตั้งใจจะเดินทางไป เพื่อมอบบรรดาปาณฑพให้แก่ภีษมะและแก่ธฤตราษฎร์

1.135.7

तस्मिन्नेव क्षणे सर्वे तानादाय प्रतस्थिरे ।
पाण्डोर्दारांश्च पुत्रांश्च शरीरे ते च तापसाः ॥ १.१३५.७ ॥

ในขณะนั้นเอง ทั้งหมดได้พาบรรดาปาณฑพไปด้วยแล้วออกเดินทาง พร้อมทั้งภริยาและบุตรของปาณฑุ และบรรดาดาบสเหล่านั้นด้วย

1.135.8

सुखिनी सा पुरा भूत्वा सततं पुत्रवत्सला ।
प्रपन्ना दीर्घमध्वानं संक्षिप्तं तदमन्यत ॥ १.१३५.८ ॥

นางผู้เคยมีความสุขมาแต่ก่อน และรักใคร่บุตรอยู่เสมอ ได้พบว่าทางอันยาวไกลนั้นกลับรู้สึกว่าสั้น

1.135.9

सा त्वदीर्घेण कालेन संप्राप्ता कुरुजाङ्गलम् ।
वर्धमानपुरद्वारमाससाद यशस्विनी ॥ १.१३५.९ ॥

นางผู้มีชื่อเสียงนั้น ในเวลาไม่นานก็มาถึงแคว้นกุรุ-ชางคละ และมาถึงประตูของนครวรรธมาน

1.135.10

द्वारिणं तापसा ऊचू राजानं च प्रकाशय ।
ते तु गत्वा क्षणेनैव सभायां विनिवेदिताः ॥ १.१३५.१० ॥

บรรดาดาบสกล่าวกับนายประตูว่า "จงแจ้งแก่พระราชาให้ทรงทราบเถิด" ท่านเหล่านั้นไปได้ครู่เดียวก็ได้รับแจ้งให้เข้าไปในท้องพระโรง

1.135.11

तं चारणसहस्राणां मुनीनामागमं तदा ।
श्रुत्वा नागपुरे नॄणां विस्मयः समपद्यत ॥ १.१३५.११ ॥

เมื่อได้ทราบการมาถึงของนักขับร้องนับพันและของบรรดามุนีแล้ว ชาวนครนาคปุระก็เกิดความอัศจรรย์ใจ

1.135.12

मुहूर्तोदित आदित्ये सर्वे बालपुरस्कृताः ।
सदारास्तापसान्द्रष्टुं निर्ययुः पुरवासिनः ॥ १.१३५.१२ ॥

เมื่อถึงเวลาอันเป็นมงคลเมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ชาวเมืองทั้งหมดพร้อมด้วยภริยา และให้เด็ก ๆ นำหน้า ก็ออกไปเฝ้าดูบรรดาดาบส

1.135.13

स्त्रीसङ्घाः क्षत्रसङ्घाश्च यानसङ्घसमास्थिताः ।
ब्राह्मणैः सह निर्जग्मुर्ब्राह्मणानां च योषितः ॥ १.१३५.१३ ॥

หมู่สตรี หมู่กษัตริย์ พร้อมด้วยหมู่ยานพาหนะ ต่างออกไปพร้อมกับพวกพราหมณ์ และภริยาของพวกพราหมณ์ก็ไปด้วย

1.135.14

तथा विट्शूद्रसङ्घानां महान्यतिकरोऽभवत् ।
न कश्चिदकरोदीर्ष्यामभवन्धर्मबुद्धयः ॥ १.१३५.१४ ॥

ฝูงชนของพวกแพศย์และศูทรก็แออัดกันอย่างมาก ไม่มีใครแสดงความริษยาเลย เพราะทุกคนมีจิตใจมุ่งธรรม

1.135.15

तथा भीष्मः शान्तनवः सोमदत्तो।ञथ बाह्लिकः ।
प्रज्ञाचक्षुश्च राजर्षिः क्षत्ता च विदुरः स्वयम् ॥ १.१३५.१५ ॥

