മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.135.1
पाण्डोरुपरमं दृष्ट्वा देवकल्पा महर्षयः ।
ततो मन्त्रविदः सर्वे मन्त्रयांचक्रिरे मिथः ॥ १.१३५.१ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ മരണം കണ്ട് ദേവതുല്യരായ മഹർഷിമാർ, തുടർന്ന് മന്ത്രജ്ഞരെല്ലാം തമ്മിൽ ആലോചന നടത്തി.
1.135.2
हित्वा राज्यं च राष्ट्रं च स महात्मा महायशाः ।
अस्मिंस्थाने तपस्तप्त्वा तापसाञ्शरणं गतः ॥ १.१३५.२ ॥
രാജ്യവും രാഷ്ട്രവും ഉപേക്ഷിച്ച ആ മഹാത്മാവ്, മഹായശസ്വി, ഈ സ്ഥലത്ത് തപസ്സു ചെയ്ത് താപസന്മാരുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
1.135.3
स जातमात्रान्पुत्रांश्च दारांश्च भवतामिह ।
प्रादायोपनिधिं राजा पाण्डुः स्वर्गमितो गतः ॥ १.१३५.३ ॥
ആ രാജാവ് പാണ്ഡു, ജനിച്ചുവീണ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും നിങ്ങളുടെ പക്കൽ നിക്ഷേപമായേൽപ്പിച്ച് ഇവിടെനിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
1.135.4
तस्येमानात्मजान्देहं भार्यां च सुमहात्मनः ।
स्वराष्ट्रं गृह्य गच्छामो धर्म एष हि नः स्मृतः ॥ १.१३५.४ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഈ പുത്രന്മാരെയും ശരീരത്തെയും ഭാര്യയെയും കൂട്ടി നമ്മുടെ രാഷ്ട്രത്തിലേക്ക് പോകാം; ഇതാണ് നമുക്ക് ധർമ്മമെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
1.135.5
ते परस्परमामन्त्र्य देवकल्पा महर्षयः ।
पाण्डोः पुत्रान्पुरस्कृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.१३५.५ ॥
ദേവതുല്യരായ ആ മഹർഷിമാർ പരസ്പരം യാത്ര ചോദിച്ച്, പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി നാഗസാഹ്വയം എന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
1.135.6
उदारमनसः सिद्धा गमने चक्रिरे मनः ।
भीष्माय पण्डवान्दातुं धृतराष्ट्राय चैव हि ॥ १.१३५.६ ॥
ഉദാരമനസ്കരായ സിദ്ധമഹർഷിമാർ പുറപ്പെടാൻ മനസ്സുവെച്ചു; പാണ്ഡവരെ ഭീഷ്മർക്കും ധൃതരാഷ്ട്രർക്കും ഏൽപ്പിക്കുവാൻ.
1.135.7
तस्मिन्नेव क्षणे सर्वे तानादाय प्रतस्थिरे ।
पाण्डोर्दारांश्च पुत्रांश्च शरीरे ते च तापसाः ॥ १.१३५.७ ॥
ആ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ എല്ലാവരും അവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു — പാണ്ഡുവിന്റെ ഭാര്യമാരെയും പുത്രന്മാരെയും; ആ തപസ്വികളും.
1.135.8
सुखिनी सा पुरा भूत्वा सततं पुत्रवत्सला ।
प्रपन्ना दीर्घमध्वानं संक्षिप्तं तदमन्यत ॥ १.१३५.८ ॥
മുമ്പ് എപ്പോഴും സുഖിനിയായി, പുത്രസ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്ന അവൾ, നീണ്ട വഴി നടക്കുമ്പോഴും അതിനെ ചെറുതായി കരുതി.
1.135.9
सा त्वदीर्घेण कालेन संप्राप्ता कुरुजाङ्गलम् ।
वर्धमानपुरद्वारमाससाद यशस्विनी ॥ १.१३५.९ ॥
ആ യശസ്വിനി അധികം വൈകാതെ കുരു-ജാംഗലം എത്തി, വർധമാനപുരത്തിന്റെ കവാടത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.
1.135.10
द्वारिणं तापसा ऊचू राजानं च प्रकाशय ।
ते तु गत्वा क्षणेनैव सभायां विनिवेदिताः ॥ १.१३५.१० ॥
തപസ്വികൾ കവാടക്കാരനോട് പറഞ്ഞു, "രാജാവിനെ അറിയിക്കൂ." അവർ (ദൂതർ) ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് പോയി സഭയിൽ അറിയിക്കപ്പെട്ടു.
