มหาภารตะ · อัธยายะ 1.136
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.136.1
पाण्डोर्विदुर सर्वाणि प्रेतकार्याणि कारय ।
राजवद्राजसिंहस्य माद्र्याश्चैव विशेषतः ॥ १.१३६.१ ॥
วิทุระเอ๋ย จงจัดพิธีศพของปาณฑุให้ครบทุกอย่าง ดุจพิธีของกษัตริย์ ผู้เป็นราชสีห์แห่งราชาทั้งหลาย และให้มีพิธีพิเศษสำหรับมาทรีด้วย
1.136.2
पशून्वासांसि रत्नानि धनानि विविधानि च ।
पाण्डोः प्रयच्छ माद्र्याश्च येभ्यो यावच्च वाञ्छितम् ॥ १.१३६.२ ॥
จงมอบโค ผ้า อัญมณี และทรัพย์สมบัติต่างๆ ให้แก่ปาณฑุและมาทรี และแก่ผู้ใดก็ตามที่ปรารถนา ให้เท่าที่เขาต้องการ
1.136.3
यथा च कुन्ती सत्कारं कुर्यान्माद्र्यास्तथा कुरु ।
यथा न वायुर्नादित्यः पश्येतां तां सुसंवृताम् ॥ १.१३६.३ ॥
จงให้เกียรติมาทรีเช่นเดียวกับที่กุนตีได้รับเกียรติ และจงให้นางคลุมกายมิดชิดยิ่ง จนไม่ให้ลมหรือพระอาทิตย์ได้เห็นนาง
1.136.4
न शोच्यः पाण्डुरनघः प्रशस्यः स नराधिपः ।
यस्य पञ्च सुता वीरा जाताः सुरसुतोपमाः ॥ १.१३६.४ ॥
ปาณฑุผู้ปราศจากมลทินนั้นไม่ควรแก่การโศกเศร้า เขาเป็นผู้ควรสรรเสริญ เป็นผู้ปกครองของมนุษย์ ผู้มีบุตรชายห้าคนที่กล้าหาญ ซึ่งเกิดมาดุจบุตรของเทพเจ้า
1.136.5
विदुरस्तं तथेत्युक्त्वा भीष्मेण सह भारत ।
पाण्डुं संस्कारयामास देशे परमपूजिते ॥ १.१३६.५ ॥
ข้าแต่ภารตะ วิทุระรับคำว่า ให้เป็นเช่นนั้นเถิด แล้วพร้อมด้วยภีษมะ จัดให้ปาณฑุได้รับการเผาศพ ณ สถานที่อันได้รับการเคารพสูงสุด
1.136.6
ततस्तु नगरात्तूर्णमाज्यगन्धपुरस्कृताः ।
निर्हृताः पावका दीप्ताः पाण्डो राजन्पुरोहितैः ॥ १.१३६.६ ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้น โดยมีกลิ่นเนยใสนำหน้า ปุโรหิตทั้งหลายก็รีบนำไฟบูชาอันลุกโชนออกจากนครเพื่อปาณฑุ
1.136.7
अथैनामार्तवैः पुष्पैर्गन्धैश्च विविधैर्वरैः ।
शिबिकां तामलङ्कृत्य वाससाऽऽच्छाद्य सर्वशः ॥ १.१३६.७ ॥
จากนั้น พวกเขาตกแต่งเปลหามนั้นด้วยดอกไม้ตามฤดูกาลและเครื่องหอมชนิดต่างๆ อย่างประเสริฐ แล้วคลุมด้วยผ้าโดยรอบทั้งหมด
1.136.8
तां तथा शोभितां माल्यैर्वासोभिश्च महाधनैः ।
अमात्या ज्ञातयश्चैनं सुहृदश्चोपतस्थिरे ॥ १.१३६.८ ॥
เปลหามนั้นได้รับการประดับด้วยพวงมาลัยและผ้าอันมีค่ามาก อำมาตย์ ญาติ และสหาย ยืนอยู่ใกล้ ๆ เพื่อคอยรับใช้
1.136.9
