Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.136

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.136.1

पाण्डोर्विदुर सर्वाणि प्रेतकार्याणि कारय ।
राजवद्राजसिंहस्य माद्र्याश्चैव विशेषतः ॥ १.१३६.१ ॥

ହେ ବିଦୁର, ସିଂହତୁଲ୍ୟ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ରାଜୋଚିତ ଭାବେ କର; ବିଶେଷ ଭାବେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କର।

1.136.2

पशून्वासांसि रत्नानि धनानि विविधानि च ।
पाण्डोः प्रयच्छ माद्र्याश्च येभ्यो यावच्च वाञ्छितम् ॥ १.१३६.२ ॥

ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପଶୁ, ବସ୍ତ୍ର, ରତ୍ନ ଏବଂ ବିବିଧ ଧନ ଦିଅ; ଯାହାକୁ ଯେତେ ଚାହିଁବ, ସେତେ ଦିଅ।

1.136.3

यथा च कुन्ती सत्कारं कुर्यान्माद्र्यास्तथा कुरु ।
यथा न वायुर्नादित्यः पश्येतां तां सुसंवृताम् ॥ १.१३६.३ ॥

କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଯେପରି ସମ୍ମାନ କରିବ, ସେହିପରି ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କର; ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିବା ପରି ଭଲଭାବେ ଆବୃତ କର।

1.136.4

न शोच्यः पाण्डुरनघः प्रशस्यः स नराधिपः ।
यस्य पञ्च सुता वीरा जाताः सुरसुतोपमाः ॥ १.१३६.४ ॥

ନିଷ୍ପାପ ପାଣ୍ଡୁ ଶୋକ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନରାଧିପ। ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପାଞ୍ଚ ବୀର ପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।

1.136.5

विदुरस्तं तथेत्युक्त्वा भीष्मेण सह भारत ।
पाण्डुं संस्कारयामास देशे परमपूजिते ॥ १.१३६.५ ॥

ହେ ଭାରତ, ବିଦୁର 'ସେପରି ହେଉ' କହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହ ଅତି ପୂଜିତ ସ୍ଥାନରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ।

1.136.6

ततस्तु नगरात्तूर्णमाज्यगन्धपुरस्कृताः ।
निर्हृताः पावका दीप्ताः पाण्डो राजन्पुरोहितैः ॥ १.१३६.६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, ଘିଅର ସୁଗନ୍ଧ ଆଗେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରୋହିତମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଇଁ ନଗରରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାର କରି ନେଲେ।

1.136.7

अथैनामार्तवैः पुष्पैर्गन्धैश्च विविधैर्वरैः ।
शिबिकां तामलङ्कृत्य वाससाऽऽच्छाद्य सर्वशः ॥ १.१३६.७ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଶିବିକାକୁ ଋତୁକାଳୀନ ଫୁଲ ଓ ବିବିଧ ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧରେ ସଜାଇ ସର୍ବତ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରାଗଲା।

1.136.8

तां तथा शोभितां माल्यैर्वासोभिश्च महाधनैः ।
अमात्या ज्ञातयश्चैनं सुहृदश्चोपतस्थिरे ॥ १.१३६.८ ॥

ମାଳା ଓ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଏପରି ଶୋଭିତ ସେହି ଶିବିକା ନିକଟରେ ଅମାତ୍ୟ, ଜ୍ଞାତି ଓ ସୁହୃଦମାନେ ଆସି ଠିଆ ହେଲେ।

1.136.9

नृसिंहं नरयुक्तेन परमालङ्कृतेन तम् ।
अवहन् यानमुख्येन सह माद्र्या सुसंवृतम् ॥ १.१३६.९ ॥

ମଣିଷମାନେ ଟାଣୁଥିବା ଅତି ସଜ୍ଜିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନରେ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ଉତ୍ତମରୂପେ ଆବୃତ ନରସିଂହ (ପାଣ୍ଡୁ)ଙ୍କୁ ବୋହି ନିଆଗଲା।

1.136.10

पाण्डुरेणातपत्रेण चामरव्यजनेन च ।
सर्ववादित्रनादैश्च समलञ्चक्रिरे ततः ॥ १.१३६.१० ॥

ତା'ପରେ ଧଳା ଛତ୍ର, ଚାମର ଓ ବ୍ୟଜନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟର ନାଦରେ ସେମାନେ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ସଜାଇଲେ।

1.136.11

रत्नानि चाप्युपादाय बहूनि शतशो नराः ।
प्रददुः काङ्क्षमाणेभ्यः पाण्डोस्तस्यौर्ध्वदेहिके ॥ १.१३६.११ ॥