1.135.11
तं चारणसहस्राणां मुनीनामागमं तदा ।
श्रुत्वा नागपुरे नॄणां विस्मयः समपद्यत ॥ १.१३५.११ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് ചാരണന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും വരവ് കേട്ട് അന്ന് നാഗപുരത്തിലെ ജനങ്ങളിൽ വിസ്മയം ഉണ്ടായി.
1.135.12
मुहूर्तोदित आदित्ये सर्वे बालपुरस्कृताः ।
सदारास्तापसान्द्रष्टुं निर्ययुः पुरवासिनः ॥ १.१३५.१२ ॥
മുഹൂർത്തം ഉദിച്ചപ്പോൾ, സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, നഗരവാസികളെല്ലാം ഭാര്യമാരോടൊപ്പം, കുട്ടികളെ മുന്നിൽ നിർത്തി, തപസ്വികളെ കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
1.135.13
स्त्रीसङ्घाः क्षत्रसङ्घाश्च यानसङ्घसमास्थिताः ।
ब्राह्मणैः सह निर्जग्मुर्ब्राह्मणानां च योषितः ॥ १.१३५.१३ ॥
സ്ത്രീസംഘങ്ങളും ക്ഷത്രിയസംഘങ്ങളും വാഹനസംഘങ്ങളിൽ കയറി ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു; ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകളും പുറപ്പെട്ടു.
1.135.14
तथा विट्शूद्रसङ्घानां महान्यतिकरोऽभवत् ।
न कश्चिदकरोदीर्ष्यामभवन्धर्मबुद्धयः ॥ १.१३५.१४ ॥
അതുപോലെ വൈശ്യ-ശൂദ്രസംഘങ്ങളിലും വലിയ തിരക്കുണ്ടായി; ആരും അസൂയ കാട്ടിയില്ല, അവർ ധർമബുദ്ധിയുള്ളവരായിരുന്നു.
1.135.15
तथा भीष्मः शान्तनवः सोमदत्तो।ञथ बाह्लिकः ।
प्रज्ञाचक्षुश्च राजर्षिः क्षत्ता च विदुरः स्वयम् ॥ १.१३५.१५ ॥
അതുപോലെ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മൻ, സോമദത്തൻ, ബാഹ്ലികൻ, രാജർഷിയായ പ്രജ്ഞാചക്ഷു (ധൃതരാഷ്ട്രൻ), ക്ഷത്താവായ വിദുരൻ തന്നെയും.
1.135.16
सा च सत्यवती देवी कौसल्या च यशस्विनी ।
राजदारैः परिवृता गान्धारी चापि निर्ययौ ॥ १.१३५.१६ ॥
ആ ദേവി സത്യവതിയും യശസ്വിനിയായ കൗസല്യയും രാജപത്നിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പുറപ്പെട്ടു; ഗാന്ധാരിയും പുറപ്പെട്ടു.
1.135.17
धृतराष्ट्रस्य दायादा दुर्योधनपुरोगमाः ।
भूषिता भूषणैश्चित्रैः शतसङ्ख्या विनिर्ययुः ॥ १.१३५.१७ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രന്മാർ, ദുര്യോധനനെ മുൻനിർത്തി, വിചിത്രമായ ആഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ് നൂറുപേരായി പുറപ്പെട്ടു.
1.135.18
तान्महर्षिगणान्दृष्ट्वा शिरोभिरभिवाद्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे कौरव्याः सपुरोहिताः ॥ १.१३५.१८ ॥
ആ മഹർഷിസംഘങ്ങളെ കണ്ട്, തലകുനിച്ച് നമസ്കരിച്ച്, പുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം കൗരവരെല്ലാം അവരുടെ സമീപം ഇരുന്നു.
1.135.19
तथैव शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
उपोपविविशुः सर्वे पौरजानपदा अपि ॥ १.१३५.१९ ॥
അതുപോലെ തലകൊണ്ട് നിലത്തുവണങ്ങി പ്രണമിച്ച്, നഗരവാസികളും നാട്ടിൻപുറത്തുകാരും എല്ലാവരും അടുത്തിരുന്നു.
1.135.20
तमकूजमभिज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा ।
पूजयित्वा यथान्यायं पाद्येनार्घ्येण च प्रभो ॥ १.१३५.२० ॥
ആ ശാന്തമായ ജനസമൂഹത്തെ പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഹേ പ്രഭോ, അപ്പോൾ നിയമപ്രകാരം പാദ്യവും അർഘ്യവും നൽകി അവരെ പൂജിച്ചു.