ภีษมะบุตรของศันตนุ โสมทัต และพาหลิกะ เช่นเดียวกัน และพระราชฤๅษีปรัชญาจักษุ (ธฤตราษฎร์ผู้ตาบอด) และผู้ดูแลคลังคือวิทุรเองด้วย

1.135.16

सा च सत्यवती देवी कौसल्या च यशस्विनी ।
राजदारैः परिवृता गान्धारी चापि निर्ययौ ॥ १.१३५.१६ ॥

เทวีสัตยวดี และเกาศัลยาผู้มีชื่อเสียง ล้อมรอบด้วยพระชายาของพระราชา ก็เสด็จออกไป คานธารีก็เสด็จออกไปด้วย

1.135.17

धृतराष्ट्रस्य दायादा दुर्योधनपुरोगमाः ।
भूषिता भूषणैश्चित्रैः शतसङ्ख्या विनिर्ययुः ॥ १.१३५.१७ ॥

บรรดาโอรสของธฤตราษฎร์ มีทุรโยธน์นำหน้า ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์งดงามหลากหลาย เสด็จออกไปรวมร้อยพระองค์

1.135.18

तान्महर्षिगणान्दृष्ट्वा शिरोभिरभिवाद्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे कौरव्याः सपुरोहिताः ॥ १.१३५.१८ ॥

เมื่อเห็นหมู่มหาฤๅษีเหล่านั้น และถวายบังคมด้วยศีรษะแล้ว บรรดากุรุพร้อมทั้งปุโรหิตทั้งหมด ก็นั่งลงใกล้ท่านเหล่านั้น

1.135.19

तथैव शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे पौरजानपदा अपि ॥ १.१३५.१९ ॥

ในทำนองเดียวกัน ชาวนครและชาวชนบททั้งหมดก็ถวายบังคมด้วยศีรษะจรดพื้นดิน แล้วนั่งลงใกล้ ๆ เช่นกัน

1.135.20

तमकूजमभिज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा ।
पूजयित्वा यथान्यायं पाद्येनार्घ्येण च प्रभो ॥ १.१३५.२० ॥

เมื่อพระองค์ทรงทราบว่าฝูงชนนั้นเงียบงันทั้งหมดแล้ว ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ก็ทรงบูชาพวกเขาตามธรรมเนียม ด้วยน้ำสำหรับล้างพระบาทและเครื่องอรรฆ์

1.135.21

भीष्मो राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यो न्यवेदयत् ।
तेषामथो वृद्धतमः प्रत्युत्थाय जटाजिनी।
ऋषीणां मतमाज्ञाय महर्षिरिदमब्रवीत् ॥ १.१३५.२१ ॥

ภีษมะกราบเรียนแด่มหาฤๅษีทั้งหลายถึงราชอาณาจักรและแว่นแคว้น จากนั้นฤๅษีผู้อาวุโสที่สุดในหมู่นั้น ผู้มีเครื่องทรงเป็นหนังกวางและมีมวยผมยุ่งเหยิง ลุกขึ้นรับรู้ความประสงค์ของฤๅษีทั้งหลาย แล้วกล่าวคำนี้

1.135.22

यः स कौरव्यदायादः पाण्डुर्नाम नराधिपः ।
कामभोगान्परित्यज्य शतशृङ्गमितो गतः ॥ १.१३५.२२ ॥

พระราชาพระนามปาณฑุผู้เป็นทายาทแห่งวงศ์กุรุนั้น ทรงละความสุขทางกามแล้วเสด็จจากที่นี่ไปยังศตศฤงคะ

1.135.23

राजा भोगान्परित्यज्य तपस्वी संबभूव ह ।
स यथोक्तं तपस्तेपे पत्रमूलफलाशनः ॥ १.१३५.२३ ॥