ଶହ ଶହ ମଣିଷ ଅନେକ ରତ୍ନ ନେଇ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଊର୍ଧ୍ୱଦୈହିକ କର୍ମ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

1.136.12

अथ च्छत्राणि शुभ्राणि चामराणि बृहन्ति च ।
आजह्रुः कौरवस्यार्थे वासांसि रुचिराणि च ॥ १.१३६.१२ ॥

ତା'ପରେ କୌରବ (ପାଣ୍ଡୁ) ପାଇଁ ଧଳା ଛତ୍ର, ବଡ଼ ଚାମର ଓ ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଆଣାଗଲା।

1.136.13

याजकैः शुक्लवासोभिर्हूयमाना हुताशनाः ।
अगच्छन्नग्रतस्तस्य दीप्यमानाः स्वलङ्कृताः ॥ १.१३६.१३ ॥

ଧଳା ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯାଜକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନିସବୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲିଲେ।

1.136.14

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव सहस्रशः ।
रुदन्तः शोकसंतप्ता अनुजग्मुर्नराधिपम् ॥ १.१३६.१४ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ସେହି ନରାଧିପଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

1.136.15

अयमस्मानपाहाय दुःखे चाधाय शाश्वते ।
कृत्वा चास्माननाथांश्च क्व यास्यति नराधिपः ॥ १.१३६.१५ ॥

ଏହି ନରାଧିପ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି, ଶାଶ୍ୱତ ଦୁଃଖରେ ପକାଇ, ଆମକୁ ଅନାଥ କରି କେଉଁଠିକୁ ଯିବେ?

1.136.16

क्रोशन्तः पाण्डवाः सर्वे भीष्मो विदुर एव च ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च तथा भूरिश्रवा नृपः ॥ १.१३६.१६ ॥

ବିଳାପ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ, ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର, ବାହ୍ଲୀକ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ରାଜା ଭୂରିଶ୍ରବା ମଧ୍ୟ।

1.136.17

अन्योन्यं वै समाश्लिष्य अनुजग्मुः सहस्रशः ।
रमणीये वनोद्देशे गङ्गातीरे समे शुभे ॥ १.१३६.१७ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ହଜାର ହଜାର ଅନୁସରଣ କଲେ; ରମଣୀୟ ବନପ୍ରାନ୍ତରେ, ଗଙ୍ଗାତୀରର ସମତଳ ଓ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ।

1.136.18

न्यासयामासुरथं तां शिबिकां सत्यवादिनः ।
सभार्यस्य नृसिंहस्य पाण्डोरक्लिष्टकर्मणः ॥ १.१३६.१८ ॥

ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ ସେହି ଶିବିକା ତଳେ ରଖିଲେ; ଯେଉଁଥିରେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ନରସିଂହ ପାଣ୍ଡୁ ଥିଲେ, ଯାଙ୍କର କର୍ମ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟ ଥିଲା।

1.136.19

ततस्तस्य शरीरं तु सर्वगन्धाधिवासितम् ।
शुचिकालीयकादिग्धं दिव्यचन्दनरूषितम् ॥ १.१३६.१९ ॥

ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧରେ ସୁବାସିତ କରାଯାଇ, ଶୁଚି କାଲୀୟକ ଆଦି ଲେପରେ ଲିପାଯାଇ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନରେ ଅନୁଲିପ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

1.136.20

पर्यषिञ्चञ्जलेनाशु शातकुम्भमयैर्घटैः ।
चन्दनेन च शुक्लेन सर्वतः समलेपयन् ॥ १.१३६.२० ॥

ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଟରୁ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କଲେ ଏବଂ ଧଳା ଚନ୍ଦନରେ ସବୁ ପାଖରୁ ଭଲ ଭାବେ ଲେପିଲେ।

1.136.21

कालागुरुविमिश्रेण तथा तुङ्गरसेन च ।
अथैनं देशजैः शुक्लैर्वासोभिः समयोजयन् ॥ १.१३६.२१ ॥

ତା'ପରେ କାଳାଗୁରୁ ମିଶ୍ରିତ ତୁଙ୍ଗରସ ଓ ଦେଶଜ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ସଜାଇଲେ।

1.136.22

संछन्नः स तु वासोभिर्जीवन्निव नराधिपः ।
शुशुभे स नव्याघ्रो महार्हशयनोचितः ॥ १.१३६.२२ ॥

ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ସେ ନରପତି ଜୀବିତ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ; ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ମହାମୂଲ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ।

1.136.23

हयमेधाग्निना सर्वे याजकाः सपुरोहिताः ।
वेदोक्तेन विधानेन क्रियांचक्रुः समन्त्रकम् ॥ १.१३६.२३ ॥

ଅଶ୍ୱମେଧର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଯାଜକ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ବେଦୋକ୍ତ ବିଧିରେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କ୍ରିୟା କଲେ।