1.135.21
भीष्मो राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यो न्यवेदयत् ।
तेषामथो वृद्धतमः प्रत्युत्थाय जटाजिनी।
ऋषीणां मतमाज्ञाय महर्षिरिदमब्रवीत् ॥ १.१३५.२१ ॥
ഭീഷ്മർ രാജ്യത്തെയും രാഷ്ട്രത്തെയും മഹർഷിമാരെ അറിയിച്ചു. പിന്നെ അവരിൽ ഏറ്റവും വൃദ്ധനായ, ജടയും മാൻതോലും ധരിച്ച മഹർഷി എഴുന്നേറ്റ്, ഋഷിമാരുടെ അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.135.22
यः स कौरव्यदायादः पाण्डुर्नाम नराधिपः ।
कामभोगान्परित्यज्य शतशृङ्गमितो गतः ॥ १.१३५.२२ ॥
കൗരവവംശത്തിന്റെ അവകാശിയായ പാണ്ഡു എന്ന രാജാവ്, കാമഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെനിന്ന് ശതശൃംഗത്തിലേക്ക് പോയി.
1.135.23
राजा भोगान्परित्यज्य तपस्वी संबभूव ह ।
स यथोक्तं तपस्तेपे पत्रमूलफलाशनः ॥ १.१३५.२३ ॥
രാജാവ് ഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് തപസ്വിയായി. പറഞ്ഞതുപോലെ ഇലകളും വേരുകളും ഫലങ്ങളും ഭക്ഷിച്ച് തപസ്സ് ചെയ്തു.
1.135.24
पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा संचित्कालमतन्द्रितः ।
तेन वृत्तसमाचारैस्तपसा च तपस्विनः ॥ १.१३५.२४ ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവ് തന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ദീർഘകാലം ക്ഷീണമില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു. അവന്റെ ആചാരവും തപസ്സും കൊണ്ട് അവൻ തപസ്വികൾക്കിടയിൽ ബഹുമാനം നേടി.
1.135.25
तोषितास्तापसास्तत्र शतशृङ्गनिवासिनः ।
स्वर्गलोकं गन्तुकामं तापसाः संनिवार्य तम् ॥ १.१३५.२५ ॥
ശതശൃംഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആ തപസ്വികൾ സന്തുഷ്ടരായി, സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പോകാനാഗ്രഹിച്ച അവനെ അവിടെവച്ചുതന്നെ തടഞ്ഞു.
1.135.26
उद्यन्तं सह पत्नीभ्यां विप्रा वचनमब्रुवन् ।
अनपत्यस्य राजेन्द्र पुण्या लोका न सन्ति ते ॥ १.१३५.२६ ॥
ഭാര്യമാരോടൊപ്പം പുറപ്പെടാനൊരുങ്ങിയ അവനോട് ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു: രാജേന്ദ്രാ, സന്താനമില്ലാത്തവന് പുണ്യലോകങ്ങളില്ല.
1.135.27
तस्माद्धर्मं च वायुं च महेन्द्रं च तथाऽश्विनौ ।
आराधयस्व राजेन्द्र पत्नीभ्यां सह देवताः ॥ १.१३५.२७ ॥
അതിനാൽ രാജേന്ദ്രാ, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ധർമ്മൻ, വായു, മഹേന്ദ്രൻ, അശ്വിനികൾ എന്നീ ദേവതകളെ ആരാധിക്കുക.
1.135.28
प्रीताः पुत्रान्प्रदास्यन्ति ऋणमुक्तो भविष्यसि ।
तपसा दिव्यचक्षुष्ट्वात्पश्यामस्ते तथा सुतान् ॥ १.१३५.२८ ॥
പ്രസന്നരായി അവർ നിനക്ക് പുത്രന്മാരെ നൽകും; നീ ഋണമുക്തനാകും. തപസ്സിനാലും ദിവ്യദൃഷ്ടിയാലും നിന്റെ പുത്രന്മാരെ ഞങ്ങൾ ഇപ്രകാരം കാണുന്നു.