พระราชาทรงละความสุขแล้วกลายเป็นนักพรต พระองค์ทรงบำเพ็ญตบะตามที่กำหนดไว้ โดยเสวยแต่ใบไม้ รากไม้ และผลไม้

1.135.24

पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा संचित्कालमतन्द्रितः ।
तेन वृत्तसमाचारैस्तपसा च तपस्विनः ॥ १.१३५.२४ ॥

ผู้มีธรรมอันบริสุทธิ์นั้นพร้อมด้วยมเหสีทั้งสองทรงมั่นอยู่โดยไม่เกียจคร้านเป็นเวลานาน ด้วยความประพฤติและตบะของพระองค์ พระองค์จึงได้รับการยกย่องในหมู่นักพรต

1.135.25

तोषितास्तापसास्तत्र शतशृङ्गनिवासिनः ।
स्वर्गलोकं गन्तुकामं तापसाः संनिवार्य तम् ॥ १.१३५.२५ ॥

เหล่านักพรตผู้อาศัยอยู่บนศตศฤงคะต่างพอใจ ณ ที่นั้นได้ห้ามพระองค์ไว้ เพราะพระองค์ปรารถนาจะเสด็จสู่สวรรคโลก

1.135.26

उद्यन्तं सह पत्नीभ्यां विप्रा वचनमब्रुवन् ।
अनपत्यस्य राजेन्द्र पुण्या लोका न सन्ति ते ॥ १.१३५.२६ ॥

ขณะที่พระองค์กำลังจะเสด็จไปพร้อมกับมเหสีทั้งสอง เหล่าพราหมณ์จึงกล่าวว่า "ข้าแต่จอมกษัตริย์ สำหรับผู้ไม่มีบุตร โลกแห่งบุญย่อมไม่มีสำหรับท่าน"

1.135.27

तस्माद्धर्मं च वायुं च महेन्द्रं च तथाऽश्विनौ ।
आराधयस्व राजेन्द्र पत्नीभ्यां सह देवताः ॥ १.१३५.२७ ॥

เพราะฉะนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ จงบูชาเทพเจ้าทั้งหลาย ได้แก่พระธรรม พระวายุ พระมเหนทร และพระอัศวินทั้งสอง พร้อมด้วยมเหสีทั้งสองเถิด

1.135.28

प्रीताः पुत्रान्प्रदास्यन्ति ऋणमुक्तो भविष्यसि ।
तपसा दिव्यचक्षुष्ट्वात्पश्यामस्ते तथा सुतान् ॥ १.१३५.२८ ॥

เมื่อท่านพอพระทัย เทพเหล่านั้นจะประทานบุตรแก่ท่าน และท่านจะพ้นจากหนี้ ด้วยตบะและทิพยจักษุ พวกเราเห็นบุตรของท่านดังนี้

1.135.29

अस्माकं वचनं श्रुत्वा देवानाराधयत्तदा ।
ब्रह्मचर्यव्रतस्थस्य तस्य दिव्येन हेतुना ॥ १.१३५.२९ ॥

เมื่อได้ฟังคำของพวกเรา พระองค์ก็บูชาเทพเจ้าทั้งหลายในครั้งนั้น ด้วยเหตุทิพย์ของผู้ทรงรักษาพรหมจรรย์วัตร

1.135.30

साक्षाद्धर्मादयं पुत्रस्तत्र जातो युधिष्ठिरः ।
तथैनं बलिनां श्रेष्ठं तस्य राज्ञो महात्मनः ॥ १.१३५.३० ॥

บุตรคนนี้คือยุธิษฐิระ เกิดที่นั่นโดยตรงจากพระธรรม ส่วนผู้นี้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลัง ก็จงทราบว่าเป็นบุตรของพระราชาผู้ยิ่งใหญ่พระองค์นั้นเช่นกัน

1.135.31

मातरिश्वा ददौ पुत्रं भीमं नाम महाबलम् ।
पुरन्दरादयं जज्ञे कुन्त्यां सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३१ ॥