नृसिंहं नरयुक्तेन परमालङ्कृतेन तम् ।
अवहन् यानमुख्येन सह माद्र्या सुसंवृतम् ॥ १.१३६.९ ॥
บนยานพาหนะชั้นเยี่ยม ซึ่งมีคนลากจูงและตกแต่งอย่างวิจิตรยิ่ง พวกเขาหามราชสีห์ในหมู่มนุษย์ (ปาณฑุ) ซึ่งคลุมไว้มิดชิด พร้อมกับมาทรี
1.136.10
पाण्डुरेणातपत्रेण चामरव्यजनेन च ।
सर्ववादित्रनादैश्च समलञ्चक्रिरे ततः ॥ १.१३६.१० ॥
จากนั้น พวกเขาประดับขบวนด้วยร่มขาว พัดขนจามรี และพัดทั้งหลาย พร้อมด้วยเสียงดนตรีจากเครื่องดนตรีทั้งปวง
1.136.11
रत्नानि चाप्युपादाय बहूनि शतशो नराः ।
प्रददुः काङ्क्षमाणेभ्यः पाण्डोस्तस्यौर्ध्वदेहिके ॥ १.१३६.११ ॥
มนุษย์หลายร้อยคนนำอัญมณีจำนวนมากมาแจกให้แก่ผู้ที่ปรารถนา เพื่อพิธีศพของปาณฑุ
1.136.12
अथ च्छत्राणि शुभ्राणि चामराणि बृहन्ति च ।
आजह्रुः कौरवस्यार्थे वासांसि रुचिराणि च ॥ १.१३६.१२ ॥
จากนั้น ร่มขาวอันงดงาม พัดขนจามรีขนาดใหญ่ และผ้าอันสวยงามก็ถูกนำมาเพื่อกาวรวะ
1.136.13
याजकैः शुक्लवासोभिर्हूयमाना हुताशनाः ।
अगच्छन्नग्रतस्तस्य दीप्यमानाः स्वलङ्कृताः ॥ १.१३६.१३ ॥
ไฟบูชาที่ปุโรหิตผู้นุ่งขาวบูชาอยู่ลุกโชน ได้รับการตกแต่งอย่างดี เดินนำหน้าศพนั้นไป
1.136.14
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव सहस्रशः ।
रुदन्तः शोकसंतप्ता अनुजग्मुर्नराधिपम् ॥ १.१३६.१४ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทรนับพันคน ร้องไห้คร่ำครวญด้วยความเศร้าโศกเสียใจ ตามขบวนพระราชาแห่งมนุษย์ไป
1.136.15
अयमस्मानपाहाय दुःखे चाधाय शाश्वते ।
कृत्वा चास्माननाथांश्च क्व यास्यति नराधिपः ॥ १.१३६.१५ ॥
พระราชาองค์นี้จะเสด็จไปที่ใดหนอ เมื่อทรงทิ้งพวกเราไว้ในความทุกข์ชั่วนิรันดร์ และทำให้พวกเราไร้ที่พึ่ง
1.136.16
क्रोशन्तः पाण्डवाः सर्वे भीष्मो विदुर एव च ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च तथा भूरिश्रवा नृपः ॥ १.१३६.१६ ॥
บรรดาปาณฑพทั้งหมดร้องไห้คร่ำครวญ พร้อมด้วยภีษมะ วิทุระ พาหลิกะ โสมทัตต์ และพระราชาภูริศรวัส
1.136.17
अन्योन्यं वै समाश्लिष्य अनुजग्मुः सहस्रशः ।
रमणीये वनोद्देशे गङ्गातीरे समे शुभे ॥ १.१३६.१७ ॥
พวกเขากอดกันและกัน ตามขบวนไปเป็นพันๆ คน ผ่านป่าอันงดงามบนฝั่งแม่น้ำคงคาที่ราบเรียบและเป็นมงคล
1.136.18
न्यासयामासुरथं तां शिबिकां सत्यवादिनः ।