1.135.29
अस्माकं वचनं श्रुत्वा देवानाराधयत्तदा ।
ब्रह्मचर्यव्रतस्थस्य तस्य दिव्येन हेतुना ॥ १.१३५.२९ ॥
ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ അപ്പോൾ ദേവതകളെ ആരാധിച്ചു. ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തിൽ നിന്ന അവൻ ദിവ്യമായ കാരണത്താൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
1.135.30
साक्षाद्धर्मादयं पुत्रस्तत्र जातो युधिष्ठिरः ।
तथैनं बलिनां श्रेष्ठं तस्य राज्ञो महात्मनः ॥ १.१३५.३० ॥
ഈ പുത്രൻ നേരിട്ട് ധർമ്മനിൽ നിന്ന് അവിടെ ജനിച്ചു — യുധിഷ്ഠിരൻ. അതുപോലെ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇവനെ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ പുത്രനായി അറിയുക.
1.135.31
मातरिश्वा ददौ पुत्रं भीमं नाम महाबलम् ।
पुरन्दरादयं जज्ञे कुन्त्यां सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३१ ॥
മാതരിശ്വാവ് മഹാബലനായ ഭീമൻ എന്ന പുത്രനെ നൽകി. പുരന്ദരനിൽ (ഇന്ദ്രനിൽ) നിന്ന് ഈ സത്യപരാക്രമി കുന്തിയിൽ ജനിച്ചു.
1.135.32
अस्मिञ्जाते महेष्वासे पृथामिन्द्रस्तदाऽब्रवीत् ।
मत्प्रसादादयं जातः कुन्ति सत्यपराक्रमः ॥ १.१३५.३२ ॥
ഈ മഹാധനുർധരൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ പൃഥയോട് പറഞ്ഞു: 'കുന്തീ, എൻ്റെ പ്രസാദത്താൽ ഈ സത്യപരാക്രമി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.'
1.135.33
अजेयानपि जेताऽरीन्देवतादीन्न संशयः ।
यस्य कीर्तिर्महेष्वासान्सर्वानभिभविष्यति ॥ १.१३५.३३ ॥
ദേവന്മാർ മുതലായ അജേയരായ ശത്രുക്കളെയും ഇവൻ ജയിക്കും; സംശയമില്ല. ഇവന്റെ കീർത്തി എല്ലാ മഹാധനുർധരന്മാരെയും മറികടക്കും.
1.135.34
युधिष्ठिरो राजसूयं भ्रातृवीर्यादवाप्स्यति ।
एष जेता मनुष्यांश्च सर्वान्गन्धर्वराक्षसान् ॥ १.१३५.३४ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരുടെ വീര്യത്താൽ രാജസൂയയാഗം നേടും. ഇവൻ മനുഷ്യരെയും ഗന്ധർവരെയും രാക്ഷസരെയും എല്ലാവരെയും ജയിക്കും.
1.135.35
एष दुर्योधनादीनां कौरवाणां च जेष्यति ।
वीरस्यैतस्य विक्रान्तैर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १.१३५.३५ ॥
ഇവൻ ദുര്യോധനൻ മുതലായ കൗരവരെയും ജയിക്കും. ഈ വീരന്റെ വിക്രമത്താൽ ധർമപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ (വിജയം നേടും).
1.135.36
यक्ष्यते राजसूयाद्यैर्धर्म एव परः सदा ।
यौ तु माद्री महेष्वासावसूत पुरुषोत्तमौ ॥ १.१३५.३६ ॥
രാജസൂയം മുതലായ യാഗങ്ങൾ ചെയ്യും; ധർമമാണ് എപ്പോഴും അവന്റെ പരമം. മാദ്രി പ്രസവിച്ച ആ രണ്ടു മഹാധനുർധരന്മാർ പുരുഷോത്തമന്മാരാണ്.
1.135.37
अश्विभ्यां पुरुषव्याघ्राविमौ तावपि तिष्ठतः ।
नकुलः सहदेवश्च तावप्यमिततेजसौ ॥ १.१३५.३७ ॥
അശ്വികളാൽ ജനിച്ച പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാരായ ഈ ഇരുവരും, അവരും അവിടെ നിൽക്കുന്നു. നകുലനും സഹദേവനും, ആ ഇരുവരും അമിത തേജസ്സുള്ളവരാണ്.
1.135.38
चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना ।
एष पैतामहो वंशः पाण्डुना पुनरुद्धृतः ॥ १.१३५.३८ ॥
എപ്പോഴും ധർമ്മനിഷ്ഠനായ, യശസ്വിയായ പാണ്ഡു വനവാസത്തിൽ സഞ്ചരിക്കവേ ഈ പിതാമഹവംശത്തെ വീണ്ടും ഉയർത്തി.