พระมาตริศวันประทานบุตรพระนามภีมะผู้มีพลังมหาศาล ผู้นี้มีความกล้าหาญอันแท้จริง เกิดจากพระปุรันทร (พระอินทร์) แก่กุนตี

1.135.32

अस्मिञ्जाते महेष्वासे पृथामिन्द्रस्तदाऽब्रवीत् ।
मत्प्रसादादयं जातः कुन्ति सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३२ ॥

เมื่อผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงธนูนี้ประสูติ พระอินทร์จึงตรัสแก่ปฤถาว่า "ข้าแต่กุนตี ด้วยพระคุณของเรา ผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริงนี้จึงได้ประสูติแล้ว"

1.135.33

अजेयानपि जेताऽरीन्देवतादीन्न संशयः ।
यस्य कीर्तिर्महेष्वासान्सर्वानभिभविष्यति ॥ १.१३५.३३ ॥

แม้ศัตรูผู้ไม่อาจพิชิตได้ เริ่มด้วยเหล่าเทพ ท่านก็จะพิชิตได้ ไม่มีข้อสงสัย ชื่อเสียงของท่านจะเหนือกว่าบรรดาผู้ทรงธนูผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมด

1.135.34

युधिष्ठिरो राजसूयं भ्रातृवीर्यादवाप्स्यति ।
एष जेता मनुष्यांश्च सर्वान्गन्धर्वराक्षसान् ॥ १.१३५.३४ ॥

ยุธิษฐิระจะได้บำเพ็ญพิธีราชสูยะด้วยพลังของบรรดาพี่น้อง ผู้นี้จะพิชิตมนุษย์ทั้งปวง ทั้งคันธรรพ์และรากษส

1.135.35

एष दुर्योधनादीनां कौरवाणां च जेष्यति ।
वीरस्यैतस्य विक्रान्तैर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३५.३५ ॥

ผู้นี้จะพิชิตทุรโยธน์และเหล่ากุรุทั้งปวงด้วย ด้วยความกล้าหาญของวีรบุรุษผู้นี้ ยุธิษฐิระผู้เป็นบุตรแห่งพระธรรมจะได้ชัยชนะ

1.135.36

यक्ष्यते राजसूयाद्यैर्धर्म एव परः सदा ।
यौ तु माद्री महेष्वासावसूत पुरुषोत्तमौ ॥ १.१३५.३६ ॥

ยุธิษฐิระจะบำเพ็ญยัญพิธีมีราชสูยะเป็นต้น โดยที่พระธรรมเป็นสิ่งสูงสุดของพระองค์เสมอ ส่วนผู้ทรงธนูผู้ยิ่งใหญ่สองพระองค์ที่มาทรีให้กำเนิดนั้นเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ชน

1.135.37

अश्विभ्यां पुरुषव्याघ्राविमौ तावपि तिष्ठतः ।
नकुलः सहदेवश्च तावप्यमिततेजसौ ॥ १.१३५.३७ ॥

ทั้งสองนี้เกิดจากพระอัศวิน เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ และยังคงดำรงอยู่ นกุลและสหเทพผู้มีรัศมีหาที่สุดมิได้ ก็เป็นทั้งสองพระองค์นั้นเช่นกัน

1.135.38

चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना ।
एष पैतामहो वंशः पाण्डुना पुनरुद्धृतः ॥ १.१३५.३८ ॥

ขณะที่ปาณฑุผู้รุ่งโรจน์ ผู้ยึดมั่นในธรรมอยู่เสมอ ท่องไปในการลี้ภัยอยู่ในป่า พระองค์ได้ฟื้นฟูวงศ์บรรพบุรุษนี้ขึ้นอีกครั้ง

1.135.39

पुत्राणां जन्म वृद्धिं च वैदिकाध्ययनानि च ।
पश्यन्तः सततं पाण्डोः परां प्रीतिमवाप्स्यथ ॥ १.१३५.३९ ॥