सभार्यस्य नृसिंहस्य पाण्डोरक्लिष्टकर्मणः ॥ १.१३६.१८ ॥
บรรดาผู้ซื่อสัตย์ได้วางเปลหามนั้นลง ซึ่งมีปาณฑุผู้เป็นราชสีห์ในหมู่มนุษย์และภรรยาทั้งสองของพระองค์ผู้มีการกระทำอันไม่ย่อท้อ
1.136.19
ततस्तस्य शरीरं तु सर्वगन्धाधिवासितम् ।
शुचिकालीयकादिग्धं दिव्यचन्दनरूषितम् ॥ १.१३६.१९ ॥
จากนั้น พระกายของพระองค์ ซึ่งอบด้วยเครื่องหอมทั้งปวงและทาด้วยกาลียกะอันบริสุทธิ์และเครื่องหอมอื่นๆ ได้รับการลูบด้วยจันทน์ทิพย์
1.136.20
पर्यषिञ्चञ्जलेनाशु शातकुम्भमयैर्घटैः ।
चन्दनेन च शुक्लेन सर्वतः समलेपयन् ॥ १.१३६.२० ॥
พวกเขารีบรดน้ำด้วยน้ำจากหม้อทองคำ และทาจันทน์ขาวทั่วทั้งร่างกาย
1.136.21
कालागुरुविमिश्रेण तथा तुङ्गरसेन च ।
अथैनं देशजैः शुक्लैर्वासोभिः समयोजयन् ॥ १.१३६.२१ ॥
จากนั้นพวกเขาได้ห่อพระองค์ด้วยผ้าขาวท้องถิ่น โดยผสมกาลาคุรุกับยางตุงคะ
1.136.22
संछन्नः स तु वासोभिर्जीवन्निव नराधिपः ।
शुशुभे स नव्याघ्रो महार्हशयनोचितः ॥ १.१३६.२२ ॥
ถูกห่อหุ้มด้วยผ้า จอมคนผู้นั้นดูประหนึ่งยังมีชีวิตอยู่ พระองค์ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์นั้นสมควรกับที่นอนอันมีค่าสูง จึงงดงามยิ่ง
1.136.23
हयमेधाग्निना सर्वे याजकाः सपुरोहिताः ।
वेदोक्तेन विधानेन क्रियांचक्रुः समन्त्रकम् ॥ १.१३६.२३ ॥
ที่กองไฟแห่งการบูชาด้วยม้าอัศวเมธ บรรดาพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีพร้อมทั้งปุโรหิตทั้งหมด ได้ประกอบพิธีตามวิธีที่กำหนดไว้ในพระเวท พร้อมทั้งสวดมนตร์
1.136.24
याजकैरभ्यनुज्ञाते प्रेतकर्मण्यनिष्ठिते ।
घृतावसिक्तं राजानं सह माद्र्या स्वलङ्कृतम् ॥ १.१३६.२४ ॥
เมื่อบรรดาพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีอนุญาตแล้ว และพิธีศพยังไม่สิ้นสุด พระราชาได้รับการประพรมด้วยเนยใส และตกแต่งพระองค์พร้อมกับพระนางมาทรี
1.136.25
तुङ्गपद्मकमिश्रेण चन्दनेन सुगन्धिना ।
सरलं देवदारुं च गुग्गुलं लाक्षया सह ॥ १.१३६.२५ ॥
ผสมด้วยตุงคะและปัทมกะ จันทน์หอม สรละและต้นเทวทารุ ยางคุคคุลุ พร้อมทั้งครั่ง
1.136.26
हरिचन्दनकाष्ठैश्च हरिबेरैरुशीरकैः ।
अन्यैश्च विविधैर्गन्धैर्विधिना समदाहयन् ॥ १.१३६.२६ ॥
ด้วยฟืนจันทน์แดง รากหริเบระและแฝกหอม และด้วยเครื่องหอมต่าง ๆ มากมาย พวกเขาเผาทั้งสองพระองค์ตามพิธี
1.136.27