1.135.39
पुत्राणां जन्म वृद्धिं च वैदिकाध्ययनानि च ।
पश्यन्तः सततं पाण्डोः परां प्रीतिमवाप्स्यथ ॥ १.१३५.३९ ॥
പുത്രന്മാരുടെ ജനനവും വളർച്ചയും വേദാധ്യയനങ്ങളും എപ്പോഴും കണ്ടുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ പാണ്ഡുവിന് പരമമായ സന്തോഷം നേടും.
1.135.40
वर्तमानः सतां वृत्ते पुत्रलाभमवाप च ।
पितृलोकं गतः पाण्डुरितः सप्तदशेऽहनि ॥ १.१३५.४० ॥
സജ്ജനങ്ങളുടെ നടപ്പിൽ നിലകൊണ്ട്, പുത്രലാഭം നേടിയ പാണ്ഡു പതിനേഴാം ദിവസം ഇവിടെനിന്ന് പിതൃലോകത്തേക്ക് പോയി.
1.135.41
तं चितागतमाज्ञाय वैश्वानरमुखे हुतम् ।
प्रविष्टा पावकं माद्री हित्वा जीवितमात्मनः ॥ १.१३५.४१ ॥
അദ്ദേഹത്തെ ചിതയിൽ വെച്ച് വൈശ്വാനരന്റെ മുഖത്ത് ഹോമിച്ചതറിഞ്ഞ്, മാദ്രി സ്വന്തം ജീവൻ ത്യജിച്ച് അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.135.42
सा गता सह तेनैव पतिलोकमनुव्रता ।
तस्यास्तस्य च यत्कार्यं क्रियतां तदनन्तरम् ॥ १.१३५.४२ ॥
ഭർത്താവിനെ അനുസരിച്ച അവൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഭർത്തൃലോകത്തേക്ക് പോയി. അവർ ഇരുവർക്കുമുള്ള കർമ്മം ഇതിനുശേഷം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
1.135.43
पृथां च शरणं प्राप्तां पाण्डवांश्च यशस्विनः ।
यथावदनुमन्यन्तां धर्मो ह्येष सनातनः ॥ १.१३५.४३ ॥
ശരണം പ്രാപിച്ച പൃഥയെയും യശസ്വികളായ പാണ്ഡവരെയും യഥാവിധി അംഗീകരിക്കണം; ഇതാണ് സനാതന ധർമ്മം.
1.135.44
इमे तयोः शरीरे द्वे पुत्राश्चेमे तयोर्वराः ।
क्रियाभिरनुगृह्यन्तां सह मात्रा परंतपाः ॥ १.१३५.४४ ॥
ഇവ അവരിരുവരുടെയും ശരീരങ്ങളാണ്; ഇവർ അവരുടെ ശ്രേഷ്ഠപുത്രന്മാരും. ശത്രുതാപകരേ, മാതാവിനോടൊപ്പം ഇവരെ ക്രിയകളാൽ അനുഗ്രഹിക്കുവിൻ.
1.135.45
प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृमेधं महायशाः ।
लभतां सर्वधर्मज्ञः पाण्डुः कुरुकुलोद्वहः ॥ १.१३५.४५ ॥
പ്രേതകർമ്മം പൂർത്തിയായ ശേഷം, മഹായശസ്വിയും സർവധർമ്മജ്ഞനും കുരുകുലഭാരം വഹിക്കുന്നവനുമായ പാണ്ഡു പിതൃമേധം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
1.135.46
एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्कुरूणामेव पश्यताम् ।
क्षणेनान्तर्हिताः सर्वे तापसा गुह्यकैः सह ॥ १.१३५.४६ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കുരുക്കളെല്ലാവരും കാൺകെ, സകല തപസ്വികളും ഗുഹ്യകരോടൊപ്പം ഒരു നിമിഷത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷരായി.
1.135.47
गन्धर्वनगराकारं तथैवान्तर्हितं पुनः ।
ऋषिसिद्धगणं दृष्ट्वा विस्मयं ते परं ययुः ॥ १.१३५.४७ ॥
ഗന്ധർവ്വനഗരം പോലെ ആ കാഴ്ചയും വീണ്ടും മറഞ്ഞു; ഋഷിസിദ്ധഗണത്തെ കണ്ട് അവർ അത്യധികം വിസ്മയിച്ചു.