เมื่อท่านได้เห็นการประสูติและการเติบโตของบุตรทั้งหลาย และการศึกษาพระเวทของพวกเขาอยู่เสมอ ท่านจะได้รับความยินดียิ่งสำหรับปาณฑุ

1.135.40

वर्तमानः सतां वृत्ते पुत्रलाभमवाप च ।
पितृलोकं गतः पाण्डुरितः सप्तदशेऽहनि ॥ १.१३५.४० ॥

ปาณฑุดำรงอยู่ในความประพฤติของผู้ดี และได้บุตรแล้ว จึงเสด็จจากที่นี่สู่โลกแห่งบิดรในวันที่สิบเจ็ด

1.135.41

तं चितागतमाज्ञाय वैश्वानरमुखे हुतम् ।
प्रविष्टा पावकं माद्री हित्वा जीवितमात्मनः ॥ १.१३५.४१ ॥

เมื่อรู้ว่าพระองค์ถูกวางบนกองไฟและถวายเข้าสู่ปากของไวศวานร มาทรีก็สละชีวิตของตนและเข้าสู่กองไฟ

1.135.42

सा गता सह तेनैव पतिलोकमनुव्रता ।
तस्यास्तस्य च यत्कार्यं क्रियतां तदनन्तरम् ॥ १.१३५.४२ ॥

นางตามสามีไปด้วยความจงรักภักดี ไปยังโลกของบรรดาสามี ขอให้ประกอบพิธีกรรมที่พึงทำต่อทั้งสองคนในลำดับถัดไปเถิด

1.135.43

पृथां च शरणं प्राप्तां पाण्डवांश्च यशस्विनः ।
यथावदनुमन्यन्तां धर्मो ह्येष सनातनः ॥ १.१३५.४३ ॥

ขอให้ปฤถาผู้มาขอพึ่งพิง และบรรดาปาณฑพผู้มีเกียรติยศ ได้รับการยอมรับอย่างเหมาะสมเถิด เพราะนี่คือธรรมอันเป็นนิรันดร์

1.135.44

इमे तयोः शरीरे द्वे पुत्राश्चेमे तयोर्वराः ।
क्रियाभिरनुगृह्यन्तां सह मात्रा परंतपाः ॥ १.१३५.४४ ॥

นี่คือร่างของทั้งสองคน และนี่คือบุตรผู้ประเสริฐของทั้งสอง ผู้ทำลายศัตรูทั้งหลายเอ๋ย ขอให้ทั้งสองได้รับการระลึกถึงด้วยพิธีกรรม พร้อมทั้งมารดาของพวกเขาเถิด

1.135.45

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृमेधं महायशाः ।
लभतां सर्वधर्मज्ञः पाण्डुः कुरुकुलोद्वहः ॥ १.१३५.४५ ॥

เมื่อพิธีศพเสร็จสิ้นแล้ว ขอให้ปาณฑุผู้มีเกียรติยศยิ่ง ผู้รู้ธรรมทั้งปวง ผู้แบกรับวงศ์กุรุ ได้รับพิธีบูชาบรรพบุรุษเถิด

1.135.46

एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्कुरूणामेव पश्यताम् ।
क्षणेनान्तर्हिताः सर्वे तापसा गुह्यकैः सह ॥ १.१३५.४६ ॥

เมื่อตรัสดังนี้แล้ว บรรดาดาบสทั้งหมดพร้อมด้วยกุหยกะ ก็อันตรธานหายไปในชั่วขณะ ขณะที่ชาวกุรุทั้งปวงกำลังมองดูอยู่

1.135.47

गन्धर्वनगराकारं तथैवान्तर्हितं पुनः ।
ऋषिसिद्धगणं दृष्ट्वा विस्मयं ते परं ययुः ॥ १.१३५.४७ ॥

ภาพนั้นซึ่งคล้ายเมืองของคนธรรพ์ ก็อันตรธานหายไปอีกครั้ง เมื่อเห็นหมู่ฤๅษีและสิทธะ พวกเขาก็เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจยิ่งนัก