ततस्तयोः शरीरे द्वे दृष्ट्वा मोहवशं गता ।
हाहा पुत्रेति कौसल्या पपात सहसा भुवि ॥ १.१३६.२७ ॥
ครั้นเห็นพระศพทั้งสอง นางเการวยาถูกความหลงครอบงำ ร้องว่า "โอ้ ลูกเอ๋ย! โอ้ ลูกเอ๋ย!" แล้วทรุดลงกับพื้นดินโดยฉับพลัน
1.136.28
तां प्रेक्ष्य पतितामार्तां पौरजानपदो जनः ।
रुरोद दुःखसंतप्तो राजभक्त्या कृपाऽन्वितः ॥ १.१३६.२८ ॥
ครั้นเห็นนางล้มลงด้วยความทุกข์ระทม ผู้คนในเมืองและชนบท ถูกความเศร้าโศกเผาผลาญ ด้วยความจงรักภักดีต่อพระราชาและด้วยความสงสาร ต่างร่ำไห้
1.136.29
कुन्त्याश्चैवार्तनादेन सर्वाणि च विचुक्रुशुः ।
मानुषैः सह भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ १.१३६.२९ ॥
ด้วยเสียงคร่ำครวญของกุนตี ทุกสิ่งต่างร้องไห้พร้อมกัน แม้สัตว์ที่เกิดในกำเนิดเดรัจฉานก็ร้องไห้ไปพร้อมกับมนุษย์
1.136.30
तथा भीष्मः शान्तनवो विदुरश्च महामतिः ।
सर्वशः कौरवाश्चैव प्राणदन्भृशदुःखिताः ॥ १.१३६.३० ॥
ฝ่ายภีษมะบุตรศานตนุ และวิทูระผู้มีปัญญายิ่ง ตลอดจนเการพทั้งปวง ต่างเศร้าโศกอย่างยิ่งและคร่ำครวญ
1.136.31
ततो भीष्मोऽथ विदुरो राजा च सह पाण्डवैः ।
उदकं चक्रिरे तस्य सर्वाश्च कुरुयोषितः ॥ १.१३६.३१ ॥
จากนั้น ภีษมะ วิทูระ และพระราชาพร้อมด้วยปาณฑพ ได้ถวายน้ำแด่พระองค์ และสตรีทั้งหมดของเการพก็ทำเช่นเดียวกัน
1.136.32
चुक्रुशुः पाण्डवाः सर्वे भीष्मः शान्तनवस्तथा ।
विदुरो ज्ञातयश्चैव चक्रुश्चाप्युदकक्रियाः ॥ १.१३६.३२ ॥
ปาณฑพทั้งหมด ภีษมะบุตรศานตนุ วิทูระ และญาติทั้งหลายต่างร่ำไห้ และได้ประกอบพิธีถวายน้ำด้วย
1.136.33
कृतोदकांस्तानादाय पाण्डवाञ्छोककर्शितान् ।
सर्वाः प्रकृतयो राजञ्शोचमाना न्यवारयन् ॥ १.१३६.३३ ॥
ข้าแต่พระราชา ราษฎรทั้งหมดต่างโศกเศร้า จึงพากันห้ามปาณฑพผู้เหน็ดเหนื่อยด้วยความโศก ซึ่งได้ถวายน้ำเสร็จแล้วให้กลับไป
1.136.34
यथैव पाण्डवा भूमौ सुषुपुः सह बान्धवैः ।
तथैव नागरा राजञ्शिश्यिरे ब्राह्मणादयः ॥ १.१३६.३४ ॥
ข้าแต่พระราชา เช่นเดียวกับที่ปาณฑพนอนลงบนพื้นดินพร้อมกับญาติ ชาวเมืองทั้งหลาย เริ่มด้วยพราหมณ์ ก็นอนลงเช่นนั้นเช่นกัน
1.136.35
तद्गतानन्दमस्वस्थमाकुमारमहृष्टवत् ।
बभूव पाण्डवैः सार्धं नगरं द्वादश क्षपाः ॥ १.१३६.३५ ॥
นครนั้น ซึ่งความสุขได้หายไปแล้ว ไม่สบาย แม้เด็กเล็กก็ดูไม่ร่าเริง ได้อยู่ร่วมกับปาณฑพเป็นเวลาสิบสองคืน