1.136.24

याजकैरभ्यनुज्ञाते प्रेतकर्मण्यनिष्ठिते ।
घृतावसिक्तं राजानं सह माद्र्या स्वलङ्कृतम् ॥ १.१३६.२४ ॥

ଯାଜକମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ପ୍ରେତକର୍ମ ଶେଷ ନ ହେଉଣୁ, ଘୃତସିଞ୍ଚିତ ରାଜାଙ୍କୁ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଗଲା।

1.136.25

तुङ्गपद्मकमिश्रेण चन्दनेन सुगन्धिना ।
सरलं देवदारुं च गुग्गुलं लाक्षया सह ॥ १.१३६.२५ ॥

ତୁଙ୍ଗ ଓ ପଦ୍ମକ ମିଶ୍ରିତ ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ, ସରଳ ଓ ଦେବଦାରୁ, ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ଲାକ୍ଷା ସହିତ।

1.136.26

हरिचन्दनकाष्ठैश्च हरिबेरैरुशीरकैः ।
अन्यैश्च विविधैर्गन्धैर्विधिना समदाहयन् ॥ १.१३६.२६ ॥

ହରିଚନ୍ଦନ କାଠ, ହରିବେର ଓ ଉଶୀର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିବିଧ ସୁଗନ୍ଧ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

1.136.27

ततस्तयोः शरीरे द्वे दृष्ट्वा मोहवशं गता ।
हाहा पुत्रेति कौसल्या पपात सहसा भुवि ॥ १.१३६.२७ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଶରୀର ଦେଖି ମୋହବଶ ହୋଇ 'ହାହା ପୁତ୍ର!' କହି କୌଶଲ୍ୟା ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

1.136.28

तां प्रेक्ष्य पतितामार्तां पौरजानपदो जनः ।
रुरोद दुःखसंतप्तो राजभक्त्या कृपाऽन्वितः ॥ १.१३६.२८ ॥

ତାଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଓ ଆର୍ତ୍ତ ଦେଖି ନଗର ଓ ଜନପଦର ଲୋକେ ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ, ରାଜଭକ୍ତି ଓ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।

1.136.29

कुन्त्याश्चैवार्तनादेन सर्वाणि च विचुक्रुशुः ।
मानुषैः सह भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ १.१३६.२९ ॥

କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତ ବିଳାପରେ ସମସ୍ତେ ବିଳାପ କଲେ; ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଳାପ କଲେ।

1.136.30

तथा भीष्मः शान्तनवो विदुरश्च महामतिः ।
सर्वशः कौरवाश्चैव प्राणदन्भृशदुःखिताः ॥ १.१३६.३० ॥

ସେହିପରି ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ମହାମତି ବିଦୁର ଏବଂ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।

1.136.31

ततो भीष्मोऽथ विदुरो राजा च सह पाण्डवैः ।
उदकं चक्रिरे तस्य सर्वाश्च कुरुयोषितः ॥ १.१३६.३१ ॥

ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର ଓ ରାଜା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ତା' ପାଇଁ ଉଦକକ୍ରିୟା କଲେ; କୁରୁ ବଂଶର ସମସ୍ତ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।

1.136.32

चुक्रुशुः पाण्डवाः सर्वे भीष्मः शान्तनवस्तथा ।
विदुरो ज्ञातयश्चैव चक्रुश्चाप्युदकक्रियाः ॥ १.१३६.३२ ॥

ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ, ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ବିଦୁର ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ବିଳାପ କଲେ ଏବଂ ଉଦକକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ କଲେ।

1.136.33

कृतोदकांस्तानादाय पाण्डवाञ्छोककर्शितान् ।
सर्वाः प्रकृतयो राजञ्शोचमाना न्यवारयन् ॥ १.१३६.३३ ॥

ଉଦକକ୍ରିୟା କରିଥିବା, ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନେଇ, ହେ ରାଜନ୍, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଶୋକ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।

1.136.34

यथैव पाण्डवा भूमौ सुषुपुः सह बान्धवैः ।
तथैव नागरा राजञ्शिश्यिरे ब्राह्मणादयः ॥ १.१३६.३४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୂମିରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ, ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣାଦି ନଗରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ।

1.136.35

तद्गतानन्दमस्वस्थमाकुमारमहृष्टवत् ।
बभूव पाण्डवैः सार्धं नगरं द्वादश क्षपाः ॥ १.१३६.३५ ॥

ଆନନ୍ଦ ଚାଲିଯାଇଥିବା, ଅସ୍ୱସ୍ଥ, ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଅପ୍ରସନ୍ନ ପରି ହୋଇଥିବା ନଗର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ବାର ରାତ୍ରି ରହିଲା।